Nông thôn ngày càng khang trang nhưng cũng có không ít cánh đồng bỏ hoang, người dân phải tha phương đi làm ăn xa. Đó là thực trạng được nhiều đại biểu nhắc đến tại tọa đàm “Phát triển nông thôn bền vững, nông thôn đáng sống” do UBND tỉnh Cà Mau tổ chức ngày 9.5 trong khuôn khổ sự kiện “Hương rừng U Minh 2026”.
Bên cạnh các tiêu chí hạ tầng, nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng điều quan trọng hơn là làm sao để người dân còn muốn sống ở quê, làm kinh tế được trên chính mảnh đất quê hương mình.
Phát biểu tại tọa đàm, ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết sau nhiều năm xây dựng nông thôn mới, toàn tỉnh hiện có 43/55 xã đạt chuẩn; diện mạo nông thôn thay đổi đáng kể với hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo tỉnh Cà Mau, xây dựng nông thôn mới không thể chỉ dừng ở những con số hay danh hiệu đạt chuẩn.
“Phát triển nông thôn bền vững, nông thôn đáng sống là tổng hòa của không gian sống an toàn, không gian văn hóa bản địa và không gian quan hệ gắn kết”, ông Sử nói.
Ông Sử cũng nhấn mạnh U Minh Hạ không chỉ là vùng rừng tràm đơn thuần mà còn là phần ký ức, văn hóa và bản sắc đặc trưng của vùng đất cực Nam. Theo ông, giữ rừng cũng là giữ “hồn đất, hồn nước” của Cà Mau.
Điểm đáng chú ý của tọa đàm là nhiều tham luận không đi theo hướng ca ngợi thành tích mà đặt ra những câu hỏi khá trực diện về chất lượng sống ở nông thôn hiện nay.
Ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội khóa XV cho rằng nhiều nơi có hạ tầng đẹp nhưng người dân vẫn rời quê vì thiếu việc làm, thiếu cơ hội phát triển và dần mất kết nối với không gian sống truyền thống.
“Đi hết con đường bê tông sạch đẹp đó, nếu không có sinh kế, không có tiếng cười, không có ký ức được giữ lại thì nông thôn vẫn chưa phải là không gian đáng sống”, ông Hoan chia sẻ.
Theo ông Hoan, nông thôn không nên chỉ được nhìn như một “không gian vật lý” mà phải là một “không gian xã hội” đa tầng, nơi con người còn giữ được sự gắn kết cộng đồng, văn hóa bản địa và cảm giác thuộc về quê hương.
Từ góc nhìn này, ông Hoan đề xuất phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị, kết hợp nông nghiệp với du lịch, làng nghề, văn hóa bản địa và sản phẩm OCOP để tạo thêm sinh kế cho người dân.
Tại tọa đàm, nhiều đại biểu cũng nhìn nhận thực tế sản xuất nông nghiệp ở nhiều nơi vẫn nhỏ lẻ, thiếu liên kết, giá trị nông sản bấp bênh khiến một bộ phận lao động nông thôn phải rời quê đi làm thuê.
Nông dân Hồ Quốc Trạng, ở phường Tân Thành cho rằng muốn nông thôn đáng sống thì trước hết người dân phải sống được bằng nghề của mình.
“Theo tôi, nông thôn đáng sống phải bảo đảm điện, đường, trường, trạm; người dân có thu nhập ổn định thì đời sống văn hóa, tinh thần mới phát triển được”, ông Trạng nói.
Trong khi đó, tiến sĩ Trần Minh Hải, Phó hiệu trưởng Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn – Học viện Nông nghiệp Việt Nam cảnh báo tình trạng bỏ quê đi làm thuê vẫn còn diễn ra phổ biến; thậm chí một số nơi xuất hiện tình trạng bỏ hoang ruộng đất do sản xuất kém hiệu quả.
Theo ông Hải, muốn giữ người dân ở lại nông thôn thì phải tạo điều kiện để họ có thể lao động, sáng tạo và nâng cao thu nhập ngay tại quê nhà. Khi kinh tế nông thôn phát triển hiệu quả, các hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp mới có thể kéo lao động quay trở lại.
