Trước khi nhận học bổng toàn phần tiến sĩ, Trần Quốc Khánh đã đạt được những thành tựu: tốt nghiệp cử nhân Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM (UIT) và chuẩn bị hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM (HCMUS), đồng thời làm việc nghiên cứu chuyên sâu tại AISIA Research Lab và trợ giảng ở UIT.
Quyết định ra quốc tế học tiếp không phải bước đi ngẫu nhiên. Khánh nhận thấy Việt Nam đang có bước tiến ấn tượng về trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng phần lớn các công nghệ nền tảng vẫn được tối ưu cho tiếng Anh. Trong khi đó, việc xây dựng những mô hình có khả năng thấu hiểu tiếng Việt, tuân thủ luật pháp, văn hóa bản địa và đảm bảo an toàn vẫn là một bài toán cần sự đầu tư khổng lồ.
“Mình muốn đi để học hỏi cách quốc tế xây dựng nền tảng, với khát vọng sau này có thể mang những tư duy đó về, góp phần tự chủ công nghệ AI lõi cho nước nhà”, chàng trai 26 tuổi bày tỏ.
Quá trình ứng tuyển diễn ra trong nhiều tháng, với sự cạnh tranh rất lớn từ các ứng viên xuất sắc trên toàn thế giới. “Ban ngày, bước lên bục giảng hay đến lab, mình vẫn phải là một người hướng dẫn đầy năng lượng, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho các bạn sinh viên, nhưng khi đối diện với dự án cá nhân, mình cũng không khỏi tự đấu tranh với sự hoài nghi về năng lực của chính mình”, Khánh tâm sự.
Nhớ lại khoảnh khắc biết tin đậu học bổng sau 5 tháng chờ đợi mòn mỏi, Khánh bộc bạch: “Thành thật mà nói, cảm xúc đầu tiên của mình là sự bình an và trút bỏ được một gánh nặng tâm lý rất lớn. Cơ hội này mang một ý nghĩa rất đặc biệt. Nó không chỉ ghi nhận nỗ lực của cá nhân mà mang theo niềm tin và hy vọng của rất nhiều người đã kiên nhẫn đồng hành cùng mình”.
Để chinh phục hội đồng giáo sư khắt khe của NUS, Trần Quốc Khánh cho rằng thành tích học tập, công bố quốc tế hay ngoại ngữ chỉ là những “điều kiện cần”: “Điều kiện đủ và mang tính quyết định nhất, theo mình, là sự kiên định và sự phù hợp về tầm nhìn. Sự đồng điệu về lý tưởng nghiên cứu với giáo sư hướng dẫn quan trọng và bền vững hơn bất kỳ một bảng điểm đẹp nào”.
Về điểm nhấn quan trọng trong hồ sơ, Khánh chia sẻ chính là dự án VietCheckMed, được thông qua tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới AAAI 2026.
Dự án xuất phát từ thực trạng tràn lan các quảng cáo y tế sai sự thật trên mạng xã hội, như “cam kết chữa bách bệnh” hay “thần dược gia truyền”, gây ra những hệ lụy khôn lường cho người bệnh. Với vai trò đồng tác giả, Khánh cùng nhóm nghiên cứu đã phát triển VietCheckMed thành một hệ thống tự động đối chiếu các lời quảng cáo y tế với kho dữ liệu luật pháp và các nghị định của Việt Nam.
Thử thách lớn nhất, theo Khánh, là khắc phục hiện tượng các mô hình AI hiện nay hay “tự bịa ra thông tin”. “Đóng góp cụ thể của mình nằm ở việc hỗ trợ thiết kế các giải pháp kỹ thuật, buộc AI phải suy luận dựa trên bằng chứng và logic pháp lý rõ ràng, xác thực”, Khánh nói.
Chính từ dự án này, Khánh xác định rõ hướng đi sắp tới là trustworthy AI (AI đáng tin cậy): “Mình muốn nghiên cứu cách để đảm bảo các hệ thống AI trong tương lai, đặc biệt là trong các lĩnh vực đòi hỏi sự tuyệt đối minh bạch như y tế, pháp luật, có khả năng giải thích và an toàn cho người sử dụng”.
