Ngày 5/5, tại phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 5, các đại biểu đã xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Hà Nội.
Theo dự thảo, “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế – xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất trong mô hình này.
Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện Thủ đô, dự thảo xác định 8 nội dung cốt lõi gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng – an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Địa bàn thí điểm được đề xuất lựa chọn dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa. Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định không chỉ là điều kiện sẵn có mà còn là mức độ cam kết chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng tạo ra kết quả thực chất, có thể nhân rộng.
Đề án cũng đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa, đồng thời xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá việc nghiên cứu xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh mới. Ông cho rằng Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển Thủ đô cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch Hà Nội cho biết qua nghiên cứu và thảo luận, các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo. Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế – xã hội mới, phù hợp mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.
Người đứng đầu chính quyền Hà Nội lưu ý đây là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Trước khi hoàn thiện và trình phê duyệt, cần nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương, các cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.
Ông yêu cầu việc xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân. “Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác”, Chủ tịch Hà Nội nói.
Trước đó ngày 30/3, tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi ý xây dựng thí điểm mô hình phường, xã xã hội chủ nghĩa.
Tại cuộc tiếp xúc cử tri sau kỳ họp Quốc hội ngày 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhắc lại gợi ý này và cho biết có thể bắt đầu thí điểm xây dựng một phường hoặc xã xã hội chủ nghĩa để rút kinh nghiệm, làm rõ mô hình tổ chức và khả năng đáp ứng nhu cầu đời sống người dân.
Ông đề nghị Hà Nội lựa chọn một phường tiêu biểu để cải tạo, phát triển theo mô hình này hoặc xây dựng một phường mới với quy mô dân số từ 500.000 đến 1 triệu, đầu tư đồng bộ hạ tầng, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và đô thị thông minh.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, khi chưa thể triển khai ở quy mô lớn, có thể bắt đầu từ cấp phường, xã để người dân trực tiếp cảm nhận, từ đó tạo hình mẫu cho các địa phương khác. Với tiềm lực và tốc độ phát triển, Hà Nội hoàn toàn có thể triển khai thí điểm. “Nếu Hà Nội làm được, Thủ đô không chỉ phát triển nhanh, hiện đại hơn mà còn trở thành đô thị đáng sống hơn, nhân văn, văn minh và xứng đáng hơn với vai trò trung tâm của cả nước”, ông nói.
Ngày 6.4, Công an phường Chánh Hưng (quận 8 cũ) phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Công an TP.HCM đã bắt giữ Huỳnh Vũ Linh (36 tuổi, quê Vĩnh Long) để điều tra về hành vi trộm cắp tài sản.
Trước đó, trong ngày 5.4, có 5 người dân đến công an trình báo bị mất trộm tài sản. Các vụ việc được xác định xảy ra ngày 3 - 4.4 tại nhiều căn nhà, phòng trọ trên đường Dương Bá Trạc và khu vực lân cận.
Theo trình báo, tổng tài sản bị mất gồm 7 điện thoại di động các loại, 1 đồng hồ thông minh và khoảng 1,8 triệu đồng tiền mặt.
Tiếp nhận tin báo, Công an phường Chánh Hưng phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM nhanh chóng truy xét. Đến khoảng 18 giờ cùng ngày, lực lượng chức năng đã bắt giữ nghi phạm Huỳnh Vũ Linh (36 tuổi, quê Vĩnh Long). Tang vật thu giữ gồm 11 điện thoại di động, 1 máy tính xách tay, 2 đồng hồ, tiền mặt.
Bước đầu, Linh khai nhận đã thực hiện 4 vụ trộm nói trên trong các ngày 3 và 4.4 tại địa bàn phường Chánh Hưng. Mở rộng điều tra, nghi phạm còn khai trong ngày 3.4 đã đột nhập thêm 3 căn nhà khác trên đường Nguyễn Văn Linh (không nhớ rõ địa chỉ), lấy trộm nhiều tài sản gồm 6 điện thoại di động, 1 đồng hồ và 1 máy tính xách tay.
Hiện Công an phường Chánh Hưng đang mở rộng điều tra, xử lý theo quy định.
Ngày 25-4, Công ty cổ phần Môi trường đô thị Cà Mau đã gửi báo cáo nêu rõ tình trạng có nguy cơ thiếu nhân sự quản lý, điều hành trong thời gian tới.
Theo báo cáo, nhiệm kỳ người đại diện phần vốn nhà nước kết thúc ngày 31-12-2024 và đã được gia hạn đến 31-12-2025. Trong khi đó, các chức danh điều hành cũng lần lượt hết thời hạn bổ nhiệm: một phó giám đốc kết thúc nhiệm kỳ ngày 31-12-2024, giám đốc kết thúc ngày 28-12-2025 và đến ngày 29-4-2026, phó giám đốc còn lại cũng hết thời hạn.
"Do đó, đến ngày 29-4-2026, công ty không còn người điều hành theo quy định", báo cáo nêu.
Báo cáo cũng cho biết hội đồng quản trị (HĐQT) công ty đang trong tình trạng kéo dài nhiệm kỳ. Nhiệm kỳ HĐQT đã kết thúc từ ngày 31-12-2024, theo quy định chỉ được gia hạn tối đa 30 ngày để tổ chức bầu mới. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa tổ chức đại hội đồng cổ đông để kiện toàn nhân sự.
Theo ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, HĐQT tiếp tục được giao phân công nhân sự để quản lý, điều hành công ty trong thời gian chờ kiện toàn.
