Một khách hàng tại New York vừa chuyển 80.000 USD tiết kiệm sang ngân hàng khác. Một tổ chức tôn giáo tuyên bố rút ngay 1 triệu USD. Trong khi đó, công đoàn nghiên cứu sinh của Đại học Brown cũng chuẩn bị chuyển 500.000 USD tiền gửi khỏi Citizens Bank.
Điểm chung của những dòng tiền tháo chạy này là chúng không xuất phát từ lo ngại lãi suất, thanh khoản hay chất lượng dịch vụ. Nguyên nhân nằm ở các khoản tài trợ mà Citizens Bank cấp cho những doanh nghiệp vận hành nhà tù tư nhân liên quan đến hệ thống giam giữ người nhập cư tại Mỹ.
Dòng tiền gửi trở thành “lá phiếu” phản đối ngân hàng
Theo TheStreet và Banking Dive, Citizens Bank đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ khách hàng, cổ đông và các tổ chức xã hội do mối quan hệ tín dụng với CoreCivic và GEO Group. Hai doanh nghiệp này sở hữu và vận hành các trung tâm giam giữ thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).
Liên minh De-ICE Citizens Bank Coalition cáo buộc Citizens đã cung cấp tổng cộng 2,5 tỷ USD tài trợ cho 2 doanh nghiệp này. Nhóm hoạt động cho biết hơn 20 người đã thiệt mạng trong các cơ sở do ICE quản lý thông qua CoreCivic và GEO Group.
Sự phản đối nhanh chóng chuyển thành hành động tài chính thực tế. Tổ chức Greater Boston Interfaith Organization (GBIO) cho biết đang gửi khoảng 14 triệu USD tại Citizens Bank. Tuy nhiên, tổ chức này đã quyết định rút trước mắt 1 triệu USD và cảnh báo sẽ tiếp tục tháo vốn nếu ban lãnh đạo ngân hàng không thay đổi lập trường.
“Chúng tôi thực sự lo ngại về cách họ đang sử dụng tiền của chúng tôi”, mục sư John Edgerton phát biểu trong một cuộc biểu tình tại Boston. Theo ông, tiền đóng góp của cộng đồng đang bị sử dụng để hỗ trợ các nhà tù tư nhân và “cỗ máy trục xuất” người nhập cư. Làn sóng phản đối cũng lan sang các trường đại học.
Tổ chức công đoàn nghiên cứu sinh của Đại học Brown tuyên bố sẽ rút 500.000 USD khỏi Citizens vì không chấp nhận việc tiền đóng góp của các thành viên lại trở thành nguồn tài trợ cho các cơ sở có nguy cơ giam giữ chính sinh viên quốc tế.
Chủ tịch công đoàn Michael Ziegler cho biết khoảng một nửa trong số 2.000 thành viên là du học sinh và họ đặc biệt nhạy cảm với các vấn đề liên quan đến ICE trong bối cảnh nhiều sinh viên quốc tế tại Mỹ gần đây bị bắt giữ.
Khủng hoảng danh tiếng giữa thời đại ESG
Citizens Bank, với lịch sử gần 2 thế kỷ, là một trong những ngân hàng lớn nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, vụ việc đang cho thấy một xu hướng mới trong ngành tài chính khi khách hàng ngày càng sử dụng tiền gửi như một công cụ gây áp lực về đạo đức và trách nhiệm xã hội doanh nghiệp.
Trong nhiều năm qua, các chiến dịch tẩy chay doanh nghiệp đã trở thành “vũ khí mềm” có sức ảnh hưởng lớn tới các tập đoàn tài chính.
Không chỉ lợi nhuận, các ngân hàng giờ đây còn phải đối mặt với bài toán ESG, quản trị rủi ro danh tiếng và áp lực từ cộng đồng. Chỉ một quyết định cấp tín dụng cho lĩnh vực gây tranh cãi cũng có thể kéo theo làn sóng tháo vốn diện rộng.
Đáng chú ý, nhiều ngân hàng lớn tại Mỹ đã cắt đứt quan hệ với các công ty nhà tù tư nhân từ năm 2019 sau áp lực dư luận. Tuy nhiên, Citizens lại đi theo hướng ngược lại.
