Nhưng sự phát triển đó tồn tại một nghịch lý: một nền điện ảnh có thể chiến thắng trên sân nhà mà vẫn vắng mặt trên bản đồ thế giới.
Năm 2025, với tổng doanh thu đạt 5.593 tỉ đồng (khoảng 215 triệu USD), thị trường điện ảnh Việt Nam vượt qua Thái Lan và vươn lên vị trí thứ 2 tại Đông Nam Á, xếp sau Indonesia (khoảng trên 300 triệu USD). Nếu xét trên phạm vi toàn cầu, quy mô thị trường điện ảnh Việt Nam đang ở vị trí 20-25.
Dù vậy, xét về vị thế quốc tế, điện ảnh Việt vẫn thua xa Thái Lan vì họ xuất khẩu tốt nhất khu vực. Năm 2025, bộ phim Gia tài của ngoại trở thành hiện tượng thành công khắp Đông Nam Á và Trung Quốc, bán bản quyền cho 129 thị trường quốc tế, thu về doanh thu 73 triệu USD toàn cầu. Phim cũng lọt vào “shortlist” của giải Oscar.
Trong khi đó, phim Việt có doanh thu quốc tế cao nhất (Mai và Thỏ ơi! của Trấn Thành) có doanh thu khoảng 1,5 đến 2 triệu USD nhưng chủ yếu phục vụ cho cộng đồng người Việt ở hải ngoại.
Nếu nhìn từ bên trong, điện ảnh Việt Nam đang trải qua một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ chưa từng có: doanh thu phòng vé liên tục lập kỷ lục, phim nội địa chiếm ưu thế tuyệt đối trên sân nhà, số lượng dự án mới gia tăng với tốc độ chóng mặt.
Nhưng nếu nhìn từ bên ngoài, trên bản đồ điện ảnh thế giới, sự hiện diện của Việt Nam vẫn còn khá mờ nhạt. Phim Việt hiếm khi xuất hiện ở các hạng mục chính thức trong các liên hoan phim hạng A, càng hiếm hơn khi tạo được tiếng vang đủ lớn để bước ra thị trường quốc tế.
Nghịch lý này đặt ra một câu hỏi không dễ trả lời: liệu sự tăng trưởng của thị trường nội địa có thực sự phản ánh sức mạnh của một nền điện ảnh hay chỉ là dấu hiệu của một giai đoạn đang phát triển?
Một trong những nguyên nhân cốt lõi của nghịch lý này nằm ở cách thị trường điện ảnh Việt Nam đang vận hành. Khi phòng vé nội địa tăng trưởng nhanh, phần lớn các nhà sản xuất có xu hướng ưu tiên những dự án có khả năng thu hồi vốn nhanh, phù hợp với thị hiếu số đông và tận dụng tối đa các “thời điểm vàng” phát hành trong năm.
Cách tiếp cận này không sai, thậm chí là cần thiết trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch, nhưng nó cũng vô tình thu hẹp không gian cho những thử nghiệm mang tính nghệ thuật hoặc những dự án có khả năng đi xa hơn trên thị trường quốc tế.
Nói cách khác điện ảnh Việt Nam đang phát triển theo chiều rộng của thị trường nhưng vẫn thiếu chiều sâu để tạo ra một dấu ấn bền vững trên bản đồ điện ảnh thế giới.
Vài năm qua có một số phim Việt đặt chân đến được các liên hoan phim quốc tế hạng A của thế giới như Cannes, Venice, Berlin… hay hàng đầu ở châu Á như Busan, Tokyo và gặt hái được một số giải thưởng phim đầu tay của các đạo diễn trẻ.
Nhưng ngoại trừ phim độc lập Ròm của đạo diễn Trần Thanh Huy, các phim đó lại quá xa lạ với thị hiếu của khán giả trong nước nên doanh thu thường rất thấp.
Cũng chưa có những chính sách, quỹ hỗ trợ hay chiến lược phát hành quốc tế song hành những phim này khiến các đạo diễn đi theo con đường làm phim độc lập hoặc nghệ thuật càng cô độc hoặc rất khó có cơ hội đi xa.
