16h30 mỗi ngày, anh Nguyễn Công Ty, 43 tuổi, nhờ người nhà bệnh nhi cùng phòng trông giúp con trai, để ra chợ mua thực phẩm rồi ghé “Nhà Hy vọng” nấu nướng.
Đầu năm 2026, con trai 14 tuổi phát hiện mắc ung thư xương, chuyển từ Đà Nẵng lên Bệnh viện Trung ương Huế điều trị. Vốn là thợ điện nước quanh năm làm việc chân tay, ít khi nội trợ, anh loay hoay khi phải một mình chăm con ốm. Ngoài phác đồ điều trị, anh trăn trở nhất việc tìm chỗ nấu ăn. “Trẻ ung thư cần ăn đồ tự nấu để đảm bảo vệ sinh và hợp khẩu vị, việc thuê trọ riêng có bếp lại quá tốn kém”, anh Ty nói.
Ngay ngày đầu nhập viện, nỗi lo được giải quyết khi anh biết đến nhà bếp sát bệnh viện. Thủ tục đăng ký đơn giản thông qua điều dưỡng. Phụ huynh chỉ cần mang theo nồi, bát cá nhân; toàn bộ bếp gas, dụng cụ nấu, điện, nước và gia vị đều được miễn phí.
Lần đầu vào bếp, người thợ điện nước bất ngờ trước không gian ngăn nắp. Bếp có 4 cụm gas đôi, phục vụ hàng chục người mỗi buổi. Dù đông đúc, mọi người đều kiên nhẫn chờ đến lượt, ưu tiên chế biến các món đơn giản, nấu nhanh để nhường chỗ cho người đến sau.
Khu bếp nằm ngay cạnh chợ dân sinh giúp việc mua sắm thuận tiện. Từ ngày ăn cơm bố nấu, con trai anh dung nạp tốt hơn, không còn ngán ngẩm những suất cơm hộp. Việc tự tay chuẩn bị bữa ăn không chỉ mang lại sự an tâm về chất lượng mà còn giúp gia đình tiết kiệm từ 3 đến 7 triệu đồng tiền thuê trọ mỗi tháng.
Anh Ty là một trong 50 phụ huynh đang sử dụng nhà bếp miễn phí mang tên Nhà Hy vọng. Hoạt động từ năm 2015, mô hình này tạo không gian sinh hoạt chung, trang bị sẵn bếp, tủ lạnh, máy giặt, giúp các gia đình bệnh nhi vơi bớt khó khăn.
Bà Trương Kim Yến, Điều dưỡng trưởng khoa Nhi Ung bướu, bệnh viện Trung ương Huế, người quản lý Nhà Hy vọng, cho biết bất cứ phụ huynh nào có nhu cầu đều được bệnh viện hỗ trợ. Nhờ khu bếp, các gia đình cân đối được chi tiêu, chủ động dinh dưỡng cho trẻ. Nguồn lương thực do các nhà hảo tâm hỗ trợ thi thoảng được gửi đến giúp bệnh nhi đổi bữa.
Hiện tại, chi phí thuê mặt bằng của Nhà Hy vọng do Quỹ Hy vọng tài trợ. Tiền mua gạo, gas, điện, nước và nhu yếu phẩm mỗi tháng khoảng 10 triệu đồng vẫn phụ thuộc vào nguồn kêu gọi đóng góp. Việc chưa có đơn vị tài trợ dài hạn buộc bệnh viện luôn phải tính toán, xoay xở từng tháng để duy trì đỏ lửa khu bếp.
“Bệnh nhi cần ăn uống mỗi ngày, chúng tôi cố gắng không để bếp ăn đóng cửa, đồng thời mong có đơn vị đồng hành hỗ trợ chi phí tiện ích lâu dài”, bà Yến nói.
Bếp chung cũng là “phao cứu sinh” với chị Hoàng Ánh Tuyết, 43 tuổi, ở xã Khe Tre (TP Huế). Theo con trai 11 tuổi mắc ung thư xương vào viện 9 tháng nay, chị Tuyết xin nghỉ không lương, gánh nặng kinh tế dồn lên vai người chồng làm việc cách bệnh viện 70 km.
