Theo Hãng tin Tass, ngày 10-5, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia khẳng định nước này sẽ không cho phép tàu thuyền của các quốc gia ủng hộ chính sách trừng phạt của Mỹ đối với Tehran đi qua eo biển Hormuz.
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Hãng thông tấn IRNA, ông Akraminia nhấn mạnh: “Kể từ nay, những quốc gia ủng hộ Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi lưu thông qua eo biển Hormuz”.
Ông cũng cho biết thêm rằng các cuộc xung đột quân sự với Mỹ và Israel đã buộc Iran phải “tận dụng tiềm năng địa chính trị của eo biển Hormuz”, và hiện nước này đang thực thi quyền làm chủ đối với khu vực này.
Vị quan chức tuyên bố bất kỳ tàu thuyền nào muốn đi qua eo biển đều phải phối hợp hành động với Tehran. Theo ông, những biện pháp này “có thể mang lại nhiều lợi ích cho phía Iran”.
Người phát ngôn quân đội Iran cũng khẳng định “không có mục tiêu nào của kẻ thù được thực hiện” trong cuộc chiến vừa qua và hệ thống chính quyền Iran vẫn không hề bị lung lay.
“Ngược lại, tinh thần thống nhất và gắn kết nội bộ còn được củng cố mạnh mẽ hơn, điều mà chúng ta vẫn đang thấy qua sự hiện diện của người dân trên đường phố.
Kẻ thù đã nhận ra rằng họ thực sự không thể bẻ gãy được sự kháng cự này và cuối cùng đã buộc phải chấp nhận một lệnh ngừng bắn”, người phát ngôn quân đội Iran nói.
Trong thời gian lệnh ngừng bắn đang diễn ra, Iran được cho rằng đã tranh thủ củng cố lực lượng và năng lực tác chiến, cập nhật danh sách mục tiêu, đồng thời điều chỉnh lại các vị trí phòng thủ và tấn công của mình.
Một vòng xoáy leo thang căng thẳng mới đã bùng phát tại khu vực vùng Vịnh vào cuối ngày 7-5 khi Mỹ và Iran thực hiện các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau.
Fox News hôm nay dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết tàu hàng Touska, treo cờ Iran, đã nhiều lần cập cảng tại thành phố Chu Hải của Trung Quốc, sau đó đến Malaysia tiếp nhận thêm container rồi bắt đầu hải trình hướng về cảng Bandar Abbas, trước khi bị Mỹ chặn bắt trên vịnh Oman.
Reuters dẫn các nguồn tin trong lĩnh vực an ninh hàng hải cho biết tàu Touska có thể đang chở theo "các loại hàng hóa lưỡng dụng" vào thời điểm bị bắt. Đây là khái niệm dùng để gọi những vật tư, thiết bị có thể được dùng trong cả lĩnh vực dân sự và quân sự. Mỹ xếp nhiều mặt hàng như hóa chất, kim loại, ống dẫn và linh kiện điện tử vào diện "lưỡng dụng".
Một nguồn tin thêm rằng con tàu từng vận chuyển những loại hàng tương tự trong quá khứ, nhưng không nêu chi tiết cụ thể.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết các lực lượng nước này đang kiểm tra toàn bộ container trên tàu Touska, song chưa công bố kết quả.
Bộ Ngoại giao Iran hôm nay chỉ trích hành động của hải quân Mỹ là "vi phạm luật pháp quốc tế". Tehran yêu cầu Washington lập tức thả tàu Touska, thủy thủ đoàn và gia đình đi cùng, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu căng thẳng leo thang.
Touska thuộc sở hữu của hãng Vận tải Biển Quốc gia Iran (IRISL), doanh nghiệp nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Touska nằm trong diện trừng phạt do "lịch sử hoạt động phi pháp".
Tàu khu trục USS Spruance hôm 19/4 nã pháo, vô hiệu hóa tàu hàng Touska với cáo buộc tìm cách vượt vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt. Thủy quân lục chiến Mỹ triển khai từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã khống chế tàu hàng Iran sau đó.
Giới phân tích cho rằng con tàu cố di chuyển, bất chấp cảnh báo từ tàu quân sự Mỹ, cho thấy lô hàng có thể mang tính ưu tiên cao đối với Iran. Một số chuyên gia cũng lưu ý hành trình qua Đông Nam Á, đặc biệt khu vực gần eo biển Singapore, thường được sử dụng cho hoạt động hoán đổi hàng hóa trên biển giữa các tàu.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ quan ngại về vụ Mỹ "cưỡng chế chặn bắt" tàu hàng Iran, kêu gọi các bên tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và hành xử có trách nhiệm.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã gặp người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh ngày 6-5, theo Tân Hoa xã.
Hãng thông tấn Fars cho biết ông Araqchi đến thủ đô Trung Quốc từ sáng cùng ngày. Hai nhà ngoại giao thảo luận về quan hệ song phương và các diễn biến khu vực, quốc tế.
Trung Quốc là khách hàng lớn của dầu mỏ Iran, bất chấp các lệnh trừng phạt mà Mỹ áp đặt nhằm cắt đứt nguồn thu của Tehran.
Chuyến công du của ông Araqchi diễn ra trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình ngày 14 và 15-5 tại Bắc Kinh - chuyến thăm từng bị hoãn sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 5-5 kêu gọi Trung Quốc gây áp lực lên Iran, thúc ép Tehran nới lỏng kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến đường từng trung chuyển 1/5 lượng dầu mỏ thế giới.
"Tôi hy vọng phía Trung Quốc sẽ nói thẳng với ông ấy điều cần phải nói, rằng những gì các ông đang làm tại eo biển đang khiến các ông bị cô lập trên trường quốc tế", ông Rubio phát biểu trước báo giới.
Theo Reuters, đầu tuần này, Mỹ và Iran đã xảy ra các cuộc đụng độ mới tại vùng Vịnh. Hai nước đang tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz bằng các lệnh phong tỏa hàng hải, đe dọa phá vỡ lệnh ngừng bắn vốn đã rất mong manh.
Ông Trump sau đó tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ hộ tống các tàu thuyền qua eo biển, song chiến dịch bị tạm hoãn sau khi ông cho biết đã đạt được "những tiến triển đáng kể" hướng tới một thỏa thuận toàn diện với Iran.
Về phía Iran, ông Araqchi nhận định các cuộc tấn công ngày 4-5 - xảy ra ngay sau khi ông tuyên bố Tehran đang xem xét đề nghị đàm phán của ông Trump - cho thấy không tồn tại giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng này.
Dù duy trì lập trường trung lập, Bắc Kinh đã lên tiếng phản đối các cuộc tấn công nhằm vào chủ quyền của Iran, đồng thời thúc đẩy các nỗ lực hòa giải. Trung Quốc cũng nhiều lần kêu gọi hai bên duy trì lệnh ngừng bắn và dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển Hormuz.
