Chia sẻ thông tin hôm 5/5, PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, chỉ ra đặc tính nguy hiểm này, đồng thời cho biết các bác sĩ vừa can thiệp thành công cho hai nam bệnh nhân 48 và 61 tuổi mang khối u thực quản giai đoạn muộn.
Hai người đàn ông nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn kéo dài, một người đã phải mở thông dạ dày để duy trì dinh dưỡng, người còn lại vừa trải qua đợt hóa xạ trị.
Tổ chức Ung thư toàn cầu thống kê năm 2022 Việt Nam có hơn 3.600 người mắc mới và khoảng 3.400 trường hợp tử vong do căn bệnh này. Khối u hình thành từ niêm mạc ống nối miệng với dạ dày, sau đó nhanh chóng xâm lấn cấu trúc xung quanh, biến ung thư thực quản thành nguyên nhân cướp đi sinh mạng người bệnh nhiều nhất trong nhóm bệnh lý tiêu hóa.
Bác sĩ Vụ nhận định bệnh nhân thường bỏ lỡ thời điểm vàng chữa trị do cơ thể không phát ra triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. 70% người bệnh đến cơ sở y tế khi khối u đã phình to và lan rộng. Căn bệnh này tấn công chủ yếu nam giới trung niên, đặc biệt nhóm người duy trì thói quen hút thuốc lá và uống rượu bia nhiều năm. Phẫu thuật cắt bỏ khối u mang lại cơ hội sống sót cao nhất, kết hợp cùng hóa, xạ trị và điều trị đích. Tuy nhiên, tình trạng bệnh nhân nhập viện muộn luôn cản trở quá trình can thiệp ngoại khoa.
Với hai ca bệnh phức tạp vừa tiếp nhận, êkíp Bệnh viện K quyết định áp dụng kỹ thuật cắt thực quản kèm nạo vét hạch ba vùng cổ, ngực và bụng. Các quốc gia có nền y học tiên tiến như Nhật Bản, Hàn Quốc thường xuyên triển khai phương pháp chuyên sâu này.
TS.BS Nguyễn Đức Duy, người trực tiếp mổ, cho biết thách thức lớn nhất nằm ở bước nạo vét hạch quanh dây thần kinh thanh quản. Nếu bác sĩ sơ suất làm đứt dây thần kinh này, bệnh nhân sẽ đối mặt nguy cơ khàn tiếng, mất giọng, rối loạn nuốt và sặc dẫn đến viêm phổi. Êkíp đã kiểm soát tốt mọi rủi ro, giúp hai bệnh nhân hồi phục nhanh chóng và bắt đầu ăn thức ăn lỏng vào ngày thứ ba sau ca đại phẫu.
Các chuyên gia khuyên người dân chủ động tầm soát ung thư hàng năm, đặc biệt nhóm mang yếu tố di truyền, béo phì hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc lá. Bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản cần gặp bác sĩ để chữa dứt điểm triệu chứng. Mọi người phải đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu nuốt vướng, nuốt nghẹn kéo dài.
Đi tiểu nhiều lần trong ngày, kể cả khi không uống nhiều nước, là triệu chứng khá thường gặp. Không ít trường hợp tự liên hệ tình trạng này với bệnh suy thận mạn, dẫn đến tự ý điều trị theo các phương pháp truyền miệng hoặc chậm đi khám, làm bỏ sót nguyên nhân thực sự, khiến bệnh tiến triển âm thầm.
Theo Ths.BS Tang Chí Quyền, Đơn vị Ngoại Thận - Tiết niệu - Nam khoa, Bệnh viện An Bình, các nguyên nhân thường gặp của tình trạng đi tiểu nhiều lần chủ yếu liên quan đến bàng quang hoặc đường tiết niệu dưới, thay vì do thận.
Trong đó, bàng quang tăng hoạt là nguyên nhân phổ biến. Tình trạng này khiến bàng quang co bóp quá mức, gây buồn tiểu đột ngột, khó nhịn, đi tiểu nhiều lần cả ngày lẫn đêm dù mỗi lần lượng nước tiểu ít. Do không liên quan rõ ràng đến nhiễm khuẩn hay sỏi, bệnh dễ bị bỏ sót.
