Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.
Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.
Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước “nới lỏng tương đối”, giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 – chủ yếu là khối tư nhân – có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như “trừ vốn chủ sở hữu ở tử số” hay “cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số”. Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình – cho biết “nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống”.
Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.
Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.
Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.
“Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân”, ông Minh nhận định.
Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.
Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.
Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.
Tại đại hội cổ đông thường niên sáng 9/4, Ngân hàng Á Châu (ACB) thông qua kế hoạch thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng. Trong đó, hai công ty của ACB là Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản ACB (ACBA) góp 91% vốn; Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) góp 9%.
Công ty bảo hiểm này dự kiến ra mắt ngay trong năm nay, hoạt động theo định hướng Insurtech - tức phân phối trên nền tảng số - và phục vụ tệp khách hàng sẵn có trong hệ sinh thái ACB.
Tại đại hội, Tổng giám đốc ACB, ông Từ Tiến Phát nhận định thị trường bảo hiểm gặp nhiều khó khăn trong hai năm qua, khiến doanh thu mảng bán chéo bảo hiểm tại ACB giảm khoảng 20%. Tuy nhiên, quý I ghi nhận sự phục hồi rõ nét với doanh thu mảng bán chéo tăng 33% so với cùng kỳ. Theo ông, mảng bảo hiểm được kỳ vọng sẽ cải thiện và đóng góp doanh số hơn 1.000 tỷ đồng trong cả năm nay.
Ông Trần Hùng Huy nhấn mạnh việc đưa ACB thành tập đoàn tài chính hiệu quả. Trong đó, chiến lược ký hiệu C1425 được ông Huy nhắc tới.
Trong chiến lược này, ACBS đóng một vai trò quan trọng khi mảng chứng khoán và quản lý gia sản sẽ là lĩnh vực mang lại lợi nhuận rất tốt. ACBS là trung tâm để phát triển các sản phẩm và dịch vụ phục vụ tệp khách hàng trong hệ sinh thái của tập đoàn, tạo thành một vòng tuần hoàn giá trị.
Năm ngoái, ACB không hoàn thành mục tiêu kết quả kinh doanh. Điều này cũng được ông Trần Hùng Huy chia sẻ cụ thể tại đại hội.
"Bước vào cuối năm 2025 khi ACB đang trên đà hoàn thành kế hoạch lợi nhuận, chúng tôi nhìn thấy những tín hiệu kinh tế khó khăn. Lúc đó, ngành bất động sản có dấu hiệu tăng nóng, lượng tín dụng bơm vào mảng này tăng khá mạnh", ông Huy cho biết.
Do đó, ban lãnh đạo ACB dự phóng định hướng chính sách có thể thay đổi trong năm 2026, chúng tôi quyết định đẩy mạnh trích lập dự phòng và nhận thấy sự cần thiết phải có quyết sách táo bạo để phát triển bền vững những năm tới.
Ông Huy cho rằng ngân hàng lựa chọn hy sinh lợi nhuận ngắn hạn, duy trì lãi suất cạnh tranh để hỗ trợ khách hàng và bảo vệ thị phần, đồng thời tăng mạnh trích lập dự phòng nhằm nâng cao khả năng chống chịu rủi ro cho năm 2026.
Và theo Chủ tịch ACB, đúng như dự báo, từ đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái quyết liệt, nhằm nắn dòng tín dụng hạn chế vào bất động sản và hướng vào lĩnh vực ưu tiên.
Chia sẻ thêm, lãnh đạo ACB đánh giá, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là AI Agent (tác nhân AI) đang tác động mạnh đến ngành ngân hàng. Do đó, nhà băng ưu tiên đầu tư nền tảng dữ liệu và công nghệ trong 3-5 năm tới nhằm phục vụ mục tiêu cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.
Bên cạnh đó, mảng cho vay doanh nghiệp và FDI sẽ được ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh, nâng tỷ trọng đóng góp lên gấp đôi so với mức 5-7% doanh thu và lợi nhuận hiện tại.
Quý I/2026, lợi nhuận hợp nhất của ACB đạt khoảng 5.400 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. Tăng trưởng tín dụng đạt trên 3%. Tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức thấp khoảng 0,97%. Hệ số an toàn vốn (CAR) đạt khoảng 11%, cao hơn mức tối thiểu 8% theo quy định.
Năm nay, ACB đặt tiêu lợi nhuận trước thuế tăng 14% lên 22.340 tỷ. Dư nợ tín dụng mục tiêu tăng trưởng 16%, thấp hơn so với mức tăng của năm ngoái, song lãnh đạo ACB cho biết thu nhập từ lãi vay được kỳ vọng cải thiện rõ rệt, tỷ lệ nợ xấu tiếp tục được duy trì ở mức thấp.