Theo hồ sơ gửi cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ, ngân hàng này thậm chí còn mở rộng hạn mức vay cho GEO Group thêm 100 triệu USD hồi tháng 1 năm nay.
Động thái đó nhanh chóng thổi bùng phản ứng từ khách hàng và các nhóm hoạt động xã hội. Hàng trăm người đã tập trung biểu tình bên ngoài trụ sở Citizens đúng ngày diễn ra đại hội cổ đông thường niên để phản đối chiến lược cho vay của ngân hàng.
Citizens Bank nói gì?
Trước làn sóng chỉ trích, Citizens Bank giữ lập trường cứng rắn. Đại diện ngân hàng cho biết Citizens luôn đồng hành cùng khách hàng trong cả giai đoạn thuận lợi lẫn khó khăn, miễn là họ đáp ứng tiêu chuẩn của ngân hàng và hoạt động hợp pháp.
Ngân hàng cũng nhấn mạnh mọi mối quan hệ tín dụng đều phải trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt và được giám sát liên tục.
Bên cạnh đó, Citizens cho rằng sẽ “không công bằng” nếu đánh giá toàn bộ ngân hàng chỉ dựa trên một vấn đề đơn lẻ. Nhà băng này dẫn chứng việc đã cam kết 2 tỷ USD trong năm ngoái để tài trợ hơn 8.000 căn nhà ở giá phải chăng tại Mỹ. Tuy nhiên, những lập luận đó dường như chưa đủ để xoa dịu làn sóng phản đối đang gia tăng.
Carole Okun, một khách hàng tại bang New York, cho biết bà từng gửi khoảng 90.000 USD tại Citizens trước khi biết tới mối liên hệ giữa ngân hàng với các công ty nhà tù tư nhân.
Sau khi xác minh thông tin với nhân viên ngân hàng, bà quyết định chuyển 80.000 USD sang Ally Bank vì cho rằng ngân hàng này “không hỗ trợ nhà tù tư nhân”. “Tôi ghi nhận những đóng góp của họ cho cộng đồng, nhưng không thể bỏ qua mặt còn lại của vấn đề”, bà nói.
Giới quan sát cho rằng vụ việc của Citizens Bank phản ánh sự thay đổi lớn trong hành vi người tiêu dùng tài chính. Khi yếu tố đạo đức ngày càng tác động mạnh đến quyết định gửi tiền và đầu tư, các ngân hàng không chỉ cạnh tranh bằng lãi suất hay dịch vụ mà còn bằng chính các giá trị xã hội mà họ lựa chọn đứng về phía nào.
Ngày 21/4, CEO các hãng hàng không giá rẻ lớn của Mỹ có cuộc gặp với Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy. Họ muốn thúc giục Quốc hội hỗ trợ thuế tạm thời để bù đắp giá nhiên liệu máy bay tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông.
Tuần trước, Association of Value Airlines - hiệp hội đại diện cho các hãng bay giá rẻ Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo đã gửi thư cho lãnh đạo Quốc hội Mỹ. Hiệp hội này kiến nghị ngừng thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang 7,5% với vé máy bay và thuế 5,3 USD mỗi chặng bay. Việc miễn các khoản thuế này có thể bù đắp khoảng 30% chi phí tăng thêm do nhiên liệu bay đắt đỏ.
"Nếu không được hỗ trợ, sức ép từ giá nhiên liệu tăng sẽ khiến chi phí đi lại của hành khách lên cao hơn. Các hãng hàng không có thể buộc phải tăng giá vé và dịch vụ bổ sung để bù đắp chi phí", Jonathon Freye - lãnh đạo hiệp hội cho biết.
Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa gần 2 tháng qua đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Giá dầu thô thế giới đắt thêm gần 40% vì xung đột, kéo theo giá xăng, khí đốt, điện, nhiên liệu máy bay.
Đến nay, các hãng hàng không Bắc Mỹ đã phải tăng phí hành lý, cắt giảm số chuyến bay và thu hẹp kế hoạch mở rộng công suất. Tuần trước, Reuters đưa tin kế hoạch thoát tình trạng phá sản của Spirit Airlines đang chịu áp lực trở lại sau khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh, ảnh hưởng đến các giả định quan trọng trong quá trình tái cấu trúc.