Quá trình vào hóa chất khiến con kén ăn, chị Tuyết tận dụng khu bếp chung để nấu những món quen thuộc, kích thích vị giác của trẻ. Gạo, trứng mang từ quê lên, rau thịt mua sẵn bảo quản trong tủ lạnh chung giúp hai mẹ con lo trọn bữa ăn cả ngày với số tiền bằng một suất cơm bụi. Khoản tiền tiết kiệm được, chị tích cóp để mua thuốc ngoài danh mục bảo hiểm cho con với giá 28 triệu đồng mỗi liều.
“Khu bếp giúp vơi bớt gánh nặng kinh tế, con cái được ăn uống đủ chất, an toàn để tiếp tục chiến đấu với bệnh tật”, chị Tuyết nói. Người phụ này cũng mong mỏi khu bếp sớm được trang bị thêm hệ thống bếp nấu để phụ huynh giảm thời gian chờ đợi.
Dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hoa, Phó trưởng khoa Nhi Ung bướu – huyết học – ghép tủy, bệnh viện Trung ương Huế, đánh giá cao vai trò của Nhà Hy vọng trong quá trình điều trị. Hóa chất làm thay đổi vị giác, khiến trẻ mệt mỏi và biếng ăn.
“Việc cha mẹ tự tay nấu những bữa cơm nóng hổi, đảm bảo tiêu chí ‘ăn chín, uống sôi’ và đúng sở thích không chỉ giúp trẻ ngon miệng mà còn mang lại tâm lý vui vẻ, tích cực hơn”, bác sĩ Hoa nói.
Từ một công việc văn phòng áp lực với thu nhập khiêm tốn, một phụ nữ Anh đã rẽ hướng sang nghề ít ai nghĩ tới: dọn phân chó. Không ngờ, lựa chọn này giúp cô kiếm tới 100.000 bảng Anh (khoảng 3,5 tỷ đồng) mỗi năm và mua được nhà riêng.
Người phụ nữ trong câu chuyện nói trên là Emma Garner, 45 tuổi, sống tại West Yorkshire, Anh. Emma Garner từng có 11 năm làm thẩm định bồi thường cho một công ty luật. Công việc từ 9h đến 17h khiến cô luôn trong trạng thái căng thẳng, trong khi mức lương chỉ khoảng 20.000 bảng mỗi năm, đủ để trang trải cuộc sống một cách chật vật.
Bước ngoặt đến vào năm 2014 khi Emma Garner tình cờ đọc được câu chuyện về một người Mỹ kiếm sống bằng nghề dọn chất thải vật nuôi. Nảy ra ý định thử sức, cô đăng quảng cáo trên mạng xã hội và chỉ sau 10 phút đã có khách hàng đầu tiên. "Khi bắt tay vào làm, tôi nhận ra công việc này không khó như mình nghĩ", cô chia sẻ.
Điều đáng nói trong hai năm sau đó, Emma Garner miệt mài "chạy hai vai", ban ngày làm việc tại công ty luật, tối về nhận dọn vệ sinh để gây dựng nguồn khách. Đến năm 2016, khi công ty thông báo cắt giảm nhân sự, cô không do dự rẽ hướng, rời hẳn nghề cũ để toàn tâm phát triển dịch vụ riêng mang tên The Dog Poo Professionals.
Từ một công việc ít ai nghĩ tới, Emma Garner đã xây dựng mức giá dịch vụ rõ ràng 14 bảng mỗi tuần cho một con chó và thêm 4 bảng cho mỗi con tiếp theo. Hiện cô phục vụ hàng trăm khách hàng tại khu vực West và South Yorkshire, mang về khoảng 100.000 bảng mỗi năm — cao gấp 5 lần thu nhập thời còn làm luật. Nhờ đó, cô đã mua được một căn nhà 4 phòng ngủ.
Emma cho biết kinh nghiệm nuôi chó và ngựa nhiều năm giúp cô nhanh chóng thích nghi. Khó khăn lớn nhất là tìm chất thải trong cỏ cao hoặc khi vật nuôi gặp vấn đề tiêu hóa. Tuy nhiên, đổi lại, công việc mang đến sự chủ động và cân bằng, không còn áp lực văn phòng. "Công việc này đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời tôi", cô nói.
