Sau 30 năm hình thành và phát triển, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 do Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong khởi xướng không chỉ trở thành sân chơi tri thức uy tín của học sinh mà còn chính thức được xác lập kỷ lục Việt Nam vào hôm nay, 5.4, với dấu ấn là kỳ thi có lịch sử tổ chức lâu năm, liên tục, do một trường THPT sáng lập và tổ chức.
Tại lễ tổng kết và phát thưởng, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) đã chính thức xác lập kỷ lục đến Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong với nội dung: Kỳ thi Olympic truyền thống 30 tháng 4: Kỳ thi học sinh giỏi dành cho học sinh chuyên lớp 10,11 do một trường THPT khởi xướng tổ chức thường niên liên tục và lâu năm nhất tại Việt Nam.
Được thành lập từ năm 1927 với tiền thân là Collège Petrus Ký, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong là một trong những cơ sở giáo dục có lịch sử lâu đời và giàu truyền thống bậc nhất tại TP.HCM. Không chỉ dừng lại ở thành tích học tập xuất sắc, nhà trường còn là đơn vị tiên phong tổ chức nhiều hoạt động học thuật quy mô lớn, trong đó nổi bật nhất là Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4.
Ra đời từ năm 1995, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 là sáng kiến của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong nhằm tạo nên một sân chơi tri thức dành cho học sinh chuyên lớp 10 và lớp 11.
Từ một kỳ thi quy mô nhỏ với 15 đoàn và 109 thí sinh, Olympic 30/4 đã nhanh chóng phát triển thành sự kiện thường niên có quy mô lớn. Đây được xem là sân chơi học thuật uy tín, nơi các đội tuyển đến từ các trường THPT chuyên trên toàn quốc có cơ hội giao lưu, cọ xát, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy giữa các thầy cô đồng thời nâng cao năng lực học tập của học sinh. Bên cạnh đó, cuộc thi còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng và phát triển những học sinh tiềm năng, làm nền tảng để thành lập các đội tuyển tham gia các kỳ thi lớn hơn.
Đến năm 2026, kỳ thi lần thứ 30 quy tụ 131 đoàn với khoảng 3.829 thí sinh tham dự, cho thấy sức hút ngày càng mạnh mẽ và vị thế ngày càng được khẳng định của kỳ thi.
Trải qua 30 năm, kỳ thi đã trở thành “bệ phóng” cho nhiều học sinh trước khi bước vào các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và quốc tế. Không ít thí sinh từng tham dự đã tiếp tục đạt thành tích cao, đóng góp vào nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Với TP.HCM, đây là một hoạt động học thuật tiêu biểu, góp phần củng cố vị thế trung tâm giáo dục của cả nước. Trên bình diện rộng hơn, mô hình Olympic 30/4 đã tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phong trào học tập và kết nối hệ thống các trường chuyên trên toàn quốc.
Phát biểu tại lễ tổng kết, bà Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong đã điểm qua quá trình hình thành và phát triển của cuộc thi; tri ân Ban giám hiệu, các thầy giáo, cô giáo qua các thời kỳ đã có công sáng lập kỳ thi. Cô chia sẻ: “Có những giai đoạn vì dịch bệnh, kỳ thi buộc phải tạm dừng nhưng tinh thần của kỳ thi chưa bao giờ gián đoạn, nhờ sự ủng hộ, chỉ đạo sát sao của Sở GD-ĐT TP.HCM, sự quyết tâm của lãnh đạo nhà trường; sự kiên trì, trách nhiệm và ngọn lửa đam mê trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các thầy cô đã giúp kỳ thi giữ vững giá trị và niềm tin… Olympic truyền thống 30/4 không chỉ là một kỳ thi mà là một phần ký ức được gìn giữ, một phần truyền thống được tiếp nối và là niềm tự hào lớn lao của các thế hệ thầy và trò suốt 30 năm”.
Phát biểu trước khi công bố quyết định trao tặng Kỷ lục Việt Nam, bà Nguyễn Thị Quỳnh Ngọc, Tổng thư ký Hội đồng Xác lập Kỷ lục Việt Nam, cho biết: “Việc Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 được xác lập Kỷ lục Việt Nam là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình 30 năm bền bỉ của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Đây không chỉ là sự tôn vinh, mà còn là minh chứng cho giá trị thực tiễn của một mô hình giáo dục hiệu quả, góp phần phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, đồng thời xây dựng môi trường học tập tích cực, truyền cảm hứng. Chúng tôi tin tưởng rằng, trên nền tảng đã được xây dựng, Kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 sẽ tiếp tục phát triển, thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới, đóng góp tích cực cho sự nghiệp giáo dục của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung”.