Tấm vé vào trường top thế giới không chỉ là kết quả cá nhân mà là “trái ngọt” của hành trình nỗ lực mà Khánh đi cùng rất nhiều người luôn yêu thương và ủng hộ. Khánh dành sự tri ân sâu sắc đến những người thầy, cô tâm huyết: Tiến sĩ Nguyễn Văn Kiệt – người thầy phát hiện và hướng dẫn từ những ngày đầu chập chững bước vào con đường nghiên cứu, PGS.TS Nguyễn Thanh Bình – người giúp cậu tự tin bứt phá những giới hạn của bản thân, PGS.TS Nguyễn Lưu Thùy Ngân, người giúp Khánh học sự điềm tĩnh và sắc bén trong tư duy học thuật và thầy Tuấn Anh với những lời khuyên nền tảng quý giá.
Là người trực tiếp làm việc cùng Quốc Khánh tại AISIA Lab, viết thư giới thiệu cho Khánh ứng tuyển học bổng, đồng thời hướng dẫn cậu thực hiện luận văn thạc sĩ, PGS.TS Nguyễn Thanh Bình đánh giá: “Khánh có năng lực học thuật tốt, tinh thần cầu tiến và đặc biệt nghiêm túc với định hướng nghiên cứu khoa học. Điều tôi đánh giá cao ở Khánh không chỉ là khả năng tiếp thu kiến thức nhanh mà còn là sự kiên trì khi theo đuổi các bài toán khó và thái độ làm việc rất nghiêm túc trong nghiên cứu”.
Theo PGS.TS Bình, việc một bạn trẻ Việt Nam nhận được học bổng toàn phần tại NUS có ý nghĩa rất lớn. “Đây là sự ghi nhận cho năng lực học tập, nghiên cứu và khả năng cạnh tranh quốc tế của sinh viên Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ và khoa học dữ liệu. Đồng thời, điều này cũng góp phần khẳng định chất lượng đào tạo và nghiên cứu của các nhóm nghiên cứu, trường đại học tại Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế”, ông nói.
Về mục tiêu dài hạn, Trần Quốc Khánh kiên định: “Mình tâm niệm rằng, đích đến cuối cùng của việc đi học là để mang tri thức trở về và xây dựng cho đất nước mình”. Xa hơn nữa, cậu khao khát nối tiếp tinh thần kế thừa của các thầy cô, anh chị đi trước. “Bản thân mình cũng trở thành một nhịp cầu hỗ trợ các bạn trẻ Việt Nam tự tin hơn trên hành trình chinh phục tri thức thế giới”, Khánh tâm niệm.
Kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương kéo dài 3 ngày liên tiếp từ 25 - 27.4 là dịp để nhiều sinh viên, người lao động tại TP.HCM rời thành phố, tranh thủ về quê hoặc đi du lịch cùng gia đình tận hưởng kỳ nghỉ lễ.
Sáng 25.4, trong ngày đầu tiên của kỳ nghỉ lễ, không khí tại Bến xe Ngã Tư Ga (Q.12 cũ, TP.HCM) trở nên hối hả hơn thường lệ. Từng dòng người đổ dồn về đây để chờ chuyến xe đi các tỉnh miền Trung và miền Tây.
Theo ghi nhận của người viết, từ sau 7 giờ sáng lượng hành khách đổ về bến xe càng đông, các hàng ghế gần như kín chỗ.
Để hỗ trợ hành khách, nhân viên của một số nhà xe đã chủ động dùng loa cầm tay thông báo lịch trình, hướng dẫn lên đúng tuyến. Trong lúc chờ đợi, nhiều bạn trẻ tranh thủ lướt điện thoại hoặc chợp mắt ngay trên ghế ngồi tại sảnh.
Tại khu vực quầy vé của các nhà xe, hàng dài hành khách kiên nhẫn xếp hàng làm thủ tục trước khi lên xe. Dù lượng khách đông nhưng tình hình an ninh trật tự tại bến xe vẫn được đảm bảo, không xảy ra tình trạng lộn xộn hay chèo kéo khách.
