Hiếm khi gia đình bà K.P. (76 tuổi, tỉnh Đồng Tháp) mới có dịp đông đủ con cháu như đợt nghỉ lễ vừa rồi. Nhưng ngoài khoảnh khắc quây quần bên mâm cơm, phần lớn thời gian còn lại lũ trẻ “mất hút” trong thế giới game. Mỗi đứa dán mắt vào điện thoại thay vì tương tác với người xung quanh.
Gần 13h ngày 2-5, hai anh em T. vẫn dính chặt vào chiếc ghế tại tiệm net dù đã gần năm tiếng “cày” game liên tục. 12 tuổi, T. khoe có kinh nghiệm sáu năm chơi game online và đã nghỉ học. Phớt lờ lý do nghỉ học, T. chỉ hào hứng khi nói về game, từng chơi nhiều game trực tuyến và gần đây chủ yếu “cày” Roblox.
Thi thoảng trong lúc nói chuyện, T. chửi thề, nói chuyện tục với đám bạn đang chơi chung. Còn em trai T. khoe vừa xin mẹ được 1 triệu đồng để nâng cấp nhân vật trong game của mình.
22 tuổi, T.Đ.T. (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) kể theo rủ rê của bạn bè đã thử sức với game “Liên minh huyền thoại” tại quán net. Sau đó T. nạp tiền để sở hữu những con tướng, bộ trang phục bắt mắt, có thời điểm nạp đến 2 triệu đồng, số tiền không nhỏ với cậu học sinh cấp II thời đó.
“Lúc dịch COVID-19, thời gian rảnh rỗi nhiều nên tôi chơi 4-5 tiếng vào cuối tuần. Tôi vẫn giữ được kết quả học tập nên ba mẹ không la rầy nhiều. Hồi đại học tôi vẫn thường xuyên chơi game với bạn bè”, T. kể.
T. nói không thấy tổn hại sức khỏe gì nhưng thời gian vắng tiết trên lớp có tăng lên. Cứ học hành áp lực T. lại chơi vài ván game giải khuây rồi lướt mạng xã hội, xem phim… đến khuya và không ít lần trốn học vì thức khuya quá sáng dậy không nổi.
Dù có quy định không được hoạt động từ 22h đến 8h sáng hôm sau song nhiều tiệm net lại sống nhộn nhịp nhất khung giờ đó, mặc kệ quy định. Lúc 0h ngày 28-4, tiệm net trong hẻm số 2 đường Nguyễn Gia Trí (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) đóng cửa im lìm mà nhìn vào ai cũng nghĩ đã nghỉ cho đến khi một nam thanh niên bấm chuông. Cánh cửa cuốn kéo lên, người này nhanh chóng bước vào, cửa đóng lại như cũ.
Theo chân vị khách vừa bấm chuông bước vào bên trong là cả một không gian hoàn toàn khác với hình ảnh vắng vẻ bên ngoài, xe máy chật kín tầng trệt. Biết khách lần đầu đến chơi, nhân viên bình thản giới thiệu khách vãng lai 10k/1h (10.000 đồng/giờ), hội viên là 5k/1h, nạp 50k được tặng 10k, nạp 100k tặng 25k. Đặc biệt, “combo đêm” chỉ 35k (35.000 đồng) khách được chơi từ 23h đến 7h sáng và còn được tặng nước uống.
Sau khi được tạo tài khoản, một nhân viên khác dẫn khách lên lầu 2 đã có sẵn hơn chục game thủ đang say sưa trước màn hình. Ai cũng đeo tai nghe, chẳng thèm để ý xung quanh, mọi thứ đều bình thường dù đang trong giờ cấm theo quy định.
Ngồi cạnh bên, H. (21 tuổi, quê Đắk Lắk) dần cởi mở sau vài câu bắt chuyện. H. khoe đây là tiệm quen vì gần trường đại học đang học. “Cày” game xuyên đêm, có hôm đến 4h-5h sáng với H. là bình thường. Suốt cuộc trò chuyện, mắt H. không rời màn hình, tay gõ phím, rê chuột liên hồi dù vẫn chuyện trò rôm rả.
Không ít tiệm net khác hoạt động xuyên đêm, không hề che giấu. Gần 2h, tiệm net trên đường Hoa Cúc (phường Cầu Kiệu) vẫn rộng cửa, nhân viên ngồi ghi vé xe, liên tục đón khách và hướng dẫn lên phòng máy. Nhân viên thu ngân cũng giới thiệu gói “combo đêm” để tiết kiệm chi phí, tiệm có hai khu máy ở tầng 1 và 2, khách tùy ý chọn chỗ ngồi.