Làn sóng nuôi thú cưng tăng mạnh tại Anh đang mở ra cơ hội cho những dịch vụ "ngách" như của Emma Garner. Theo UK Pet Food, số lượng chó trong các hộ gia đình đã tăng lên khoảng 13 triệu con sau đại dịch, kéo theo mức chi tiêu lên tới 10 tỷ bảng mỗi năm.
Những năm gần đây, việc nuôi chó tại Anh không hề rẻ khi tổng chi phí trong suốt vòng đời có thể chạm ngưỡng 23.000 bảng, tùy giống. Bên cạnh đó, quy định pháp luật cũng khá nghiêm ngặt: chủ nuôi có thể bị phạt từ 80–100 bảng nếu không dọn chất thải nơi công cộng, thậm chí lên tới 1.000 bảng nếu bị đưa ra tòa. Chính vì vậy, các dịch vụ dọn vệ sinh chuyên nghiệp ngày càng được ưa chuộng nhờ giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro pháp lý.
Xu hướng này càng rõ nét khi dữ liệu từ Barclays cho thấy, bất chấp áp lực chi phí sinh hoạt, chi tiêu cho thú cưng vẫn duy trì đà tăng ổn định, khiến lĩnh vực này trở thành một trong những ngành có khả năng "chống suy thoái".
Chia sẻ về tệp khách hàng, Emma cho rằng định kiến người sử dụng dịch vụ là "lười biếng" hoàn toàn sai lệch. Khách của cô chủ yếu là người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai hoặc các gia đình đang chăm sóc người bệnh.
Ngoài ra còn có những người làm nghề đặc thù như bác sĩ phẫu thuật hay chuyên viên thẩm mỹ cần giữ đôi tay sạch sẽ cho công việc.
Không chỉ dừng lại ở dịch vụ dọn phân, Emma Garner còn mở rộng sang cắt tỉa móng cho thú cưng. Hiện cô đang tìm thêm nhân sự để mở rộng quy mô, hướng tới mục tiêu sớm đạt tự do tài chính và tận hưởng cuộc sống nghỉ hưu.
Naveena Vanamala, 26 tuổi, ở Mumbai ngồi để chuyên viên trang điểm vẽ những chấm trắng nhỏ phía trên lông mày. Cô đang chuẩn bị bước vào lễ cưới mà hoa cài tóc vẫn chưa có.
Ở Ấn Độ, bố cô dâu là người lo toàn bộ hôn lễ. Nhưng bố Naveena đã qua đời 6 tháng trước nên cô phải tự xoay xở và đối mặt áp lực tài chính.
Naveena làm nhân viên marketing, thu nhập khoảng 145 USD mỗi tháng. Ngân sách dự kiến cho đám cưới ban đầu là 3.200 USD nhưng đã tăng gấp đôi. Cô phải vay ngân hàng. Chú rể đang trả nợ mua nhà cũng phải thế chấp căn hộ để vay thêm. "Chúng tôi biết vay nợ nhiều đến mức này để làm đám cưới là không đáng, nhưng không còn lựa chọn nào khác", cô nói.
Theo báo cáo của Jefferies Financial Group, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài chính, trụ sở New York (Mỹ), các đám cưới ở Ấn Độ thường kéo dài nhiều ngày, tốn kém và là ngành công nghiệp trị giá khoảng 130 tỷ USD.
Ở quốc gia Nam Á này, hôn nhân gắn chặt với tài chính và áp lực xã hội. Gia đình nhà gái thường gánh phần lớn chi phí. Một số nơi vẫn tồn tại phong tục cô dâu về nhà chồng phải có hồi môn. Với các hộ thu nhập thấp, một đám cưới lớn dễ đẩy gia đình vào nợ nần. Dữ liệu của Jefferies cho thấy chi tiêu cho đám cưới trung bình tại Ấn Độ gấp khoảng hai lần chi cho giáo dục.
Tại Delhi, cha của cô dâu Kaveri Mehta đứng gần lối vào, theo dõi đường đi và điện thoại khi chờ khách. Khi thấy con gái đi ngang qua và mỉm cười, ông bớt căng thẳng vì hiểu mọi chuyện đang suôn sẻ.
