Các chuyên gia khí tượng cảnh báo chuỗi thiên tai dồn dập này cho thấy thời tiết đang xuất hiện những dấu hiệu cực đoan rõ rệt hơn thường lệ.
Trong tháng 4, cả nước ghi nhận 4 đợt mưa diện rộng, kèm theo 9 trận dông lốc, mưa đá, trải rộng trên cả 3 miền. Riêng từ chiều tối 2/5 đến sáng 4/5, 11 tỉnh thành từ miền núi phía Bắc đến Bắc Trung Bộ xảy ra dông lốc, mưa đá, sét mạnh. Thiên tai làm 12 người bị thương; hơn 3.100 ngôi nhà bị tốc mái, hư hỏng; gần 15.800 ha lúa, hoa màu bị thiệt hại; hơn 100 cột điện gãy đổ. Sét đánh làm vỡ bể chứa, khiến khoảng 2.000 lít mật mía ở Nghệ An tràn ra ngoài.
Nhiều trận mưa đá ghi nhận hạt đá lớn (4-5 cm), rơi dày, đi kèm gió giật mạnh, dấu hiệu của những ổ dông phát triển rất mạnh và có khả năng gây thiệt hại lớn.
Lý giải hiện tượng trên, ông Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng khí hậu (Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, tháng 4-5 là thời kỳ chuyển mùa ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ, vốn rất dễ xuất hiện dông mạnh, lốc, sét và mưa đá. Năm nay thêm một yếu tố là nền nhiệt tăng cao sớm hơn trung bình nhiều năm, khiến lớp không khí sát mặt đất nóng ẩm hơn và tích tụ nhiều năng lượng hơn.
Cùng nhận định, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo Thời tiết (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia), cho rằng, chính nền nhiệt cao trước đó kết hợp với các đợt không khí lạnh cuối mùa đã tạo thuận lợi cho dông mạnh phát triển. Khi không khí lạnh tràn xuống, dù cường độ không còn mạnh như mùa đông, nhưng gặp ngay khối không khí nóng ẩm sẵn có sẽ tạo ra sự xáo trộn mạnh trong khí quyển, kích hoạt dông, lốc và mưa đá.
Phân tích sâu hơn, ông Kiên cho biết, sự tương tác giữa hai khối khí trái ngược lạnh khô và nóng ẩm tạo ra chênh lệch lớn về nhiệt độ, độ ẩm, khiến khí quyển mất ổn định mạnh, hình thành các dòng thăng (luồng không khí bốc lên mạnh) phát triển nhanh, tạo ra ổ mây dông phát triển theo phương thẳng đứng. Chính các dòng thăng này từng đủ mạnh để giữ các hạt băng tồn tại lâu trong vùng nhiệt độ dưới 0 độ C, nay bị cuốn lên xuống nhiều lần, tích tụ thêm các lớp băng trước khi rơi xuống mặt đất thành mưa đá.
Các trận dông thường bùng phát rất nhanh vào chiều tối, thời điểm nhiệt tích tụ trong ngày đạt cực đại nên dễ gây cảm giác “đột ngột” và khó lường. Thực tế cũng ghi nhận chiều tối 2/5 (khoảng 16h30 đến 21h), nhiều tỉnh từ Điện Biên, Lai Châu đến Hà Nội xuất hiện mưa đá, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và hạ tầng.
Vì sao có sự cực đoan ấy? Ông Kiên cho rằng có liên quan đến biến đổi khí hậu. Yếu tố này không trực tiếp tạo ra từng trận mưa đá cụ thể, nhưng đang làm thay đổi nền khí hậu chung. Khi nhiệt độ trung bình tăng, khí quyển có thể chứa nhiều hơi nước hơn, đồng thời năng lượng đối lưu cũng lớn hơn, khiến các ổ dông có thể phát triển nhanh hơn, sâu hơn và mạnh hơn khi gặp các điều kiện kích hoạt như không khí lạnh, rãnh thấp, hội tụ gió hay nhiễu động trên cao.
Ở góc độ dự báo, ông Hưởng cho biết, dông lốc và mưa đá không chỉ xảy ra trong thời kỳ chuyển mùa mà còn có thể xuất hiện trong mùa hè khi nền nhiệt cao và đối lưu mạnh, hoặc trước khi bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng. Điều này đồng nghĩa nguy cơ dông mạnh có thể xuất hiện ở nhiều khu vực trên cả nước nếu điều kiện khí quyển phù hợp.
