Theo BBC hôm 4/5, bác sĩ sẽ dùng thuốc pembrolizumab (tên thương mại Keytruda) để chữa 14 loại ung thư như phổi, vú, đầu cổ và cổ tử cung bằng phương thức mới này. Thay vì mất đến hai giờ cho mỗi lần truyền tĩnh mạch, nhân viên y tế giờ đây chỉ cần một đến hai phút để tiêm thuốc cho người bệnh.
Việc này giúp bệnh nhân rút ngắn 90% thời gian lưu trú tại bệnh viện, đồng thời tạo điều kiện cho y bác sĩ tiếp nhận thêm nhiều ca bệnh khác. Cơ quan y tế Anh ước tính khoảng 14.000 bệnh nhân mỗi năm sẽ chuyển sang sử dụng hình thức tiêm tiện lợi nêu trên.
Bà Shirley Xerxes, 89 tuổi, sống tại hạt Hertfordshire, trở thành một trong những người đầu tiên trải nghiệm mũi tiêm tại Trung tâm Ung thư Mount Vernon. Bà đánh giá cao tốc độ của quy trình khi chỉ tốn vài phút thay vì ngồi chờ hơn một tiếng như trước. Người phụ nữ cho biết sự thay đổi giúp bà có thêm thời gian sống vui vẻ và chăm sóc vườn tược.
Về cơ chế hoạt động, tế bào ung thư thường phát đi “tín hiệu dừng” như một chiếc áo choàng tàng hình để trốn tránh hệ miễn dịch. Liệu pháp pembrolizumab sẽ ngăn chặn tín hiệu này, giúp các tế bào bảo vệ cơ thể nhận diện và tiêu diệt khối u hiệu quả.
Hai nhà khoa học James Allison và Tasuku Honjo từng giành giải Nobel Y học năm 2018 nhờ phát hiện ra cơ chế mang tính cách mạng đó. Ban đầu, giới y khoa dùng Keytruda cho ung thư da, sau đó mở rộng sang nhiều căn bệnh ác tính khác. Đây cũng là loại thuốc miễn dịch thứ ba NHS chuyển sang dạng tiêm, nối tiếp thành công của thuốc Opdivo hồi năm ngoái.
Giáo sư Peter Johnson, Giám đốc lâm sàng quốc gia về ung thư của NHS England, đánh giá mũi tiêm một phút mang lại hy vọng sống lớn và giúp người bệnh bớt mệt mỏi trong quá trình chống chọi với bệnh tật. Bộ trưởng Y tế Anh Wes Streeting, một người từng chiến thắng ung thư, cũng nhấn mạnh cách thức mới góp phần đẩy nhanh tiến độ chăm sóc và giải bài toán quá tải nguồn lực y tế. Về chi phí, NHS không tiết lộ con số cụ thể theo thỏa thuận với hãng dược MSD của Mỹ, nhưng khẳng định mức giá hãng thu cho thuốc dạng tiêm và dạng truyền tĩnh mạch gần như tương đương.
Keytruda hiện là một trong những loại thuốc thành công nhất mọi thời đại về mặt thương mại, với doanh số ước tính đạt 180 tỷ USD kể từ khi ra mắt cách đây hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, các bằng sáng chế bảo hộ loại thuốc gốc này sẽ lần lượt hết hạn vào năm 2028 tại Mỹ và 2031 tại châu Âu, đồng nghĩa với việc các công ty đối thủ có thể sớm sao chép và sản xuất các phiên bản thuốc tương tự với giá thành rẻ hơn.
Đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết hiện 102 ca theo dõi ngoại trú và 46 ca điều trị tại các cơ sở y tế. Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận nhiều nhất với 48 ca, trong đó 13 em đã xuất viện, 35 em còn điều trị. Các em đến viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Bệnh viện Nhi Đồng 2 tiếp nhận 15 ca, trong đó 9 ca điều trị nội trú, 6 ca theo dõi tại nhà. Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 72 ca, chủ yếu tình trạng ổn định và điều trị ngoại trú, 2 trường hợp đang theo dõi tại viện. Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận 13 ca nhẹ nên cấp thuốc và cho về theo dõi tại nhà.
Sở Y tế TP HCM chỉ đạo các bệnh viện theo dõi sát, điều trị theo hướng dẫn và lấy mẫu xét nghiệm xác định tác nhân. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM phối hợp Sở An toàn thực phẩm và Trường Tiểu học Bình Quới Tây tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm độc chất để làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Hiện chưa rõ các cháu xuất hiện triệu chứng bất thường do ăn món gì và ăn ở đâu. Các xét nghiệm mẫu bệnh phẩm cũng chưa có kết quả.
Trước đó, lãnh đạo nhà trường cho hay ngay đầu giờ sáng 8/4 nhiều học sinh khối 1-3 đã có biểu hiện mệt, sốt. Trường đã dừng tổ chức ăn bán trú, mẫu thức ăn ngày 7-8/4 được gửi xét nghiệm, dự kiến có kết quả ngày 14/4.
Guangdong Yangcheng Evening News ngày 12/4 đưa tin sự việc xảy ra khi người mẹ tên Lâm kèm con làm bài tập vào buổi tối. Thấy con tiếp thu chậm, cô mất kiên nhẫn và nổi cơn thịnh nộ. Ngay lúc đó, người phụ nữ ôm đầu đau nhức dữ dội, mắt tối sầm, thị lực suy giảm. Người nhà lập tức đưa Lâm đến bệnh viện địa phương cấp cứu.
