Thực tế trên chỉ ra dù vẫn là điểm đến quen thuộc, sức hút của Úc trong mắt phụ huynh và người học lại đang có dấu hiệu suy giảm, nhất là khi nước này liên tục phát đi tín hiệu thắt chặt chính sách visa và quyền làm việc trong vài năm trở lại đây.
Theo thống kê công bố hồi tháng 4 của Bộ Giáo dục Úc, tổng số sinh viên quốc tế đến nước này học tập đến hết năm 2025 là 845.933 người, giảm 1% so với 2024. Số du học sinh Việt là 36.595, giảm 2,7% so với năm trước và xếp thứ 4 về số lượng. Trong đó, 30.619 người là người học cũ, tăng 8,8%. Còn lại (5.976) là những người mới tới Úc lần đầu để học tập, giảm 36,8% so với năm 2024.
Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp số lượng tân sinh người Việt đến Úc giảm mạnh, khi năm 2024 ghi nhận tỷ lệ giảm ở mức 32,9% – ít hơn 4.632 người so với 2023. Trong khi đó, số lượng tân sinh từ năm 2021 tăng đều đến 2023, từ gần 1.800 tới hơn 6.200, và cuối cùng là hơn 14.000. Điều này góp phần khiến 2023 bùng nổ về số lượng khi đông hơn năm trước tới 46,2% – mức tăng cao nhất từ 2009 tới nay và lần đầu vượt hơn 30.000 người.
Việc gia tăng số lượng tân sinh cũng giúp năm 2024 sau đó lập kỷ lục cao nhất mọi thời về số người Việt du học Úc, ở mức 37.598 và vào top 5 nhóm đông nhất ở xứ sở chuột túi. Số lượng người Việt cũng tăng trưởng đều đặn từ 2021-2024 trước khi giảm nhẹ vào 2025. Trước đó, số lượng người Việt du học Úc cũng tăng đều trong giai đoạn 2015-2019, rồi giảm đáng kể trong thời điểm Covid-19 bùng nổ là 2020 và 2021.
Đà giảm vẫn đang diễn ra vào năm 2026. Theo dữ liệu cập nhật nhất tính tới tháng 1, có 24.789 người Việt hiện du học Úc, ít hơn 10,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dù giảm nhẹ số lượng vào năm 2025, song nhóm du học sinh Việt lại tăng hạng, vào top 4 cộng đồng sinh viên quốc tế đông nhất tại Úc – lập lại thành tích cách đây 4 năm. Song thứ hạng này chưa phải cao nhất, khi 3 năm liên tiếp từ 2013-2015 số du học sinh Việt tại Úc luôn nằm trong top 3.
Về phân bổ khóa học, bởi một sinh viên quốc tế có thể ghi danh vào nhiều khóa khác nhau nên tổng số lượt ghi danh cao hơn tổng số du học sinh. Theo thống kê tháng 1, người Việt ghi danh nhiều nhất ở bậc giáo dục ĐH với 15.584 lượt, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Xếp sau đó là đào tạo nghề (hơn 2.600) và giáo dục phổ thông (hơn 2.400).
Trong khi đó, lượt ghi danh sụt mạnh nhất ở các khóa tiếng Anh (ELICOS), giảm tới 56,5%.
Nhìn chung, người Việt chuộng nhất nhóm ngành quản trị và thương mại; xếp sau đó là các chương trình liên ngành và công nghệ thông tin. Trong khi đó, lĩnh vực ít thu hút nhất với sinh viên Việt luôn là nông nghiệp, môi trường và các ngành học liên quan.
Đằng sau số lượng sinh viên quốc tế là một bức tranh phức tạp hơn về tỷ lệ chấp thuận cấp visa du học cho các đương đơn nộp hồ sơ từ ngoài lãnh thổ Úc. Theo thống kê của Bộ Nội vụ Úc, 40,8% hồ sơ xin học ĐH bị từ chối cấp visa du học trong tháng 3, mức cao nhất trong 21 năm qua kể từ khi công bố dữ liệu. Tỷ lệ này cao hơn 8,4% so với tháng trước, và hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối cấp visa trên toàn cầu.