Người thầy tên Christopher (35 tuổi), mà mọi người gọi thân thương là Chris, đến từ Anh và đã qua Việt Nam công tác một năm nay. Còn cô học trò tên Thanh Hiền (9 tuổi) cùng mẹ là chị Mai Anh (44 tuổi) đã bán vé số tại đó cũng ngót bốn năm rồi.
Lớp học đặc biệt với vỉa hè làm bàn, ánh sáng hắt xuống từ đèn đường làm đèn học. Hình ảnh ba người tập trung cao độ vào buổi học, quên đi cái xô bồ hối hả của dòng xe xuôi ngược ngay bên cạnh.
Thầy giáo Chris có vẻ khá căng thẳng khi thấy có người lại gần. Thoáng chút suy nghĩ và anh hứa sẽ nói chuyện với khách sau vì không muốn làm học trò mình bị phân tâm khi học. Anh nói luôn muốn mỗi tiết học của mình phải thật nghiêm túc và mang lại hiệu quả tốt nhất.
Mẹ cô bé - chị Mai Anh - cũng nháy mắt rồi thì thầm nói chịu khó đợi sau khi tiết học kết thúc vì ngay cả chị cũng không dám xen vào mỗi lúc thầy dạy. Giữ lời hứa, hoàn thành hai giờ dạy, Chris bắt đầu câu chuyện bằng việc nhớ lại một lần đi ngang đoạn đường này tình cờ thấy cô gái nhỏ cùng mẹ đang chăm chú làm bài dưới ánh đèn giao thông.
Hình ảnh đó khiến anh xúc động và lóe lên ý nghĩ phải làm gì đó giúp cô bé ấy học tốt hơn. "Tôi thấy cô bé đáng khâm phục bởi dù trong hoàn cảnh nào cũng không xem nhẹ việc học, còn mẹ cô bé là một người mẹ tuyệt vời. Chị ấy đã làm tất cả những gì tốt đẹp nhất để con gái mình có thể đến trường và tiếp tục việc học. Tôi ngỏ ý muốn dạy bé tiếng Anh và rất mừng vì hai mẹ con đồng ý để tôi làm việc này", Chris nhớ lại.
Người dân quanh đó và người đi đường không xa lạ gì với hình ảnh hai mẹ con mỗi tối dắt díu nhau ra chỗ cột đèn giao thông. Mẹ bán vé số, con thì học bài. Vì hoàn cảnh, Hiền phải theo mẹ mưu sinh khắp các nẻo đường của TP. Cuộc sống dẫu cơ cực, song ánh mắt bé Hiền vẫn luôn đong đầy nét hồn nhiên của trẻ thơ.
Thấy Hiền ham học, nhiều người đi đường còn ghé tặng sách vở, bút thước, ly nước, hộp bánh để động viên cô bé. Có người còn cho tiền nhưng chị Mai Anh xin không nhận, chỉ mời họ mua vé số để mấy mẹ con được về nhà sớm hơn.
Mỗi ngày bán được 300 tờ vé số, hết sớm về sớm, không thì có khi khoảng 23h thấy người đi đường thưa bớt ba mẹ con mới về lại căn phòng trọ cách đó chừng hai cây số. Hỏi chuyện thầy Chris dạy Hiền học tiếng Anh, chị Mai Anh nói thật sự rất biết ơn.
"Bán vé số thu nhập bấp bênh vầy tiền đâu cho con đến trung tâm học, nên khi thầy nói sẽ dạy con bé, mẹ con tôi mừng lắm. Mà thầy rất nghiêm túc và tận tâm, luôn có mặt đúng giờ. Ngoài dạy tiếng Anh, thầy còn dạy bé các kỹ năng trong cuộc sống nữa, mẹ con tôi rất biết ơn thầy", chị Mai Anh cười.
Không biết đáp lại tấm lòng của thầy thế nào, vậy là có hôm mấy mẹ con mời thầy ăn bánh chưng, có hôm bánh giầy kẹp chả, hôm lại ly nước mía. Mà ông thầy không chê cái gì, được mời món nào cũng hào hứng thưởng thức.