Nhiều tiệm game phục vụ xuyên đêm khác cũng có mức giá tương tự. Không cơ sở nào kiểm tra độ tuổi khách đến chơi hay nhắc nhở điều kiện tham gia các trò chơi, chỉ cần đón khách, thu tiền còn người chơi sử dụng dịch vụ thế nào mặc kệ.
Hệ thống Wi-Fi Mesh được quảng bá là giải pháp hoàn hảo nhất cho internet gia đình để xóa bỏ mọi điểm chết. Tuy nhiên, một bí mật mà các nhà sản xuất ít khi nhấn mạnh là: Các nút Mesh thường giao tiếp với nhau qua sóng không dây, vô tình chiếm dụng chính băng tần mà điện thoại hay laptop của bạn đang dùng. Điều này dẫn đến tình trạng mạng bị chậm khi nhiều người cùng truy cập.
Giải pháp thực tế vô cùng đơn giản: Những cổng Ethernet nhỏ bé phía sau mỗi nút Mesh chính là chìa khóa, bạn hãy kết nối chúng bằng một sợi cáp Ethernet.
Kỹ thuật này được gọi là Ethernet Backhaul. Khi được kết nối bằng dây, luồng dữ liệu giữa các nút sẽ được chuyển hoàn toàn sang đường truyền hữu tuyến. Kết quả là toàn bộ sóng Wi-Fi trong nhà bạn sẽ được giải phóng hoàn toàn để phục vụ các thiết bị di động, mang lại tốc độ nhanh hơn, độ trễ thấp hơn và sự ổn định tuyệt đối.
Không chỉ dùng để kết nối các nút với nhau, các cổng Ethernet này còn biến mỗi điểm Mesh thành một trạm kết nối ổn định cho các thiết bị cần băng thông lớn.
Thay vì để Smart TV hay máy chơi game (PlayStation/Xbox) dùng Wi-Fi, hãy cắm trực tiếp chúng vào nút Mesh gần nhất bằng dây cáp. Việc này giúp loại bỏ hoàn toàn tình trạng xoay vòng chờ đợi khi coi video 4K hoặc giảm lag (ping cao) khi chơi game online. Thậm chí, những buổi họp Zoom quan trọng sẽ không bao giờ bị 'đơ' hình ảnh và âm thanh.
Điều tuyệt vời nhất là bạn có lẽ đã có sẵn mọi thứ cần thiết. Một sợi cáp Ethernet cũ nằm trong ngăn kéo là tất cả những gì bạn cần để bắt đầu. Hầu hết hệ thống Mesh hiện đại như TP-Link Deco hay Google Nest đều tự động nhận diện kết nối có dây và chuyển đổi chế độ mà không cần bạn phải cấu hình phức tạp.
Nếu bạn đang sở hữu một hệ thống Mesh, đừng coi các nút vệ tinh chỉ là những chiếc ăng-ten. Hãy dành 5 phút để cắm một sợi dây cáp, bạn sẽ nhận được một hệ thống mạng mạnh mẽ vượt xa mong đợi mà không phải tốn thêm một đồng nào cho các thiết bị nâng cấp đắt tiền.
Các chuyên gia an ninh mạng đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự gia tăng đáng báo động của các công cụ vượt qua xác thực sinh trắc học, biến quy trình bảo mật tưởng chừng vững chắc này thành "mảnh đất màu mỡ" cho tội phạm rửa tiền và lừa đảo.
Theo ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), chuyên gia an ninh mạng, một đối tượng trong trung tâm rửa tiền tại Campuchia đã dễ dàng "qua mặt" ứng dụng ngân hàng Việt Nam chỉ bằng một bức ảnh tĩnh và công cụ "camera ảo".
Công cụ này đã đánh lừa thành công bước kiểm tra "liveness", vốn được thiết kế để xác nhận người dùng là người thật đang tương tác trực tiếp.
Thống kê từ MIT Technology Review cho thấy, ít nhất 22 kênh Telegram (sử dụng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Việt) đang công khai quảng bá các bộ công cụ vượt rào bảo mật. Các dịch vụ này nhắm trực tiếp vào quy trình KYC (định danh khách hàng) của các định chế tài chính lớn như Binance, Revolut hay ngân hàng BBVA.