Tại Việt Nam, bức tranh có phần sáng sủa hơn khi chỉ 9% đương đơn xin học ĐH tại Úc bị từ chối cấp visa trong tháng 3 vừa qua và con số vào tháng 2 là 16,6%. Đây đều là tỷ lệ gần như tương tự mọi năm, không có chênh lệch đáng kể.
Nhìn rộng hơn ở bức tranh chấp thuận cấp visa du học cho đương đơn Việt Nam nằm ngoài lãnh thổ Úc, năm tài chính 2024-2025 (bắt đầu từ tháng 7 và kết thúc vào tháng 6 năm sau-PV) ghi nhận tỷ lệ 81,1%, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái và cũng là lần tăng đầu tiên sau 4 năm. Điều này đồng nghĩa, cứ 5 người học Việt Nam xin visa Úc thì có tới 4 người thành công.
Tuy nhiên, bức tranh lại khá phân mảnh nếu xét riêng từng mục đích. Với những trường hợp muốn theo học các khóa đào tạo nghề, tỷ lệ cấp visa du học chỉ là 7%, giảm đến 35,7% so với năm trước. Tương tự, nhóm ứng tuyển bậc giáo dục phổ thông giảm từ 81,5% xuống còn 65,5%, trong khi những đương đơn muốn học các khóa tiếng Anh chỉ có 45,8% cơ hội được cấp visa – dù tỷ lệ đã tăng thêm 12,8% so với năm ngoái.
Nhóm muốn học các trường ĐH cũng đang chứng kiến tỷ lệ đậu visa giảm dần trong 4 năm qua dù vẫn duy trì ở mức cao, từ 99,7% vào 2020-2021 xuống còn 87,1% ở năm xét duyệt mới nhất. Tương tự, nhóm không cấp bằng và nhóm nghiên cứu sau ĐH vốn có tỷ lệ chấp thuận cấp visa 100% trong 2022-2023, đến 2024-2025 giảm nhẹ xuống chỉ còn 96,9% và 99,5%.
Riêng lĩnh vực đối ngoại hoặc quốc phòng luôn duy trì tỷ lệ đậu visa 100% từ năm tài chính 2015-2016 tới nay.
Từ 2024 đến nay, Úc công bố nhiều điều chỉnh về chính sách visa và quyền làm việc, được cho là để quản lý, kiểm soát tốt hơn ngành giáo dục quốc tế cũng như số lượng người nhập cư. Để chọn lọc những đương đơn chân chính muốn du học nước này, Úc ra mắt bài thi GS thay thế cho GTE và nhiều lần thay đổi cơ chế xét duyệt visa du học, từ Chỉ thị 107 tới Chỉ thị 111 và nay là Chỉ thị 115.
Ngoài ra, Úc cũng ban hành nhiều điều chỉnh với hai loại visa phổ biến với sinh viên quốc tế.
Với visa du học, nước này tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí ứng tuyển – lên mức 2.000 AUD (khoảng 38 triệu đồng) và không hoàn lại nếu đương đơn bị từ chối. Với visa làm việc sau tốt nghiệp, Úc rút thời gian hiệu lực từ 4-6 năm xuống còn 2-3 năm, bổ sung tiêu chí ứng tuyển và mới đây tăng gấp đôi lệ phí lên 4.600 AUD (khoảng 87 triệu đồng) – cũng không hoàn lại nếu đương đơn trượt visa.
Tuy nhiên, nước này thời gian qua cũng khuyến khích các trường tăng cường hợp tác với khu vực Đông Nam Á để hỗ trợ chiến lược kinh tế Đông Nam Á của Úc đến năm 2040, thông qua các chương trình đào tạo, quan hệ đối tác, học bổng…
Song song đó, các ĐH Úc cũng ngày càng ưu ái tuyển sinh du học sinh Việt, thể hiện rõ nét qua chính sách tuyển thẳng học sinh Việt Nam vào năm nhất ĐH chứ không bắt buộc phải học khóa dự bị như trước, cũng như ra mắt các chương trình học bổng dành riêng cho Việt Nam. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều trường Úc trực tiếp đến Việt Nam để tư vấn tuyển sinh và kết nối với chính quyền, cựu sinh viên và công ty du học.
