Theo dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố thẩm định, phụ cấp ưu đãi nghề được chia thành 6 mức từ 30% đến 100%. Các mức này tính trên mức lương theo chức danh nghề nghiệp cùng các khoản phụ cấp liên quan.
Nhóm được đề xuất hưởng mức cao nhất 100% gồm nhân viên y tế trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, điều trị và chăm sóc bệnh nhân tâm thần. Đây là các vị trí được đánh giá có áp lực đặc biệt cao, thường xuyên tiếp xúc ca bệnh nặng, nguy cơ rủi ro nghề nghiệp lớn và dễ xảy ra bạo hành y tế. Việc điều chỉnh nâng phụ cấp ưu đãi nghề nhằm bảo đảm chế độ đãi ngộ, khuyến khích và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong ngành.
Cả nước hiện có gần 17.000 nhân sự làm việc tại các khoa hồi sức tích cực, chống độc và cấp cứu. Nếu nâng phụ cấp nhóm này lên 100%, tổng kinh phí tăng thêm hơn 570 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước phải bổ sung gần 160 tỷ đồng.
Một nhóm khác cũng được đề xuất nâng phụ cấp tối đa là viên chức y tế tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở vùng sâu, xa, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Hai nhóm hưởng 100% này sẽ tăng theo lộ trình: từ năm 2026 hưởng 80%, năm 2027 hưởng 90% và từ năm 2028 đạt 100%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, năm 2026 tổng chi phí phụ cấp tăng thêm khoảng 5.961 tỷ đồng. Trong đó, các đơn vị tự đảm bảo khoảng 825 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách nhà nước chi bổ sung. Chi phí này dự kiến tăng lên hơn 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và khoảng 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
Mới đây, các bác sĩ được tăng lương khởi điểm, theo Nghị quyết 72. Cụ thể, bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ được xếp lương từ bậc hai ngay khi được tuyển dụng thay vì bậc một như hiện nay. Bộ Y tế đánh giá việc tăng lương, phụ cấp sẽ giúp cải thiện thu nhập, giữ chân nhân lực ngành y trong bối cảnh nhiều bệnh viện thiếu nhân sự, đặc biệt ở các chuyên khoa áp lực cao như cấp cứu, hồi sức.
Thời gian qua, Bộ Y tế và cử tri các tỉnh thành liên tục kiến nghị tăng lương, phụ cấp nghề cho y bác sĩ. Nhân viên y tế làm việc không có ngày nghỉ, làm việc cường độ cao trong thời gian kéo dài trong khi lương và phụ cấp chỉ đảm bảo một phần nhu cầu cuộc sống, không tương xứng với đặc thù làm việc cũng như quá trình đào tạo.
Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2021 đến giữa năm 2022, cả nước có gần 10.000 nhân viên y tế nghỉ việc, trong đó nhiều nhất là ở TP HCM, Hà Nội, Đồng Nai, Bình Dương, An Giang, Đà Nẵng. Một trong những nguyên nhân chính là áp lực kinh tế, thu nhập thấp và mong muốn tìm kiếm một môi trường làm việc tốt hơn.
8 tháng sau khi bé Cassian ra đời, vợ chồng chị Keishera Joubert ở bang Florida vẫn nguyên cảm giác biết ơn và hạnh phúc. Cậu bé đã chào đời "hai lần" sau khi trải qua ca phẫu thuật mang tính đột phá để điều trị một căn bệnh hiếm gặp và thường dẫn đến tử vong, theo ABC News ngày 5/5.
"Không có nhiều phụ nữ trải qua ca sinh mổ nhưng sau đó vẫn tiếp tục mang thai", Joubert chia sẻ.
Khi thai nhi được 19 tuần tuổi, gia đình Joubert được thông báo đứa con thứ hai của họ mắc một hội chứng hiếm gặp mang tên tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh, còn được gọi là CHAOS. Theo Tổ chức Quốc gia về các Rối loạn Hiếm gặp (NORD), hội chứng tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh là một tình trạng hiếm gặp, đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường thở, khiến dịch bị ứ đọng trong phổi của thai nhi.
