Từ lâu, ở vùng rừng đước, rừng mắm của Cà Mau, ba khía là đặc sản quen thuộc, gắn với đời sống người dân ven rạch và những con nước lên xuống. Thế nhưng, vào mùa ba khía lột (khoảng tháng 6 âm lịch), thời điểm con to và nhiều thịt nhất lại trở thành nỗi lo của các vựa thu mua và người dân khai thác.
Ba khía lột có vỏ mềm, nhiều nước nên không thể muối theo cách truyền thống, cũng khó bảo quản để vận chuyển đi xa. Vì vậy, cứ đến mùa, người bắt ba khía gần như chỉ còn cách bán tháo vì để lâu chúng bị chết. Thương lái ngại mua khiến giá loại này bị ép xuống thấp hơn nhiều so với ba khía thường. Những con lột khó tiêu thụ nên bị xem là hàng dạt, giá trị thấp dù chất lượng thịt cao hơn bình thường.
Không muốn nguồn nguyên liệu dồi dào mãi bị ép giá, chị Trần Thị Xa cùng chồng là anh Nguyễn Văn Miên quyết định tìm hướng đi khác. Hai vợ chồng thu mua, giữ lại ba khía lột thay vì bán rẻ và nghĩ cách chế biến để nâng giá trị sản phẩm.
“Mùa ba khía lột, vựa không thu mua. Tôi nghĩ sao không lấy xay ra làm riêu như cua đồng”, chị Xa kể lại ý tưởng xuất phát từ thực tế, sau này trở thành bước ngoặt. Từ nguyên liệu từng bị chê vì khó bảo quản, ba khía lột bắt đầu được định giá lại bằng một cách hoàn toàn khác.
Nhìn bên ngoài, làm riêu từ ba khía có vẻ không khác nhiều so với cua đồng, nhưng khi bắt tay vào làm thì sự khác biệt mới lộ rõ. Ba khía sống trong môi trường rừng ngập mặn, mùi đặc trưng đậm hơn, nếu xử lý không khéo rất dễ bị tanh gắt. Bài toán đặt ra không chỉ là làm ra riêu, mà phải làm sao giữ được vị ngọt tự nhiên và “dễ ăn” với người tiêu dùng.
Quy trình vì vậy được kiểm soát chặt ngay từ đầu vào. Ba khía lột tươi sống sau khi thu mua được rửa thật sạch rồi ủ đá gây tê ngay để giữ độ tươi. Tốc độ là yếu tố quan trọng, bởi nếu chậm, thịt sẽ nhanh hư.
Khâu tách vỏ và sơ chế phải làm nhanh gọn. Đây là công đoạn quyết định chất lượng của cả mẻ riêu. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở công đoạn xay. Gia đình chị Xa tự thiết kế máy xay chuyên dụng, kéo dài thời gian xay từ 15 – 20 phút cho mỗi mẻ khoảng 5 kg. Mục tiêu là làm nhuyễn hoàn toàn phần xương, giúp riêu khi nấu không bị lợn cợn, chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người ăn.
Để giữ chất lượng, họ chấp nhận tỷ lệ hao hụt cao, 1kg ba khía tươi chỉ cho ra khoảng 700 gram riêu thành phẩm. Đổi lại, sản phẩm đạt độ mịn, giữ được vị ngọt thanh và qua kiểm nghiệm có hàm lượng canxi cao, vượt trội so với nhiều loại cua cùng nhóm. Cái “đắt” của riêu ba khía không nằm ở nguyên liệu, mà nằm ở cách xử lý để biến nguyên liệu khó thành sản phẩm dễ ăn.
Những mẻ riêu đầu tiên không hoàn hảo ngay. Có mẻ còn nồng mùi, có mẻ chưa đạt độ ngọt như mong muốn. Nhưng qua nhiều lần điều chỉnh, công thức dần ổn định, giữ được vị ngọt thanh và “chất rừng” đặc trưng của ba khía Đất Mũi.
Khi sản phẩm ổn định chất lượng, thị trường cũng bắt đầu phản hồi tích cực. Từ tiêu thụ nhỏ lẻ, riêu ba khía dần có chỗ đứng riêng. Hiện sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 4 sao và đăng ký bảo hộ độc quyền, trở thành hàng hóa có thương hiệu thay vì chỉ là sản phẩm chế biến quy mô hộ gia đình.
Giá bán lẻ hiện ở mức 130.000 đồng/kg, giá sỉ khoảng 80.000 đồng/kg. Thị trường tiêu thụ mạnh là Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn. Mỗi tháng, cơ sở xuất bán từ 1 – 2 tấn riêu ba khía, mang lại lợi nhuận hàng chục triệu đồng. Con số không quá lớn nếu so với doanh nghiệp, nhưng đủ để chứng minh một hướng đi hiệu quả từ quy mô hộ.
