Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo trước báo giới tại Nhà Trắng về chiến dịch quân sự nhằm vào Iran: “Chiến dịch đã kết thúc. Đối với Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury), như Tổng thống Donald Trump đã thông báo với Quốc hội Mỹ, chúng tôi đã xong giai đoạn đó. Giờ chúng tôi chuyển sang Dự án Tự do (Project Freedom)”.
Khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực cách đây một tháng, Tổng thống Donald Trump đã nói khá thẳng thắn rằng nếu Iran không chấm dứt chương trình hạt nhân hoặc không mở lại eo biển Hormuz, các máy bay ném bom của Mỹ sẽ lại cất cánh.
“Nếu không có thỏa thuận, giao tranh sẽ tiếp diễn” – ông nói, nhấn mạnh rõ ràng rằng đây chỉ là một khoảng tạm dừng.
Nhưng theo Ngoại trưởng Marco Rubio, hóa ra cuộc chiến đã kết thúc vào một thời điểm nào đó sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, ít nhất là theo những gì ông nói với báo giới tại Nhà Trắng vào ngày 5-5. “Chúng tôi đã đạt được các mục tiêu của chiến dịch đó” – ông giải thích.
Nhà ngoại giao Mỹ cho biết Washington đã hoàn tất các cuộc tấn công nhằm vào Iran, và giờ Mỹ sẽ chuyển sang thế “phòng thủ”, tập trung nhiều hơn vào việc khôi phục lưu thông thương mại qua eo biển Hormuz.
Nỗ lực mở lại eo biển Hormuz, theo ông Rubio, hiện hoàn toàn mang tính phòng thủ và nhân đạo, và chỉ dẫn đến đối đầu quân sự trực tiếp với Iran nếu tàu Mỹ bị tấn công trước.
Tuy nhiên, cũng trong ngày 5-5, ông Trump lại thông báo tạm dừng cả “Dự án Tự do” (vốn mới được triển khai một ngày và chỉ đưa được một số ít tàu qua eo biển Hormuz) trong thời gian ngắn, viện dẫn những tiến triển lớn hướng tới việc đạt được thỏa thuận với Iran.
Đối với Nhà Trắng, đây là “những bước nhảy vọt về mặt ngôn từ” mới nhất nhằm đẩy cuộc chiến với Iran vào dĩ vãng. Cuộc chiến này đã gây ra cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, theo báo New York Times.
Nhưng việc tuyên bố như vậy không có nghĩa cuộc chiến thật sự đã kết thúc. Tên lửa vẫn bay khi Mỹ tìm cách “dẫn đường” tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Cả hai bên đều khẳng định kiểm soát hoạt động qua lại tại tuyến đường thủy này.
Theo báo New York Times, cả ông Trump và ông Rubio đều có nhiều lý do để tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã kết thúc vào một thời điểm không rõ ràng gần đây. Bất kỳ tuyên bố nào về việc cuộc chiến đã kết thúc đều là sự thay đổi chiến lược căn bản.
Trước hết, các nghị sĩ tại Quốc hội Mỹ ngày càng gây sức ép liên quan đến Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973, vốn yêu cầu phải có sự chấp thuận từ Quốc hội để tiếp tục nếu quân đội Mỹ tham chiến quá 60 ngày.
Tuần trước Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội Mỹ rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đồng nghĩa với việc ông không vượt quá thời hạn 60 ngày theo quy định của Đạo luật Quyền hạn chiến tranh.
Ông Trump cũng cho biết trong một bức thư gửi Quốc hội rằng trong thời gian ngừng bắn, bắt đầu từ ngày 8-4, cuộc chiến đã “chấm dứt”.
“Bức thư của ông Trump là một nỗ lực khá rõ ràng nhằm ‘lách’ Đạo luật Quyền hạn chiến tranh” – trang Vox bình luận.
Ngoài ra, nội bộ cử tri ủng hộ ông Trump cũng ngày càng chia rẽ về việc liệu ông có đi ngược lại cam kết đưa nước Mỹ ra khỏi các cuộc chiến kéo dài hay không.
Cần lưu ý ông Trump từng hoãn chuyến thăm Trung Quốc để bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ kết thúc, nước Mỹ giành chiến thắng và eo biển Hormuz được mở lại trước khi ông đáp xuống Bắc Kinh. Với tuyên bố chiến dịch quân sự đã kết thúc, tuần tới ông sẽ đáp xuống Trung Quốc.
Giờ đây chính quyền ông Trump chuyển sang chiến dịch “Dự án Tự do”. Với các phát biểu ngày 5-5, Ngoại trưởng Marco Rubio đã cố gắng làm rõ sự khác biệt giữa chiến dịch tấn công Iran và nỗ lực mới nhất của Hải quân Mỹ trong việc dẫn các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Bất chấp tuyên bố của ông Rubio rằng Mỹ đã đạt các mục tiêu trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, thực tế lại khác.
