Báo Wall Street Journal ngày 9/5 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết Israel đã xây dựng một tiền đồn ở sa mạc trên lãnh thổ Iraq ngay trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, nhằm hỗ trợ các cuộc tấn công nhằm vào Iran. “Washington đã biết về thông tin trên”, một quan chức nói.
Căn cứ là nơi đồn trú của đặc nhiệm Israel, cũng là trung tâm hậu cần tiền phương cho không quân. Tel Aviv đã triển khai các đội tìm kiếm, cứu hộ cứu nạn tại đây để đề phòng trường hợp phi công gặp nạn khi tham gia chiến dịch.
Căn cứ bí mật từng suýt bị phát hiện hồi đầu tháng 3. Truyền thông Iraq cho biết một người chăn cừu đã báo cáo về hoạt động quân sự bất thường ở khu vực, trong đó có các chuyến bay bằng trực thăng, khiến quân đội Iraq triển khai lực lượng đến điều tra.
“Quân đội Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm ngăn binh sĩ Iraq tiếp cận căn cứ”, một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Wall Street Journal.
Chính phủ Iraq khi đó đã lên án cuộc tấn công. “Chiến dịch liều lĩnh được thực hiện mà không có sự phối hợp hay phê duyệt”, tướng Qais Al-Muhammadawi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Tác chiến Liên hợp Iraq, cho biết khi bình luận về những cuộc tập kích.
Ông thêm rằng sau khi nhận được thông tin, các binh sĩ Iraq đã dùng xe đa dụng Humvee để di chuyển tới khu vực lúc rạng sáng. Họ bị tấn công dữ dội, khiến một quân nhân thiệt mạng và hai người bị thương. Giới chức Iraq đã điều thêm hai đơn vị từ Cơ quan Chống khủng bố để tham gia tìm kiếm. Họ đã phát hiện bằng chứng cho thấy từng có lực lượng quân sự hiện diện ở đây.
“Dường như đã có đơn vị nào đó ở thực địa trước cuộc tấn công. Họ nhận được hỗ trợ từ trên không, các đơn vị của chúng tôi không đủ năng lực đối phó với hoạt động của họ”, tướng Muhammadawi cho hay.
Cuộc đụng độ được truyền thông Iraq và các nước Arab đưa tin rộng rãi, làm dấy lên đồn đoán về danh tính của bên tấn công. Trong đơn khiếu nại gửi lên Liên Hợp Quốc hồi tháng 3, Iraq cho biết vụ tấn công “có sự tham gia của lực lượng nước ngoài” và quy trách nhiệm cho Mỹ. Dù vậy, nguồn tin của Wall Street Journal nói rằng Washington không liên quan cuộc tập kích.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) từ chối bình luận về thông tin của Wall Street Journal. Phát ngôn viên chính phủ Iraq không trả lời khi được hỏi liệu nước này có biết về căn cứ Israel hay không.
Thông tin về tiền đồn, trong đó có những rủi ro mà Israel chấp nhận để thiết lập và bảo vệ nó, đã hé lộ thêm về cách Tel Aviv tiến hành chiến dịch không kích đối thủ ở cách khoảng 1.600 km.
Xây dựng căn cứ ở Iraq giúp các đơn vị Israel áp sát chiến trường hơn, rút ngắn thời gian phản ứng và bổ sung phương án xâm nhập lãnh thổ đối phương.
Michael Knights, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của công ty tư vấn chiến lược Horizon Engage, chỉ ra rằng vùng sa mạc phía tây Iraq rất rộng lớn và có dân cư thưa thớt, khiến nó trở thành địa điểm lý tưởng để xây dựng tiền đồn bí mật. “Trinh sát và thiết lập các địa điểm như vậy trước khi phát động chiến dịch là điều bình thường”, ông nói.
Theo báo Türkiye Today, ngày 12-4, Trung tâm Chống thông tin sai lệch thuộc Tổng cục Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã bác bỏ thông tin Tổng thống nước này Recep Tayyip Erdogan phát cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Iran hay Lebanon sẽ được xem là hành động thù địch trực tiếp nhằm vào Ankara.
Thông cáo chính thức của cơ quan trên: "Những thông tin đăng tải trên một số phương tiện truyền thông và mạng xã hội, cho rằng Tổng thống nước chúng tôi 'đe dọa sẽ đưa quân chiếm đóng Israel' là hoàn toàn không đúng sự thật".
