Đang đi ngoài đường, người dân thấy cảnh tượng “đáng sợ” trên bầu trời

Tiến sĩ, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh cho rằng với cháu bé 4 tuổi tại Hà Nội, trước đó là bé gái 8 tuổi tại TP.HCM, hay bé trai 3 tuổi bị ghim đinh vào đầu, mỗi trường hợp đều phản ánh một mô thức giống nhau đến đáng sợ. Đó là đứa trẻ hoàn toàn phụ thuộc và bất lực, người có nghĩa vụ bảo vệ chính là người gây ra bạo lực và hệ thống xung quanh không phát hiện, hoặc phát hiện quá muộn để cứu vãn.

* Có một thực tế phần lớn các vụ bạo hành trẻ em thời gian qua đều xảy ra trong phạm vi gia đình hoặc nơi ở khép kín, khiến việc phát hiện gặp nhiều khó khăn. Trẻ nhỏ lại hoàn toàn lệ thuộc vào người lớn nên không có khả năng phản kháng hay cầu cứu. Thực trạng này đặt ra câu hỏi phải chăng đang có những khoảng trống đáng lo ngại trong môi trường sống, giáo dục và cơ chế bảo vệ trẻ em hiện nay?

- Bạo hành trong gia đình có đặc tính phân biệt với hầu hết các dạng bạo lực khác là xảy ra trong không gian được che chắn bởi quan niệm về sự riêng tư gia đình.

Đây là một quan niệm vừa có giá trị văn hóa chính đáng, vừa bị lạm dụng để che giấu tội ác. Đứa trẻ bị bạo hành, đặc biệt khi còn quá nhỏ, không có ai để cầu cứu bởi người các em phụ thuộc hoàn toàn về ăn uống, chỗ ở và cảm xúc chính là người đang gây hại cho các em. Đây là một bẫy cấu trúc, không phải chỉ là bất hạnh cá nhân.

Bẫy đó được vận hành bởi ít nhất ba khoảng trống song song tồn tại trong hệ thống hiện nay. Khoảng trống đầu tiên là năng lực nhận diện. Giáo viên mầm non và tiểu học là những người tiếp xúc thường xuyên nhất với trẻ em ngoài gia đình, nhưng tại phần lớn địa phương, họ chưa được đào tạo bài bản để phân biệt dấu hiệu bạo hành.

Vết thương ở vị trí bất thường, hành vi thu mình đột ngột, biểu hiện sợ hãi không có nguyên nhân rõ ràng với những chấn thương thông thường của trẻ nhỏ. Cán bộ y tế cơ sở cũng vậy. Chính những người có thể phát hiện sớm nhất lại thiếu công cụ và quy trình để làm điều đó.

Khoảng trống thứ hai là chuẩn mực xã hội. Quan niệm "con tôi, tôi dạy" vẫn ăn sâu trong một bộ phận không nhỏ người Việt Nam, kể cả ở thành thị có học thức. Hàng xóm nghe thấy tiếng khóc, nhìn thấy vết bầm, nhưng ngại can thiệp vì sợ "dây vào chuyện người ta".

Đây không phải thái độ vô cảm mà là kết quả của một chuẩn mực xã hội lâu đời chưa được thay thế bởi chuẩn mực mới rằng bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của cộng đồng, không phải quyền riêng của gia đình.

Khoảng trống thứ ba là thể chế tuyến đầu. Cán bộ bảo vệ trẻ em cấp xã theo thiết kế của Luật Trẻ em 2016 là người chịu trách nhiệm theo dõi và can thiệp tại cơ sở. Song ở phần lớn địa phương chỉ là một người kiêm nhiệm nhiều đầu việc.

Không có đủ thời gian để theo dõi các gia đình nguy cơ cao, và thường không có thẩm quyền thực tế để can thiệp khẩn cấp ngay cả khi đã phát hiện nguy hiểm. Kết quả là hệ thống bảo vệ trẻ em trên thực tế vận hành theo chế độ phản ứng sau sự kiện, nghĩa là gần như luôn đến muộn.

Cần nói thêm rằng những khoảng trống này không phải do thiếu luật. Kiến trúc pháp lý của Việt Nam về bảo vệ trẻ em nhìn chung là đủ. Vấn đề nằm ở khoảng cách giữa văn bản và năng lực thực thi thực tế. Khoảng cách đó, nếu không được đo lường và thu hẹp một cách có chủ đích, sẽ tiếp tục tạo ra những bi kịch như chúng ta đang chứng kiến.