Bên cạnh đó, ở nam giới, đặc biệt sau 40 tuổi, tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt thường gặp. Tuyến tiền liệt phì đại chèn ép niệu đạo, cản trở dòng tiểu, buộc bàng quang phải co bóp nhiều hơn. Người bệnh vì vậy tiểu nhiều lần, tiểu đêm, tia tiểu yếu và cảm giác tiểu không hết.
Ngoài ra, nhiễm khuẩn đường tiết niệu cũng là nguyên nhân phổ biến. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ tiểu buốt, tiểu rắt hoặc khó chịu vùng hạ vị. Nếu không điều trị, vi khuẩn có thể lan lên thận gây viêm thận - bể thận cấp, ảnh hưởng chức năng thận. Ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, nhiễm khuẩn kéo dài còn có nguy cơ dẫn đến nhiễm khuẩn huyết - tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Bác sĩ Quyền khuyến cáo khi tiểu nhiều lần kéo dài, đặc biệt kèm tiểu buốt, tiểu đêm, tiểu không hết hoặc mệt mỏi, người bệnh nên đi khám sớm. Các xét nghiệm như nước tiểu, đường huyết và siêu âm hệ tiết niệu giúp xác định nguyên nhân và hướng điều trị.
Không phải mọi trường hợp tiểu nhiều đều nguy hiểm, nhưng chẩn đoán đúng nguyên nhân là yếu tố then chốt. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp cải thiện triệu chứng, đồng thời phòng ngừa biến chứng và bảo tồn chức năng thận.
Th.S Hoàng Duy Luân, bác sĩ Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết việc tự ý sử dụng các dụng cụ, đai treo cổ để kéo giãn cột sống tại nhà mà không có sự chỉ định và giám sát của bác sĩ là cực kỳ nguy hiểm. Vùng cổ tập trung nhiều dây thần kinh, mạch máu quan trọng và các đốt sống nhạy cảm; một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục được.
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý nguy cơ nghiêm trọng nhất do tự sử dụng các dụng cụ kéo giãn cột sống tại nhà là tai biến về mạch máu và thần kinh, cũng như tổn thương cấu trúc cột sống.
Cụ thể, các tai biến về mạch máu và thần kinh bao gồm:
Bóc tách động mạch đốt sống: Lực kéo không đúng cách hoặc quá mạnh có thể gây tổn thương thành mạch máu, dẫn đến hình thành cục máu đông, gây đột quỵ não hoặc tử vong đột ngột.
Liệt vĩnh viễn: Nếu người dùng đang bị thoát vị đĩa đệm nặng hoặc có các tổn thương tủy sống tiềm ẩn, lực kéo có thể làm khối thoát vị chèn ép tủy cấp tính, gây liệt chi hoặc mất kiểm soát đại tiểu tiện (hội chứng đuôi ngựa).
Tổn thương cấu trúc cột sống bao gồm:
Nguy cơ gãy hoặc trượt đốt sống: Với những người có xương yếu (loãng xương) hoặc đang bị viêm nhiễm (lao cột sống), lực treo có thể làm gãy đốt sống hoặc gây trượt đốt sống cổ.
Tổn thương dây chằng và cơ: Kéo quá mức khiến các nhóm cơ và dây chằng quanh cổ bị giãn quá đà, gây đau đớn dữ dội, viêm nhiễm cục bộ và làm cột sống mất đi sự ổn định tự nhiên.
Ngoài ra còn có các biến chứng cấp tính khác:
Ngất xỉu và chóng mặt: Áp lực lên các xoang cảnh ở cổ có thể gây hạ huyết áp đột ngột hoặc thiếu máu cục bộ tạm thời, khiến người bệnh ngất ngay khi đang treo, dẫn đến ngã nhào và chấn thương.
Tăng huyết áp kịch phát: Sự lo lắng và đau đớn trong quá trình tự thực hiện có thể khiến huyết áp tăng vọt, đe dọa những người có tiền sử bệnh tim mạch.