Điện ảnh Việt đang chạy theo cuộc đua phòng vé nội địa nhưng chưa có chiến lược dài hơi, chưa tạo ra những “làn sóng” mạnh mẽ như Korean wave (Làn sóng Hàn Quốc), Thailand horror wave (Làn sóng phim kinh dị Thái)…
Hiện tượng “5 phim Việt chen chân nhau mùa lễ và vỡ trận” vừa qua là biểu hiện rõ ràng của một thị trường chưa trưởng thành về cấu trúc – nơi các quyết định sản xuất – phát hành vẫn mang tính ngắn hạn, thiếu sự điều tiết và gần như không có một chiến lược chung.
Chính cách vận hành này cũng là lý do khiến điện ảnh Việt khó bước ra thế giới. Khi toàn bộ hệ thống sản xuất phim được thiết kế để tối đa hóa doanh thu trong nước trong thời gian ngắn, mọi yếu tố khác, từ phát triển kịch bản, đầu tư chiều sâu đến chiến lược phát hành quốc tế… đều trở thành thứ yếu.
Rõ ràng giới hạn toàn cầu của điện ảnh Việt không nằm ở việc thiếu tài năng hay thiếu câu chuyện mà nằm ở chính cấu trúc của thị trường nội địa.
Một biểu hiện dễ thấy là sự bùng nổ ồ ạt của một số dòng phim “ăn khách” trong thời gian ngắn. Chỉ cần một vài tác phẩm thành công, cả thị trường lập tức chạy theo công thức đó, rút ngắn tối đa thời gian sản xuất để kịp “ăn theo làn sóng”.
Dòng phim kinh dị trong thời gian qua là một ví dụ điển hình: bên cạnh một vài tác phẩm chỉn chu, không ít dự án được thực hiện vội vã trong vài tháng với chất lượng đáng báo động.
Hiện tượng này không mới. Điện ảnh Việt từng trải qua một chu kỳ tương tự với dòng phim “mì ăn liền” vào thập niên 1990, đánh dấu một giai đoạn tăng trưởng nhanh nhưng thiếu bền vững và cuối cùng dẫn đến sự thoái trào.
Những gì diễn ra hôm nay, ở một quy mô lớn hơn, cho thấy một vòng lặp quen thuộc: tăng trưởng nhanh, chạy theo xu hướng để rồi đối mặt với nguy cơ tự bào mòn chính mình.
Thị trường điện ảnh Việt đang tăng trưởng nhanh nhưng đồng thời bộc lộ một giới hạn quan trọng: thành công trong nước không tự động chuyển hóa thành vị thế quốc tế. Nếu không có một sự điều chỉnh về cách sản xuất phim, đầu tư và định vị…, khoảng cách này sẽ ngày càng bị kéo giãn ngay cả khi doanh thu phòng vé trong nước tiếp tục lập kỷ lục.
Điện ảnh Việt hôm nay đang đứng trước một ngã rẽ đầy thách thức, đó là tiếp tục khai thác tối đa thị trường nội địa đang tăng trưởng nhanh hay đầu tư cho một chiến lược dài hạn để bước ra thế giới? Hai con đường này không loại trừ lẫn nhau, vấn đề là cách kết nối.
Bởi suy cho cùng, một nền điện ảnh chỉ thực sự trưởng thành khi nó không chỉ chinh phục khán giả trong nước mà còn có thể kể những câu chuyện của mình với thế giới, theo cách mà thế giới muốn lắng nghe. Chỉ khi đó điện ảnh Việt mới có vị thế trên bản đồ thế giới.
Phim tiểu sử về Michael Jackson của Lionsgate suýt nữa đã có phiên bản rất khác khi ra rạp và đạo diễn Antoine Fuqua cùng nhà sản xuất Graham King cũng nhận được khoản thù lao lớn hơn sau khi dự án phải quay lại quy mô lớn.