Sự bùng nổ của các dịch vụ bẻ khóa KYC diễn ra song song với sự bành trướng của các mạng lưới lừa đảo "mổ heo" (pig butchering). Khi các quốc gia như Việt Nam và Thái Lan siết chặt quy định về xác thực sinh trắc học, tội phạm đã nhanh chóng tìm đến Telegram như một "chợ đen" để tìm kiếm giải pháp thay thế.
Công ty xác minh sinh trắc học iProov ước tính, các vụ tấn công bằng camera ảo trong năm 2024 đã tăng gấp 25 lần so với năm 2023, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.
Không chỉ dừng lại ở việc lừa đảo đơn thuần, hacker hiện nay còn chèn mã độc vào hệ điều hành điện thoại hoặc sửa đổi mã nguồn ứng dụng ngân hàng để kích hoạt camera ảo. Kết hợp với công nghệ Deepfake (video giả mạo), chúng tạo ra những danh tính giả mạo tinh vi, khó phân biệt với người thật.
Ông Sergiy Yakymchuk, CEO công ty an ninh mạng Talsec, nhận định: “Trước đây chỉ cần bẻ khóa ứng dụng là đủ, nhưng nay tội phạm phải can thiệp sâu vào hạ tầng của hệ điều hành để đối phó với các lớp bảo mật sinh trắc học ngày càng dày đặc”.
Đối với các mạng lưới rửa tiền, việc vượt qua KYC là mắt xích sống còn. Tiền chiếm đoạt từ nạn nhân được luân chuyển qua các tài khoản ngân hàng "rác" (tài khoản thuê hoặc bị đánh cắp danh tính), sau đó nhanh chóng quy đổi sang đồng tiền ổn định (stablecoin) để tẩu tán.
Dù các đơn vị như Binance khẳng định đã ngăn chặn hàng tỷ USD gian lận, các chuyên gia tài chính tại Đại học Texas (Austin) vẫn hoài nghi về hiệu quả thực sự. Thực tế cho thấy, các lỗ hổng vẫn tồn tại và dòng tiền bất hợp pháp vẫn tìm thấy kẽ hở để lưu thông.
Các cơ quan quản lý toàn cầu đang nỗ lực bám đuổi để ngăn chặn tình trạng này. Cuối năm 2024, Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCEN) cũng đã phát đi cảnh báo về vấn nạn giả mạo KYC.
Tuy nhiên, chuyên gia Ngô Minh Hiếu nhận định: “Bất kỳ rào cản bảo mật mới nào cũng chỉ khiến tội phạm mất thêm chút thời gian. Đây là một cuộc chơi mèo vờn chuột không hồi kết”.
19h ngày 6/4 (6h ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II tới gần Mặt Trăng nhất khi chỉ cách 6.545 km. Tại thời điểm này, tàu di chuyển với tốc độ khoảng 97.950 km/h so với Trái Đất, nhưng chỉ 5.052 km/h so với Mặt Trăng.
Hai phút sau, tàu tiếp tục bay xa Trái Đất nhất, cách 406.771 km, lập kỷ lục mới cho chuyến bay vũ trụ có người lái. Cột mốc đưa phi hành đoàn đến vị trí cách hành tinh xanh xa hơn 6.616 km so với nhiệm vụ Apollo 13 năm 1970.
Ở khoảng cách này, Mặt Trăng xuất hiện trước mắt phi hành đoàn Artemis II với kích thước tương đương quả bóng rổ đặt cách một cánh tay. Họ cũng là những người đầu tiên nhìn thấy một số khu vực ở phía xa Mặt Trăng (phía luôn bị khuất khi nhìn từ Trái Đất) bằng mắt thường.
Trước đó, 13h56 ngày 6/4 (0h56 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Artemis II cũng phá kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, với 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970. "Khi vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, chúng tôi muốn tôn vinh kỳ tích và nỗ lực phi thường của người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian", Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), thành viên phi hành đoàn Artemis II, chia sẻ.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục hành trình tiến xa hơn nữa vào không gian trước khi được Mẹ Trái Đất kéo trở lại với tất cả những gì thân yêu. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng tôi chọn khoảnh khắc này để thách thức thế hệ hiện tại và thế hệ tiếp theo, đảm bảo kỷ lục mới sẽ không tồn tại lâu", ông nói thêm.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, trở thành sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Nhiệm vụ Artemis II đánh dấu hàng loạt cột mốc trong ngành hàng không vũ trụ. Ví dụ, phi hành gia da màu, người phụ nữ, người không phải công dân Mỹ đầu tiên, phi hành gia lớn tuổi nhất đến Mặt Trăng. Bên cạnh đó, đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ trên tàu cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