Trong 38 ngày tác chiến cường độ cao, Mỹ đã tấn công khoảng 13.000 mục tiêu, theo số liệu của Lầu Năm Góc. Nhưng phá hủy các mục tiêu này không phải là điều duy nhất Mỹ muốn. Chính ông Trump, trong những giờ đầu ngày 28-2, đã nêu ra 5 mục tiêu lớn trong đoạn video gửi tới người dân Mỹ.
Mục tiêu đầu tiên là bảo đảm Iran “không bao giờ có vũ khí hạt nhân”. Ông nói thêm các mục tiêu khác là: phá hủy tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran, đánh chìm hải quân Iran, chấm dứt việc Iran hỗ trợ các nhóm như Hezbollah và Hamas, và cuối cùng là tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ chính phủ. “Giờ phút tự do của các bạn đã đến” – ông tuyên bố khi đó.
Hải quân Iran rõ ràng đã bị suy yếu, như ông Trump thường nhấn mạnh. Nhưng đó là mục tiêu duy nhất có thể coi là đã đạt được. Cho đến nay, kho dự trữ hạt nhân của Iran vẫn chưa bị ảnh hưởng, và cũng chưa có thỏa thuận nào về việc đưa số uranium làm giàu ra khỏi nước này.
Theo các đánh giá từ phía Mỹ, hơn một nửa số tên lửa và bệ phóng của Iran vẫn còn tồn tại. Còn việc Iran dừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm hay không thì vẫn quá sớm để kết luận. Ông Trump cũng đã không còn nói đến thay đổi chế độ ở Iran, thậm chí có lúc khẳng định ông chưa từng kêu gọi điều đó.
"Phe cánh tả cực đoan nói chúng ta không chiến thắng. Thật không thể tin nổi. Iran không còn quân đội. Tuyên bố kiểu họ, tôi cho rằng đó là phản quốc", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong sự kiện chính trị bảo thủ ở khu The Villages tại Florida ngày 1/5.
Ông cũng đề cập chiến dịch quân sự chớp nhoáng tại Venezuela hồi tháng 1, gọi đây là một trong những chiến dịch vĩ đại nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, ông cho biết không muốn tuyên bố chiến thắng tại Iran quá sớm khi các mục tiêu chưa hoàn tất, dù nhận định tình hình "đang diễn ra tương tự".
Ông Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ đã phá hủy hải quân Iran và nhấn mạnh hiệu quả của chiến lược phong tỏa các tàu ra vào cảng nước này. Dù vậy, Iran vẫn duy trì ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược trong khu vực kiểm soát khoảng 20% lưu thông dầu mỏ toàn cầu trước chiến sự.
Cũng tại sự kiện The Villages, Tổng thống Trump mô tả việc hải quân Mỹ nổ súng và kiểm soát tàu hàng Iran M/V Touska hôm 19/4 "hời như cướp biển". Ông kể rằng lực lượng Mỹ nã đạn pháo vào phòng động cơ của tàu hàng Iran để buộc nó dừng lại, sau đó sử dụng tàu kéo và đổ bộ để kiểm soát.
"Chúng tôi tiếp quản con tàu, tiếp quản hàng hóa, tiếp quản dầu. Đây là một vụ làm ăn rất hời. Chẳng ai ngờ có ngày chúng ta lại làm việc này, cứ như cướp biển", ông nói.
Sau hơn hai tháng không kích và phong tỏa trên biển, Mỹ vẫn chưa khiến Iran từ bỏ chương trình hạt nhân hay mở lại eo biển Hormuz. Tiến trình đàm phán giữa hai bên tiếp tục bế tắc sau vòng tiếp xúc đầu tiên ở Islamabad ngày 11/4.
Trước khi rời Washington đến Florida, ông Trump nói không hài lòng với đề xuất mới nhất từ Iran nhằm chấm dứt chiến sự. Tổng thống Trump sau đó cho rằng Washington "có thể sẽ tốt hơn nếu không đạt được thỏa thuận nào" với Tehran. Ông khẳng định sẽ không rút quân sớm khỏi khu vực quanh Iran để tránh nguy cơ xung đột tái diễn trong vài năm tới.
Trong khi đó, giới chức Iran thông báo đã chuyển đề xuất đàm phán mới cho Mỹ vào ngày 30/4 thông qua Pakistan. Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu nhánh tư pháp Iran, khẳng định nước này "chưa bao giờ né tránh đàm phán", song chắc chắn không chấp nhận hành động áp đặt. "Chúng tôi không muốn xung đột dưới bất cứ hình thức nào, chúng tôi không muốn chiến tranh hay để nó tiếp diễn", ông Ejei nói.
Chuyến thăm của đoàn các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tài chính và công nghệ quản lý quy định kéo dài từ 14 – 16.4, theo đó mang đến cơ hội để đoàn doanh nghiệp Úc tìm hiểu sâu về xu hướng chuyển đổi số của các ngân hàng, hành lang pháp lý và cơ hội thị trường tại Việt Nam, đồng thời giới thiệu năng lực và tìm kiếm cơ hội hợp tác với các đối tác chủ chốt.
