Sáng 5.5, tại phiên họp tập thể UBND TP.Hà Nội, tổ công tác đã xem xét dự thảo đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn.
Theo dự thảo, “xã, phường xã hội chủ nghĩa” được xác định là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó, chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính, mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế – xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trong đó, mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất.
Dự thảo cũng xây dựng hệ thống tiêu chí, công cụ quản trị có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn.
Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thủ đô, đề án xác định nhiều nội dung cốt lõi, như xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người…
Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Ngoài các tiêu chí cụ thể, đề án bổ sung 2 tiêu chí tổng hợp quan trọng là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung của người dân.
Về phương án triển khai, đề án đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm trên cơ sở các tiêu chí, như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa.
Dự kiến, danh mục triển khai gồm 19 dự án cụ thể, gắn với các lĩnh vực trọng tâm, như hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường.
Mục tiêu của đề án là tổ chức xây dựng mô hình thí điểm nhằm kiểm nghiệm, tổng kết thực tiễn phát triển của Hà Nội theo định hướng xã hội chủ nghĩa, qua đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách để nhân rộng trên toàn thành phố.
Sau khi nghe báo cáo, UBND thành phố tiến hành xem xét, cho ý kiến chỉ đạo đối với các nội dung quan trọng, như lựa chọn địa bàn thí điểm, hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế đặc thù và lộ trình triển khai…
Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, việc nghiên cứu xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là một hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thủ đô trong bối cảnh mới.
Theo ông Thắng, Hà Nội hiện có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm, khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển thủ đô, cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch UBND TP.Hà Nội lưu ý, đề án là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Đối với hệ thống tiêu chí cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm các tiêu chí vừa có cơ sở lý luận, vừa phù hợp thực tiễn, có thể đo lường, đánh giá được và bám sát định hướng phát triển chung.
Về phương án triển khai, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân.
“Mô hình không chỉ là nơi cư trú, mà phải là không gian phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời, có sự kết nối với các khu vực khác”, ông Thắng nêu rõ.
Người đứng đầu chính quyền thành phố cũng yêu cầu đề án cần nghiên cứu kỹ cấu trúc không gian phát triển, gắn với các khu chức năng, như: khu đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ, du lịch… để hình thành hệ sinh thái kinh tế phù hợp.
Cạnh đó, đề án cần bổ sung các nội dung mô phỏng cụ thể về mô hình phát triển, bao gồm định hướng không gian, tốc độ đô thị hóa, các kịch bản phát triển trong dài hạn, qua đó tăng tính thuyết phục và khả thi.
Trước đó, tại buổi tiếp xúc cử tri diễn ra ngày 4.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội cần chọn một địa điểm để xây dựng một phường, một xã xã hội chủ nghĩa, từ đó đúc rút kinh nghiệm về mô hình này. Việc thí điểm sẽ giúp người dân cảm nhận được sự mẫu mực, để từ đó các địa phương nhìn thấy rồi phấn đấu vươn lên.
Sáng nay 12.4, thông tin từ Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo cho biết vừa phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện một xe đầu kéo biển số Lào vận chuyển trái phép dầu diesel từ Việt Nam sang Lào.
Trước đó, lúc 9 giờ ngày 11.4, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo phối hợp với Đồn biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Trị kiểm tra xe đầu kéo biển số Lào 8879 kéo theo rơ moóc biển số Lào 9859 do tài xế Hoàng Tăng Trọng (35 tuổi, trú tại phường Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) điều khiển.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bên dưới rơ moóc có gia cố 1 thùng kim loại hình trụ tròn, được thiết kế tinh vi để che giấu hàng hóa. Thùng kim loại có chiều dài 230 cm, đường kính 6 cm, chia thành 2 ngăn. Trong đó, có một ngăn dài 25 cm chứa nước, ngăn còn lại dài 205 cm chứa khoảng 400 lít dầu diesel được cất giấu để vận chuyển trái phép từ Việt Nam sang Lào.
Vụ việc đang được lực lượng chức năng tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Ngày 18-4, UBND phường Bắc Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng) cho biết vừa có báo cáo gởi Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng cùng các ngành chức năng liên quan về vụ một học sinh lớp 9 bất ngờ ngất xỉu trong giờ học thể dục và qua đời sau đó.
Theo báo cáo, vụ việc xảy ra khoảng 7h20 ngày 17-4 tại Trường THCS Chu Văn An, phường Bắc Gia Nghĩa.
Thời điểm này, em G.B., học sinh lớp 9A3, đang cùng cả lớp khởi động để chuẩn bị cho tiết học môn bóng rổ thì bất ngờ ngất xỉu.
Ngay sau khi phát hiện sự việc, giáo viên đã sơ cứu, đồng thời nhanh chóng đưa em đi cấp cứu. Dù được hỗ trợ khẩn cấp, em B. đã không qua khỏi lúc 8h45 cùng ngày.
Sau khi sự việc xảy ra, ban giám hiệu cùng các tổ chức đoàn thể và những đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, hỗ trợ gia đình học sinh lo hậu sự.