* Có thực tế nhiều hành vi bạo lực lại được ngụy biện dưới danh nghĩa "dạy con", "uốn nắn trẻ", trong khi thực chất đã vượt xa giới hạn của quyền giáo dục con cái và có dấu hiệu rõ ràng của hành vi hành hạ, ngược đãi trẻ em. Bà suy nghĩ gì về thực tế này?

- Lập luận "tôi chỉ đang dạy con" là lập luận xuất hiện trong hầu hết các vụ bạo hành gia đình và không riêng ở Việt Nam. Nó phản ánh một nhập nhằng có thật giữa quyền giáo dục con cái và hành vi xâm hại. Đồng thời cho thấy ranh giới đó, dù đã được pháp luật xác định, chưa được nội tâm hóa đủ sâu trong nhận thức xã hội.

Về phía pháp lý, ranh giới đó không hề mơ hồ. Luật Trẻ em nghiêm cấm mọi hành vi bạo lực, lạm dụng với trẻ em dưới bất kỳ danh nghĩa nào. Bộ luật Hình sự hiện hành, quy định tội hành hạ người lệ thuộc tại điều 140 với khung hình phạt tăng nặng khi nạn nhân dưới 16 tuổi và tội cố ý gây thương tích tại điều 134. Tòa án đã xử nhiều vụ theo các điều này. Vấn đề không phải là thiếu luật.

Vấn đề nằm sâu hơn khi nhiều người lớn thực sự tin rằng đánh đập là phương pháp giáo dục hợp lệ. Thành ngữ "thương cho roi cho vọt" không chỉ là câu nói mà dường như trở thành một hệ giá trị được thế hệ này truyền sang thế hệ khác, được hợp thức hóa bởi trật tự gia đình Nho giáo và chưa bao giờ được thay thế bởi một hệ giá trị mới đủ mạnh.

Điều đáng lo ngại hơn là những người từng bị bạo hành khi còn nhỏ có nguy cơ cao hơn trở thành người bạo hành trong chính gia đình của mình. Đây là một vòng lặp thế hệ mà nghiên cứu tâm lý học phát triển đã ghi nhận ở nhiều nền văn hóa khác nhau.

* Trẻ em là một trong những nhóm đối tượng yếu thế cần được bảo vệ. Vậy để hạn chế thấp nhất tình trạng bạo hành trẻ em, chúng ta cần làm gì thưa bà?

- Bạo hành trẻ em là hậu quả của sự thất bại đồng thời trên nhiều tầng: gia đình thiếu năng lực - hỗ trợ, cộng đồng thiếu cơ chế - ý thức phát hiện, hệ thống nhà nước thiếu nhân lực tuyến đầu - tốc độ can thiệp. Giải pháp đơn lẻ ở bất kỳ tầng nào cũng sẽ thất bại nếu không có phối hợp đồng bộ.

Ở tầng phòng ngừa, trọng tâm phải là thay đổi thực chất năng lực nuôi dạy con của cha mẹ, đặc biệt là các nhóm nguy cơ cao như cha mẹ trẻ lần đầu sinh con, cha mẹ đơn thân, người chăm sóc thay thế trong các gia đình tái hôn. Không phải bằng tờ rơi hay buổi tuyên truyền một lần mà bằng các chương trình có nội dung khoa học, có đo lường kết quả, được triển khai liên tục qua hệ thống y tế cơ sở và nhà trường.

Ở tầng phát hiện sớm, cần thiết lập nghĩa vụ báo cáo bắt buộc và kèm chế tài rõ ràng khi không thực hiện cho các nhóm chuyên môn thường xuyên tiếp xúc với trẻ. Đó là giáo viên mầm non và tiểu học, bác sĩ và điều dưỡng nhi khoa, cán bộ y tế thôn bản.

Luật Trẻ em đã có quy định về trách nhiệm thông báo nhưng chế tài với người bỏ qua trách nhiệm đó còn mờ nhạt. Cần lấp khoảng trống này. Kinh nghiệm ở nhiều quốc gia cho thấy phần lớn các vụ bạo hành nghiêm trọng đều có dấu hiệu cảnh báo trước. Đồng thời đều có người nhìn thấy nhưng không hành động vì không biết mình có nghĩa vụ pháp lý phải hành động.

