Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, ngày 4/4 cảnh báo “cánh cổng địa ngục sẽ mở ra” đối với Mỹ và Israel nếu hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
“Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người”, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.
Bình luận được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa “giáng địa ngục” xuống Iran, trừ khi Tehran đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước ngày 6/4.
Một quan chức quốc phòng Israel cấp cao ngày 4/4 cho biết nước này đang chuẩn bị tấn công hạ tầng năng lượng của Iran, song đang chờ Mỹ bật đèn xanh.
Theo tờ Wall Street Journal của Mỹ, nhiều cố vấn cấp cao những ngày qua trình bày với ông Trump rằng nhà máy điện cùng các cây cầu tại Iran là “mục tiêu quân sự chính đáng”, việc phá hủy chúng có thể làm tê liệt chương trình hạt nhân và tên lửa của nước này. Ông Trump đã đồng ý với lập luận đó.
Mỹ ngày 2/4 tấn công cây cầu nối thành phố Karaj với thủ đô Tehran, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng. Các quan chức Mỹ khẳng định công trình này có thể được dùng để chuyển tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và những vật tư quân sự khác.
Ông Trump sau đó một ngày cảnh báo Mỹ có thể mở thêm những đòn tấn công nghiêm trọng hơn, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của hơn 90 triệu người dân Iran. “Quân đội Mỹ thậm chí chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại tại Iran, tiếp theo sẽ là các cây cầu rồi đến nhà máy điện”, ông cho biết.
Tuy nhiên, một số quan chức quốc phòng và cựu quan chức Mỹ nhận định với WSJ rằng việc tập kích hạ tầng của đối phương để gây áp lực buộc họ phải đàm phán, hay gửi tín hiệu chính trị là không hợp pháp. Họ nhấn mạnh hoạt động này chỉ được diễn ra nếu chúng cần thiết để mang lại lợi thế quân sự cụ thể, không có phương pháp nào khả thi hơn và đảm bảo không gây ra thiệt hại quá mức cho dân thường.
Khi được hỏi về thông tin này, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định nhiệm vụ của cơ quan là đảm bảo rằng ông Trump có mọi lựa chọn quân sự trong khả năng.
Cuộc chiến bắt đầu từ 28/2 đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng, chủ yếu ở Iran và Lebanon. Trước khi xung đột nổ ra, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột.
Chiều 7-5, Hãng tin Tân Hoa Xã đưa thông báo ngắn gọn về kết luận tòa án quân sự, theo đó tuyên ông Ngụy Phượng Hòa tội nhận hối lộ, trong khi ông Lý Thượng Phúc bị kết tội cả nhận và đưa hối lộ. Bản tin không nêu rõ số tiền hối lộ liên quan đến vụ án.
Cả hai cựu quan chức bị kết án tử hình nhưng được hoãn thi hành án 2 năm, tước quyền chính trị suốt đời và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.
Luật hình sự Trung Quốc quy định hình phạt tử hình cho hưởng án treo là sự kết hợp giữa tính nghiêm minh và tinh thần nhân đạo. Thông thường, mức án này sẽ được giảm xuống tù chung thân nếu phạm nhân không phạm tội mới trong thời gian thử thách. Tuy nhiên, theo Tân Hoa Xã, đây là hình phạt chung thân không giảm án, nghĩa là phạm nhân sẽ phải ngồi tù suốt đời mà không có cơ hội được giảm án thêm hay tha tù trước thời hạn.
Nếu người bị kết án cố ý phạm tội mới và tình tiết thuộc loại nghiêm trọng, việc thi hành án tử hình sẽ diễn ra sau khi được Tòa án nhân dân tối cao Trung Quốc phê chuẩn.
Đây là những bản án nặng nhất từng được tuyên đối với các quan chức quân đội cấp cao kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bắt đầu chiến dịch chống tham nhũng năm 2012.
Vào tháng 6-2024, Trung Quốc khai trừ đảng đối với ông Ngụy và ông Lý vì vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng và luật pháp. Trước đó, cả hai đã bị Quân ủy Trung ương tước quân tịch và quân hàm.