Chiều 10.4, Ban giám hiệu Trường ĐH Cửu Long làm việc với lãnh đạo Công ty cổ phần TTH Group (TTH Group) về việc hướng nghiệp, hỗ trợ kinh phí đào tạo và tuyển dụng sau tốt nghiệp đối với sinh viên khối ngành khoa học sức khỏe của Trường ĐH Cửu Long.
Tại buổi làm việc, PGS-TS Lương Minh Cừ, Hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long, cho biết trường đào tạo đa ngành nghề, có 39 ngành, với khoảng 90 chuyên ngành đào tạo đại học chính quy thuộc 4 lĩnh vực: khoa học sức khỏe, khoa học xã hội và nhân văn, kinh tế tài chính, kỹ thuật công nghệ.
TTH Group là một trong những tập đoàn lớn mạnh về lĩnh vực y khoa. Trường ĐH Cửu Long vinh dự được kết nối và ký kết bản ghi nhớ hợp tác với TTH Group. Thời gian tới, hy vọng hai đơn cùng hợp tác phát triển, góp phần phục vụ tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.
Sau khi trao đổi, hai bên đã thống nhất ký bản ghi nhớ hợp tác với các nội dung như: phối hợp hướng nghiệp, hỗ trợ kinh phí đào tạo và tuyển dụng sau tốt nghiệp đối với sinh viên khối khoa học sức khỏe của Trường ĐH Cửu Long. TTH Group có nhu cầu hướng nghiệp, đào tạo nhân lực y tế cho 236 nhân sự là sinh viên khối khoa học sức khỏe gồm: bác sĩ y khoa (63 sinh viên), bác sĩ răng - hàm - mặt (2 sinh viên), bác sĩ y học cổ truyền ( 25 sinh viên), cử nhân hộ sinh (11 sinh viên), cử nhân điều dưỡng (100 sinh viên), cử nhân kỹ thuật phục hồi chức năng (25 sinh viên), cử nhân kỹ thuật hình ảnh y học (5 sinh viên), cử nhân kỹ thuật xét nghiệm y học (5 sinh viên).
Về chế độ chính sách, sinh viên theo học theo đơn đặt hàng được hỗ trợ tiền sinh hoạt phí 2 triệu đồng/tháng (đối với sinh viên các ngành hệ cử nhân); 3 triệu đồng/tháng (đối với sinh viên các ngành bác si). Hỗ trợ 100% học phí theo quy định của cơ sở đào tạo.
Riêng với sinh viên học bác sĩ y khoa, bác sĩ răng - hàm- mặt và bác sĩ y học cổ truyền được tiếp tục hỗ trợ học phí sau đại học các chuyên khoa và các chứng chỉ/chứng nhận cập nhật kiến thức y khoa liên tục có liên quan đến phát triển chuyên môn.
Mức thu nhập khi về làm việc tại TTH Group hiện dao động từ 10 - 120 triệu đồng/tháng (tùy vị trí). Sinh viên theo đơn đặt hàng có nghĩa vụ học tập tốt và ra trường đảm bảo đúng thời gian quy định. Cam kết thời gian làm việc sau đào tạo 15 năm (đối với đối với các ngành hệ cử nhân), 25 năm (đối với các ngành hệ bác sĩ).
Theo số liệu từ Sở GD-ĐT Hà Nội, kết thúc năm học 2025-2026 toàn TP có khoảng 147.000 học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS. Dự kiến khoảng 103.000 học sinh sẽ tham dự kỳ thi tuyển sinh lớp 10 sắp tới.