Ở tầng thể chế, lực lượng cán bộ bảo vệ trẻ em cấp xã cần được chuyên nghiệp hóa thực chất. Hiện nay đây là vị trí kiêm nhiệm ở hầu hết địa phương, với thẩm quyền pháp lý không đủ để can thiệp khẩn cấp.

Cần học từ mô hình của Hàn Quốc và Phần Lan, nơi nhân viên công tác xã hội bảo vệ trẻ em là vị trí chuyên trách, được đào tạo bài bản. Cùng với có thẩm quyền pháp lý rõ ràng để tách trẻ khỏi môi trường nguy hiểm khi cần mà không phải chờ qua nhiều tầng thủ tục hành chính làm chậm phản ứng.

Ở tầng pháp lý, cần rà soát và rút ngắn quy trình đưa trẻ ra khỏi môi trường nguy hiểm trong trường hợp khẩn cấp. Hiện tại quy trình này còn phức tạp và kéo dài, trong khi cửa sổ an toàn của trẻ có thể đóng lại rất nhanh. Đây là điểm mà lập pháp có thể, cần điều chỉnh để cân bằng giữa quyền của cha mẹ và quyền sống của đứa trẻ. Khi hai quyền đó xung đột, quyền sống của trẻ phải được đặt lên trước.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cái chết của Cian Everett, sinh viên người Anh, trở thành lời cảnh báo đau xót về mức độ nguy hiểm của các biến chứng nhiễm trùng não. Những triệu chứng ban đầu tưởng chừng đơn giản như đau đầu hay viêm xoang đã che lấp một tình trạng bệnh nghiêm trọng đang âm thầm tiến triển trong hệ thần kinh. Bi kịch này cũng đặt ra nhiều câu hỏi về việc đánh giá và xử lý các dấu hiệu cảnh báo trong y tế ban đầu.

Trước khi qua đời, Cian Everett là một nhạc sĩ đồng thời là vận động viên trẻ, được gia đình nhận xét có thể trạng tốt. Tuy nhiên, ở tuổi 21, anh bắt đầu xuất hiện những cơn đau đầu kéo dài và ngày càng nghiêm trọng.

Ban đầu, gia đình cho rằng đây chỉ là triệu chứng cảm cúm hoặc viêm xoang do thời tiết. Cian được dùng thuốc xịt mũi và thuốc thông mũi không kê đơn, nhưng tình trạng không cải thiện. Cơn đau ngày càng dữ dội, khiến anh có cảm giác như bị áp lực mạnh đè lên đầu.

Khi không thể đặt lịch khám với bác sĩ đa khoa, mẹ anh đã đưa con đến một cơ sở y tế khẩn cấp. Tại đây, chẩn đoán tiếp tục nghiêng về viêm xoang và Cian được khuyến nghị sử dụng dung dịch xịt mũi nước muối, kết hợp xông hơi tại nhà.

Quyết định này sau đó trở thành bước ngoặt bi thảm. Chỉ vài giờ sau khi rời cơ sở y tế, Cian qua đời trong lúc ngủ.

Điều đáng nói trong đêm cuối đời, tình trạng của Cian xấu đi nhanh chóng. Anh không thể ăn uống, run lạnh và nôn liên tục. Trước khi đi ngủ, mẹ anh để lại một chiếc chậu cạnh giường phòng trường hợp con trai tiếp tục nôn. Sáng hôm sau, bà phát hiện anh đã tử vong.

Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy nguyên nhân thực sự không phải viêm xoang đơn thuần. Cian mắc một biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm: một ổ áp xe kích thước khoảng 6x4cm ở vùng thái dương phải của não, kèm theo viêm màng não và phù não nặng.

Các chuyên gia y tế cho biết áp xe não là tình trạng tích tụ mủ do nhiễm trùng, hình thành khi vi khuẩn từ ổ viêm (như xoang) lan vào mô não. Khi áp lực trong sọ tăng cao, chức năng sống có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng và gây tử vong nếu không được can thiệp kịp thời bằng phẫu thuật hoặc kháng sinh mạnh.