Nếu trước đây đặc sản này chủ yếu gắn với món ba khía muối thì nay riêu ba khía mở ra hướng tiếp cận khác, tiện lợi hơn, dễ chế biến hơn và phù hợp với nhiều nhóm khách hàng. Chính sự thay đổi đó đã giúp loại nguyên liệu từng bị xem là hàng dạt bước ra khỏi phạm vi địa phương để đi vào các thị trường lớn.
Riêu ba khía được nhiều người dùng để nấu canh, nấu bún riêu… Vị ngọt thanh tự nhiên, mùi thơm đặc trưng giúp món ăn mang đậm hương vị rừng ngập mặn, vừa dân dã nhưng cũng đủ khác biệt để tạo tò mò với thực khách.
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 27 tháng 4, đại lý vé số Bé ở Cà Mau (Bạc Liêu cũ) thông báo đã bán trúng và đổi thưởng cho khách trúng 5 tờ vé số giải khuyến khích đài Cà Mau.
Cụ thể, những tờ vé có dãy số may mắn 877614 trúng khuyến khích xổ số Cà Mau ngày 27 tháng 4, mỗi tờ trị giá 6 triệu đồng. Đại lý tiết lộ người trúng là 1 khách ở địa phương, thường mua vé số từ đại lý và đã nhận thưởng qua hình thức chuyển khoản.
Xổ số ngày 27 tháng 4 mở thưởng 3 đài gồm đài TP.HCM với dãy số trúng độc đắc là 688903, đài Đồng Tháp với dãy số trúng độc đắc là 809522 và đài Cà Mau với dãy số trúng độc đắc là 867614.
Kết quả xổ số ngày 27 tháng 4 cũng như hình ảnh những tờ vé trúng số lộ diện sớm được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, một số người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội trúng số.
Hôm qua, đại lý vé số cấp 1 Minh Hòa ở An Giang cho biết đã đổi thưởng 5 tờ trúng an ủi theo kết quả xổ số miền Nam ngày 26 tháng 4 cho khách. Cụ thể, 5 tờ có dãy số 960679 thuộc xổ số Kiên Giang trúng 150 triệu đồng (chưa trừ thuế).
"Chủ nhân của 5 tờ vé số may mắn ở phường Long Xuyên, An Giang. Chúng tôi đã tiến hành đổi thưởng để khách nhận tiền trúng số", đại lý vé số cấp 1 Minh Hòa chia sẻ.
Chiều cùng ngày, đại lý vé số Thành Đạt ở TP.HCM (Bình Dương cũ) đăng tải hình ảnh sau khi đổi thưởng 160 tờ trúng số. Cụ thể 160 tờ có 2 số cuối là 53 thuộc xổ số Tiền Giang trúng giải tám trị giá 16 triệu đồng.
Phạt nguội đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý giao thông tại TP.HCM khi vừa minh bạch, vừa góp phần thay đổi hành vi người tham gia giao thông. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận cao, không ít người dân vẫn gặp khó khi tra cứu, nộp phạt.
Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết đang triển khai hàng loạt giải pháp để tháo gỡ và chuẩn bị nâng cấp hệ thống theo hướng ứng dụng AI.
Trao đổi với PV Thanh Niên, thượng tá Nguyễn Văn Bình, Phó trưởng phòng CSGT Công an TP.HCM, cho biết hình thức phạt nguội hiện nay nhận được sự ủng hộ lớn từ người dân.
Theo thượng tá Bình, điểm mạnh lớn nhất của phạt nguội là tính công khai, minh bạch. Mọi hành vi vi phạm đều được ghi nhận bằng hình ảnh rõ ràng, giúp người vi phạm "tâm phục khẩu phục", hạn chế tranh cãi.
Không chỉ dừng ở xử phạt, phạt nguội còn góp phần thay đổi thói quen lâu nay của một bộ phận người tham gia giao thông chỉ chấp hành luật khi thấy lực lượng CSGT trên đường.
"Việc giám sát bằng camera khiến người dân ý thức hơn, tự giác hơn, từ đó góp phần kéo giảm vi phạm và tai nạn giao thông", thượng tá Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh.
Dù được đánh giá cao, quá trình triển khai phạt nguội vẫn tồn tại nhiều vướng mắc trong thực tế. Một trong những vấn đề phổ biến là thông tin chủ phương tiện không còn chính xác. Nhiều trường hợp xe đã mua bán qua nhiều đời chủ nhưng chưa sang tên, hoặc người dân thay đổi nơi ở nhưng không cập nhật địa chỉ. Điều này khiến việc gửi thông báo vi phạm gặp khó khăn.