Đại diện doanh nghiệp du lịch và người dân cũng đề xuất tỉnh đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch bản địa gắn với bảo tồn hệ sinh thái và văn hóa địa phương.
Theo nhiều ý kiến, nếu khai thác tốt lợi thế sông, rừng, biển và bản sắc riêng của vùng đất cực Nam, nông thôn Cà Mau không chỉ giữ chân được người dân mà còn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.
Báo cáo của Bộ Tài chính tại phiên họp Chính phủ thường kỳ chiều 4.5, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhìn chung, tình hình kinh tế xã hội 4 tháng đầu năm tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng, được các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực. Tuy nhiên, tăng trưởng nhiều ngành, lĩnh vực vẫn chưa đạt được kịch bản theo yêu cầu tăng trưởng 2 con số.
Đáng chú ý, Bộ trưởng Tài chính lưu ý áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ.
Về lạm phát, chỉ số CPI tháng 4 tăng 5,46% so với cùng kỳ, cao hơn tháng 3 (4,65%), nguyên nhân do tác động chi phí đẩy từ giá xăng dầu, tác động dây chuyền đến giá cả dịch vụ giao thông, ăn uống, vật liệu xây dựng…
Trong tháng 4, Chính phủ đã tiếp tục chỉ đạo giảm các loại thuế đối với xăng dầu về 0%. Nhờ đó, qua 8 lần điều chỉnh, giá xăng dầu đã giảm 3 - 20,5% (giá dầu giảm 20,5%) so với cuối tháng 3, ở mức thấp so với khu vực. Tuy nhiên, do giá thế giới ở mức cao (bình quân tháng 4 trên 110 USD/thùng), khiến giá trong nước vẫn tăng so với cùng kỳ.
Theo ông, áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi lẽ, giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình.
Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ chỉ đạo một số nội dung, theo đó, Bộ Công thương bảo đảm đủ nguồn cung xăng dầu với giá cạnh tranh; bảo đảm đủ điện trong mùa nắng nóng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số; thực hiện hiệu quả việc chi tạm ứng từ ngân sách nhà nước cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Bộ Xây dựng trước ngày 10.5 có hướng dẫn cụ thể về điều chỉnh hợp đồng trong điều kiện biến động mạnh về giá vật liệu xây dựng. Các địa phương hoàn thành quy hoạch các mỏ trong quý 2/2026 để bảo đảm đủ nguyên vật liệu cho các dự án đầu tư; tăng cường quản lý giá cả trên địa bàn.
Cũng theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 4 tăng 12,1% so với cùng kỳ, 4 tháng tăng 11,1%. Mặc dù có chuyển biến tích cực nhưng kết quả này vẫn thấp hơn kịch bản Nghị quyết số 01/NQ-CP (13 - 15%).
Bên cạnh đó, khách quốc tế 4 tháng đạt gần 8,8 triệu lượt người, tăng 14,6% so với cùng kỳ, bằng 35,2% mục tiêu cả năm (25 triệu lượt người).
Về hoạt động đầu tư, tổng vốn đầu tư toàn xã hội quý 1/2026 (theo giá hiện hành) đạt 744.700 tỉ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ, cao hơn tốc độ tăng của quý 1/2025 (9,4%). Tuy nhiên, đến hết tháng 4 vẫn còn 46.200 tỉ đồng kế hoạch vốn năm 2026 của 14 bộ, cơ quan và 17 địa phương chưa phân bổ chi tiết.
Cùng với đó, vốn FDI đăng ký 4 tháng ước đạt 18,2 tỉ USD, tăng 32% so với cùng kỳ. Vốn FDI thực hiện ước đạt 7,4 tỉ USD, tăng 9,8%. Do đó, cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục đầu tư, sớm đưa các dự án đăng ký vào thực hiện.
Đối với đầu tư tư nhân, tổng số vốn các doanh nghiệp đăng ký bổ sung vào nền kinh tế tăng 4,24% so với cùng kỳ, trong đó vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp đang hoạt động giảm 16,8%.
