Thực tế trên chỉ ra dù vẫn là điểm đến quen thuộc, sức hút của Úc trong mắt phụ huynh và người học lại đang có dấu hiệu suy giảm, nhất là khi nước này liên tục phát đi tín hiệu thắt chặt chính sách visa và quyền làm việc trong vài năm trở lại đây.
Theo thống kê công bố hồi tháng 4 của Bộ Giáo dục Úc, tổng số sinh viên quốc tế đến nước này học tập đến hết năm 2025 là 845.933 người, giảm 1% so với 2024. Số du học sinh Việt là 36.595, giảm 2,7% so với năm trước và xếp thứ 4 về số lượng. Trong đó, 30.619 người là người học cũ, tăng 8,8%. Còn lại (5.976) là những người mới tới Úc lần đầu để học tập, giảm 36,8% so với năm 2024.
Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp số lượng tân sinh người Việt đến Úc giảm mạnh, khi năm 2024 ghi nhận tỷ lệ giảm ở mức 32,9% – ít hơn 4.632 người so với 2023. Trong khi đó, số lượng tân sinh từ năm 2021 tăng đều đến 2023, từ gần 1.800 tới hơn 6.200, và cuối cùng là hơn 14.000. Điều này góp phần khiến 2023 bùng nổ về số lượng khi đông hơn năm trước tới 46,2% – mức tăng cao nhất từ 2009 tới nay và lần đầu vượt hơn 30.000 người.
Việc gia tăng số lượng tân sinh cũng giúp năm 2024 sau đó lập kỷ lục cao nhất mọi thời về số người Việt du học Úc, ở mức 37.598 và vào top 5 nhóm đông nhất ở xứ sở chuột túi. Số lượng người Việt cũng tăng trưởng đều đặn từ 2021-2024 trước khi giảm nhẹ vào 2025. Trước đó, số lượng người Việt du học Úc cũng tăng đều trong giai đoạn 2015-2019, rồi giảm đáng kể trong thời điểm Covid-19 bùng nổ là 2020 và 2021.
Đà giảm vẫn đang diễn ra vào năm 2026. Theo dữ liệu cập nhật nhất tính tới tháng 1, có 24.789 người Việt hiện du học Úc, ít hơn 10,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dù giảm nhẹ số lượng vào năm 2025, song nhóm du học sinh Việt lại tăng hạng, vào top 4 cộng đồng sinh viên quốc tế đông nhất tại Úc – lập lại thành tích cách đây 4 năm. Song thứ hạng này chưa phải cao nhất, khi 3 năm liên tiếp từ 2013-2015 số du học sinh Việt tại Úc luôn nằm trong top 3.
Về phân bổ khóa học, bởi một sinh viên quốc tế có thể ghi danh vào nhiều khóa khác nhau nên tổng số lượt ghi danh cao hơn tổng số du học sinh. Theo thống kê tháng 1, người Việt ghi danh nhiều nhất ở bậc giáo dục ĐH với 15.584 lượt, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Xếp sau đó là đào tạo nghề (hơn 2.600) và giáo dục phổ thông (hơn 2.400).
Trong khi đó, lượt ghi danh sụt mạnh nhất ở các khóa tiếng Anh (ELICOS), giảm tới 56,5%.
Nhìn chung, người Việt chuộng nhất nhóm ngành quản trị và thương mại; xếp sau đó là các chương trình liên ngành và công nghệ thông tin. Trong khi đó, lĩnh vực ít thu hút nhất với sinh viên Việt luôn là nông nghiệp, môi trường và các ngành học liên quan.
Đằng sau số lượng sinh viên quốc tế là một bức tranh phức tạp hơn về tỷ lệ chấp thuận cấp visa du học cho các đương đơn nộp hồ sơ từ ngoài lãnh thổ Úc. Theo thống kê của Bộ Nội vụ Úc, 40,8% hồ sơ xin học ĐH bị từ chối cấp visa du học trong tháng 3, mức cao nhất trong 21 năm qua kể từ khi công bố dữ liệu. Tỷ lệ này cao hơn 8,4% so với tháng trước, và hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối cấp visa trên toàn cầu.