Trung tâm này khẳng định đây là tuyên bố hoàn toàn bịa đặt, không có cơ sở thực tế. Đáng chú ý, cơ quan này cho rằng trích dẫn giả trên không phải là nhầm lẫn ngẫu nhiên, mà là một phần chiến dịch có tổ chức.
Dù không công khai danh tính nguồn phát tán, giới chức Ankara mô tả đây là hoạt động tuyên truyền đen và chiến tranh tâm lý, được thiết kế nhằm thao túng dư luận quốc tế về lập trường an ninh của Thổ Nhĩ Kỳ.
Văn bản của cơ quan trên không nêu đích danh những phần nào trong các tuyên bố của ông Erdogan được truyền thông dẫn lại những ngày qua là thông tin ngụy tạo.
Theo Jerusalem Post ngày 12-4, khi phát biểu tại Istanbul, ông Erdogan đã lên án mạnh mẽ các cuộc không kích của Israel vào khu dân cư Lebanon, đồng thời gợi mở khả năng Ankara có thể can thiệp quân sự, ví von với các chiến dịch trước đó tại Karabakh và Libya.
Thông tin này lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ phía Israel. Bộ trưởng Di sản Israel Amichai Eliyahu cáo buộc ông Erdogan "đạo đức giả" và đề xuất cắt đứt quan hệ ngoại giao, trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cáo buộc lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ dung túng cho các lực lượng do Iran hậu thuẫn.
Theo đánh giá của Trung tâm Chống thông tin sai lệch, mục tiêu của chiến dịch bịa đặt này được xác định rõ ràng: làm suy yếu vai trò trung gian hòa giải của Thổ Nhĩ Kỳ, kéo nước này vào các điểm nóng xung đột, và thực hiện thao túng chính trị trên trường quốc tế.
Giới chức Ankara nhấn mạnh việc lan truyền các tuyên bố giả mạo nhắm vào nguyên thủ quốc gia gây hiểu lầm nghiêm trọng về chính sách đối ngoại của Thổ Nhĩ Kỳ.
Trong bối cảnh đó, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục khẳng định sẽ đứng về phía thường dân vô tội và thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm buộc Israel chịu trách nhiệm về những hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
Ankara cũng cáo buộc ông Netanyahu đang cố tình phá hoại tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran để theo đuổi các mục tiêu bành trướng.
Hai nhà lãnh đạo đã dạo bước qua những khu vườn hoang sơ tại đây, trò chuyện cùng nhau trước khi họ tiến hành hội đàm bên tiệc trà và bữa trưa.
Ông Tập cho biết, ông chọn nơi đây cho cuộc gặp như một lời cảm ơn vì ông Trump đã tiếp đón ông tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida vào năm 2017. Cuộc gặp đó là lần đầu tiên 2 người gặp nhau, chỉ vài tháng sau khi ông Trump nhậm chức trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.
Tại Trung Nam Hải, sau cuộc thảo luận riêng kéo dài khoảng 10 phút và không có sự hiện diện của báo giới, ông Trump và ông Tập đã cùng dạo bước qua các khu vườn của Trung Nam Hải. Những cây hoa hồng ở đây đã gây ấn tượng với Tổng thống Trump.
Ông Trump cho biết: “Tôi đã hỏi liệu Chủ tịch Tập rằng liệu ông ấy có thể tặng tôi một ít về trồng ở Vườn Hồng (trong Nhà Trắng) không, và ông ấy đã đồng ý. Tôi chưa bao giờ thấy những bông hoa hồng nào to đến thế”. Ông Tập sau đó nói rằng ông sẽ gửi tặng hạt giống hoa hồng cho ông Trump.
Hai nhà lãnh đạo đã có một số đoạn trò chuyện vui vẻ khi ông Tập giới thiệu với người đồng cấp Mỹ về những cây cổ thụ, một số cây đã vài trăm năm tuổi, trong khu phức hợp Trung Nam Hải.
“Chúng sống lâu đến vậy sao?” ông Trump hỏi, trong khi ông Tập mỉm cười và chỉ ra có một số cây trong khu phức hợp đã hơn một nghìn năm tuổi.
Hai nhà lãnh đạo cùng đi qua một lối đi có mái che với những cột xanh và các vòm cửa được trang trí hình chim muông cùng phong cảnh núi non truyền thống của Trung Quốc hướng về một quảng trường nhỏ, nơi họ cùng nhau chụp ảnh lưu niệm.
Sau đó, ông Trump và ông Tập ngồi trong một gian lầu trang trọng, nơi ông Tập nói về lịch sử của Trung Nam Hải thông qua một thông dịch viên. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng có mặt tại đó.