Tay cầm hành lý đang ngồi tại Bến xe Ngã Tư Ga, Châu Nguyễn Tấn Dũng, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, cho biết đây là lần đầu tiên đến bến xe này để về quê nên quyết định đi sớm hơn nhiều giờ so với thời gian xe khởi hành. "Mình đến bến xe từ khoảng 7 giờ sáng dù tận 14 giờ xe mới lăn bánh đi Đắk Lắk, nhưng mình rất háo hức nên đi từ sớm", Dũng chia sẻ.
Theo Dũng, việc chủ động sắp xếp việc học nên kỳ nghỉ lễ của anh chàng kéo dài đến 9 ngày. "Lịch học của mình được nghỉ các ngày xen kẽ giữa hai lễ Giỗ tổ Hùng Vương, 30.4 và 1.5 nên quyết định về quê dài ngày. 7 tháng rồi chưa về nhà, mình mong chờ cảm giác được đoàn tụ cùng gia đình", Dũng nói.
Nguyễn Ngọc Nam (28 tuổi), nhân viên bán hàng làm việc tại P.Bình Thạnh, TP.HCM, cho biết tranh thủ 3 ngày nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương để đến Bảo Lộc (Lâm Đồng) dự đám cưới kết hợp tham quan. "Vì lễ này thời gian nghỉ không quá dài, mình chọn đi Bảo Lộc để vừa kịp chung vui với bạn, vừa có chút thời gian thư giãn. Sau chuyến đi, mình sẽ quay lại TP.HCM vào ngày 27 để bắt đầu làm việc bình thường", Nam nói.
Nguyễn Long Hải (31 tuổi), làm công nhân tại Nhà máy hóa chất Biên Hòa, đang trọ tại H.Hóc Môn (cũ), TP.HCM, cho biết dù kỳ nghỉ Giỗ tổ Hùng Vương chỉ kéo dài 3 ngày, nhưng đã chủ động xin nghỉ phép thêm 2 ngày. "Nhờ vậy mình đã có trọn vẹn 9 ngày nghỉ, đây là cơ hội hiếm có để đưa vợ con đi du lịch Đà Lạt, bù đắp sau những ngày tăng ca vất vả", Hải nói.
Trao đổi về tình hình đi lại dịp lễ, đại diện lãnh đạo Bến xe Ngã Tư Ga cho biết lưu lượng hành khách qua bến có mức tăng trưởng khoảng 2% so với cùng kỳ. Nhờ các kỳ nghỉ nằm sát nhau nên lượng sinh viên đổ về các tỉnh chiếm tỷ trọng khá lớn.
Theo người đại diện này, trước áp lực từ biến động giá nhiên liệu, nên giá vé các tuyến tại bến cũng có sự điều chỉnh. "Mặt bằng giá vé hiện đã được đơn vị vận tải tăng bình quân khoảng 15% so với giai đoạn trước lễ để đảm bảo chi phí vận hành", vị này nói.
Tại 1199 Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông (TP.HCM), quán cà phê này gây chú ý khi lựa chọn hướng đi khác biệt: biến tôn cũ và phế liệu thành một không gian mang đậm dấu ấn sáng tạo. Không chạy theo phong cách hiện đại hay thiết kế cầu kỳ, không gian tại quán gây ấn tượng bởi sự mộc mạc và cách sắp đặt ngẫu hứng. Những vật liệu như tôn cũ, dây kim loại, chai lọ… được tái chế thành các chi tiết trang trí độc đáo, tạo nên tổng thể vừa lạ mắt vừa gần gũi.
Điểm nhấn của quán là cách tận dụng các vật liệu tái chế, đặc biệt là những chi tiết làm từ ve chai. Các vật dụng này được bố trí xen kẽ, tạo nên tổng thể hài hòa nhưng vẫn giữ được nét riêng. Bàn ghế trong quán chủ yếu được làm thủ công từ vật liệu cũ, mỗi sản phẩm có kiểu dáng khác nhau, không trùng lặp, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng vừa tạo cảm giác mới lạ cho khách.
Trần Duy Đức, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho biết tình cờ đi ngang qua nên ghé vào trải nghiệm. "Mình thấy không gian quán khá lạ nên vào thử, rồi thấy cũng hợp và thích cách quán làm", Đức chia sẻ.