Năm học 2026-2027, Hà Nội có thêm sáu trường THPT mới đi vào hoạt động, dự kiến bổ sung hơn 3.000 chỗ học góp phần giảm áp lực tuyển sinh lớp 10. Trong đó khối công lập có bốn trường mới gồm: Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa), Vĩnh Hưng (phường Vĩnh Hưng), Việt Hùng (xã Đông Anh) và Xuân Khanh (phường Sơn Tây).
Khối tư thục có thêm hai trường THPT mới dự kiến tuyển sinh năm nay là Trần Hưng Đạo (phường Vĩnh Tuy) và Edison (xã An Khánh). Theo Sở GD-ĐT, các trường THPT mới sẽ tuyển sinh năm học 2026-2027 gồm Hoàng Quán Chi (phường Yên Hòa), Việt Hùng (xã Đông Anh) và Minh Châu (Ba Vì cũ).
Tổng số trường THPT công lập của Hà Nội có chỉ tiêu tuyển sinh năm học 2026-2027 là 124 trường, trong đó có bốn trường chuyên. Chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học tới cho 124 trường nói trên là 81.448 học sinh, tương đương 1.830 lớp.
Theo quy định mới, Hà Nội xóa bỏ quy định học sinh phải đăng ký dự tuyển vào lớp 10 theo các khu vực tuyển sinh tương ứng với nơi đăng ký hộ khẩu thường trú từng áp dụng nhiều năm qua. Trước đây Hà Nội quy định mỗi thí sinh chỉ có hai nguyện vọng vào lớp 10 trường công lập và các nguyện vọng chỉ được chọn một khu vực tuyển sinh.
Trong mỗi khu vực tuyển sinh thường có 1-2 trường thuộc tốp đầu (căn cứ điểm chuẩn hằng năm, chất lượng, sức hút trong tuyển sinh), còn lại là các trường ở tốp trung bình và dưới. Vì thế cạnh tranh ở các trường tốp đầu rất lớn gây nên áp lực căng thẳng, nhất là ở các khu vực có tốc độ tăng dân số cơ học lớn, đô thị hóa mạnh.
Vài năm trở lại đây, Hà Nội quy định thí sinh có ba nguyện vọng vào trường công lập. Trong đó nguyện vọng 1 và 2 trong cùng khu vực tuyển sinh phù hợp với nơi đăng ký hộ khẩu thường trú, còn nguyện vọng 3 ở khu vực bất kỳ.
Tuy nhiên việc quy định chênh lệch giữa các nguyện vọng khiến cơ hội trúng tuyển nguyện vọng 3 vào các trường có chất lượng ổn định không dễ nên áp lực vẫn đè nặng lên thí sinh.
Năm nay việc bỏ rào cản khu vực tuyển sinh là điểm mới tạo thuận lợi cho thí sinh khi lựa chọn được mở rộng hơn.
Hà Nội vẫn giữ quy định chênh lệch điểm tuyển giữa các nguyện vọng nhưng nét mới là mức điểm chênh lệch được giảm bớt. Cụ thể trước đây điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng là 1 còn quy định mới là 0,5.
Thí sinh không đậu nguyện vọng 1 được quyền tham gia xét tuyển nguyện vọng 2 và trúng tuyển nếu điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn (với nguyện vọng 1) của trường là 0,5 điểm (trước đây phải là 1 điểm).
Tương tự, thí sinh không đỗ nguyện vọng 2 sẽ được xét tiếp nguyện vọng 3 và trúng tuyển khi điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn của trường 1 điểm (trước đây phải là 2 điểm). Quy định mới này sẽ giảm bớt tình trạng có những học sinh lực học ổn, điểm thi không quá thấp nhưng trượt hết cả ba nguyện vọng do đăng ký các nguyện vọng vào những trường có điểm chuẩn không chênh lệch quá lớn.
Tuy nhiên lời khuyên là thí sinh vẫn cần tìm hiểu kỹ để lựa chọn nguyện vọng vì với nguyên tắc xét tuyển lần lượt các nguyện vọng như hiện nay, lợi thế lớn vẫn thuộc về nguyện vọng 1. Hà Nội đã cho học sinh đăng ký thử nghiệm và kết thúc thời gian này hệ thống xóa toàn bộ dữ liệu đã đăng ký thử nghiệm để đăng ký chính thức.
