Giữa dòng kênh Đôi (TP.HCM) tồn tại một đình cổ hơn 150 năm tuổi – từng được vua Tự Đức ban sắc phong và là cơ sở hoạt động của Công hội bí mật. Ít ai ngờ, giữa đô thị sầm uất, vẫn có một “cù lao lịch sử” lưu giữ gần như nguyên vẹn dấu tích Sài Gòn xưa. Đó là đình Bình Đông (ở quận 8 cũ).
Chiều đầu tháng 5.2026, trong cái nắng đặc trưng của TP.HCM, xuôi theo những cung đường uốn lượn, phóng viên Thanh Niên men theo rạch Bà Tàng để tìm đến một cù lao nhỏ và khám phá rõ hơn về ngôi đình này.
Người dân địa phương khi được hỏi đều không thể xác định chính xác thời điểm đình được xây dựng. Họ chỉ biết rằng đình đã tồn tại từ xa xưa, ban đầu chỉ là một ngôi nhà lá đơn sơ nơi dân làng tụ họp, cúng bái và sinh hoạt cộng đồng.
Theo ghi chép trong Gia Định thành thông chí của tác giả Trịnh Hoài Đức, đình Bình Đông đã được ban sắc phong vào năm Tự Đức ngũ niên (1853). Điều này đồng nghĩa ngôi đình phải được dựng lên trước thời điểm này.
Sắc phong cho Thần Thành hoàng bổn cảnh của thôn Bình Đông, huyện Tân Long mang niên đại ngày 29.11 âm lịch năm Nhâm Tý (tức 8.1.1853), minh chứng rõ nét cho bề dày lịch sử của công trình.
Thủ từ của đình Bình Đông chia sẻ: “Sắc phong của vua được thờ ở chính điện, không ai dám mở ra xem. Chỉ có lễ Kỳ Yên (cầu an), đình thực hiện nghi thức vén rèm, xịt dầu thơm cho sắc phong như một cách gìn giữ, chăm chút báu vật. Sau khi bế mạc lễ Kỳ Yên, sẽ hạ rèm đỏ và bảo quản sắc phong phía sau rèm”.
Trải qua thời gian, đình nhiều lần được trùng tu. Đến năm 1922, đình được nâng cấp với mái ngói, vách ván, cột kèo gỗ theo phong cách đình Nam bộ đặc trưng.
Biến cố lịch sử năm 1968 khiến đình Bình Đông bị tàn phá nặng nề. Sau đó, đình được xây dựng lại bằng kết cấu bê tông cốt thép nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống.
Tổng thể công trình gồm võ ca và chính điện nằm trung tâm, 2 bên là Đông lang, Tây lang cùng nhà Nghĩa từ…, là bố cục quen thuộc của đình làng Nam bộ.
Điểm nhấn đặc biệt của đình nằm ở hệ thống hiện vật bên trong chính điện. Các khám thờ, Tả Hữu ban, Hội đồng được chạm thủng viền quanh với hình ảnh rồng vờn châu, tứ linh… đầy tính nghệ thuật.
Những bao lam chạm khắc tinh xảo trên gỗ quý với hình mai, lan, cúc, trúc, mẫu đơn, sóc…, càng làm nổi bật giá trị mỹ thuật truyền thống. Đáng chú ý, bức hoành phi Bình Đông Đình treo tại cửa chính điện vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn.
Không chỉ là một ngôi đình cổ linh thiêng, đình Bình Đông còn gắn liền với những dấu mốc quan trọng của lịch sử cách mạng.
Tài liệu ở đình Bình Đông giới thiệu: “Năm 1920, người công nhân Tôn Đức Thắng (sau này là Chủ tịch nước) đã thành lập Công hội bí mật – tổ chức đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam.
Người đã chọn đình Bình Đông là nơi hội họp, sinh hoạt của công hội những năm 1920 – 1925 và Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên 1927 – 1929. Đình Bình Đông cũng là một cơ sở cách mạng trong thời kỳ chống Mỹ”.
Bên cạnh giá trị lịch sử, đình Bình Đông còn lưu giữ đời sống văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân Nam bộ. Hằng năm, lễ Kỳ Yên diễn ra vào ngày 12, 13 và 14.2 âm lịch với đầy đủ nghi thức truyền thống.
Chia sẻ với chúng tôi, thủ từ đình Bình Đông cho hay: “Bà con tin đình linh thiêng nên năm nào cũng ghé thăm. Có người cầu xong, công việc thuận lợi thì quay lại tạ lễ”.
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử và văn hóa, đình Bình Đông đã được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia năm 1997.
Gần 2 thế kỷ trôi qua, đình Bình Đông – ngôi đình cổ hiếm hoi ở TP.HCM tồn tại giữa dòng kênh Đôi lặng lẽ giữ lại ký ức Sài Gòn xưa như “điểm chạm quá khứ” mà không phải ai cũng biết rõ.
Tối 23.4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng cho biết đã phối hợp với lực lượng chức năng TP.HCM bắt giữ Nguyễn Hồng Ân (31 tuổi, trú xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng), đối tượng bị truy nã về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản sau thời gian dài lẩn trốn.
Theo hồ sơ, chiều 25.4.2021, Ân cùng một số người tổ chức ăn nhậu tại nhà một người quen ở huyện Phú Ninh cũ (tỉnh Quảng Nam cũ, nay là thành phố Đà Nẵng) và thuê “loa kéo điện” của anh Đoàn Văn Sơn với giá 40.000 đồng/giờ. Sau khi sử dụng, sáng hôm sau, Ân lấy lý do mang đi cho người khác thuê nhưng thực chất đã chiếm đoạt tài sản rồi bỏ trốn khỏi địa phương.