Dự báo xa hơn về xu thế thời tiết từ tháng 5-7, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Nguyễn Đức Hòa cho biết, từ tháng 5-7, mùa mưa ở khu vực Bắc Bộ ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (khoảng từ giữa tháng 5). Đối với Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, do gió mùa Tây Nam ở phía Nam có khả năng hoạt động từ khoảng nửa cuối tháng 5 gây mưa rào và dông gia tăng nên mùa mưa tại khu vực này xuất hiện muộn hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm mùa mưa tại khu vực Cao nguyên Trung Bộ là khoảng tuần cuối tháng 4, tuần đầu tháng 5; khu vực Nam Bộ là khoảng nửa đầu tháng 5).
Cũng trong tháng 5, tổng lượng mưa trên toàn quốc phổ biến ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm từ 15-30%; riêng tại khu vực phía Đông Bắc Bộ và Nam Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Tháng 6, tại Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 7, phổ biến cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Thời gian tới, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ vẫn là khu vực cần theo dõi sát do còn trong giai đoạn giao mùa. Về dài hạn, khi bước vào cao điểm mưa bão, các hình thái nguy hiểm có thể chuyển sang mưa lớn diện rộng, lũ, ngập úng, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển, ven bờ. Đến giai đoạn chuyển mùa tiếp theo vào tháng 9-10, các hiện tượng dông mạnh, lốc, sét, mưa đá có thể gia tăng trở lại.
Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Do đặc thù dông lốc, mưa đá quy mô nhỏ, biến đổi nhanh, việc dự báo chính xác từng điểm, từng thời điểm là thách thức lớn. Vì vậy, giải pháp trọng tâm là cảnh báo sớm theo vùng nguy cơ, cập nhật liên tục theo thời gian thực và truyền tải thông tin đến đúng người, đúng nơi.
Những ngày đầu tháng 5, dòng người đổ về Thác Hiêu (xã Cổ Lũng, Thanh Hóa) ngày một đông. Giữa cái nắng đầu hè, con thác nằm trong vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông trở thành điểm "trốn nóng" lý tưởng, đặc biệt thu hút nhiều du khách nước ngoài.
Dưới chân thác, tiếng nước đổ rì rào hòa cùng tiếng cười nói rộn ràng. Từng nhóm du khách rủ nhau ngâm mình trong làn nước mát lạnh, trong vắt. Nhiều người nước ngoài thoải mái nằm dài trên những phiến đá, tận hưởng không khí trong lành giữa núi rừng.
Du khách người Anh James Walker (36 tuổi) cho biết, anh cùng bạn gái đã có hai tuần du lịch Việt Nam. Sau khi ghé Pù Luông, cả hai quyết định đến thác Hiêu và "bị chinh phục" bởi vẻ đẹp hoang sơ. "Thiên nhiên ở đây rất yên bình, người dân thì thân thiện. Chúng tôi thực sự thích nơi này", anh nói.
Ẩn mình dưới tán rừng, những nếp nhà sàn truyền thống của người Thái nay được cải tạo thành homestay đón khách. Không gian lưu trú vẫn giữ nguyên kiến trúc gỗ, mái lá, bên trong trang trí thổ cẩm, tạo cảm giác gần gũi với đời sống bản địa.
Gia đình anh Hà Văn Huy (34 tuổi), sống ngay dưới chân thác, là một trong những hộ làm du lịch sớm ở bản. Hơn 10 năm trước, anh tận dụng ngôi nhà sàn của gia đình để đón khách. "Quanh năm nghe tiếng thác, không khí lúc nào cũng mát mẻ. Năm nay khách có vẻ đông hơn, từ đầu tháng 5 đã nhộn nhịp. Hầu như không có ngày vắng khách", anh Huy nói.
Theo anh, khách quốc tế thường đến vào mùa đông, trong khi mùa hè là thời điểm khách nội địa chiếm đa số. Sau khi trừ chi phí, thu nhập của gia đình anh đạt khoảng trên dưới 30 triệu đồng mỗi tháng.
