Hãng vận tải biển Maersk A/S của Đan Mạch ngày 5/5 đăng thông báo xác nhận tàu thương mại mang tên Alliance Fairfax, mang cờ Mỹ và được vận hành bởi chi nhánh của họ tại Mỹ là Maersk Line (MLL), đã được hộ tống thành công rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
MLL có trụ sở chính ở Norfolk, bang Virginia, chuyên về quản lý tàu container và tàu hàng toàn cầu, hoạt động động lập với mảng hậu cần thương mại của công ty mẹ tại Đan Mạch. Hãng tự nhận có đội tàu hàng mang cờ Mỹ lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp dịch vụ vận tải cho cho chính phủ và quân đội nước này.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do. CENTCOM cho biết lực lượng này đã giúp hai tàu thương mại mang cờ Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz thành công, nhưng không đề cập đến hoạt động hộ tống.
Hãng Maersk cho biết họ đã được quân đội Mỹ liên hệ gần đây để thảo luận về phương án giúp tàu của họ rời khỏi vùng Vịnh dưới sự bảo vệ của tàu chiến Mỹ.
“Sau khi phối hợp với quân đội Mỹ lên kế hoạch an ninh toàn diện, MLL và lãnh đạo trên tàu đã phê duyệt quyết định đi qua Hormuz. Con tàu sau đó rời khỏi vịnh Ba Tư với lực lượng Mỹ đi kèm”, Maersk cho biết.
Tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ và đã đăng ký tham gia Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ, theo đó được chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính với điều kiện sẵn sàng phục vụ các hoạt động mang yếu tố quân sự nếu có trường hợp khẩn cấp hoặc chiến sự. Tàu kẹt tại khu vực vịnh Ba Tư từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát ngày 28/2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Maersk cho biết hành trình đi qua Hormuz của Alliance Fairfax diễn ra suôn sẻ, không xảy ra sự cố, toàn bộ thuyền viên an toàn và không ai bị thương. Hiện vẫn còn ít nhất một tàu mang cờ Mỹ khác đang ở lại khu vực vịnh Ba Tư.
“Chúng tôi đánh giá cao sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả của quân đội Mỹ trong việc triển khai hoạt động này, đồng thời kỳ vọng tàu sẽ sớm trở lại hoạt động thương mại bình thường”, công ty Đan Mạch cho biết.
CENTCOM cho biết đang tích cực triển khai các hoạt động nhằm khôi phục lưu thông hàng hải thương mại qua Hormuz, trong đó có việc điều động các chiến hạm hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do được Tổng thống Donald Trump phát động.
Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cho biết lực lượng Mỹ đã khai hỏa hạ 6 xuồng cao tốc đe dọa hoạt động hàng hải thương mại tại khu vực, đồng thời đánh chặn toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) của Iran nhắm vào tàu hàng.
Đô đốc Cooper nói quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống từng tàu hàng, mà triển khai nhiều lớp bảo vệ thành “thế trận phòng thủ bao quát” cho các tàu được hỗ trợ đi qua eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng “công nghệ đặc biệt tinh vi” để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi “dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực”. Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư.
Tư lệnh Mỹ không giải thích “công nghệ đặc biệt tinh vi” này là gì và CENTCOM đảm bảo ô an ninh ở hành lang hàng hải đó thế nào. Tuy nhiên, việc đảm bảo hành lang an toàn đòi hỏi quân đội Mỹ phải rà phá toàn bộ thủy lôi nơi tàu thuyền sẽ đi qua, cũng như lập ô phòng không để đánh chặn bất cứ tên lửa, drone nào của Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu, nơi từng chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu trước khi gần như bị tê liệt do xung đột. Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư sau khi tuyến đường này bị đóng lại vào đầu tháng 3.
Video đăng trên mạng xã hội ngày 1/5 cho thấy tiêm kích bom Su-34 Nga thả cùng lúc 4 quả bom FAB-500 được lắp Mô-đun Dẫn đường và Cánh nâng Hợp nhất (UMPK) và một Đạn Lượn Đa năng Hợp nhất (UMPB) D-30SN. Đây dường như là lần đầu chiến đấu cơ Nga triển khai vũ khí hỗn hợp, thay vì chỉ ném bom UMPK, trong đòn không kích mục tiêu tại Ukraine.
Hình ảnh được công bố cùng ngày cho thấy một chiếc Su-34 ở sân bay với hai quả bom UMPK dưới cánh phải và hai quả UMPB ở giá treo dưới bụng. Chưa rõ vũ khí ở cánh trái phi cơ Nga, nhưng nhiều khả năng nó được lắp thêm 2 quả bom UMPK.