Tân Hoa xã đưa tin cơ quan giám sát và kỷ luật của Quân ủy Trung ương đã mở cuộc điều tra ông Lý từ ngày 31-8-2023 và từ 21-9-2023 đối với ông Ngụy. Cả hai ông đều vi phạm nghiêm trọng kỷ luật chính trị và tổ chức.
Theo kết quả điều tra, ông Lý đã thu lợi bất chính trong việc sắp xếp nhân sự, lợi dụng chức vụ để trục lợi cho người khác và nhận lại một số tiền rất lớn và đồ có giá trị. Ông bị nghi ngờ phạm tội nhận hối lộ.
Ngoài ra, ông Lý còn bị phát hiện đã đưa tiền cho người khác để trục lợi, cấu thành tội đưa hối lộ. Cuộc điều tra cũng tìm ra manh mối về những vi phạm khác của ông.
Trong khi đó, ông Ngụy đã giúp đỡ người khác đạt được những lợi ích không chính đáng trong việc sắp xếp nhân sự. Ông còn vi phạm nghiêm trọng kỷ luật về liêm chính, nhận tiền, quà tặng trái với quy định liên quan.
Ông Ngụy cũng lợi dụng chức vụ để trục lợi cho người khác, nhận lại số tiền rất lớn và đồ có giá trị, cấu thành tội nhận hối lộ.
Phát biểu trước khi rời Nhà Trắng để lên đường sang Trung Quốc tham dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Trump được hỏi liệu tình hình kinh tế của Mỹ - với lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao - có thúc đẩy ông tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình với Iran hay không.
"Hoàn toàn không một chút nào", ông trả lời.
"Với tôi, điều duy nhất quan trọng khi nói về Iran là họ không thể có vũ khí hạt nhân. Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ hay bất kỳ ai. Tôi chỉ nghĩ đến một điều: chúng ta không được để Iran sở hữu loại vũ khí ấy. Đó là tất cả và là động lực duy nhất của tôi".
Khi một phóng viên khác hỏi liệu ông có cân nhắc tác động tài chính của cuộc chiến đối với người dân Mỹ hay không, nhà lãnh đạo Mỹ đáp rằng "mọi người Mỹ đều hiểu" rằng Tehran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phát biểu của ông Trump lập tức thu hút sự chú ý trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang chịu áp lực lớn từ chi phí năng lượng tăng cao liên quan đến xung đột Iran.
Giá xăng và thực phẩm leo thang trong nhiều tuần qua đã khiến chi phí sinh hoạt tại Mỹ tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lạm phát kéo dài.
Dữ liệu công bố ngày 12-5 cho thấy lạm phát tiêu dùng của Mỹ trong tháng 4 ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong ba năm qua.
Theo Hãng tin Reuters, nhiều thành viên của Đảng Cộng hòa cũng được cho là ngày càng lo ngại chiến sự kéo dài có thể gây phản ứng tiêu cực từ cử tri trước cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới vào tháng 11. Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với nguy cơ mất quyền kiểm soát Hạ viện và thậm chí cả Thượng viện.
Tuy nhiên, Nhà Trắng khẳng định ưu tiên hàng đầu của ông Trump hiện vẫn là an ninh quốc gia. Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung cho biết "trách nhiệm tối thượng" của tổng thống là bảo đảm an toàn cho người dân Mỹ.
"Iran không thể có vũ khí hạt nhân. Nếu không có hành động ngăn chặn thì họ sẽ sở hữu chúng, đe dọa đến toàn bộ người dân Mỹ", ông nói.
Trong khi đó, các đánh giá tình báo Mỹ cho biết thời gian để Iran chế tạo một vũ khí hạt nhân gần như không thay đổi kể từ mùa hè năm ngoái, bất chấp cuộc chiến với Mỹ - Israel đã kéo dài hơn hai tháng. Các phân tích chỉ ra chương trình hạt nhân của Tehran nhìn chung vẫn như cũ sau thời gian xung đột.
Tehran nhiều lần phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân, khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ nhằm phục vụ mục đích hòa bình.