Theo bác sĩ điều trị Simon Escalon, các trường hợp nhiễm trùng não thường đi kèm triệu chứng rõ ràng như lú lẫn, mất thăng bằng hoặc buồn ngủ bất thường. Tuy nhiên, ở lần thăm khám cuối, Cian vẫn tỉnh táo và giao tiếp bình thường, khiến nguy cơ bệnh nặng bị đánh giá thấp.

Ngoài ra, một số thông tin quan trọng từ cuộc gọi cấp cứu trước đó bao gồm triệu chứng nhìn mờ và đau đầu dữ dội đã không được tổng hợp đầy đủ trong quá trình đánh giá. Điều này có thể đã ảnh hưởng đến quyết định chuyển viện hoặc chỉ định chụp chiếu chuyên sâu.

Theo The Sun trường hợp của Cian Everett là lời nhắc nhở về việc không nên xem nhẹ những cơn đau đầu bất thường hoặc kéo dài. Nhiễm trùng vùng xoang, nếu không được phát hiện kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ở não.

Một số dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý:

- Đau đầu dữ dội, đột ngột hoặc không đáp ứng thuốc giảm đau

- Nôn ói không rõ nguyên nhân

- Rối loạn thị giác như nhìn mờ, nhìn đôi

- Thay đổi ý thức, buồn ngủ bất thường hoặc lú lẫn

- Sốt cao kéo dài kèm cảm giác đau, áp lực vùng đầu

Việc não bộ thay đổi theo thời gian là quá trình tự nhiên khi con người già đi. Tuy nhiên, mức độ suy giảm nhận thức ở mỗi người có thể khác nhau và chịu ảnh hưởng đáng kể từ lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng.

Dù não bộ có thay đổi ít hay nhiều theo tuổi tác, một chế độ ăn uống hợp lý vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình lão hóa và hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức.

Để làm rõ những thực phẩm có lợi cho não, trang Eat This đã tham khảo ý kiến Tiến sĩ Kiran F. Rajneesh bác sĩ thần kinh tại Trung tâm Y tế Wexner, Đại học Bang Ohio (Mỹ), đồng thời là phó giáo sư Khoa Thần kinh tại Trường Y thuộc Đại học Bang Ohio. Ông đã đưa ra 4 nhóm thực phẩm thường xuyên khuyến nghị cho bệnh nhân nhằm tăng cường sức khỏe não bộ.

Cá (đặc biệt là cá béo): Ăn cá, nhất là các loại cá giàu chất béo, được xem là thói quen có lợi cho não bộ. Theo Tiến sĩ Rajneesh, việc bổ sung khoảng hai khẩu phần cá mỗi tuần giúp cung cấp axit béo omega-3, dưỡng chất quan trọng trong việc hỗ trợ cấu trúc myelin, lớp "bảo vệ" xung quanh các tế bào thần kinh.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc tiêu thụ cá thường xuyên có thể góp phần cải thiện trí nhớ và chức năng nhận thức theo thời gian.

- Các loại hạt: Các loại hạt như óc chó, hạnh nhân hay hạt điều là nguồn cung cấp dồi dào axit béo và vitamin E những chất có vai trò hỗ trợ bảo vệ và phục hồi tế bào não. Một số nghiên cứu cho thấy việc ăn quả óc chó thường xuyên có thể cải thiện khả năng tư duy và phản biện, đặc biệt ở người trẻ. Theo chuyên gia, nếu cơ thể dung nạp tốt, việc bổ sung các loại hạt như một món ăn nhẹ hàng ngày là lựa chọn rất có lợi cho não.

- Quả mọng: Các loại quả mọng như việt quất, dâu tây, mâm xôi… chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Những hợp chất này giúp giảm stress oxy hóa, hỗ trợ sửa chữa tế bào và duy trì chức năng não bộ. Tiến sĩ Rajneesh cũng khuyến nghị bổ sung trái cây và rau xanh hằng ngày để tăng cường sức khỏe thần kinh.

- Nghệ: Nghệ chứa hoạt chất curcumin hợp chất được biết đến với đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Đặc biệt, Curcumin không chỉ hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa mà còn được cho là có lợi trong việc duy trì trí nhớ và hỗ trợ sức khỏe não bộ lâu dài. Việc thêm nghệ vào món ăn hoặc sử dụng trong đồ uống như "sữa nghệ" có thể mang lại lợi ích đáng kể.