Cứ vậy ngày qua ngày dưới ánh đèn vàng mờ đục, thầy Chris miệt mài gieo tri thức cho bạn nhỏ ham học. Người đi đường thích thú với hình ảnh đó, nhiều người rút điện thoại ghi lại hình ảnh ấy nhưng cả hai thầy trò chẳng mấy bận tâm, chỉ tập trung vào những trang sách.
Hỏi về ước mơ, ánh mắt Hiền như lấp lánh nói muốn trở thành bác sĩ. Người mẹ nghe vậy buông lời "Học bác sĩ phải giỏi với tốn tiền lắm nha". Cô bé nghe vậy ngập ngừng: "Hay con làm giáo viên cho đỡ tốn tiền". Người mẹ nhìn con gái có chút ái ngại, bởi hơn ai hết, chị hiểu rõ gia cảnh của mình, hiểu tương lai vốn chưa gì rõ ràng phía trước. Nhưng thôi kệ, con gái có ước mơ, người làm mẹ như chị sẽ nỗ lực chắp cho con thêm đôi cánh vươn xa.
Theo kế hoạch, tháng 6 tới thầy Chris sẽ về nước. Anh thật thà nói chưa có kế hoạch nhưng vẫn hy vọng có dịp được quay lại. "Tôi rất yêu Việt Nam, người phương Tây chúng tôi có thể học hỏi lòng yêu nước của quê hương các bạn. Tôi đã đọc về lịch sử đấu tranh bảo vệ đất nước của người dân Việt Nam, sự kiên cường và gan dạ của các bạn rất đáng được học hỏi", thầy Chris bày tỏ.
Hà Nội hiện có hơn 10 trường phổ thông liên cấp có vốn ngoại, dạy chương trình nước ngoài bằng tiếng Anh, nên thường được gọi là "trường quốc tế".
Giữa tháng 5, hầu hết trường đã công bố học phí năm học 2026-2027 (gồm 10 tháng), trong khoảng từ 100 triệu tới hơn một tỷ đồng, phổ biến ở mức 300-600 triệu và tăng dần từ mầm non tới trung học.
Trường Quốc tế Liên Hợp Quốc - Hà Nội (UNIS Hà Nội) có học phí cao nhất, với 1,05 tỷ đồng (gần 40.000 USD), áp dụng với học sinh lớp 11-12. Tùy bậc, mức thu tăng từ vài chục tới hơn 100 triệu đồng so với năm ngoái.
Dwight Hà Nội tương tự, thu hơn một tỷ đồng với hai khối cuối cấp trung học (lớp 9, 12). Còn lại, học phí bậc tiểu học là hơn 825 triệu, mầm non từ 360 triệu đồng trở lên.
Cả hai trường hiện đều dạy chương trình tú tài quốc tế IB.
Thấp hơn một chút là Brighton College với 997,9 triệu đồng cho chương trình IBDP. Tuy nhiên, ở bậc mầm non, trường này dẫn đầu với học phí lên tới gần 736 triệu đồng một năm.
True North là trường duy nhất dạy chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, với học phí 200-290 triệu đồng. Trong khi đó, mức thu ở hệ quốc tế là 500-650 triệu.
Thấp nhất là trường Quốc tế Nhật Bản, thu lần lượt 100, 105 và 115 triệu đồng cho ba bậc tiểu học, THCS và THPT.
Học phí năm học 2026-2027 của 11 trường quốc tế (đơn vị triệu đồng/năm; một số trường thu theo USD, đã được quy đổi theo tỷ giá ngày 14/5 và làm tròn)
Thông thường, các trường có chính sách miễn, giảm cho phụ huynh đóng cả năm, là học sinh cũ hay có 2-3 con cùng theo học. Mức giảm phổ biến trong khoảng 1-10% học phí. Ngược lại, nếu chọn nộp theo kỳ hay quý, tổng học phí có thể tăng với tỷ lệ tương tự.
Ngoài học phí, nhiều trường quy định riêng tiền cọc, phí ghi danh hay phí tuyển sinh. Khoản này phổ biến 20-50 triệu đồng, riêng Dwight và BVIS hơn 100 triệu.
Các khoản kể trên chưa gồm tiền ăn, cơ sở vật chất, xe bus đưa đón. Tùy trường, mức thu khoảng 10-40 triệu đồng mỗi mục.