Cách Hà Nội gần 200km, thác Hiêu được ví như "viên ngọc xanh" của xứ Thanh. Con thác cao khoảng 100m, hình thành từ dòng suối Hiêu chảy qua dãy núi đá vôi Pù Luông. Địa hình đặc biệt khiến dòng nước tách thành hai nhánh ở lưng chừng núi, rồi hợp lại ở cuối dòng, tạo nên hàng chục tầng thác trắng xóa.
Giữa dòng thác là ba hang động tự nhiên ăn sâu vào lòng núi. Trong đó, hang Tình Yêu được du khách đánh giá đẹp nhất, với không gian vừa đủ để len qua dòng nước mát lạnh. Dưới chân thác, một hồ bơi tự nhiên sâu hơn 1m trở thành nơi giải nhiệt lý tưởng cho du khách.
Không chỉ có thác nước, vùng đất Cổ Lũng còn hấp dẫn bởi những bản làng người Thái yên bình nép mình trong thung lũng, bao quanh bởi núi rừng xanh ngắt. Du khách đến đây thường kết hợp trải nghiệm ẩm thực địa phương với cá bống suối, măng đắng, ốc đá, cơm lam, gà đồi… và đặc biệt là vịt Cổ Lũng nuôi thả tự nhiên.
Đại diện UBND xã Cổ Lũng cho biết: Hiện khu vực thác Hiêu có 13 homestay do người dân tự phát triển. Toàn xã có 26 cơ sở lưu trú với hơn 200 khách mỗi ngày đêm, tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động. Năm 2025, địa phương đón hơn 18.600 lượt khách, trong đó có hơn 1.500 khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt khoảng 9,3 tỷ đồng.
Tối 5/5, có mặt tại công trường dự án mở rộng đầu tư xây dựng đường cất hạ cánh số 2 và các công trình đồng bộ tại Cảng hàng không Phù Cát (gọi tắt Dự án mở rộng Cảng hàng không Phù Cát), PV ghi nhận không khí làm việc khẩn trương trên đại công trường.
Tiếng máy đào, tiếng xe lu, xe vận chuyển nối đuôi nhau ra vào tấp nập. "Công trình bắt đầu hoạt động từ 5h và kết thúc vào 22h mỗi ngày", ông Võ Văn Chín, Trưởng phòng Dự án 1, Ban Quản lý Dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai, vừa dẫn chúng tôi đi thực tế tại các hạng mục đang thi công, vừa nói.
Theo ông Chín, trên công trường hiện có khoảng 750 cán bộ, công nhân làm việc xuyên suốt, huy động 29 mũi thi công đồng loạt với đội máy móc lớn gồm 32 máy đào, 76 máy lu, 23 máy ủi, 4 trạm trộn bê tông và gần 400 ô tô vận chuyển cùng hoạt động. Công trình đang vào giai đoạn chạy nước rút để về đích. Hiện nay các nhà thầu huy động tối đa nguồn lực, tập trung nhân công, máy móc, phương tiện thi công 3 ca trên công trình.
Mặc dù nắng tháng 5 gay gắt, mọi hoạt động trên công trường diễn ra nhịp nhàng, đồng bộ, bên này đổ đất, bên kia lu nền, thảm bê tông... "Với tiến độ đặt ra như thế, chúng tôi yêu cầu các nhà thầu triển khai tập trung các mũi thi công đồng loạt, chạy ca đêm, làm đồng bộ các hạng mục trên công trường từ san lấp, lu nền, cấp phối đá dăm, đổ bê tông. Anh em ở công trường làm xuyên lễ, tết nhằm đảm bảo mục tiêu bay hiệu chuẩn vào tháng 7 tới ", ông Chín thông tin thêm.
Ông Trần Văn Đạo, Giám đốc điều hành các dự án của Dacinco (Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Dacinco) tại Gia Lai - một trong 3 nhà thầu chính của dự án, cho hay: "Với khối lượng san lấp 3 triệu khối đất, một khối lượng khổng lồ, trong khi thời gian thi công rút ngắn. Do đó, với tiến độ đặt ra như trên, chúng tôi cũng đang "căng mình" chạy đua từng ngày để hoàn thành khối lượng được giao, đảm bảo theo tiến độ chung của chủ đầu tư đề ra. Hàng trăm phương tiện, nhân lực của công ty đang hoạt động 3 ca mỗi ngày, đến nay đạt 70% khối lượng công trình".