Ngân hàng dự kiến chia cổ tức tổng tỷ lệ 20%, gồm 13% bằng cổ phiếu và 7% bằng tiền mặt. Trong đó, việc chia cổ tức tiền dự kiến được thực hiện từ đầu tháng 6, và chia cổ phiếu thực hiện sau đó khoảng hai tuần.
Sáng 11-5, hệ thống giao dịch của Công ty Chứng khoán SSI gặp sự cố kết nối khiến nhiều nhà đầu tư không thể đăng nhập để giao dịch.
Ngay từ đầu phiên sáng, nhiều nhà đầu tư phản ánh cả website lẫn ứng dụng iBoard của SSI đều không thể truy cập tài khoản. Trên các hội nhóm mạng xã hội về chứng khoán, từ khoảng 9h30, nhiều người bày tỏ lo lắng khi không thể thực hiện các lệnh mua bán trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.
Đến sau 10h30, SSI phát đi thông báo cho biết trong khoảng thời gian từ 9h5 đến 10h ngày 11-5, hệ thống ghi nhận sự cố kết nối dẫn đến gián đoạn việc đăng nhập của khách hàng trên iBoard App/Web.
Theo SSI, sự cố hiện đã được khắc phục, việc đăng nhập trên tất cả các kênh đã trở lại bình thường và thông suốt.
Công ty đồng thời gửi lời xin lỗi tới khách hàng vì những bất tiện phát sinh trong quá trình sử dụng dịch vụ.
Đây không phải lần đầu hệ thống giao dịch của SSI gặp lỗi. Trước đó, trong phiên chiều 6-5, một số nhà đầu tư cũng phản ánh tình trạng không thể đăng nhập tài khoản tại công ty chứng khoán này.
Việc hệ thống giao dịch bị gián đoạn có thể khiến nhà đầu tư chịu thiệt hại do không kịp thời thực hiện các lệnh mua bán theo diễn biến thị trường.
SSI vừa công bố kết quả kinh doanh quý 1 với doanh thu hợp nhất đạt 3.295 tỉ đồng. Qua đó, công ty ghi nhận 1.593 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 52% so với cùng kỳ năm ngoái, tiếp tục dẫn đầu nhóm công ty chứng khoán về lợi nhuận.
Từ 15h chiều 14/5, giá xăng E5 RON 92 giảm 660 đồng/lít còn 23.130 đồng/lít, xăng RON 95 giảm 280 đồng/lít còn 24.070 đồng/lít. Dầu diesel giảm 270 đồng/lít còn 27.220 đồng/lít, dầu mazut giảm 590 đồng/lít về mức 20.580 đồng/kg.
Như vậy, giá các mặt hàng này đã giảm liên tiếp trong 2 kỳ điều hành gần đây. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia trong khu vực.
Lý giải nguyên nhân giá xăng dầu giảm liên tiếp, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.
Yếu tố chủ yếu là thông tin về Mỹ và Iran hướng tới thỏa thuận tạm thời, giảm căng thẳng trước mắt; một số cuộc đụng độ vẫn xảy ra giữa Mỹ và Iran; eo biển Hormuz phần lớn vẫn bị phong tỏa; Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát; xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine vẫn diễn ra…
Cơ quan quản lý cho biết các yếu tố nêu trên khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới những ngày qua tăng, giảm tùy từng mặt hàng.
Cụ thể, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân giữa kỳ điều hành giá ngày 7/5 và kỳ điều hành ngày 14/5 là 128,73 USD/thùng với xăng RON 92 (giảm 4,26 USD/thùng, tương đương giảm 3,2%).
Tương tự, xăng RON 95 là 130,84 USD/thùng (giảm 4,57 USD/thùng, giảm 3,37%); dầu diesel là 146,04 USD/thùng (giảm 7,62 USD/thùng, giảm 4,96%); dầu mazut là 687,65 USD/tấn (giảm 25,82 USD/tấn, giảm 3,62%).
Bộ Công Thương cho biết đến ngày 14/5, giá xăng tại các nước lân cận Việt Nam dao động khá cao: Thái Lan khoảng 35.896 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 33.798 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Lào 40.096 đồng/lít và Trung Quốc 35.438 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), trong khi Việt Nam ở mức 24.070 đồng/lít.
Đối với dầu, Thái Lan khoảng 33.778 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 34.126 đồng/lít, Lào 44.052 đồng/lít, Trung Quốc 32.306 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), còn Việt Nam là 27.220 đồng/lít. Nhìn chung, cơ quan quản lý đánh giá giá xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn tiếp tục ở mức thấp hơn so với các nước có chung đường biên giới.
Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).
Liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp, đúng chỉ đạo và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng về các giải pháp bình ổn giá xăng dầu.