Không chỉ Bắc Mỹ, các hãng bay châu Âu cũng gặp khó. EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (34 triệu USD). Số vé đặt mua cho các chuyến bay cuối năm cũng giảm 2% so với 2025.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần trước cảnh báo châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho 6 tuần. Việc này có thể gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng ở nhiều quốc gia phụ thuộc vào du lịch hè.
Trong năm 2025, Bộ Công an đã nhận chuyển giao 50,2% vốn của FPT Telecom từ Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC). Trước thương vụ trên, doanh nghiệp ngành viễn thông này được hạch toán với tập đoàn FPT như công ty con, dù tỷ lệ nắm giữ chỉ ở mức hơn 45%.
Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1, FPT đã thay đổi cách hạch toán, không còn cộng dồn các số liệu từ FPT Telecom như trước, do tỷ lệ nắm giữ dưới 50%. FPT cho biết thay đổi này có thể giúp FPT Telecom nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng trưởng.
Với sự điều chỉnh trên, theo báo cáo tài chính quý I, doanh thu của FPT giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái, còn gần 12.500 tỷ đồng, do không còn cộng gộp doanh số từ FPT Telecom. Tuy nhiên, nếu không tính mảng viễn thông ở cùng kỳ năm ngoái, nguồn thu của FPT năm nay vẫn tăng gần 9%.
Theo báo cáo tài chính quý I, doanh thu của FPT giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái, còn gần 12.500 tỷ đồng, do không còn cộng gộp doanh số từ FPT Telecom. Tuy nhiên, nếu không tính mảng viễn thông ở cùng kỳ năm ngoái, nguồn thu của FPT năm nay cải thiện gần 9%.
Trong đó, khối công nghệ thông tin vẫn là mảng kinh doanh chủ lực của FPT, đóng góp 87% vào doanh thu của tập đoàn, tương đương 10.842 tỷ đồng, tăng 11%. Trong khi đó, doanh số mảng giáo dục giảm 4% còn 1.638 tỷ đồng.
Các chi phí như FPT phải trả như bán hàng, quản lý doanh nghiệp giảm hàng trăm tỷ đồng. Kết quả, công ty lãi trước thuế 2.804 tỷ đồng, hụt 7,2% so với năm ngoái. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế cổ đông công ty mẹ tăng 14,4%, lên gần 2.487 tỷ đồng.
Tính đến ngày 31/3, tổng tài sản của FPT đã giảm 19.552 tỷ đồng so với đầu năm, còn 68.587 tỷ đồng. Trong đó, lượng tiền mặt và tiền gửi giảm 13.800 tỷ còn 26.800 tỷ đồng. Tuy nhiên, khoản đầu tư tài chính dài hạn lại tăng 123% lên 10.525 tỷ đồng, nhờ việc FPT Telecom chuyển từ công ty con sang liên kết.
Chia sẻ tại phiên họp thường niên năm nay của FPT, Phó tổng giám đốc Nguyễn Thế Phương cho biết việc không còn hạch toán FPT Telecom có thể giúp sổ sách của tập đoàn trông "đẹp hơn". "Công ty viễn thông này là đơn vị thâm dụng vốn vì phải đầu tư nhiều vào hạ tầng, nên các chỉ số không tích cực bằng mảng công nghệ hay giáo dục", ông Phương nói.
Ví dụ, nợ vay tài chính của FPT cũng đã hạ khoảng 24%, còn hơn 16.000 tỷ đồng. Điều này có thể khiến áp lực trả nợ trong các quý sau của doanh nghiệp này giảm đi. Trong khi đó, nguồn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối vẫn tăng đều qua hàng quý nhờ kinh doanh có lãi.