Báo cáo đồng thời nêu một số hạn chế, thiếu sót liên quan đến người đại diện phần vốn nhà nước kiêm chủ tịch HĐQT. Năm 2022, người này bị kiểm điểm do thực hiện quyết định của chủ tịch UBND tỉnh nhưng không đúng quy định pháp luật khi ký bổ nhiệm phó giám đốc kiêm kế toán trưởng.
Năm 2025, tiếp tục bị kiểm điểm do ban hành thông báo kết thúc nhiệm kỳ phó giám đốc đúng quy định nhưng chưa phù hợp chỉ đạo của UBND tỉnh khi chưa có ý kiến chấp thuận.
Ngoài ra, HĐQT nhiệm kỳ 2019 - 2024 vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quản trị đến nay được xác định là không phù hợp quy định; việc tham gia điều hành trong bối cảnh công ty không còn người điều hành cũng không đúng pháp luật.
Trong thời gian tạm phân công điều hành, báo cáo cho rằng đã phát sinh nhiều tồn đọng. Một số nội dung xử lý chưa đúng quy trình, ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp.
Cụ thể, HĐQT chưa phê duyệt kế hoạch tiền lương năm 2026 do số liệu tiền lương năm 2025 còn thiếu sót; chưa tiếp thu ý kiến của công đoàn cơ sở về chi trả tiền lương đầy đủ; việc chi trả và chế độ chính sách phát sinh khiếu nại liên quan đến bảo lưu mức lương sau khi không còn giữ chức vụ.
Bên cạnh đó, số liệu hoạt động năm 2025 và kế hoạch năm 2026 chưa hoàn thiện để trình phê duyệt, dẫn đến chưa đủ cơ sở báo cáo theo yêu cầu của Sở Tài chính. Nội dung trình đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 cũng chưa thể chuẩn bị, phải gia hạn đến tháng 6-2026.
Doanh nghiệp cho biết việc xác định quỹ tiền lương năm 2025 và kế hoạch năm 2026 chưa hoàn thành nên không có cơ sở báo cáo theo yêu cầu của Sở Nội vụ trước ngày 10-4-2026. Một số công việc tồn đọng trong quý 1-2026 chưa được xử lý dứt điểm, ảnh hưởng đến hoạt động.
Trước tình hình này, Công ty cổ phần Môi trường đô thị Cà Mau kiến nghị UBND tỉnh sớm quyết định cử người đại diện phần vốn nhà nước, đồng thời cho phép phân công nhân sự điều hành tạm thời sau ngày 29-4-2026.
Những vi phạm, thiếu sót về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội được Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong kết luận việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội.
Thông báo kết luận vừa được Phó tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt ký ban hành.
Theo kết luận, TP Hà Nội là nơi tập trung nhiều người lao động thu nhập thấp, có nhu cầu cao về nhà ở xã hội, nhưng việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ 20% đất làm nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế, có một số thiếu sót, vi phạm pháp luật.
Giai đoạn 2011-2022, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô từ 10ha trở lên nhưng không dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội. Ngoài ra có 4 dự án được Thủ tướng cho phép nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí quỹ đất nhà ở xã hội tại địa điểm khác, song đến thời điểm thanh tra thành phố chưa thực hiện, kết luận nêu.
Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra 3 dự án quy mô từ 10ha trở lên được UBND TP Hà Nội phê duyệt, nhưng bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.
Tại khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, TP bố trí gần 6.900m² đất thuộc các ô BT6 và BT11 có chức năng là đất biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội. Thanh tra Chính phủ cho rằng việc bố trí này thiếu khả thi, không phù hợp với nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.
Đối với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, UBND TP Hà Nội đã chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Xuân Phương. Tuy nhiên đến năm 2014, thành phố điều chỉnh quy hoạch, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội. Theo Thanh tra, việc này không đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch đã được phê duyệt trước đó.
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong giai đoạn từ năm 2011 đến tháng 8-2019, Hà Nội chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội.
Thành phố chưa có hướng dẫn để quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội, và chưa đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách, kết luận nêu.
Thanh tra cũng kết luận thành phố chưa tổng hợp số thu đã nộp vào ngân sách, chưa tách riêng khoản thu tương đương quỹ đất 20% khi xác định nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, việc thu nộp bị cho là không được hạch toán riêng mà tính chung vào tiền sử dụng đất. Đến ngày 13-8-2019, UBND TP Hà Nội mới ban hành văn bản quy định việc thu, nộp, quản lý khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, thành phố chưa bố trí nguồn vốn để đầu tư phát triển nhà ở xã hội từ khoản thu trên.
"UBND thành phố chưa đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất để đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội của người dân trên địa bàn, trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án là rất lớn, gây lãng phí đất đai", kết luận nêu.
Từ các vi phạm, thiếu sót được chỉ ra trong kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2026 đối với 15 dự án liên quan.
Trong đó có 8 dự án quy mô trên 10ha nhưng thành phố không dành quỹ đất bố trí nhà ở xã hội, 4 dự án được Thủ tướng chấp thuận cho phép hình thức nộp tiền và phải bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội thay thế tại địa điểm khác.
Đồng thời cơ quan thanh tra kiến nghị thành phố cần đôn đốc các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, khu đô thị triển khai xây dựng nhà ở xã hội trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt.
Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện, cần xử lý theo quy định để lựa chọn nhà đầu tư khác hoặc đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu tương đương giá trị quỹ đất 20%, kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu thành phố rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, khu công nghiệp để bảo đảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, triển khai các dự án nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách trên quỹ đất đã được bàn giao.
Đối với khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, thành phố cần rà soát, bố trí đủ quỹ đất nhà ở xã hội thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% để thực hiện theo quy định.
Với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương hiện đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, cần rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận, phê duyệt, Thanh tra kiến nghị.