Ngày 23.4, UBND tỉnh Đồng Nai cho biết vừa có văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương sắp xếp, quản lý, xử lý và khai thác tài sản công sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, bảo đảm hoàn thành mục tiêu xử lý dứt điểm tài sản công dôi dư trong quý 2/2026.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường trực tiếp chỉ đạo, tổ chức thực hiện việc sắp xếp, quản lý, xử lý tài sản công thuộc phạm vi quản lý, chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả thực hiện.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần xác định việc xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư là nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm tài sản công được quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả, không để xảy ra tình trạng bỏ trống, xuống cấp, lấn chiếm, thất thoát, lãng phí hoặc sử dụng sai mục đích.
Đối với cơ sở nhà, đất dôi dư, khẩn trương hoàn thành việc chuyển giao về địa phương quản lý hoặc lập, trình phương án khai thác, xử lý theo đúng quy định.
Đối với phần diện tích vượt định mức cần rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét điều chuyển cho các đơn vị có nhu cầu.
Đồng thời, hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với các trường hợp đã tạm bàn giao, tiếp nhận tài sản, khẩn trương hoàn tất thủ tục trình cấp có thẩm quyền quyết định.
UBND tỉnh Đồng Nai cũng giao Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị, địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện các thủ tục về đất đai, quy hoạch.
Tổ chức giao đất, cho thuê đất và giải quyết các thủ tục hành chính về đất đai... đảm bảo tiến độ theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí.
Trước đó, UBND tỉnh Đồng Nai cũng có văn bản triển khai thực hiện Công điện số 19/CĐ-TTg ngày 16.2.2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả sắp xếp, xử lý, khai thác tài sản công.
Đáng chú ý, tỉnh Đồng Nai cũng đề nghị đối với các cơ sở nhà, đất đã được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt phương án xử lý, khai thác thì khẩn trương hoàn thành việc xử lý tài sản hoặc đưa tài sản vào khai thác theo phương án đã được phê duyệt.
Đối với các cơ sở nhà, đất chưa được phê duyệt phương án xử lý, khai thác thì khẩn trương xây dựng phương án, báo cáo cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt làm cơ sở tổ chức thực hiện.
Những tài sản dôi dư còn sử dụng được thì điều chuyển ngay cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn thiếu tài sản để sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm chi ngân sách.
Đối với tài sản hư hỏng, không còn sử dụng được hoặc không có cơ quan, tổ chức, đơn vị có nhu cầu tiếp nhận thì khẩn trương thanh lý, thu tiền nộp ngân sách.
Tối 20/4, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết hang có tên Cha Nghéo, nằm trong Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc xã Kim Điền (xã Hóa Sơn cũ). Hang có chiều dài 583 m, sâu 45 m.
Bên trong hang có thác nước chảy. Đây là một hang sâu dạng thẳng đứng đầy thách thức, dẫn xuống một dòng suối ngầm ở phía dưới. Hang vẫn đang tiếp tục phát triển và chưa được khám phá hết. Khu vực này có tiềm năng hình thành một hệ thống hang động lớn.
Ngoài hang Cha Nghéo, hơn một tháng qua, Đoàn thám hiểm hang động Anh - Việt và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khảo sát, phát hiện 24 hang mới và bổ sung 3 hang.
Sau khi phát hiện, đoàn tiến hành đo vẽ, mở ra tiềm năng cho nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch. Kết quả phát hiện lần này sẽ được công bố vào cuối tháng 4 này.
Sở hữu các khối núi đá vôi liền mạch, ít bị đứt gãy, Quảng Trị được mệnh danh là "Vương quốc hang động", với hơn 500 hang đã được phát hiện, tập trung chủ yếu ở các xã Kim Điền, Kim Phú, Phong Nha và Thượng Trạch. Khoảng 40 hang đã được đưa vào khai thác du lịch, trong đó có Sơn Đoòng, Én và Pigmy, lần lượt là các hang lớn thứ nhất, thứ hai và thứ tư thế giới.