Dù chuyển giao cho Bộ Công an, lãnh đạo cũng chia sẻ FPT vẫn đóng vai trò điều hành các hoạt động hàng ngày tại FPT Telecom, cùng số tiền cổ tức nhận về mỗi năm khoảng 450-500 tỷ đồng. Ngoài ra, ông Phương đánh giá FPT Telecom sẽ có nhiều cơ hội tăng trưởng đáng kể, do được Chính phủ giao nhiều nhiệm vụ liên quan đến hạ tầng quốc gia.
Ngân hàng Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank) vừa trở thành ngân hàng thứ 33 công bố giảm lãi suất huy động trong tháng 4 với mức giảm 0,3%/năm ở các kỳ hạn, kể cả kỳ hạn dưới 6 tháng.
Hiện lãi suất kỳ hạn 1-2 tháng theo phương thức tiết kiệm trực tuyến lĩnh lãi cuối kỳ chỉ còn 3,6%/năm, kỳ hạn 3-5 tháng còn 3,7%/năm.
Lãi suất huy động trực tuyến kỳ hạn 6-8 tháng là 5,25%/năm, trong khi kỳ hạn 9 tháng giảm xuống 5,35%/năm.
Mức lãi suất cao nhất được ngân hàng này áp dụng cho tiền gửi kỳ hạn 12-36 tháng.
Với khách hàng gửi tiết kiệm tại quầy có số dư tiền gửi từ 1 tỉ đồng trở lên mức lãi suất là 5,05%/năm với kỳ hạn 6-8 tháng, 5,15%/năm kỳ hạn 9 tháng, 5,35%/năm kỳ hạn 12-13 tháng, lãnh lãi cuối kỳ.
Theo ghi nhận, nếu như ở thời điểm cuối tháng 3 lãi suất huy động tăng từng ngày thì trong tháng 4 tình hình đã thay đổi khi hầu hết các ngân hàng đều công bố giảm lãi suất huy động. Trong đó, SeABank, Agribank, VPBank đã giảm lãi suất hai lần trong vòng 1 tháng.
Lãi suất huy động giảm chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức giảm phổ biến từ 0,2 - 0,5%/năm.
Trong đó ngân hàng giảm lãi suất mạnh nhất ở kỳ hạn 6 tháng là BIDV, VCBNeo, VPBank, Vikki Bank, Techcombank, PVcomBank, HDBank với mức giảm cao nhất lên đến 0,8%/năm.
Với lãi suất tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 12 tháng, BIDV và VCBNeo cũng là những ngân hàng dẫn đầu về mức giảm lãi suất, mức giảm lần lượt 0,9%/năm và 0,7%/năm so với tháng trước.
Dù giảm mạnh trong tháng 4, mặt bằng lãi suất huy động hiện nay nhìn chung vẫn cao hơn thời điểm cuối năm 2025, do nhiều ngân hàng đã tăng lãi suất khá mạnh trong quý 1.
Tại họp báo công bố kết quả hoạt động ngân hàng quý 1 do Ngân hàng Nhà nước tổ chức vừa qua, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) - cho biết việc giảm lãi suất huy động giúp các ngân hàng hạ chi phí vốn, từ đó tạo điều kiện tiếp tục giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số.
"Ngân hàng Nhà nước kiên định điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng. Trên cơ sở đó, tiếp tục tạo điều kiện để giảm mặt bằng lãi suất cho vay", ông Quang nhấn mạnh.
Trong khi đó báo cáo triển vọng kinh tế quý 2-2026 của Công ty CP Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) kỳ vọng xu hướng hạ nhiệt lãi suất sẽ rõ ràng hơn, với mức giảm bình quân khoảng 0,5 - 1%/năm so với thời điểm hiện tại nhờ nguồn vốn dồi dào từ dòng vốn đầu tư công giải ngân mạnh mẽ chạy vào hệ thống ngân hàng, tình hình xung đột tại Iran hạ nhiệt, giải tỏa áp lực lạm phát, tỉ giá…
Qua đó giúp Ngân hàng Nhà nước có dư địa chính sách hỗ trợ cho hệ thống ngân hàng.
Ngoài ra, nhiều chính sách mới sẽ được đưa ra vào nửa cuối năm từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nhằm nỗ lực đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10%, trong đó bao gồm hạ nhiệt mặt bằng lãi suất.