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý: Căn cứ vào hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, phương pháp kéo giãn cột sống được chỉ định với các trường hợp: thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm giai đoạn đầu, thoát vị đĩa đệm vừa và nhẹ; hội chứng đau lưng và thắt lưng do nguyên nhân ngoại vi (cơ, dây chằng); vẹo cột sống do tư thế. Việc thăm khám đánh giá tình trạng bệnh để chỉ định kéo giãn cột sống phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa.
Chống chỉ định kéo giãn cột sống cổ khi bị tổn thương thực thể cột sống: ung thư, lao, viêm tấy áp xe vùng lưng; chấn thương cột sống có gãy xương biến dạng; bệnh lý tủy sống và ống sống; thoái hóa cột sống có các cầu xương nối các đốt sống; viêm cột sống dính khớp; loãng xương nặng; người bệnh già, suy kiệt; trẻ em; cao huyết áp, các bệnh tim nặng; phụ nữ có thai, đang có kinh nguyệt.
Theo Hãng tin AFP, ngày 11-5 (giờ địa phương), tàu du lịch MV Hondius từng chở hành khách nhiễm bệnh do vi rút Hanta đã rời cảng Granadilla de Abona trên đảo Tenerife (quần đảo Canary, Tây Ban Nha), hướng về Hà Lan.
Công ty vận hành Oceanwide Expeditions cho biết tàu dự kiến cập cảng Rotterdam vào tối 17-5. Hiện trên tàu còn 25 thủy thủ, hai nhân viên y tế và thi thể một hành khách người Đức tử vong trong hành trình.
Tàu rời cảng lúc 19h sau khi toàn bộ 125 hành khách và thủy thủ mang 23 quốc tịch đã được sơ tán, hồi hương hoặc đang trên đường về nước.
Trước đó, ngày 10-5, một chiến dịch sơ tán phức tạp đã đưa 94 người mang 19 quốc tịch rời con tàu treo cờ Hà Lan. Do thời tiết xấu, tàu được phép cập cảng thay vì thả neo ngoài khơi như quy định ban đầu.
Trên hải trình từ Argentina đến Tây Ban Nha, tàu MV Hondius ghi nhận ba người tử vong sau khi phát hiện loại vi rút hiếm gặp này trên tàu - vốn thường lây qua các loài gặm nhấm.
Sau khi tàu về đến đất liền, một số hành khách tiếp tục có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút Hanta.
Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cho biết một phụ nữ Pháp hồi hương đang được cách ly tại Paris đã có triệu chứng vào tối 10-5 và xét nghiệm dương tính.
Một hành khách Tây Ban Nha cũng có kết quả tương tự, trong khi 13 người Tây Ban Nha còn lại cho kết quả âm tính.
Tính đến nay, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và giới chức y tế các nước, đã có bảy ca được xác nhận và một ca "nghi ngờ", liên quan công dân của sáu quốc gia.
Sự kiện này làm dấy lên lo ngại y tế toàn cầu. Dù chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu, giới chức y tế thế giới khẳng định nguy cơ lây lan trong cộng đồng là thấp và bác bỏ những so sánh với đại dịch COVID-19.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus dự kiến gặp Thủ tướng Tây Ban Nha tại Madrid ngày 12-5, trấn an rằng các hành khách "đang được chăm sóc tốt" và nhấn mạnh "đây không phải là một COVID nữa".
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia Gomez cũng tuyên bố ngắn gọn tại cảng Granadilla de Abona, Tenerife: "Nhiệm vụ đã hoàn thành".
Tàu MV Hondius rời Argentina - nơi vi rút Hanta là bệnh đặc hữu - hôm 1-4 để vượt Đại Tây Dương sang Cabo Verde.
WHO nhận định ca nhiễm đầu tiên đã xảy ra trước hành trình, sau đó vi rút lây từ người sang người trên tàu. Tuy nhiên giới chức y tế Argentina nghi ngờ ổ dịch có thực sự khởi phát tại Ushuaia hay không, dựa trên thời gian ủ bệnh kéo dài nhiều tuần và một số yếu tố khác.