Hiện đã cho học sinh đăng ký nguyện vọng trên cổng tuyển sinh đầu cấp, kéo dài đến ngày 17-4. Trong khoảng thời gian này, học sinh được phép điều chỉnh nguyện vọng. Nhưng sau 24h ngày 17-4, toàn bộ nguyện vọng sẽ được chốt và không thể thay đổi.
Để tạo điều kiện cho học sinh và phụ huynh tham khảo, hệ thống sẽ cung cấp số liệu thống kê theo thời gian để thí sinh có thể tham khảo, điều chỉnh nguyện vọng.
Việc số hóa quy trình xét tuyển được áp dụng mạnh hơn. Theo hướng dẫn của Sở GD-ĐT, học sinh sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập và khai phiếu đăng ký dự tuyển tại Cổng tuyển sinh đầu cấp của TP (tsdaucap.hanoi.edu.vn).
Học sinh nếu không thể đăng ký dự tuyển theo hình thức trực tuyến có thể đăng ký trực tiếp bằng cách khai phiếu đăng ký dự tuyển vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027 theo mẫu và nộp cho cho sở.
Các trường tổ chức đăng ký cho học sinh trên Cổng tuyển sinh đầu cấp, hướng dẫn học sinh kiểm tra, rà soát theo quy định.
Những ngày tháng 4, Đồng Ngọc Hà bận rộn hoàn thành đồ án tốt nghiệp Đại học Amherst - ngôi trường top 2 nhóm giáo dục khai phóng (Liberal Arts Colleges) của Mỹ, theo US News.
Vài tháng trước, nam sinh nhận loạt thư báo trúng chương trình tiến sĩ với hỗ trợ toàn phần từ 6 đại học Mỹ, gồm Viện Công nghệ Massachusetts - MIT, Harvard, Princeton, Johns Hopkins, Viện Công nghệ California - Caltech và Đại học Rockefeller, cùng University College London - UCL của Anh. Đây đều là những đại học trong top 15 của Mỹ hoặc thế giới trên các bảng xếp hạng tổng thể hoặc theo ngành.
Các ngành Hà trúng tuyển đều liên quan Khoa học thần kinh, não bộ, sinh học; có ngành giao thoa với khoa học máy tính.
Hà từng được coi như "hiện tượng" khi là học sinh chuyên Lý, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên nhưng giành huy chương bạc Olympic Sinh học quốc tế, năm 2020. Bốn năm trước, nam sinh trúng tuyển Đại học Amherst với học bổng toàn phần, trị giá 8 tỷ đồng.
Ở đây, Hà phát huy thế mạnh "liên ngành" khi học đồng thời ba ngành Toán, Vật lý, Khoa học thần kinh (Neuroscience), dù dự định ban đầu chỉ là Hóa sinh.
"Các trải nghiệm học tập ở môi trường khai phóng dẫn mình đến quyết định đó một cách tự nhiên", Hà bày tỏ.
Hà kể sớm định hướng học lên tiến sĩ nên đã tìm hiểu lộ trình từ năm thứ nhất. Do Amherst có quy mô nhỏ với chỉ 2.000 sinh viên, lượng đề tài mang tính liên ngành không nhiều, Hà tìm kiếm cơ hội từ ngoài trường.
Để bước chân vào các phòng thí nghiệm (lab) lớn, Hà bắt đầu bằng việc tìm đọc một số lĩnh vực mới. Quá trình này giúp nam sinh biết tới một số nhóm nghiên cứu nên viết email xin làm việc. Cùng với kết nối từ các giảng viên tại Amherst, Hà lần lượt đặt chân vào lab của 4 đại học lớn: Vanderbilt, Caltech, Harvard, McMaster (Canada) và công ty dược Alkermes Plc.
Quá trình này mang tới cho Hà nhiều trải nghiệm. Như hè năm thứ nhất, nam sinh được tham gia đề tài ứng dụng mô hình AI, học sâu để khám phá, dự đoán thuốc mới ở phòng thí nghiệm của Đại học Vanderbilt.