Tại Việt Nam, bức tranh có phần sáng sủa hơn khi chỉ 9% đương đơn xin học ĐH tại Úc bị từ chối cấp visa trong tháng 3 vừa qua và con số vào tháng 2 là 16,6%. Đây đều là tỷ lệ gần như tương tự mọi năm, không có chênh lệch đáng kể.
Nhìn rộng hơn ở bức tranh chấp thuận cấp visa du học cho đương đơn Việt Nam nằm ngoài lãnh thổ Úc, năm tài chính 2024-2025 (bắt đầu từ tháng 7 và kết thúc vào tháng 6 năm sau-PV) ghi nhận tỷ lệ 81,1%, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái và cũng là lần tăng đầu tiên sau 4 năm. Điều này đồng nghĩa, cứ 5 người học Việt Nam xin visa Úc thì có tới 4 người thành công.
Tuy nhiên, bức tranh lại khá phân mảnh nếu xét riêng từng mục đích. Với những trường hợp muốn theo học các khóa đào tạo nghề, tỷ lệ cấp visa du học chỉ là 7%, giảm đến 35,7% so với năm trước. Tương tự, nhóm ứng tuyển bậc giáo dục phổ thông giảm từ 81,5% xuống còn 65,5%, trong khi những đương đơn muốn học các khóa tiếng Anh chỉ có 45,8% cơ hội được cấp visa – dù tỷ lệ đã tăng thêm 12,8% so với năm ngoái.
Nhóm muốn học các trường ĐH cũng đang chứng kiến tỷ lệ đậu visa giảm dần trong 4 năm qua dù vẫn duy trì ở mức cao, từ 99,7% vào 2020-2021 xuống còn 87,1% ở năm xét duyệt mới nhất. Tương tự, nhóm không cấp bằng và nhóm nghiên cứu sau ĐH vốn có tỷ lệ chấp thuận cấp visa 100% trong 2022-2023, đến 2024-2025 giảm nhẹ xuống chỉ còn 96,9% và 99,5%.
Riêng lĩnh vực đối ngoại hoặc quốc phòng luôn duy trì tỷ lệ đậu visa 100% từ năm tài chính 2015-2016 tới nay.
Từ 2024 đến nay, Úc công bố nhiều điều chỉnh về chính sách visa và quyền làm việc, được cho là để quản lý, kiểm soát tốt hơn ngành giáo dục quốc tế cũng như số lượng người nhập cư. Để chọn lọc những đương đơn chân chính muốn du học nước này, Úc ra mắt bài thi GS thay thế cho GTE và nhiều lần thay đổi cơ chế xét duyệt visa du học, từ Chỉ thị 107 tới Chỉ thị 111 và nay là Chỉ thị 115.
Ngoài ra, Úc cũng ban hành nhiều điều chỉnh với hai loại visa phổ biến với sinh viên quốc tế.
Với visa du học, nước này tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí ứng tuyển – lên mức 2.000 AUD (khoảng 38 triệu đồng) và không hoàn lại nếu đương đơn bị từ chối. Với visa làm việc sau tốt nghiệp, Úc rút thời gian hiệu lực từ 4-6 năm xuống còn 2-3 năm, bổ sung tiêu chí ứng tuyển và mới đây tăng gấp đôi lệ phí lên 4.600 AUD (khoảng 87 triệu đồng) – cũng không hoàn lại nếu đương đơn trượt visa.
Tuy nhiên, nước này thời gian qua cũng khuyến khích các trường tăng cường hợp tác với khu vực Đông Nam Á để hỗ trợ chiến lược kinh tế Đông Nam Á của Úc đến năm 2040, thông qua các chương trình đào tạo, quan hệ đối tác, học bổng…
Song song đó, các ĐH Úc cũng ngày càng ưu ái tuyển sinh du học sinh Việt, thể hiện rõ nét qua chính sách tuyển thẳng học sinh Việt Nam vào năm nhất ĐH chứ không bắt buộc phải học khóa dự bị như trước, cũng như ra mắt các chương trình học bổng dành riêng cho Việt Nam. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều trường Úc trực tiếp đến Việt Nam để tư vấn tuyển sinh và kết nối với chính quyền, cựu sinh viên và công ty du học.
Ghi nhận tại các trường THCS tại TP.HCM cho thấy, việc điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 không diễn ra ồ ạt, thậm chí có trường việc này được nhận xét là “khá hiếm”.