Fighter Bomber, tài khoản mạng xã hội của một phi công tiêm kích Nga, ngày 28/4 thông báo các tiêm kích bom Su-34 đã bắt đầu mang cùng lúc 6 bom lượn UMPK, thay vì 2-4 quả trong mỗi lần xuất kích kể từ khi loại vũ khí này được triển khai đầu năm 2023.
"Điều này cho thấy ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã đạt đến quy mô đủ lớn để cho phép tăng lượng bom mang theo trong mỗi nhiệm vụ. Không quân Nga đang tăng cả số lượng vũ khí và hiệu suất hạ mục tiêu", tài khoản này cho hay.
Trang tin quân sự Aviahub có liên hệ với không quân Nga trước đó cho biết nước này dự kiến tăng gấp 3 lần sản lượng bom lượn. "Hoạt động này nhằm đáp ứng kế hoạch thả 20.000-24.000 quả bom dẫn đường xuống Ukraine mỗi tháng", trang tin Nga cho hay.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
UMPK gồm thiết bị định vị vệ tinh GLONASS và hệ thống điều khiển để tăng đáng kể độ chính xác, kèm theo cánh nâng cho phép bom bay xa hơn nguyên bản. Đây là phương án tương tự dòng JDAM-ER của Mỹ, giúp biến bom thông thường thành bom thông minh, thay vì phải sản xuất những quả bom dẫn đường chuyên biệt có chi phí cao.
Nga đã trang bị UMPK cho các dòng bom có khối lượng 250-3.000 kg. Mẫu bom UMPK nguyên bản có thể đạt tầm bay 60-70 km nếu thả ở điều kiện tối ưu. Những phiên bản UMPK mới nhất có thể tập kích mục tiêu ở khoảng cách 150 km, thậm chí bay xa tới 200 km nếu lắp động cơ phản lực phụ trợ, vượt ngoài tầm bắn của hệ thống phòng không tầm xa Patriot.
Trong khi đó, dòng UMPB D-30SN là vũ khí hoàn chỉnh, có hình dáng thuôn mượt để giảm lực cản không khí, đồng thời được gắn động cơ phản lực và khoang nhiên liệu, giúp nó đạt tầm bay 100-120 km. Vũ khí này có thể phóng từ tiêm kích chiến thuật và tổ hợp pháo phản lực hạng nặng Tornado-S.
Thiết kế của UMPB D-30SN cho phép quả đạn bay theo phương ngang hoặc hướng lên trên, thay vì chỉ hướng xuống như bom dẫn đường thông thường. Nó có thể bay qua địa hình đồi núi, triển khai từ độ cao nhỏ và khu vực nhiều vật cản, hạn chế khả năng phát hiện và đánh chặn của đối phương.
Theo Hãng tin Reuters ngày 25-4, phát biểu trong cuộc phỏng vấn với truyền hình nhà nước Nga, Ngoại trưởng Sergei Lavrov cho rằng Washington đang đưa thế giới "trở lại thời kỳ không tồn tại luật pháp quốc tế", nhất là trong cách tiếp cận đối với khu vực Mỹ Latin và Trung Đông.
Theo ông Lavrov, Mỹ đang hành xử như một quốc gia không chấp nhận bất kỳ sự ràng buộc nào từ bên ngoài.
"Mỹ đã tuyên bố không ai có thể áp đặt điều gì lên họ. Họ chỉ quan tâm đến lợi ích của mình và sẵn sàng bảo vệ điều đó bằng mọi cách", ông Lavrov nhấn mạnh, cáo buộc Washington sử dụng các biện pháp như đảo chính, bắt cóc hoặc ám sát lãnh đạo các quốc gia sở hữu tài nguyên mà Mỹ cần.
Ngoại trưởng Nga cho rằng các diễn biến tại Venezuela và Iran là minh chứng cho cách tiếp cận này, khi theo ông, các hành động gần đây của Mỹ đều liên quan trực tiếp đến lợi ích dầu mỏ.
Ông nhấn mạnh Washington đang theo đuổi một "học thuyết thống trị thị trường năng lượng toàn cầu".
Ông Lavrov cũng chỉ trích vai trò của Mỹ tại châu Âu, cho rằng Washington đã "cắt đứt" mối liên kết năng lượng giữa Nga và lục địa này.