Hiện Dacinco đang bố trí 190 phương tiện vận chuyển đất, 20 phương tiện nội bộ để tham gia dự án. "Với tình hình hiện tại, dự kiến khoảng 5 ngày nữa là chúng tôi hoàn thành khối lượng công trình, cuối tháng 6 này hoàn thành các hạng mục theo đúng kế hoạch. Cùng với việc đảm bảo tiến độ, chúng tôi bố trí 6 xe phun xịt nước liên tục trên tuyến để giảm thiểu tình trạng bụi bẩn, kéo giảm ảnh hưởng đối với người dân. Chúng tôi yêu cầu các chủ phương tiện vận chuyển phải đảm bảo đúng khối lượng, không được cơi nới chở thêm. Quá trình làm việc, công ty đã ký hợp đồng với khối lượng đất tối đa/xe/chuyến, dù có chở thêm cũng không được thanh toán thêm", ông Đạo thông tin thêm.
Dự án mở rộng Cảng hàng không Phù Cát được đầu tư bằng vốn ngân sách Nhà nước, thực hiện trong giai đoạn 2025-2028. Mục tiêu tiếp nhận các loại tàu bay Code C như A320, A321 và tương đương, đồng thời có khả năng mở rộng lên Code E khi có nhu cầu. Dự án do Liên danh nhà thầu gồm Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn, Tổng Công ty ACC và Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Dacinco triển khai thi công.
Ông Lưu Nhất Phong, Giám đốc Ban quản lý dự án giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai - đơn vị chủ đầu tư, cho hay, theo kế hoạch, dự án triển khai trong vòng 12 tháng tính từ ngày khởi công 2/9/2025. Tuy nhiên, với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đế sớm đưa vào sử dụng, nhiều hạng mục của công trình phải hoàn thành sớm so với kế hoạch ban đầu.
"Chúng tôi đôn đốc các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, huy độ tối đa nguồn lực thi công tại công trình. Hiện, phần đắp nền trong phạm vi đường cất hạ cánh đã về đích, phần ngoài phạm vi dự kiến hoàn thành trước 30/5; hạng mục bê tông xi măng và đường băng phấn đấu xong trước ngày 25/6. Lắp đặt toàn bộ thiết bị đảm bảo hoạt động bay hoàn thành trước 30/6, mục tiêu là đến cuối tháng 7 là bay hiệu chuẩn", ông Phong cho hay.
Aishwarya Rai sinh năm 1973 tại Ấn Độ, trong một gia đình tri thức, bố là nhà hải dương học Krishnaraj Rai và mẹ là nhà văn Vrinda Rai. Từ bé, cô đã sở hữu nhan sắc hơn người với đôi môi mọng, cặp mắt to và lông mày lá liễu.
Không chỉ sở hữu ngoại hình đẹp, trình độ học vấn của Aishwarya Rai cũng rất đáng nể. Cô tốt nghiệp loại giỏi của một trường cao đẳng danh giá tại Ấn Độ và có khả năng giao tiếp 5 ngôn ngữ, gồm tiếng Tulu, Hindi, tiếng Anh, tiếng Marathi và Tamil.
Thời niên thiếu, cô theo học tại Mumbai và từng có ước mơ trở thành kiến trúc sư. Aishwarya Rai theo học ngành kiến trúc và được đánh giá là sinh viên nghiêm túc, có tư duy logic tốt.
Tuy nhiên, bước ngoặt đến khi cô bén duyên với lĩnh vực người mẫu. Sở hữu nhan sắc nổi bật với đôi mắt xanh đặc trưng cùng gương mặt hài hòa, cô nhanh chóng lọt vào "mắt xanh" của các nhãn hàng quảng cáo và bắt đầu xuất hiện trong nhiều chiến dịch truyền thông lớn.
Năm 1994 đánh dấu cột mốc quan trọng trong cuộc đời cô khi đăng quang Hoa hậu Thế giới 1994. Danh hiệu này không chỉ mang lại cho Aishwarya Rai sự nổi tiếng toàn cầu mà còn mở ra cánh cửa bước vào ngành công nghiệp điện ảnh. Từ một sinh viên kiến trúc, cô trở thành biểu tượng nhan sắc đại diện cho Ấn Độ trên đấu trường nhan sắc quốc tế.