Theo The Hollywood Reporter, hồi ba ban đầu bị loại bỏ do lo ngại pháp lý liên quan đến một thỏa thuận trước đây với một người từng cáo buộc Michael Jackson. Gia đình của nam ca sĩ chi trả cho quá trình quay lại quy mô lớn nhằm tái cấu trúc nội dung.
Dựa vào báo cáo của Bloomberg công bố hôm 25-4, ban đầu Antoine Fuqua cùng Graham King dự kiến nhận lần lượt 10 triệu USD và 6 triệu USD cho vai trò đạo diễn và sản xuất bộ phim tiểu sử về "ông hoàng nhạc pop", với vai chính do cháu ruột của Michael Jackson là Jaafar Jackson đảm nhận.
Sau quá trình quay lại, nhà sản xuất Graham King nhận thêm 10 triệu USD, trong khi đạo diễn Antoine Fuqua được bổ sung 15 triệu USD.
Người phát ngôn của Graham King cho biết: "Graham King làm việc với dự án Michael trong suốt 7 năm. Do bộ phim phải quay lại và xây dựng ngân sách mới, ông và Antoine Fuqua buộc phải hoãn các dự án và cam kết khác. Khoản chi này nằm trong ngân sách điều chỉnh và được xem như khoản ứng trước của bộ phim".
Ban đầu, Michael dự kiến ra rạp vào tháng 4-2025, nhưng sau khi phải chỉnh sửa lớn, phim cuối cùng công chiếu vào tháng 4-2026.
Phiên bản ban đầu có nội dung đề cập đến các cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ em đối với Michael Jackson, chiếm phần lớn hồi ba.
Tuy nhiên, một người tố cáo trước đây đạt được thỏa thuận với gia đình, đảm bảo rằng họ sẽ không bao giờ bị đưa vào các sản phẩm thương mại trong tương lai.
Vì vậy, đoàn phim quay lại thêm 22 ngày vào tháng 6-2025. Hiện ê kíp cũng đang cân nhắc thực hiện phần tiếp theo để tiếp tục kể câu chuyện về Michael Jackson.
Trailer Michael
Phiên bản hiện tại của Michael kết thúc ở năm 1988, hơn 20 năm trước khi Michael Jackson qua đời vào năm 2009.
Quyết định loại bỏ các chi tiết liên quan đến bê bối của Michael Jackson cũng được cho là xuất phát từ lo ngại rằng việc giữ lại chúng có thể ảnh hưởng đến doanh thu phòng vé.
Phim bị chỉ trích vì cố tình né tránh ồn ào trong đời tư Michael Jackson như lạm dụng trẻ em, phẫu thuật thẩm mỹ hay bệnh bạch biến, khiến nhiều người gọi đây là "phim tuyên truyền tẩy trắng".
Cách kể chuyện bị nhận xét dàn trải, thiếu chiều sâu, chỉ tập trung vào các màn trình diễn đỉnh cao mà thiếu khai thác nội tâm.
Dù vậy, Michael vẫn vượt kỳ vọng tại phòng vé, với doanh thu nội địa dự kiến đạt từ 94 đến 100 triệu USD và tổng doanh thu toàn cầu tiệm cận 200 triệu USD tính đến ngày 25-4, bất chấp làn sóng đánh giá tiêu cực từ giới phê bình. Hiện phim chỉ đạt 38% trên Rotten Tomatoes.
Theo QQ, tháng 4 vừa qua, cựu trợ lý kiêm nhiếp ảnh gia riêng của Lưu Hiểu Khánh là Cổ Kha tiếp tục lên tiếng trên mạng xã hội, gần như xé toang hình tượng hào nhoáng của "nữ thần quốc dân" 75 tuổi.
Cổ Kha tự tiết lộ rằng từ năm 2018 đến 2024, anh luôn duy trì mối quan hệ tình cảm với Lưu Hiểu Khánh, thậm chí còn chuyển vào sống trong căn biệt thự trị giá hàng chục triệu nhân dân tệ của bà ở Bắc Kinh. Hai người được cho là đã sống chung suốt 6 năm.