Ông Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), cho hay hôm nay là hạn cuối của thời hạn cho phép điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 nhưng hiếm thấy học sinh lớp 9 của trường thực hiện. Ngay từ đợt đăng ký nguyện vọng nhà trường đã quán triệt với giáo viên chủ nhiệm phải sát cánh, tư vấn chính xác, trao đổi 24/24 nếu phụ huynh cần để giúp học sinh và gia đình lựa chọn một cách đúng và trúng.
Chính vì vậy ông Khoa nói rằng khi phụ huynh, học sinh được tư vấn chính xác về năng lực học tập để đưa ra lựa chọn phù hợp và nguyện vọng nên không có nhu cầu điều chỉnh.
Còn hiệu trưởng một trường THCS ở phường Bình Lợi Trung cũng cho biết, nhóm học sinh có năng lực loại giỏi thì ổn định, chỉ có một số học sinh thuộc nhóm khá hay đạt thì điều chỉnh nguyện vọng.
Hiệu trưởng này cho biết có khoảng 20% học sinh điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 theo hướng lựa chọn thấp hơn sau khi có kết quả kiểm tra học kỳ và bài thi thử năng lực. Tuy nhiên theo hiệu trưởng, việc điều chỉnh này sát với thực tế hơn vì trước đó có một số phụ huynh không “đồng thuận” với tư vấn của giáo viên.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết trước khi Sở GD-ĐT TPHCM công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh đó, dựa vào kết quả học tập của 3 môn thi, giáo viên chủ nhiệm cũng đã đưa ra những nhận định, tư vấn cụ thể với từng phụ huynh học sinh.
Vì vậy phụ huynh, học sinh không nên dao động trước số liệu thí sinh đăng ký nguyện vọng vào từng trường. Thay vào đó các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.
Theo ông Phú, việc thay đổi hay không thay đổi nguyện vọng đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Nếu thay đổi thiếu cân nhắc có thể dẫn trượt nguyện vọng, trong khi giữ nguyên thì có khả năng trúng tuyển sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học sinh. Do vậy điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là học sinh giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho rằng tỷ lệ chọi vào từng trường cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan, chỉ tiêu tuyển sinh ít hay nhiều, tăng hay giảm so với năm trước. Đồng thời, bà Trang nhấn mạnh nếu thấy trường này ít học sinh đăng ký nguyện vọng mà "ào ào" điều chỉnh lựa chọn thì cũng không phải là tối ưu. Bà Trang cũng lưu ý Sở GD-ĐT chỉ công bố số liệu một lần và sau đó thì không ai biết dữ liệu nguyện vọng điều chỉnh ra sao.
Chính vì vậy, hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn khẳng định tiêu chí quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của học sinh. Thời điểm này, toàn bộ học sinh lớp 9 đã có kết quả bài kiểm tra học kỳ 2 và điểm tổng kết cả năm học lớp 9. Từ đó phụ huynh cùng học sinh có thể có đánh giá toàn diện khả năng học tập 3 môn thi của mình. Đây là kết quả quan trọng để cân nhắc có nên điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký hay không.
Còn bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa), chia sẻ, số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào các trường THPT chỉ là một kênh để thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tham khảo. Phụ huynh và học sinh cần thực sự lưu ý dù tỷ lệ chọi các trường THPT tốp đầu có giảm nhưng để tự tin đăng ký nguyện vọng 1, thí sinh phải có học lực giỏi ổn định, có điểm trung bình môn từ 8,5 trở lên. Nếu không thực sự tự tin mà có ý định điều chỉnh nguyện vọng tăng hạng trường thì cần suy nghĩ thật sự nghiêm túc và cẩn thận.
"Các nguyện vọng học sinh đăng ký trước đó nếu đã được giáo viên chủ nhiệm tư vấn phù hợp với năng lực của học sinh thì cần thực sự cân nhắc xem có cần thiết điều chỉnh hay không. Việc điều chỉnh nguyện vọng chỉ thực hiện nếu học sinh cảm thấy sức học không phù hợp với trường hoặc điều kiện di chuyển từ trường đến nhà có những bất tiện", bà Thiên Trang nói.