Bác sĩ Emanuel Vlastos, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Thai nhi thuộc Viện Phụ sản Orlando Health tại Bệnh viện Phụ sản và Nhi khoa Winnie Palmer, cho biết tình trạng trên có nguy cơ tử vong cao. "Phổi của thai nhi sẽ to dần, căng cứng và gia tăng áp lực. Điều này bắt đầu chèn ép tim của bé. Hầu hết các bé mắc hội chứng trên đều không thể sống sót", ông giải thích.
Với vợ chồng chị Joubert, thông tin này là một cú sốc. Người phụ nữ nhớ lại: "Không ai muốn nghe rằng con mình có nguy cơ tử vong ngay trong bụng mẹ, thậm chí không thể chờ đến ngày chào đời".
Ban đầu, chị Joubert thực hiện một thủ thuật y khoa để điều trị cho Cassian nhưng không thành công. Anh Greg Joubert, chồng chị, kể: "Trước ca phẫu thuật đầu tiên, chúng tôi chỉ có khoảng 20 đến 25% hy vọng vào một kết quả khả quan".
Sau đó, bác sĩ Vlastos đã đề xuất một phương án phẫu thuật đột phá. Nếu thành công, Cassian sẽ ra khỏi tử cung không chỉ một mà là hai lần. Ở tuần thai thứ 25, ông đã đưa một phần cơ thể Cassian ra ngoài bằng cách rạch một đường qua bụng và tử cung, tương tự sinh mổ. Phần đầu và cổ của bé được đưa ra ngoài còn cơ thể vẫn nằm trong tử cung và kết nối với nhau thai, trong khi đội ngũ y tế đặt một ống tạm thời vào đường thở của bé.
"Theo hiểu biết của tôi, việc đặt ống thông bên dưới vị trí tắc nghẽn bằng cách đưa đầu và cổ thai nhi ra ngoài như vậy chưa từng được thực hiện trước đây", bác sĩ Vlastos cho hay. "Sau đó, chúng tôi đưa em bé trở lại tử cung, khâu lại và người mẹ tiếp tục lưu viện cho đến ngày sinh".
Trong ca phẫu thuật đó, các bác sĩ thậm chí đã chụp được một bức ảnh của Cassian. "Đó là một hình ảnh thoáng qua về tương lai, là khoảnh khắc về cậu bé mà cuối cùng tôi cũng có thể đón về nhà", chị Joubert nhớ lại.
Chị tiếp tục dưỡng thai tại bệnh viện đến tuần thứ 31 thì vỡ ối. Các bác sĩ đã thực hiện ca sinh mổ để đưa Cassian chào đời lần thứ hai. Sau 132 ngày điều trị tại khoa hồi sức tích cực sơ sinh (NICU), em bé hiện đã được về nhà. Dù con vẫn đang phải sử dụng máy thở, ống nuôi ăn và đối mặt với ít nhất hai ca phẫu thuật nữa, gia đình vẫn cảm thấy biết ơn phép màu đã giúp bé đi được đến tận bây giờ.
"Còn chiến thắng nào lớn lao hơn việc cuối cùng chúng tôi cũng có thể đưa con về nhà?", người mẹ nói. Chồng chị chia sẻ thêm: "Chúng tôi từng chuẩn bị tâm thế để vĩnh biệt con nhưng cuối cùng đã có thể chào đón con".
Chị Joubert cho biết gia đình dự định làm một bữa tiệc nhỏ vào ngày kỷ niệm ca phẫu thuật đã cứu sống con. Hôm sinh nhật chính thức, họ sẽ tổ chức tiệc lớn hơn để kỷ niệm tròn một năm con đến với thế giới.
Lá ổi chứa flavonoid, tannin và các chất chống ô xy hóa, mang lại một số lợi ích tiềm năng:
Các hợp chất trong thảo dược như lá ổi có hoạt tính sinh học đáng chú ý, nhưng cần thêm nghiên cứu để khẳng định hiệu quả khi dùng lâu dài, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ.
Có thể có lợi nếu dùng hợp lý:
Tuy nhiên, không nên lạm dụng lâu dài, vì có thể gây:
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc sử dụng thảo dược cần thận trọng, đặc biệt khi dùng thường xuyên hoặc kết hợp với thuốc điều trị.
Chuyên gia dinh dưỡng Joe Leech (Úc) cho biết chiết xuất lá ổi có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết và tiêu hóa, nhưng không nên xem là giải pháp thay thế điều trị y khoa, theo Healthline.