Trong khoảng thời gian đó, Lưu Hiểu Khánh được cho là hết mực chiều chuộng trợ lý trẻ tuổi: không chỉ trả mức lương 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng mà còn chăm sóc rất chu đáo trong sinh hoạt thường ngày.
Dựa theo lời Cổ Kha, chính trong thời gian sống chung, Lưu Hiểu Khánh từng thẳng thắn tiết lộ sự thật về cuộc hôn nhân với chồng hiện tại là doanh nhân người Mỹ gốc Hoa Vương Hiểu Ngọc.
Được biết "ông trùm nội thất Hong Kong" sở hữu khối tài sản trăm tỉ này theo đuổi nữ diễn viên suốt 30 năm. Hai người bí mật đăng ký kết hôn tại San Francisco (Mỹ) vào năm 2012. Tuy nhiên cuộc tình "chênh lệch tuổi tác" từng khiến nhiều người ngưỡng mộ thực chất đã sớm chỉ còn trên danh nghĩa.
Lưu Hiểu Khánh được cho là từng thừa nhận cuộc hôn nhân này chỉ mang tính hình thức. Hai người sống xa nhau trong thời gian dài: Vương Hiểu Ngọc ở Mỹ điều hành đế chế kinh doanh, còn bà ở Trung Quốc đóng phim và hoạt động nghệ thuật. Giữa họ gần như không còn tương tác thân mật, chỉ duy trì một cuộc hôn nhân "vỏ bọc" để giữ thể diện.
Đối diện tin đồn tình cảm giữa vợ và trợ lý kém 38 tuổi, Vương Hiểu Ngọc (84 tuổi) lại thể hiện sự kiềm chế và bao dung đáng kinh ngạc. Tháng 10-2024, khi tình trạng hôn nhân của hai người bị bàn tán dữ dội, ông còn bay từ Mỹ về Bắc Kinh để đón sinh nhật tuổi 74 của vợ.
Đến tháng 1-2026, giữa lúc tin đồn hôn nhân rạn nứt lan rộng, Lưu Hiểu Khánh còn trực tiếp mang giấy đăng ký kết hôn lên sóng truyền hình để chứng minh cả hai vẫn là vợ chồng hợp pháp, đồng thời tiết lộ họ đã cùng chụp ảnh gia đình vào ngày 29-1.
Trước những tiết lộ của trợ lý cũ, Lưu Hiểu Khánh thể hiện thái độ phản đòn vô cùng cứng rắn. Đối diện yêu cầu "phí bù đắp thanh xuân" 5 triệu nhân dân tệ từ Cổ Kha sau khi chia tay, bà không chỉ từ chối trả một xu mà còn chặn liên lạc.
Hiện tại, Cổ Kha (38 tuổi) cho biết mình sa sút đến mức phải sống ở khu làng đô thị tại Quảng Châu, thậm chí không đủ tiền trả tiền thuê nhà và phải livestream kể khổ để thu hút sự chú ý.
Trong khi đó Lưu Hiểu Khánh vẫn xuất hiện chỉn chu, hoạt động sôi nổi trong các show giải trí và phim ảnh.
Với Lưu Hiểu Khánh - người từng trải qua bốn cuộc hôn nhân đổ vỡ và cả biến cố lao lý - ở tuổi 75, bà hiểu rất rõ rằng danh xưng "phu nhân hào môn trăm tỉ" chính là lớp bảo vệ hình ảnh tốt nhất cho tuổi xế chiều của mình.
Chỉ cần không ly hôn, bà vẫn có thể tiếp tục tận hưởng địa vị xã hội, sự hậu thuẫn về tầng lớp cũng như độ thảo luận mà cuộc hôn nhân này mang lại.
Trong khi đó với Vương Hiểu Ngọc là người có địa vị cao trong giới chính trị ở Trung Quốc. Việc duy trì cuộc hôn nhân này cũng được xem là lựa chọn cần thiết để bảo toàn thể diện gia tộc lẫn lợi ích thương mại.