Ngày 7.5, một lãnh đạo ĐH Cần Thơ cho biết, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đã ký quyết định về việc sáp nhập Trường cao đẳng Luật miền Nam (trực thuộc Bộ Tư pháp) vào ĐH Cần Thơ (trực thuộc Bộ GD-ĐT).
Theo quyết định, hai bộ có nhiệm vụ chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện bàn giao, tiếp nhận nguyên trạng người học, nhân sự, tài chính, tài sản của Trường cao đẳng Luật miền Nam vào ĐH Cần Thơ.
Trong quá trình sáp nhập, hai trường vẫn đảm bảo hoạt động bình thường, quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Không để xảy ra tiêu cực, thất thoát, lãng phí tài chính, tài sản.
Quyết định nêu rõ, Bộ GD-ĐT chịu trách nhiệm về việc ĐH Cần Thơ tiếp tục đào tạo, cấp bằng cho người học tại Trường cao đẳng Luật miền Nam, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người học.
Phó thủ tướng Lê Tiến Châu giao các bộ GD-ĐT, Tư pháp, Tài chính, Nội vụ; Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ, giám đốc ĐH Cần Thơ, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Luật miền Nam và các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định.
Trường cao đẳng Luật miền Nam tọa lạc xã Vị Thủy, TP.Cần Thơ (trước đây là xã Vị Trung, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang), cách ĐH Cần Thơ khoảng hơn 40km. Về quy mô, trường có các lớp trung cấp pháp luật, cao đẳng luật (dịch vụ pháp lý - pháp luật về quản lý hành chính công), các lớp phối hợp với Học viện Tư pháp (đào tạo nghề, bồi dưỡng ngắn hạn), đại học (liên kết đào tạo), thạc sĩ (phối hợp ghi danh và tuyển sinh).
Ngày 11/5, thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị, các trường có học sinh liên quan đến vụ một nữ sinh lớp 7 bị đánh hội đồng phải nhập viện điều trị đã có báo cáo cụ thể. Theo báo cáo, vụ việc diễn ra vào khoảng 18h ngày 9/5, tại khu vực vắng người ở xã Vĩnh Định, Quảng Trị.
Tham gia vào vụ xô xát có 3 nữ sinh lớp 8 Trường Tiểu học và THCS Hải Thọ, một nữ sinh lớp 8 Trường Tiểu học và THCS Bùi Dục Tài (xã Diên Sanh, Quảng Trị) và một em học lớp 7 Trường Tiểu học và THCS Hải Ba (xã Vĩnh Định).
Nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn, nhóm nữ sinh đã hẹn gặp nhau ra một đoạn đường vắng để giải quyết. Tại đây, em H. học lớp 7, Trường Tiểu học và THCS Hải Ba bị 4 nữ sinh khác dùng tay đánh liên tiếp vào đầu và mặt, phải nhập viện điều trị.
Các trường có học sinh liên quan cũng đã thông báo đến phụ huynh và phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý, giáo dục các em theo quy định.
“Vụ việc xảy ra ngoài nhà trường và xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân giữa các học sinh. Tuy nhiên, nhà trường nhận thấy đây là sự việc ảnh hưởng đến môi trường giáo dục, hình ảnh học sinh, cần được phối hợp xử lý và giáo dục kịp thời”, ông Hoàng Anh Chung, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Bùi Dục Tài, chia sẻ.
Trước đó, ông Hoàng Dũng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Hải Ba, cũng xác nhận nữ sinh lớp 7 của trường phải nhập viện điều trị do bị đánh hội đồng. Lãnh đạo nhà trường cũng đã làm việc với gia đình nữ sinh nêu trên để nắm bắt tình hình sức khỏe, tâm lý.
Lãnh đạo các trường có học sinh liên quan cũng đã đến bệnh viện tại thành phố Huế thăm hỏi sức khỏe, động viên tinh thần nữ sinh bị đánh.
Nội dung liên quan đến vụ nữ sinh bị đánh hội đồng phát tán trên mạng xã hội cũng thu hút sự chú ý của cộng đồng. Nhiều người tỏ ra bức xúc, lên án hành vi bạo lực học đường.
Không ít ý kiến đề nghị cơ quan chức năng sớm vào cuộc làm rõ nguyên nhân, có biện pháp giáo dục, xử lý các trường hợp liên quan nhằm răn đe, tránh những vụ việc tương tự.