Quá trình xác minh, cơ quan công an xác định Ân đã bán chiếc loa trên cho một cửa hàng điện tử trên đường Trần Cao Vân với giá 6 triệu đồng.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng sau đó khởi tố vụ án lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, tuy nhiên do nghi phạm bỏ trốn nên vụ án bị tạm đình chỉ.
Đến năm 2026, sau khi phục hồi điều tra, cơ quan công an ra quyết định khởi tố bị can và truy nã đối với Ân.
Ngày 24.4, Đoàn kiểm tra liên ngành về phòng chống dịch bệnh động vật và kiểm soát giết mổ TP.HCM vừa phát hiện, xử lý điểm giết mổ gia cầm trái phép trên địa bàn phường Tân Đông Hiệp.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 4 giờ 30 phút cùng ngày, đoàn kiểm tra liên ngành do đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM làm trưởng đoàn, phối hợp Sở An toàn thực phẩm, Chi cục Quản lý thị trường, lực lượng Cảnh sát kinh tế và công an địa phương, đã tiến hành kiểm tra đột xuất các điểm giết mổ động vật trên địa bàn phường Tân Đông Hiệp và khu vực lân cận.
Tại hộ kinh doanh của bà Lê Thị Vân (41 tuổi, địa chỉ 59/10 khu phố Tân Thắng, phường Tân Đông Hiệp), lực lượng chức năng phát hiện hoạt động giết mổ gia cầm diễn ra tại địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Ghi nhận tại cơ sở cho thấy khu vực sơ chế, giết mổ gia cầm diễn ra trong không gian chật hẹp, tường ẩm mốc, bong tróc, bám đầy vết bẩn lâu ngày; nền nhà ẩm ướt, trơn trượt, lẫn nước thải và lông gia cầm.
Các thùng nhựa lớn chứa nước đỏ đục, lẫn nhiều lông gia cầm nổi lên, thành thùng cáu bẩn. Xung quanh là các vật dụng sơ sài như chậu nhựa, xô kim loại, can hóa chất để lẫn lộn. Gần đó, nhiều con gia cầm đã được giết thịt nằm la liệt trên nền gạch hoặc bị nhét vào các bao ni lông đen, đặt dưới nền đất, chuẩn bị đưa đi tiêu thụ.
Tại khu vực máy vặt lông, thiết bị hoạt động giữa môi trường đầy lông và bụi bẩn bám dày đặc.
Ở một khu vực khác, hàng loạt gia cầm bị treo ngược đầu vào các phễu kim loại gắn thành dãy để cắt tiết. Máu chảy xuống máng phía dưới rồi loang ra sàn, tạo thành những vệt đen bẩn. Nhiều khay nhựa chứa tiết đông màu đỏ được đặt trực tiếp trên nền, bên cạnh là các dụng cụ kim loại dùng để hứng tiết.
Đáng chú ý, khu vực giết mổ và nuôi nhốt không tách biệt. Trong cùng không gian giết mổ xuất hiện bàn ghế, quần áo và vật dụng cá nhân, tường nhà ố vàng, bong tróc, phủ đầy vết bẩn. Tổng thể hiện trường cho thấy điều kiện vệ sinh không đảm bảo, tiềm ẩn nguy cơ cao gây mất an toàn thực phẩm và lây lan dịch bệnh.
Ngoài hành vi giết mổ trái phép, cơ sở này còn vi phạm nhiều quy định khác như không có giấy kiểm dịch, điều kiện giết mổ không đảm bảo vệ sinh.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận khoảng 150 kg gia cầm đã giết mổ. Toàn bộ số này bị buộc xử lý nhiệt và chuyển đổi mục đích sử dụng theo quy định. Đối với số gia cầm chưa giết mổ gồm 354 con vịt (trọng lượng khoảng 1 tấn), đoàn kiểm tra yêu cầu vận chuyển đến cơ sở giết mổ tập trung được cấp phép để thực hiện giết mổ dưới sự giám sát của cơ quan chức năng.
Theo đại diện đoàn kiểm tra, trong ngày 24.4, lực lượng chức năng đã kiểm tra tổng cộng 4 trường hợp, phát hiện 1 trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm soát giết mổ và đã tiến hành xử phạt theo quy định.
Việc kiểm tra, xử lý nhằm kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trên địa bàn TP.HCM.
Tối 27.4, đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, cùng đoàn công tác Trung ương đã đến viếng Nghĩa trang liệt sĩ phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định).
Tham dự lễ viếng còn có lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Gia Lai và đại diện các sở, ngành địa phương. Đây là hoạt động ý nghĩa trong chương trình công tác của đoàn nhân kỷ niệm 51, năm ngày thống nhất đất nước (30.4.1975 - 30.4.2026).
Chiều cùng ngày, đoàn công tác cũng đã đến thăm, tặng quà cho 3 gia đình chính sách trên địa bàn phường Quy Nhơn Nam.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Quân ủy Trung ương, đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa đã ân cần thăm hỏi sức khỏe, đời sống, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước những đóng góp, hy sinh của các gia đình chính sách, người có công với cách mạng.
Ông cũng nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm chăm lo đời sống nhân dân, nhất là đồng bào vùng sâu, vùng xa và các gia đình còn khó khăn, với mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.
Đại tướng cũng đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng vũ trang tỉnh Gia Lai tiếp tục thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội; đẩy mạnh hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn chiến lược Tây nguyên.