Tuy nhiên, con đường lập nghiệp của Aishwarya Rai không dễ dàng. Những vai diễn đầu tiên của cô trong điện ảnh chưa nhận được sự đánh giá cao, thậm chí bị giới phê bình cho rằng cô chỉ sở hữu ngoại hình mà thiếu chiều sâu diễn xuất.
Đối mặt với áp lực và định kiến, Aishwarya Rai không chọn cách lùi bước. Cô kiên trì học hỏi, trau dồi kỹ năng diễn xuất và từng bước khẳng định bản thân qua các vai diễn đa dạng.
Sự nỗ lực của cô được đền đáp khi tham gia các bộ phim nổi bật của điện ảnh Ấn Độ như Hum Dil De Chuke Sanam, Devdas hay Jodhaa Akbar. Đặc biệt, vai diễn trong Devdas đã giúp cô gây tiếng vang lớn, góp phần đưa điện ảnh Ấn Độ đến gần hơn với khán giả quốc tế.
Không chỉ thành công trong nước, Aishwarya Rai còn tham gia nhiều dự án quốc tế, trở thành một trong những gương mặt hiếm hoi của Bollywood có sức ảnh hưởng toàn cầu.
Song song với sự nghiệp diễn xuất, Aishwarya Rai còn là biểu tượng thời trang được săn đón tại nhiều sự kiện danh giá. Cô thường xuyên xuất hiện trên thảm đỏ LHP Cannes (Pháp), gây ấn tượng với phong cách thanh lịch, sang trọng và thần thái cuốn hút. Trong nhiều năm, Aishwarya Rai được xem là đại diện tiêu biểu cho vẻ đẹp Ấn Độ hiện đại, khi vừa giữ được vẻ đẹp truyền thống, vừa nỗ lực hội nhập quốc tế.
Aishwarya Rai nhiều năm liền được bình chọn là biểu tượng nhan sắc. Năm 2000, cô được chuyên trang Global Beauties vinh danh là Hoa hậu đẹp nhất mọi thời đại với số điểm kỷ lục, tiếp tục giữ danh hiệu này vào các năm 2005 và 2010.
Trước khi kết hôn, cô từng gây chú ý khi thực hiện nghi thức "kết hôn với cây chuối" theo lời khuyên của một nhà chiêm tinh nhằm hóa giải vận hạn-một tập tục phổ biến trong tín ngưỡng Hindu. Nghi lễ diễn ra cuối năm 2006 và từng gây nhiều tranh luận.
Năm 2007, Aishwarya Rai kết hôn với diễn viên Abhishek Bachchan, con trai huyền thoại Amitabh Bachchan, trong đám cưới được ví như "cổ tích".
Cuộc hôn nhân của họ nhận được sự quan tâm lớn, và năm 2011, cặp đôi chào đón con gái đầu lòng, đánh dấu bước ngoặt trong cuộc sống của nữ diễn viên.
Sau khi trở thành mẹ, Aishwarya Rai chủ động giảm bớt khối lượng công việc để dành thời gian cho gia đình. Tuy nhiên, cô không rời xa hoàn toàn nghệ thuật mà lựa chọn xuất hiện có chọn lọc trong các dự án chất lượng. Điều này giúp cô duy trì hình ảnh một nghệ sĩ vừa thành công trong sự nghiệp vừa trọn vẹn trong cuộc sống cá nhân.
Hiện tại, dù đã bước qua thời kỳ đỉnh cao của sự nghiệp, Aishwarya Rai vẫn giữ được sức hút đáng kể. Mỹ nhân Ấn Độ tiếp tục tham gia các sự kiện quốc tế, làm đại diện cho nhiều thương hiệu lớn và duy trì hình ảnh biểu tượng nhan sắc vượt thời gian.
Ngoài nghệ thuật, Aishwarya Rai còn tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Cô cũng là đại sứ cho nhiều tổ chức quốc tế, góp phần nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội quan trọng.
Gần 2 thập kỷ sau lễ cưới, Aishwarya Rai vẫn giữ được sức nóng của mình trong làng điện ảnh. Nhan sắc và tài năng của cô vẫn được nhắc đến như hình mẫu lý tưởng về một mỹ nhân toàn diện. Dù làm dâu trong một gia tộc danh giá bậc nhất Ấn Độ, Aishwarya Rai không bị lu mờ trước ánh hào quang của người bạn đời, mà ngược lại, càng khẳng định vị thế độc lập và bền vững trong sự nghiệp của chính mình.