Theo đó, Ngoại trưởng Nga đề cập đến việc Mỹ thúc ép các nước châu Âu từ bỏ đường ống khí đốt Nord Stream nối giữa Nga với Đức, ủng hộ các nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm hạn chế việc Hungary và Slovakia tiếp tục nhập khẩu khí đốt từ Nga.
"Đây không phải là cách tiếp cận trong quan hệ quốc tế, mà là nỗ lực đưa thế giới quay lại thời kỳ thuộc địa", ông Lavrov nhận định, cho rằng chính sách của châu Âu hiện bị chi phối bởi "sự kiêu ngạo và coi thường các nước khác".
Liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, Ngoại trưởng Nga nói ngay cả trong các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình, Mỹ vẫn nhấn mạnh đến những "cơ hội kinh tế khổng lồ" có thể đạt được.
Theo ông, trong khi các hoạt động ngoại giao diễn ra, Nga vẫn đang bị đẩy ra khỏi các thị trường năng lượng toàn cầu. Ông nhấn mạnh Matxcơva sẵn sàng triển khai các dự án hợp tác cùng có lợi, nhưng yêu cầu lợi ích của Nga cũng phải được tôn trọng.
"Nếu chúng tôi triển khai các dự án cùng có lợi trên lãnh thổ của mình và cung cấp cho phía Mỹ những gì họ quan tâm, thì lợi ích của chúng tôi cũng phải được tôn trọng. Cho đến nay, chúng tôi chưa thấy điều đó", ông Lavrov khẳng định.
Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano ngày 14/5 cho biết, thượng nghị sĩ Ronald dela Rosa, một đồng minh của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, hiện không còn ở trong tòa nhà Thượng viện, nơi ông đã ẩn náu kể từ ngày 11/5.
“Lực lượng hiến binh xác nhận rằng ông ấy không còn ở trong tòa nhà”, ông Alan Peter Cayetano nói với các phóng viên.
Theo một số nguồn tin, ông Rosa đã lẻn ra ngoài trong đêm.
Trong khi đó, sáng sớm ngày 14/5, khi tiến vào tòa nhà Thượng viện đang được canh gác nghiêm ngặt, luật sư của ông Rosa là Jimmy Bondoc cho biết ông đã nói chuyện với thân chủ trong đêm và tin rằng ông ấy vẫn ở bên trong.
“Tôi đã hỏi ông ấy liệu ông có kế hoạch rời đi không, ông ấy nói là không”, ông Bondoc nói với các phóng viên.
Thượng nghị sĩ Ronald Bato dela Rosa, cựu cảnh sát trưởng quốc gia và là người thực thi hàng đầu trong cuộc chiến chống ma túy đẫm máu của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte, đang bị ICC truy nã vì tội ác chống lại nhân loại. Ông giám sát một cuộc trấn áp quyết liệt khiến hàng nghìn người bị nghi là buôn bán ma túy bị sát hại.
Thông tin này được đưa ra một ngày sau khi tiếng súng vang lên tại Thượng viện Philippines. Trước đó vài giờ, ông Rosa, 64 tuổi, đã kêu gọi những người ủng hộ huy động lực lượng trên mạng xã hội. Ông cho biết các nhân viên thực thi pháp luật đang đến để bắt giữ mình.
Vụ nổ súng đã gây ra sự hỗn loạn. Cảnh sát và lính gác vũ trang đã hiện diện dày đặc tại tòa nhà Thượng viện, lực lượng thủy quân lục chiến cũng được huy động đến để tăng cường an ninh.
Cảnh sát đã tạm giam một người, thu giữ vỏ đạn và băng đạn súng trường tấn công. Giới chức trách đang tiến hành các cuộc điều tra để xác định những cá nhân cố gắng xâm nhập vào Thượng viện.
ICC đã công bố lệnh bắt giữ ông vào ngày 11/5. ICC xác nhận đã ban hành lệnh bắt giữ ông, viện dẫn các vụ việc khiến 32 người thiệt mạng từ năm 2016 đến năm 2018.
Lệnh này đề ngày từ tháng 11 năm ngoái, trong khi ông đã nộp đơn kháng cáo khẩn cấp lên Tòa án Tối cao, lập luận rằng ICC không có thẩm quyền tại Philippines sau khi nước này rút khỏi thể chế này vào năm 2019.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài DZBB phát sóng sáng sớm ngày 14/5, ông Rosa nói rằng ông sẽ "huy động mọi biện pháp hiện có" để ngăn cản việc giao ông cho ICC. Ông Rosa cũng phủ nhận sự liên quan đến các hoạt động trái pháp luật. Không rõ cuộc phỏng vấn này được thực hiện khi nào.