Theo UBND phường Bắc Gia Nghĩa, nguyên nhân qua đời của học sinh B. vẫn đang chờ kết luận từ cơ quan chuyên môn.
Tôi nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận từ ngày 11, giấy hẹn 24-3. Tính cả thời gian xử lý bên thuế thì đến 31-3 hoàn thành. Đến nay đã trễ hẹn mà được trả lời là hồ sơ "đang chờ duyệt". Hồ sơ không thiếu giấy tờ, nhưng cũng không xác định được đang vướng ở đâu hoặc bao giờ xong.
Tôi đã hỏi nhiều lần nhưng chỉ được cơ quan chức năng hẹn lại, không có mốc thời gian cụ thể. Trường hợp hồ sơ đã quá hạn như vậy, tôi có quyền yêu cầu xử lý hoặc phản ánh ở đâu để được giải quyết? (Một bạn đọc).
Thạc sĩ Ngô Gia Hoàng, Trường đại học Luật TP.HCM, trả lời:
Tình trạng hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã quá thời hạn giải quyết nhưng vẫn ở trạng thái "đang chờ duyệt", không rõ nguyên nhân, không có mốc thời gian cụ thể là vấn đề khá phổ biến.
Trường hợp này, người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải thích và thực hiện các biện pháp để bảo đảm tiến độ giải quyết hồ sơ.
Trình tự thủ tục giải quyết việc cấp giấy chứng nhận lần đầu được chia thành 2 giai đoạn. Trước ngày 31-1-2026, trình tự thủ tục cấp giấy được thực hiện theo Luật Đất đai 2024, các nghị định và văn bản hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Luật Đất đai năm 2024 quy định đầy đủ và cụ thể về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đã hướng dẫn chi tiết về thành phần hồ sơ cũng như trình tự, thủ tục thực hiện tại Nghị định 101 năm 2024 quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai.
Nghị định 101 sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi một số nghị định khác (Nghị định số 151 năm 2025, Nghị định số 226 năm 2025). Trong đó, phụ lục I kèm theo Nghị định 151 quy định trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Ngày 31-1-2026, Nghị định 49 hướng dẫn thi hành Nghị quyết 254 năm 2025 của Quốc hội có hiệu lực quy định trình tự, thủ tục khi thực hiện việc đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận.
Theo đó, Chính phủ giao cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền quyết định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, chuyển hình thức sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, chấp thuận về việc thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án, chấp thuận, phê duyệt phương án sử dụng đất.
Đồng thời, nghị định này cũng phân công lại công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ quan chức năng liên quan.
Theo đó, UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai để thực hiện các thủ tục nêu trên chậm nhất đến ngày 1-7-2026 kèm yêu cầu phải cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Sau khi UBND tỉnh ban hành các thủ tục này phải đăng công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Trong thời gian chưa ban hành các trình tự, thủ tục hành chính nói trên thì UBND tỉnh quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục hành chính về đất đai theo quy định trước ngày 31-1-2026 hoặc quyết định đối với từng trường hợp cụ thể.
Như vậy, theo Nghị định 49 thì trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận từ ngày 31-1-2026 do UBND tỉnh ban hành, trong đó phải xác định rõ thời gian giải quyết, trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân và phải được công khai trên cổng thông tin điện tử.
Tuy nhiên, nghị định này cũng cho phép các địa phương được ban hành quy trình mới chậm nhất đến trước ngày 31-7-2026.
Vì đang trong giai đoạn chuyển tiếp này (từ 31-1-2026 đến 1-7-2026), trên thực tế có thể phát sinh tình trạng hồ sơ bị chậm do cơ quan nhà nước đang rà soát, điều chỉnh quy trình, hoặc việc phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa thật sự đồng bộ.
Tuy nhiên, đây là khó khăn từ phía cơ quan quản lý, không làm mất đi nghĩa vụ phải giải quyết hồ sơ đúng hạn hoặc phải thông báo rõ lý do chậm trễ cho người dân.
Do đó, khi hồ sơ đã quá hạn mà không được giải thích rõ ràng, người sử dụng đất có quyền chủ động yêu cầu cơ quan tiếp nhận và giải quyết hồ sơ trả lời bằng văn bản về tình trạng xử lý, nêu cụ thể hồ sơ đang ở bước nào, nguyên nhân chậm trễ và thời gian dự kiến hoàn thành.
Đây là cách quan trọng để xác định trách nhiệm và bảo đảm tính minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, người dân cũng có thể thực hiện quyền phản ánh, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền cấp trên hoặc thông qua cổng thông tin điện tử của địa phương để được kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết hồ sơ. Trong trường hợp việc chậm trễ kéo dài hoặc việc giải quyết không thỏa đáng, người sử dụng đất có quyền khiếu nại theo trình tự hành chính.
Nếu không đồng ý với quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc cho rằng có hành vi hành chính trái pháp luật trong quá trình giải quyết thủ tục đất đai, người sử dụng đất có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính đó theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về khiếu nại, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