Song song đó, tháng 10-2024, nữ diễn viên 75 tuổi còn giành giải Thành tựu trọn đời tại Liên hoan phim Hoa Đỉnh lần thứ 39. Sang năm 2025, bà tiếp tục đóng chính trong các tác phẩm ăn khách, cho thấy sức ảnh hưởng bền bỉ trên con đường nghệ thuật.
Ngày 3.4, T.O.P chính thức phát hành album phòng thu đầu tay ANOTHER DIMENSION, đánh dấu màn trở lại hoạt động solo sau khoảng 13 năm kể từ sản phẩm gần nhất vào tháng 11.2013.
Trong album lần này, nam rapper không ngần ngại nhắc đến BIGBANG, nhóm nhạc cũ từng giúp anh làm nên tên tuổi. Ở ca khúc OVAYA, T.O.P viết: "Hãy để lại quá khứ tươi đẹp phía sau, đây là tuyên ngôn của tôi... Tôi xin lỗi nhưng tôi đã yêu, tôi đã tốt nghiệp khỏi BIGBANG rồi".
Một ca khúc khác mang tên Studio54 cũng gây chú ý với câu hát: "Tôi xin lỗi nhưng tôi đã yêu, tuổi 20 của tôi cùng BIGBANG... Người hâm mộ của tôi, tan vỡ, đầy những vết sẹo".
Đáng chú ý, ở phần cuối ca khúc SELF CRUCIFIXION, T.O.P đưa trực tiếp các đoạn âm thanh liên quan đến bê bối cần sa của mình trong quá khứ, bao gồm bản tin từ người dẫn chương trình và những tranh cãi xoay quanh việc anh chặn người hâm mộ trên mạng xã hội.
Album nhanh chóng tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều từ công chúng và giới chuyên môn. Một bộ phận khán giả cho rằng nam nghệ sĩ đang cố gắng giải thích lại những sai lầm trong quá khứ, đặc biệt là bê bối chất cấm và hành động quay lưng với người hâm mộ, theo hướng nghệ thuật hóa nỗi đau cá nhân.
Không ít ý kiến cũng nhắc lại những phát ngôn trước đây của T.O.P, cho rằng đang có sự mâu thuẫn với những hành động hiện tại. Nam nghệ sĩ từng tuyên bố sẽ không trở lại làng giải trí Hàn Quốc, đồng thời xóa bỏ nhiều dấu vết liên quan đến BIGBANG trên các nền tảng cá nhân. Chính điều này khiến một bộ phận công chúng nhận định rằng ca từ trong album mang màu sắc biện minh thái quá.
Ở chiều ngược lại, nhiều người lại nhìn nhận cụm từ lặp lại: "Tôi xin lỗi" như một lời xin lỗi chân thành, thể hiện sự day dứt của T.O.P đối với các thành viên cũ và người hâm mộ. Trong một cuộc phỏng vấn trước đây với tạp chí Hồng Kông, anh từng thừa nhận đã gây tổn thương cho những người xung quanh, gia đình và fan.
Giữa lúc tranh luận vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Taeyang bất ngờ thể hiện sự ủng hộ khi chia sẻ ca khúc mới của T.O.P trên mạng xã hội. Động thái này thu hút sự chú ý lớn, đặc biệt trong bối cảnh xuất hiện nhiều đồn đoán về khả năng T.O.P tái hợp BIGBANG nhân dịp kỷ niệm 20 năm.
Không lâu sau đó, vào rạng sáng 4.4, G-Dragon cũng trực tiếp đăng tải album ANOTHER DIMENSION trên Instagram Story như một cách bày tỏ sự ủng hộ người bạn cũ.
Người hâm mộ còn phát hiện tài khoản cá nhân của G-Dragon thường xuyên "thả like" các bài đăng liên quan đến màn tái xuất của T.O.P, cho thấy sự động viên âm thầm nhưng rõ ràng từ phía trưởng nhóm.
Những động thái này được cho là tín hiệu cho thấy dù mỗi người đang đi trên con đường riêng, các thành viên BIGBANG vẫn dành cho nhau sự tôn trọng nhất định sau nhiều năm biến động.