Theo Đức, điểm ấn tượng nằm ở cách quán sử dụng những vật liệu ít thấy trong quán cà phê như bánh xích, dây xích cũ hay mái tôn rỉ sét để trang trí. "Tường và trần cũng làm từ những mảnh tôn cũ tạo cảm giác như quay lại không gian xưa, khá khác biệt so với những quán khác", Đức nói thêm.
Vũ Xuân Quỳnh Nga, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đến quán cùng bạn sau khi thấy những chia sẻ trên mạng xã hội. "Bạn mình ở gần đây nên rủ qua thử. Mình xem trước thấy không gian khá đẹp nên ghé vào", Nga chia sẻ.
Theo Nga, quán mang lại cảm giác gần gũi và gợi nhiều ký ức. "Không gian ở đây khiến mình thấy giống như được trở về nhà, có chút hoài niệm, khác với những quán cà phê hiện đại mà mình thường đi", Nga chia sẻ.
Theo anh Mai Quang Vinh, chủ quán Tôn Cũ Cà Phê, ý tưởng xây dựng quán xuất phát từ mong muốn "hồi sinh" những vật liệu tưởng chừng đã bị lãng quên. "Những thứ này đều là đồ phế liệu, là những thứ người ta đã bỏ đi và thường được gọi là cái không có giá trị, không còn linh hồn. Mình muốn mang chúng về để tái sinh, chuyển hóa thành một câu chuyện khác có ý nghĩa và giá trị sử dụng hơn", anh Vinh chia sẻ.
Để có được không gian như hiện tại, anh Vinh đã trải qua hành trình với rất nhiều khó khăn. Anh phải lặn lội đến từng bãi phế liệu, tìm kiếm từng thứ một. "Nếu đi kiếm bình thường, có lẽ phải mất 10 năm mới đủ những thứ như thế này. Nhưng vì đam mê, đi đâu mình cũng nhìn thấy chúng và phải hình dung ngay trong đầu là món đồ này sẽ nằm ở đâu, vị trí nào trong quán", anh Vinh nói.
Dù được thiết kế từ những vật liệu cũ, anh Vinh cho rằng không gian quán không hề lỗi thời mà vẫn thu hút đông đảo khách trẻ. Với anh, đây là cách để truyền đạt những giá trị lịch sử một cách trực quan nhất. "Giới trẻ bây giờ nhìn thấy những món đồ từ thời xưa có thể không hiểu nó là cái gì. Chính sự tò mò đó thôi thúc các bạn tìm hiểu, để biết rằng thế hệ đi trước đã từng sống và vất vả như thế nào", anh Vinh nói thêm.
Không tập trung vào sự mới mẻ hay hiện đại, quán lựa chọn khai thác giá trị từ đồ tái chế, biến những chi tiết tưởng chừng đơn giản thành điểm nhấn trong thiết kế, qua đó tạo nên một không gian vừa lạ mắt vừa có tính nhận diện riêng, cũng chính vì thế, quán thu hút rất nhiều bạn trẻ đến đây vừa thưởng thức cà phê, vừa thư giãn và hoài niệm qua những vật dụng nhuốm màu thời gian.
Ở tuổi 29, Huỳnh Ngọc Nhơn (ở TP.HCM) đã có bảng thành tích đáng nể: tốt nghiệp thủ khoa ngành quản trị kinh doanh quốc tế, nhiều năm làm quản lý thương hiệu tại Công ty TNHH Nestlé Việt Nam. Năm 2025, Nhơn chinh phục cột mốc mới: học bổng toàn phần Fulbright do Chính phủ Mỹ tài trợ.
Hiện tại, Nhơn theo học chương trình thạc sĩ quản trị kinh doanh tại ĐH Clark (TP.Worcester, bang Massachusetts, Mỹ), chương trình học kéo dài 2 năm với sự tài trợ toàn phần của chương trình Fulbright.
Nhiều năm theo đuổi lĩnh vực truyền thông marketing, Nhơn cho biết có cơ hội tham gia các dự án hướng đến cộng đồng. "Mình quyết định theo đuổi học bổng Fulbright với mục tiêu có thể tiếp cận những kiến thức nâng cao liên quan đến phát triển bền vững toàn diện, không chỉ khía cạnh môi trường, con người mà còn ở giá trị khác như văn hóa, xã hội", Nhơn nói.