Không ít người chỉ "ngỡ ngàng" biết mình vi phạm khi đi đăng kiểm, đi cấp đổi giấy phép lái xe, thi sát hạch và bị từ chối dịch vụ.
Bên cạnh đó, rào cản công nghệ cũng là một nguyên nhân đáng chú ý. Một bộ phận người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, chưa quen tra cứu thông tin vi phạm trên website hoặc ứng dụng.
Việc sử dụng Cổng dịch vụ công quốc gia để nộp phạt cũng gây khó khăn cho một số người do lỗi thao tác, nhập sai mã quyết định hoặc gặp trục trặc trong quá trình thanh toán.
Trước thực tế này, Phòng CSGT TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân. Đáng chú ý là việc xử lý phạt nguội tại nơi cư trú. Theo đó, người vi phạm tại TP.HCM nhưng sinh sống ở tỉnh, thành khác không cần quay lại TP.HCM để giải quyết.
Dữ liệu vi phạm sẽ được chuyển về đơn vị CSGT nơi người dân cư trú để lập biên bản và ra quyết định xử phạt. Cách làm này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí đi lại.
Song song đó, dữ liệu vi phạm được tích hợp trên hệ thống của Cục CSGT và ứng dụng VNeTraffic, giúp người dân chủ động tra cứu, theo dõi và nhận thông báo vi phạm.
Ngoài ra, các đường dây nóng và tổ hỗ trợ trực tiếp tại trụ sở Đội/Trạm CSGT cũng được thiết lập để hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại, từ tra cứu đến nộp phạt.
Không dừng lại ở đó, TP.HCM đang chuẩn bị bước sang giai đoạn mới với việc nâng cấp toàn diện hệ thống phạt nguội.
Theo Phòng CSGT, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tham mưu triển khai hệ thống camera giám sát ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên diện rộng.
Khác với hệ thống hiện tại chủ yếu ghi hình, các camera mới sẽ có khả năng phân tích hành vi giao thông phức tạp, nhận diện biển số (ANPR) với độ chính xác cao trong nhiều điều kiện như ban đêm, mưa lớn hoặc lưu lượng xe dày đặc.
Đặc biệt, hệ thống phần mềm tại trung tâm giám sát sẽ được tự động hóa tối đa trong các khâu như trích xuất dữ liệu, nhận diện vi phạm, lập hồ sơ ban đầu. Điều này không chỉ giúp giảm tải công việc cho lực lượng CSGT mà còn rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả quản lý.
Việc đẩy mạnh phạt nguội kết hợp công nghệ AI được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường giao thông không còn "vùng trống giám sát".
Khi mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện, người tham gia giao thông sẽ buộc phải thay đổi hành vi theo hướng an toàn, văn minh hơn. Tuy nhiên, để hệ thống này phát huy hiệu quả tối đa, bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, ý thức tự giác của người dân vẫn là yếu tố then chốt.
Đó là chia sẻ từ anh Lưu Quốc Duy, chủ đại lý vé số Duy nổi tiếng ở phường Trà Vinh (Vĩnh Long) sau khi đổi thưởng 16 tờ vé số trúng độc đắc xổ số miền Nam cho 7 khách. Những vé này do chính đại lý của anh bán ra.
Cụ thể, những tờ vé may mắn có dãy số 133005 trúng độc đắc xổ số Cà Mau ngày 13 tháng 4, tổng trị giá 32 tỉ đồng (chưa trừ thuế). Anh Duy cho biết tất cả khách đều nhận thưởng qua hình thức chuyển khoản.
"Trong 7 người trúng số trên, có 3 người trúng 6 tỉ đồng tức 3 tờ độc đắc, còn lại là khách trúng 1 vé hoặc 2 vé độc đắc. Nhiều khách là khách quen của đại lý chúng tôi, rất bất ngờ khi thần tài gõ cửa", anh Duy cho hay.
Hình ảnh những tờ vé số trúng giải được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, nhiều người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội được trúng số.
Mới đây, anh Phú Vinh, chủ đại lý vé số Phú Vinh ở phường Trà Vinh (Vĩnh Long) gây chú ý khi đã đổi thưởng 12 tờ vé trúng số độc đắc xổ số miền Nam cho 5 khách.
Cụ thể, những tờ vé có dãy may mắn 307467 trúng xổ số miền Nam ngày 11 tháng 4 đài Bình Phước, tổng trị giá 12 tờ vé số là 24 tỉ đồng (chưa trừ thuế). Anh Phú Vinh cho biết người trúng nhiều nhất là 8 tờ trị giá 16 tỉ đồng, khách là nam, khoảng 30 tuổi sống ở miền Tây.