Ngày 10.4, UBND xã Hòa Vang (thành phố Đà Nẵng) công bố triển khai chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho toàn bộ học sinh trên địa bàn, từ bậc tiểu học đến THPT, bắt đầu từ năm học 2026 - 2027. Đây là địa phương đầu tiên trong cả nước hiện thực hóa chủ trương lớn của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Chính sách này mang ý nghĩa hỗ trợ thiết thực cho hàng nghìn gia đình, thể hiện cách làm chủ động, sáng tạo của chính quyền địa phương trong việc đưa nghị quyết vào cuộc sống một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Theo kế hoạch, hơn 7.000 học sinh tại các trường trên địa bàn xã Hòa Vang sẽ được cấp sách giáo khoa miễn phí.
Trước đó, xã Hòa Vang đã triển khai mô hình “Tủ sách giáo khoa dùng chung” nhằm huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích tinh thần tiết kiệm và chống lãng phí. Từ mô hình này, hàng chục ngàn lượt mượn sách đã được ghi nhận, góp phần giảm đáng kể chi phí học tập cho phụ huynh.
Ông Lê Phú Nguyện, Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, cho biết việc triển khai chính sách là bước tiến quan trọng, giúp địa phương hoàn thành mục tiêu cung cấp sách giáo khoa miễn phí sớm hơn 4 năm so với yêu cầu của Nghị quyết số 71-NQ/TW. Đồng thời, ông Nguyện cũng nhấn mạnh vai trò của nhà trường, giáo viên, phụ huynh và học sinh trong việc giữ gìn, bảo quản sách để mô hình được duy trì bền vững.
Theo ông Nguyện, giai đoạn đầu, xã huy động 551 triệu đồng mua hơn 6.000 sách giáo khoa cho hơn 1.200 học sinh 8 thôn vùng đồi núi (thuộc xã Hòa Phú cũ), ưu tiên đối tượng khó khăn, đáp ứng khoảng 31% nhu cầu năm học 2025 - 2026.
Sau khi có Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và bộ sách "Kết nối tri thức" được thống nhất toàn quốc, xã Hòa Vang tiếp tục huy động gần 1,5 tỉ đồng, bổ sung 74.676 quyển. Đến nay, tổng số 91.060 quyển sách đã đủ phục vụ miễn phí gần 7.000 học sinh tại 6 cơ sở giáo dục.
Dự kiến từ năm học 2026 – 2027, địa phương sẽ đáp ứng 100% nhu cầu, trở thành nơi đầu tiên trong cả nước thực hiện miễn phí sách giáo khoa sớm hơn 3 năm.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đánh giá cao nỗ lực của địa phương, đồng thời đề nghị cần xây dựng quy chuẩn cụ thể trong việc quản lý, sử dụng sách nhằm đảm bảo hiệu quả lâu dài.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đánh giá mô hình tại xã Hòa Vang là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW, vừa nâng cao giáo dục, vừa bảo đảm an sinh cho học sinh ở các khu vực còn khó khăn sau sáp nhập.
"Chỉ trong thời gian ngắn, mô hình đã phát huy hiệu quả, trở thành điểm sáng để thành phố nghiên cứu nhân rộng", ông Trần Anh Tuấn nói.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, đại diện Hội phụ huynh Trường tiểu học An Phước (xã Hòa Vang), chia sẻ: "Chúng tôi rất phấn khởi khi con em mình được hỗ trợ sách giáo khoa miễn phí. Đây là chính sách rất nhân văn, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí đầu năm học. Không chỉ vậy, mô hình "Tủ sách giáo khoa dùng chung" còn giúp các cháu hình thành ý thức giữ gìn tài sản chung, biết trân trọng sách vở hơn. Phụ huynh chúng tôi sẵn sàng phối hợp cùng nhà trường để nhắc nhở các cháu sử dụng sách cẩn thận, góp phần duy trì mô hình lâu dài".
Ở góc nhìn học sinh, em Nguyễn Thị Hà Lan (lớp 7/1, Trường THCS Ông Ích Đường, xã Hòa Vang) bày tỏ sự hào hứng: “Em cảm thấy rất vui vì từ năm sau sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí. Điều này giúp bố mẹ em đỡ vất vả hơn mỗi khi vào năm học mới. Em và các bạn sẽ cố gắng giữ gìn sách thật cẩn thận để các anh chị, các em khóa sau cũng có thể sử dụng. Em nghĩ đây là việc làm rất ý nghĩa và giúp chúng em ý thức hơn trong việc tiết kiệm".