Để chạm tay vào tấm vé học bổng cạnh tranh khốc liệt này, Nhơn đã trải qua 1 năm rưỡi mất ăn mất ngủ để vượt qua các vòng tuyển chọn. "Mình phải thật sự tin vào những mục tiêu theo đuổi, có định hướng rõ ràng về những gì muốn làm và những giá trị thật mà mình muốn tạo ra", Nhơn tâm niệm.
Trước quyết định tạm gác công việc để đi học, Nhơn nhìn nhận: "Mình không nghĩ việc đi học là làm bản thân chững lại, mà ngược lại sẽ giúp mình lùi lại để lấy đà bước vững hơn và tạo ra những kết quả tốt hơn, ổn định hơn trong tương lai".
Những ngày đầu đặt chân đến Mỹ, Nhơn bị "sốc" văn hóa trước nhịp sống khác xa TP.HCM: "Đa phần cửa hàng đóng cửa tầm 18 giờ và ở rất xa, mình không có xe hơi nên việc đi lại hạn chế; không khí trầm hơn nên tinh thần mình cũng ảnh hưởng". Để vượt qua, Nhơn tập trung tiếp thu kiến thức, giữ kết nối với người thân, đồng thời tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa để có năng lượng.
Một dấu ấn đáng nhớ với Ngọc Nhơn là sự kiện trao đổi văn hóa tại Washington D.C cùng hơn 100 học giả Fulbright đến từ 65 quốc gia. "Ở đó, mình cùng các bạn học giả từ VN đã có dịp giới thiệu áo dài, chuồn chuồn tre, cà phê phin Việt và những sản phẩm thiệp 3D gắn liền với các địa danh nổi tiếng như: Văn miếu Quốc tử giám, chùa Một Cột...", Nhơn kể.
Nhận xét về Nhơn, một đại diện Fulbright cho biết: "Điều làm nên sự khác biệt của Nhơn là tư duy sáng tạo và cam kết mạnh mẽ với marketing bền vững, từ việc đặt vấn đề về chính sách nhựa của doanh nghiệp khi còn là sinh viên đến triển khai các sáng kiến môi trường cụ thể trong công việc. Định hướng rõ ràng của Nhơn trong việc trở về VN để hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng các thực hành bền vững phản ánh đúng tinh thần lãnh đạo dựa trên giá trị mà chương trình Fulbright hướng tới".
Nhơn chia sẻ định hướng rõ trong thời gian tới, đó là tìm hiểu những khó khăn mà các sản phẩm mang yếu tố văn hóa VN đang gặp phải, để đề xuất giải pháp nâng tầm giá trị, góp phần bảo tồn văn hóa VN.
"Trong bối cảnh các doanh nghiệp đa quốc gia ở VN ngày càng nội địa hóa chiến lược tiếp thị bằng nhiều yếu tố văn hóa, mình mong muốn từ việc học tập và nghiên cứu có thể xây dựng được những quy tắc ứng xử chuyên môn, góp phần đảm bảo doanh nghiệp sử dụng các yếu tố văn hóa đúng, đủ và mang lại lợi ích công bằng cho các nhóm liên quan", Nhơn nói.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó giám đốc phân hiệu Trường ĐH Ngoại thương TP.HCM, là người từng thuyết phục Nhơn nộp hồ sơ học bổng. "Khi làm việc với Nhơn trong quá trình làm khóa luận, tôi phát hiện ẩn sau vẻ thư sinh ấy là một tinh thần chiến binh: tập trung, kiên nhẫn, quyết tâm cao để đạt mục tiêu đặt ra", bà Hà nhận xét.
Còn anh Trần Huỳnh Minh Nhân, Trưởng phòng Marketing Suntory PepsiCo Beverages Việt Nam, từng là quản lý của Nhơn tại Nestlé Việt Nam, nhận xét Nhơn là người trẻ nổi bật với tinh thần dấn thân đến cùng. "Nhơn rất thông minh, nhạy bén, có nhiều ý tưởng sáng tạo mới mẻ. Với môi trường đa văn hóa như ở Mỹ, tôi tin Nhơn sẽ học được nhiều điều hay từ các nền văn hóa khác nhau", anh Nhân nói.