Mặc dù chế độ ăn uống có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe não bộ, nhưng nếu xuất hiện dấu hiệu suy giảm nhận thức rõ rệt, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được đánh giá và tư vấn kịp thời.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

"Ăn lẩu của tôi có thể tiêu chảy đấy", ông Mo nói với khách. Khách hàng đáp: "Đau bụng là việc của tôi".

Trong video ông Mo nói các món ăn của quán sử dụng gà giết mổ tại chỗ, rượu thảo dược tự nấu và món lẩu gà thuốc được cho là có tác dụng "trừ hàn khí". Một tấm biển trên tường nhà hàng thông báo: "Sau khi ăn món lẩu ở đây, một số khách có thể cần đi vệ sinh. Điều này là bình thường".

Đoạn đối thoại xuất hiện trong video của blogger ẩm thực Lưu Vũ Tân đăng đầu tháng 4, biến quán lẩu gà tại thị trấn Trần Thôn, quận Thuận Đức, TP Phật Sơn thành hiện tượng mạng. Trong video, chủ quán nói thêm: "Đừng làm tôi nổi tiếng, tôi không kham nổi việc kinh doanh đâu".

Trong ba ngày nghỉ lễ Thanh minh vừa qua, dòng người đổ về gây ùn tắc các tuyến đường lân cận. Quán đón 2.000-3.000 khách mỗi ngày, gấp hàng chục lần bình thường. Nhiều người chấp nhận ngủ trong ôtô, xếp hàng từ 6h sáng.

Trước đây, quán ông Mo chỉ phục vụ khoảng 10 bàn mỗi ngày. Hiện tại, lượng khách đông khiến ông làm việc liên tục. "Mọi năm tôi đi tảo mộ dịp Thanh minh, nay chỉ quanh quẩn làm gà vì không hết việc", ông Mo nói.

Anh Chen Zuyao, 42 tuổi, ở Quảng Châu đến từ 7h sáng và đợi thêm 4 tiếng để gọi món. Anh nói muốn tự kiểm chứng sau khi xem video. Chị Xiao Chang, 37 tuổi, ở Đông Quan xếp hàng ba tiếng, cho rằng việc chờ đợi khiến món ăn đáng giá hơn.

Mỗi con gà tại đây có giá 258 tệ (khoảng 995.000 đồng), phần súp dược liệu giá 38 tệ. Do nhu cầu lớn, quán dán thông báo nhập thêm gà từ bên ngoài thay vì dùng gà nhà tự nuôi.

Thuận Đức được UNESCO vinh danh là "Thành phố ẩm thực sáng tạo" vào năm 2014. Đây được xem là một trong những cái nôi của ẩm thực Quảng Đông. Văn hóa ẩm thực của địa phương chú trọng sử dụng các nguyên liệu bản địa, đặc biệt là cá, gia cầm, gạo và sữa. Các đầu bếp Thuận Đức thường đề cao phương pháp chế biến tối giản nhằm giữ lại tối đa hương vị, độ tươi ngon và thanh đạm của thực phẩm. Sự khắt khe trong việc tuyển chọn nguyên liệu chất lượng cao, chẳng hạn như ưu tiên sử dụng gà tươi thay vì thực phẩm đông lạnh, là yếu tố cốt lõi tạo nên nét đặc trưng và sức hút của ẩm thực vùng đất này.

Lượng khách tăng vọt buộc chính quyền địa phương can thiệp. Theo thông báo của chính quyền thị trấn Trần Thôn ngày 4/4, quán lẩu chỉ đón 200 khách mỗi ngày bằng hình thức bốc số trực tiếp (100 số buổi trưa và 100 số buổi tối). Cơ quan chức năng huy động nhân viên an ninh, tăng cường nhà vệ sinh, lập bãi đỗ xe tạm thời rộng 2.000 m2 và cung cấp "bản đồ ẩm thực" để phân luồng khách sang các nhà hàng lân cận.

Bất chấp quy định hạn chế, ngày 5/4, khu vực trong và ngoài quán vẫn tập trung đông người. Tối cùng ngày, ông Mo phát trực tiếp trên mạng xã hội, khuyên khách không nên tới quán. Ông cho biết sẽ mở thêm chi nhánh tại thành phố Vân Phù để giảm áp lực cho cơ sở hiện tại.

Minh Phương (Theo SixthTone, Sina)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/chu-quan-lau-tu-che-do-an-do-de-duoi-khach-5060467.html