Kết quả chụp CT và CTA (cắt lớp vi tính mạch máu não) ban đầu phát hiện một khối choán chỗ lớn vùng thái dương - đỉnh - chẩm phải, kèm dấu hiệu đột quỵ và xuất huyết ngay trong khối u. Bác sĩ dùng thuốc chống phù não nhưng tình trạng người bệnh vẫn nguy kịch. Bệnh viện tuyến dưới nhanh chóng chuyển cô đến Bệnh viện Não 39 Quảng Đông ngay trong đêm.
Bác sĩ Đặng Thiếu Dũng tiếp nhận Lâm trong tình trạng nôn mửa liên tục và lơ mơ. Kết quả MRI xác nhận khối u gây não úng thủy. Êkíp khoa Ngoại thần kinh VII lập tức hội chẩn và quyết định phẫu thuật cắt bỏ khối u. Trưởng khoa Ngô Thái Hoa trực tiếp bóc tách hoàn toàn khối u dọc theo vùng biên tổn thương, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn cấu trúc não thất bên. Suốt ca mổ, các bác sĩ dùng hệ thống điện sinh lý thần kinh giám sát liên tục nhằm đảm bảo độ chính xác cao nhất.
Phân tích giải phẫu bệnh sau mổ kết luận Lâm mắc u tế bào thần kinh đệm lan tỏa độ cao (cấp độ 3-4 theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới - WHO), mang tính ác tính rất cao. Mười ngày sau ca phẫu thuật, người bệnh hồi phục, đi lại bình thường và xuất viện, không mang di chứng. Cô thừa nhận bản thân bỏ qua các triệu chứng đau đầu, chóng mặt dai dẳng từ trước. Người mẹ tự hứa từ nay chấm dứt việc ép con học đến mức vắt kiệt sức lực.
Trưởng khoa Ngô Thái Hoa cảnh báo các tổn thương choán chỗ trong sọ thường tiến triển âm thầm. Cảm xúc kích động mạnh làm huyết áp tăng và thay đổi đột ngột dòng máu lưu thông trong não. Khối u não chứa mạng lưới mạch máu dày đặc hoặc các mạch máu mới hình thành rất yếu ớt, dễ vỡ, gây xuất huyết hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng phù nề. Bác sĩ khuyên mọi người quản lý tốt cảm xúc, duy trì tâm trạng ổn định nhằm bảo vệ sức khỏe não bộ.
Dẫn tin từ BBC ngày 29/4, các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Ung thư (ICR) và Đại học Hoàng gia London (Anh) đã phân tích xu hướng sức khỏe cộng đồng trong nhiều thập kỷ. Kết quả chỉ ra tỷ lệ hút thuốc, sử dụng rượu bia, lười vận động hay ăn ít chất xơ đều giảm hoặc duy trì ổn định. Trong khi đó, tình trạng thừa cân liên tục tăng từ thập niên 1990, tỷ lệ thuận với đà bùng phát số ca ung thư khởi phát sớm. Mô mỡ dư thừa làm thay đổi nồng độ các hormone như insulin, từ đó thúc đẩy tế bào ác tính phát triển.
Nghiên cứu ghi nhận 11 loại ung thư có xu hướng tăng mạnh ở người trẻ, gồm: đại trực tràng, tuyến giáp, đa u tủy xương, gan, thận, túi mật, tuyến tụy, nội mạc tử cung, khoang miệng, vú và buồng trứng. Trong đó, ung thư vú và đại trực tràng chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 11.500 ca mỗi năm; ung thư tuyến tụy và túi mật chiếm tỷ lệ thấp hơn. Hiện nay, cứ 1.000 người từ 20 đến 40 tuổi lại có một người mắc ung thư mỗi năm, thấp hơn mức một ca trên 100 người ở nhóm 50-70 tuổi.
Sự trẻ hóa của bệnh ung thư khiến giới y khoa lúng túng và thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Bà Caroline Mousdale kể con trai bà, Bradley Coombes (23 tuổi, sống tại Portsmouth), từng có thể trạng rất tốt và chuẩn bị đá bóng bán chuyên. Khi Bradley sụt cân nhanh, đau bụng, tiêu chảy và đại tiện ra máu, bác sĩ không nghĩ đến ung thư vì bệnh nhân còn quá trẻ. Mất 18 tháng kể từ lúc khởi phát triệu chứng, bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh. Khối u đại tràng lúc đó đã lớn đến mức làm kẹt camera nội soi. Bradley tử vong sau đó dù bác sĩ đã can thiệp phẫu thuật và hóa trị.
Tuy nhiên, giới khoa học nhận định béo phì chưa giải thích trọn vẹn nguyên nhân gây bệnh. Đơn cử, trong 100 ca ung thư đại trực tràng mới, béo phì chỉ đóng vai trò nguyên nhân của khoảng 20 ca. Giáo sư Marc Gunter từ Đại học Hoàng gia London cho biết các nhà nghiên cứu đang tiếp tục tìm kiếm những tác nhân khác. Họ đặt nghi vấn vào thực phẩm siêu chế biến, hóa chất vĩnh cửu (PFAS), lạm dụng kháng sinh, nước ngọt, hóa chất diệt cỏ, ô nhiễm môi trường và sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Việc hệ thống y tế nâng cao năng lực tầm soát cũng góp phần phát hiện sớm nhiều ca bệnh hơn so với trước đây.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động thay đổi thói quen sống để phòng bệnh thay vì hoang mang trước dữ liệu mới. Giáo sư Montserrat García Closas từ ICR nhấn mạnh mọi người hoàn toàn kiểm soát được rủi ro thông qua việc duy trì cân nặng hợp lý và tích cực tập thể dục. Chỉ tính riêng hành động bỏ hút thuốc lá, cộng đồng đã đẩy lùi gần 40% gánh nặng ung thư toàn cầu.