Chuyên gia dinh dưỡng Katherine Marengo (Mỹ) lưu ý rằng các loại trà thảo dược nếu dùng quá mức có thể gây tác dụng phụ, đặc biệt với người có bệnh nền, theo WebMD.
Ngoài ra, việc sử dụng các sản phẩm thảo dược hằng ngày cần được cân nhắc về liều lượng và tương tác thuốc, bởi “tự nhiên” không đồng nghĩa với hoàn toàn an toàn, theo Mayo Clinic.
Uống nước lá ổi có thể mang lại lợi ích nhất định, nhưng không nên uống mỗi ngày trong thời gian dài. Dùng đúng cách mới giúp tận dụng lợi ích mà không gây hại cho sức khỏe, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ.
Không ít người có thói quen chỉnh nhiệt độ máy lạnh xuống rất thấp để “mát nhanh”. Tuy nhiên, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ khuyến nghị mức nhiệt lý tưởng khi ngủ nên ở khoảng 25 - 27°C. Đây là ngưỡng giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định, tránh chênh lệch quá lớn với môi trường bên ngoài.
Bác sĩ Neha Pathania, chuyên gia da liễu ở Ấn Độ, cho biết việc ngủ trong môi trường quá lạnh có thể làm khô da, mất nước qua niêm mạc, dẫn đến tình trạng khô họng, nghẹt mũi hoặc thậm chí đau đầu sau khi thức dậy.
Ban đêm, thân nhiệt cơ thể tự nhiên giảm xuống để chuẩn bị cho giấc ngủ sâu. Nếu máy lạnh duy trì nhiệt độ thấp liên tục, cơ thể có thể bị “lạnh quá mức” về gần sáng.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, chế độ “sleep” giúp tăng nhiệt độ dần theo thời gian, vừa phù hợp sinh lý cơ thể vừa tiết kiệm điện đáng kể. Các chuyên gia cũng cho biết, chỉ cần tăng 1°C có thể giúp giảm khoảng 3 - 5% điện năng tiêu thụ so với việc duy trì nhiệt độ thấp liên tục.
Máy lạnh hoạt động bằng cách loại bỏ độ ẩm trong không khí, khiến môi trường trở nên khô hơn bình thường. Điều này có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp và làn da.
Không khí khô có thể làm kích ứng niêm mạc mũi, họng, khiến bạn dễ bị ho khan hoặc viêm họng nhẹ, theo Cleveland Clinic.
Bác sĩ Rajeev Jayadevan, chuyên gia y tế công cộng Ấn Độ, cũng cảnh báo môi trường điều hòa kín, ít độ ẩm có thể làm tăng nguy cơ khó chịu đường hô hấp nếu sử dụng kéo dài mà không bổ sung độ ẩm.
Giải pháp đơn giản: Uống đủ nước trong ngày, có thể đặt một chậu nước nhỏ hoặc dùng máy tạo ẩm trong phòng ngủ.
Ngủ dưới luồng gió thổi trực tiếp từ máy lạnh có thể gây co cơ, đau cổ vai gáy hoặc cảm lạnh. Các chuyên gia khuyến nghị nên chỉnh hướng gió lên trần hoặc sang 2 bên để không khí phân tán đều.
Ngoài ra, nên đắp chăn mỏng để giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng bụng và cổ.
Để tiết kiệm điện, việc đóng kín cửa phòng khi bật máy lạnh là cần thiết. Tuy nhiên, nếu phòng quá kín trong thời gian dài, không khí sẽ trở nên ngột ngạt.
Các chuyên gia khuyên nên mở cửa phòng vào ban ngày hoặc sau khi tắt máy để trao đổi không khí, giúp môi trường sống trong lành hơn.
Sử dụng thêm quạt khi bật máy lạnh giúp luồng khí lạnh lan tỏa nhanh và đều hơn. Nhờ đó, bạn có thể đặt nhiệt độ cao hơn mà vẫn cảm thấy mát, giảm đáng kể điện năng tiêu thụ.
Theo các chuyên gia, duy trì nhiệt độ máy lạnh hợp lý, dùng chế độ tiết kiệm điện, giữ độ ẩm và vệ sinh máy thường xuyên giúp bạn ngủ ngon, bảo vệ sức khỏe và tiết kiệm điện mùa nắng nóng, theo Cleveland Clinic.