Đọc và xử lý dữ liệu, Hà tình cờ phát hiện ra lỗi liên quan đến các phân tử hóa học. Từ đó, nhóm nghiên cứu triển khai dự án mới nhằm chuẩn hóa phương pháp biên tập dữ liệu, huấn luyện và đánh giá mô hình học sâu trong khám phá thuốc. Đề tài được xuất bản và thuyết trình tại NeurIPS - hội nghị quốc tế về hệ thống xử lý thông tin mạng thần kinh nhân tạo, uy tín bậc nhất trong lĩnh vực AI và học máy.
Nhận định lỗi trên là do người làm mô hình giỏi về Khoa học máy tính nhưng ít nền tảng thực nghiệm, còn người xây dựng dữ liệu thì ngược lại, Hà học thêm các môn liên quan đến AI, học máy, để có thể hiểu sâu, phục vụ nghiên cứu. Số môn và tín chỉ mà nam sinh theo học ở trường sau đó cũng đủ để lấy bằng cử nhân ngành Toán.
Thời gian nghiên cứu ở Vanderbilt, Hà được tiếp cận khái niệm "mạng neuron" và lĩnh vực khoa học thần kinh. Thấy thú vị với ngành học mà Việt Nam chưa có, nam sinh chọn theo đuổi hướng này.
Một trải nghiệm đáng nhớ khác vào mùa hè năm thứ ba ở một lab của Harvard. Nam sinh làm thí nghiệm liên quan thính giác nhưng bản thân không thể nghe được âm thanh ở tần số cao. Nhờ sự hỗ trợ của một nghiên cứu sinh, Hà mới khắc phục được.
"Lúc đó, mình nhìn nhận sâu sắc tầm quan trọng của việc giao tiếp, hợp tác trong nghiên cứu", Hà nói, nhìn nhận tất cả giúp bản thân thuận lợi khi ứng tuyển chương trình tiến sĩ.
Bắt đầu chuẩn bị hồ sơ từ tháng 7 năm ngoái, Hà không gặp khó khăn với phần CV và thư giới thiệu từ các giáo sư. Ngoài bài báo trên NeurIPS, nam sinh là đồng tác giả của một công bố trên tạp chí Journal of Chemical Information and Modeling - hạng Q1 (uy tín nhất) và ba bài khác trong các hội thảo quốc tế. Vì vậy, Hà dành sự tập trung vào bài luận.
Theo Hà, bài luận nộp vào các chương trình tiến sĩ rất khác so với bậc đại học. Ngoài kể câu chuyện cá nhân, ứng viên phải mô tả rất kỹ về các trải nghiệm học thuật và lý do, mục tiêu khi theo đuổi khoa học.
"Mình mất hai tháng để hoàn thành tất cả bài luận, gửi cho hơn 10 trường bằng chất liệu tự nhiên hình thành sau 4 năm tham gia nghiên cứu", Hà nói. "Nếu không thực sự làm, mình không thể ứng tuyển".
Trúng tuyển 7 trường ở Mỹ và Anh, Hà quyết định chọn Đại học Harvard. Từng tham gia nghiên cứu tại đây, Hà ấn tượng bởi cộng đồng nghiên cứu và sự trao đổi học thuật mạnh mẽ.
Ngoài ra, Hà cũng trong nhóm 10-20 sinh viên nhận được học bổng Kempner Graduate Fellow của trường, áp dụng với các ngành làm dự án nghiên cứu về Neuro và AI. Chàng trai Việt sẽ có cơ hội tiếp cận cụm siêu máy tính, được hỗ trợ tài chính xuyên suốt và kết nối mạng lưới đào tạo từ nhiều viện để thực hiện dự án quy mô lớn.
Hiện, Hà còn một số môn và đồ án tốt nghiệp ở Đại học Amherst, dự kiến hoàn thành trong tháng 5. Chàng trai sẽ về Việt Nam thăm gia đình, trước khi nhập học Harvard vào tháng 8.