Đám cưới của Kaveri có hàng trăm khách mời, nhiều người bay từ nước ngoài về. Đội ngũ phục vụ lên đến 150 người. Dù muốn tổ chức gọn nhẹ, cô cho biết khó tránh áp lực xã hội và quy tắc mời khách. Người cha nói chi phí có thể lên tới hàng trăm nghìn USD.
Vikramjeet Sharma, giám đốc công ty tổ chức đám cưới sang trọng, cho biết trung bình khách hàng của ông chi từ 500.000 USD đến 3 triệu USD. Quy mô đám cưới tăng mạnh trong 20 năm qua.
Tại miền Bắc Ấn Độ, Anamika Upadhayay tham gia một lễ cưới tập thể cùng nhiều cặp đôi khác. Cô chọn hình thức này vì gia đình không đủ khả năng tổ chức đám cưới truyền thống. Chi phí giảm đáng kể, nhưng không gian riêng tư cũng bị hạn chế.
Mỗi cặp vợ chồng tham gia hôn lễ tập thể được nhận bộ đồ gia dụng trị giá khoảng 1.000 USD. Món quà của ban tổ chức này cũng được xem như của hồi môn. Với nhiều gia đình, giá trị bộ đồ gia dụng tương đương thu nhập cả năm. Chương trình do chính quyền địa phương tổ chức nhằm giảm gánh nặng nợ cưới, đặc biệt từ các khoản vay lãi cao.
Bên cạnh chi phí tổ chức đám cưới, của hồi môn là một gánh nặng khác của các gia đình cô dâu. Dù tục lệ này đã bị luật pháp cấm, thực tế vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau. Mỗi năm, hàng nghìn vụ việc liên quan được ghi nhận, cho thấy khoảng cách giữa luật và đời sống.
Luật sư Kunal Madan cho biết các yêu cầu tài chính trong hôn nhân thường không được nói trực tiếp, nhưng tích lũy dần theo thời gian, tạo áp lực lớn lên gia đình cô dâu. Áp lực này không đến từ một khoản cụ thể mà lan qua nhiều chi tiết trong quá trình chuẩn bị và cả sau cưới.
Trở lại Mumbai, mẹ của Naveena Vanamala đi lại trong lễ cưới, chào hỏi người thân. Hơn 500 khách mời đã đến dự. Các nhiếp ảnh gia vây quanh cô dâu, trong khi đồ ăn liên tục được phục vụ. Trong ngày cưới, cô "cảm giác như mình đã trở thành người nổi tiếng". Nhưng phía sau sự hào nhoáng này là những khoản vay chồng chất và kế hoạch trả nợ kéo dài nhiều năm.
"Đám cưới đúng là mọi thứ tôi từng mơ ước", cô nói. "Nhưng tôi sẽ còn căng thẳng cho đến khi trả hết nợ".
Ngày 15/5, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình cho biết, Khoa Thăm dò chức năng của bệnh viện đã tiếp nhận trường hợp bệnh nhân nữ, 31 tuổi, nhập viện trong tình trạng nuốt phải bàn chải khi vệ sinh lưỡi.
Qua thăm khám và nội soi ống tiêu hóa, các bác sĩ phát hiện dị vật mắc kẹt trong lòng dạ dày. Sau khi hội chẩn, ê-kíp đã nhanh chóng thực hiện thủ thuật nội soi can thiệp và gắp thành công dị vật là một chiếc bàn chải dài khoảng 20cm, đường kính lớn nhất khoảng 3cm, còn nguyên vẹn ra ngoài an toàn.
Sau thủ thuật, bệnh nhân tỉnh táo, không đau đớn, thể trạng ổn định và được xuất viện trong ngày.
Trường hợp trên cũng là lời cảnh báo đối với những người thường xuyên có phản xạ buồn nôn, nôn ói hoặc mắc bệnh lý trào ngược dạ dày - thực quản. Khi đánh răng, vệ sinh lưỡi hoặc đưa các dụng cụ vào khoang miệng cần thực hiện cẩn thận để tránh dị vật bị nuốt vào đường tiêu hóa, gây nguy hiểm.
Người dân khi có các biểu hiện bất thường liên quan đến đường tiêu hóa hoặc nghi ngờ nuốt phải dị vật cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh các biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.