“Đây là nơi làm việc và sinh sống của các nhà lãnh đạo Đảng và chính quyền trung ương Trung Quốc, bao gồm cả bản thân tôi”, ông Tập nói.
Ông cho biết sau khi thành lập nước vào năm 1949, ban lãnh đạo của Trung Quốc đã chuyển đến đây, bao gồm cả các nhà lãnh đạo: Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào.
Trung Nam Hải là khu phức hợp lãnh đạo của đảng Cộng sản Trung Quốc, thường được coi là tương đương với Nhà Trắng của Trung Quốc. Khu vực này rộng khoảng hơn 600 hecta, có hồ nước cùng với các gian lầu, vườn tược và văn phòng làm việc.
Được bao quanh bởi một bức tường màu đỏ thổ hoàng có tuổi đời hàng thế kỷ, đây là một trong những nơi bí mật nhất Trung Quốc, với nhiều camera giám sát nhô cao phía trên và được tuần tra nghiêm ngặt bởi các lực lượng an ninh cả mặc thường phục lẫn sắc phục.
Những khu vườn có tường bao quanh Trung Nam Hải khá gọn gàng, với các bức tường thấp, mái nhà truyền thống trang trí cầu kỳ, những con đường uốn lượn, hoa hồng đủ màu hồng, vàng, đỏ, những bãi cỏ được cắt tỉa và những hàng cây được chăm sóc cẩn thận.
Các nhà địa khoa học từ University of Leicester (Anh) vừa công bố phát hiện đáng chú ý: một hệ thống nước "ngọt hóa" cổ đại nằm sâu dưới đáy Đại Tây Dương. Đây là lần đầu tiên dạng nguồn nước này được ghi nhận trực tiếp thông qua khảo sát thực địa.
Nghiên cứu được thực hiện trong chuyến thám hiểm ngoài khơi vùng New England, nơi các nhà khoa học thu thập lõi trầm tích và khoảng 10.000 lít nước từ bên dưới đáy biển. Kết quả cho thấy nguồn nước này có tuổi đời hàng chục nghìn năm, hình thành từ những giai đoạn địa chất xa xưa.
Theo các nhà nghiên cứu, đây không phải là nước ngọt hoàn toàn, mà là nước có độ mặn thấp hơn đáng kể so với nước biển. Dù vậy sự tồn tại của nó vẫn được xem là một phát hiện quan trọng, bởi lượng nước ngọt trên Trái đất vốn rất hạn chế, chỉ chiếm chưa đến 3% tổng trữ lượng nước toàn cầu.
Giải thích về nguồn gốc, tiến sĩ Andrew McIntyre cho rằng hệ thống nước này có thể liên quan đến các kỷ băng hà trong quá khứ. Khi mực nước biển thấp hơn hiện nay, nước mưa và nước băng tan có thể đã thẩm thấu sâu vào lòng đất, sau đó bị "mắc kẹt" dưới đáy đại dương khi mực nước dâng trở lại.
"Hiểu được nước này đến từ đâu, bao nhiêu tuổi, thành phần hóa học và cả hệ sinh học bên trong nó là điều cực kỳ quan trọng", ông nhấn mạnh. Những dữ liệu này không chỉ giúp tái dựng lịch sử khí hậu, mà còn có thể định hướng cho việc khai thác tài nguyên trong tương lai.
Phát hiện này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nguy cơ hạn hán trên toàn cầu. Các nhà khoa học cho rằng nếu tồn tại nhiều hệ thống tương tự, đây có thể là nguồn dự trữ nước tiềm năng cho những khu vực khan hiếm nước.
Tuy nhiên giới nghiên cứu cũng thận trọng khi đánh giá khả năng khai thác. Việc tiếp cận các tầng nước nằm sâu dưới đáy biển là thách thức lớn về công nghệ và chi phí, chưa kể đến những rủi ro môi trường đi kèm.
Dự án được triển khai với sự hợp tác của International Ocean Drilling Programme và National Science Foundation. Hiện các mẫu thu thập đã được chuyển tới phòng thí nghiệm tại University of Bremen để phân tích sâu hơn.
Các nhà khoa học cho biết đây mới chỉ là bước khởi đầu. Trong thời gian tới, dữ liệu sẽ được công bố rộng rãi cho cộng đồng khoa học toàn cầu nhằm tiếp tục làm sáng tỏ cơ chế hình thành và vai trò của các "kho nước cổ đại" này.