Chương trình khởi động tại TP.HCM vào ngày 14.4 bao gồm hội thảo chuyên đề phối hợp tổ chức cùng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM. Trong đó, công nghệ quản lý quy định là hoạt động quản lý những quy trình pháp lý trong ngành tài chính thông qua công nghệ.
Nội dung của hội thảo tập trung vào giai đoạn chuyển đổi tiếp theo của ngành ngân hàng, từ chính sách vĩ mô đến các nhu cầu kỹ thuật như an ninh mạng, tuân thủ (bao gồm phòng chống rửa tiền và gian lận danh tính), quản trị rủi ro, hạ tầng thanh toán và tài sản số.
Bà Emma McDonald, Tham tán Thương mại và Đầu tư Cấp cao Chính phủ Úc tại Việt Nam và Campuchia, cho biết: "Chương trình giao lưu, kết nối trong lĩnh vực công nghệ tài chính và công nghệ quản lý quy định giữa Úc và Việt Nam hướng đến việc thúc đẩy các kết nối và trao đổi trực tiếp ngay tại thị trường".
Theo bà tham tán, phía Úc tin tưởng rằng những hoạt động kết nối này sẽ tạo ra thêm nhiều quan hệ hợp tác thương mại với Việt Nam, góp phần xây dựng một hệ sinh thái tài chính vững mạnh, đáng tin cậy và có tính kết nối toàn cầu - kết hợp hài hòa giữa đặc trưng của Việt Nam và các giải pháp công nghệ từ Úc."
Chương trình sẽ tiếp tục vào ngày mai với các chuyến thăm và làm việc với các ngân hàng và trung tâm đổi mới sáng tạo tại TP. HCM, sau đó là các hoạt động tương tự và phiên thảo luận bàn tròn tại Hà Nội vào ngày 16.4.
"Chính quyền của tôi sẵn sàng sử dụng toàn bộ sức mạnh kinh tế Mỹ để củng cố nền kinh tế Hungary, như chúng tôi từng làm với các đồng minh, nếu Thủ tướng Viktor Orban và người dân Hungary cần đến. Chúng tôi rất mong chờ đầu tư vào sự thịnh vượng tương lai, điều sẽ được tạo dựng từ sự lãnh đạo liên tục của ông Orban!", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội ngày 10/4.
Thủ tướng Orban đã lãnh đạo Hungary suốt 16 năm qua, có quan hệ thân thiết với cả Tổng thống Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
"Người dân Hungary hãy ra ngoài và bỏ phiếu cho Viktor Orban. Ông ấy là người bạn chân thành, chiến binh và người chiến thắng, đồng thời nhận được sự ủng hộ hoàn toàn, tuyệt đối của tôi trong việc tái đắc cử chức vụ Thủ tướng Hungary. Viktor Orban sẽ không bao giờ khiến người dân Hungary thất vọng. Tôi luôn ủng hộ ông ấy", lãnh đạo Mỹ cho hay.
Bài viết của ông Trump cũng đăng kèm ảnh chụp hai lãnh đạo trong chuyến thăm Nhà Trắng của ông Orban hồi tháng 11/2025.
Hungary sẽ tổ chức bầu cử vào ngày 12/4. Đảng Fidesz của ông Orban đang đối mặt thách thức chưa từng có, khi các cuộc thăm dò cho thấy đảng Tisza của đối thủ Peter Magyar đang dẫn trước đáng kể. Theo Reuters, đảng Tisza có thể giành tới 2/3 số ghế trong quốc hội.
Trong bài đăng trên Truth Social trước đó, Tổng thống Trump ca ngợi Thủ tướng Orban là "lãnh đạo thực sự mạnh mẽ và quyền lực", góp công giúp đạt được "những tầm cao mới về hợp tác và thành tựu" giữa Mỹ và Hungary.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance tuần này đã đến Budapest nhằm thể hiện sự ủng hộ của Washington dành cho ông Orban.
Ông Orban là chính trị gia gây nhiều tranh cãi trên chính trường quốc tế. Những người ủng hộ cánh hữu ca ngợi mô hình quản trị "phi tự do" của ông, trong khi giới phê bình cho rằng ông đã "làm suy yếu pháp quyền nhằm chuyển hướng nguồn lực vào tay các nhóm tài phiệt trong nước".
Ông Orban cũng nhiều lần đối đầu gay gắt với lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU), trong khi lãnh đạo đối lập Magyar chủ trương thân châu Âu.
Ông Magyar tuần trước nói rằng bầu cử lần này sẽ là "cuộc trưng cầu dân ý" về vị thế toàn cầu của Hungary. "Người Hungary vẫn tin rằng hòa bình, sự phát triển của đất nước được đảm bảo bởi tư cách thành viên EU và NATO", ông cho biết.
Bài đăng trên Truth Social của Tổng thống Mỹ được cho là càng làm gia tăng sự kịch tính cho chặng cuối của chiến dịch tranh cử, khi cả ông Orban và ông Magyar liên tục cáo buộc nhau có hành vi "chơi xấu" và "gian lận bầu cử". Hai đảng cũng cho rằng bên còn lại nhận được hỗ trợ từ sự can thiệp của nước ngoài.
