Nhiều năm nay, hàng trăm học sinh tại 2 trường tiểu học Kim Đồng và Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai) đang phải học trong những lớp học xuống cấp, phòng học tạm, hay nhà văn hóa thôn vì thiếu phòng học nhưng không thể sửa chữa hay xây mới bởi vướng quy hoạch bô xít.
Hình thành từ năm 1998, sau gần 30 năm hoạt động, Trường tiểu học Kim Đồng (xã Nghĩa Trung) hiện có 1 cơ sở chính và 6 điểm lẻ với 26 lớp học, 952 học sinh. Do đã đưa vào sử dụng nhiều năm, nhiều phòng học đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cả thầy cô và học sinh.
Nhiều vết nứt xuất hiện trên tường phòng học tại Trường tiểu học Kim Đồng
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Dẫn phóng viên Thanh Niên đến các lớp học trong điểm trường chính, thầy Phạm Viết Phan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Đồng, chỉ tay lên những vết nứt lớn trên tường, cột trụ, bàn ghế… đều đã xuống cấp, hư hỏng.
Thầy Phạm Viết Phan cho biết bàn ghế đã sử dụng hơn 20 năm nay, nhưng nhà trường vẫn cố gắng sửa chữa, chắp vá tạm cho các em học sinh học
“Các phòng học bị lún, tường thì nứt, hệ thống gạch nền, mái ngói đều hư hỏng, ảnh hưởng rất lớn đến công tác giảng dạy cũng như chất lượng giáo dục của nhà trường. Dù cơ sở vật chất xuống cấp, nhưng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít, nên hiện nay chưa có phương án đầu tư, sửa chữa khiến nhà trường hết sức lo lắng”, thầy Phan chia sẻ.
Trụ mái hiên của phòng học bất ngờ bị đổ sập đã được thay thế tạm bằng cột sắt
Đáng chú ý, tại điểm trường thôn 5, xã Nghĩa Trung của Trường tiểu học Kim Đồng, một sự cố nguy hiểm đã xảy ra vào tháng 9.2025, khi một cột trụ ngoài hiên lớp học bất ngờ đổ sập.
“May hôm đấy các cháu không đi học, nếu không chắc sẽ gây tai nạn. Giáo viên, học sinh giờ đi dạy và học trong môi trường không an toàn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiếu ánh sáng. Rất mong các cấp lãnh đạo, cơ quan ban ngành sớm quan tâm để các cháu được học như các trường bạn”, thầy Phan kiến nghị.
Cũng do tình trạng thiếu phòng học, 3 năm qua, Trường tiểu học Kim Đồng buộc phải mượn 6 nhà văn hóa thôn để tổ chức dạy và học.
“Mỗi khi thôn có việc, phải lấy hội trường để làm việc, các cháu học sinh lại phải nghỉ. Cô, trò phải sắp xếp dọn dẹp bàn ghế, trả lại không gian cho thôn, sau đó tự sắp xếp lại để học. Việc nghỉ học cũng có thể xảy ra bất cứ ngày nào trong tuần, sau đó các cháu phải học bù vào thứ bảy hoặc chủ nhật”, thầy Phan nêu những khó khăn.
Tình trạng thiếu phòng học, phòng học xuống cấp cũng diễn ra tại Trường tiểu học Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung). Ngôi trường này cũng được xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 1997, đến nay trường có 1 điểm trường chính, 4 điểm lẻ với 22 lớp học với 645 học sinh. Do mái ngói nhiều phòng học bị hư hỏng, từ nhiều năm trước, nhà trường đã xin thay thế tạm bằng mái tôn, trong thời gian chờ xin chủ trương xây trường mới.
Theo kế hoạch, dự án xây dựng Trường tiểu học Lê Văn Tám đã được cấp có thẩm quyền đưa vào kế hoạch đầu tư trung hạn 2021 – 2025 (thời điểm tỉnh Bình Phước cũ) với tổng mức đầu tư 27 tỉ đồng. Tuy nhiên, đầu năm 2024, dự án này và cả dự án xây mới Trường tiểu học Kim Đồng đều không thể xây dựng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít.
Hiện nay, các phòng học tốt nhất của nhà trường đều được Ban giám hiệu sắp xếp, nhường cho học sinh học, và tận dụng các nhà kho, phòng học cũ hơn, ngăn ra làm nơi làm việc cho cán bộ, nhân viên trong trường. Dù vậy, do thiếu phòng học, nhà trường vẫn phải dựng thêm 1 phòng học tạm bằng tôn để đảm bảo đủ lớp.
“Phòng học của các em rất tạm bợ, trời nắng thì nóng bức, trời mưa thì tiếng ồn do mái tôn, các em không tập trung học được. Sân trường cũng hư hỏng, mùa nắng thì bụi, mùa mưa thì nước lênh láng, các em không có chỗ vui chơi”, cô Đường Thị Dung, giáo viên Trường tiểu học Lê Văn Tám, chia sẻ.
Cô Phạm Thị Loan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Văn Tám, cho biết nhà trường đã chủ động dặm vá những chỗ dột, trát lại những vết nứt nhỏ để đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, nhà trường cũng đã nhiều lần kiến nghị lên UBND xã.
“Trước mắt, để chuẩn bị cho năm học tới (2026 – 2027) và đảm bảo an toàn, chúng tôi tiếp tục kiến nghị cấp trên cho phép xây dựng các phòng học theo hình thức nhà lắp ghép, nhà tiền chế. Về lâu dài, nhà trường rất mong sớm có phương án điều chỉnh quy hoạch hoặc bố trí quỹ đất mới để đầu tư xây dựng một ngôi trường khang trang, kiên cố hơn, giúp thầy cô và học sinh yên tâm giảng dạy, học tập”, cô Loan mong muốn.
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên, ông Phan Minh Lâm, Phó chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung, xác nhận thực trạng cơ sở vật chất xuống cấp ở 2 ngôi trường này.
Ông Lâm cho biết xã cũng đã kiến nghị tỉnh cho nâng cấp sửa chữa các phòng học hư hỏng, tuy nhiên hiện vẫn thiếu rất nhiều phòng học. Xã cũng đã có kế hoạch đưa vào đầu tư công năm 2026, làm bằng hình thức tiền chế, lắp ghép để đảm bảo việc dạy học trong thời gian ngắn hạn của các trường, do địa bàn xã đang vướng quy hoạch bô xít.
“Về lâu dài, xã đã có kiến nghị tỉnh và hiện nay tỉnh cũng có văn bản gửi Chính phủ để xem xét điều chỉnh quy hoạch 866 ra khỏi những vùng chưa khai thác, để địa phương có thể quy hoạch và xây dựng các trường này đảm bảo trong thời gian tới”, ông Lâm nói.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, vụ việc hai nhóm thanh thiếu niên hỗn chiến xảy ra tối 13.4, tại tuyến đường Liên ấp 1, 2, 3 thuộc địa bàn xã Tân Vĩnh Lộc.
Thời điểm trên, người dân khu vực chứng kiến hàng chục thanh thiếu niên mang theo các loại hung khí nguy hiểm như dao tự chế, cuốc, xẻng, gạch, cây sắt... rượt đuổi, lao vào đánh nhau dữ dội.
Vụ hỗn chiến không chỉ gây mất an ninh trật tự nghiêm trọng mà còn khiến một người trong cuộc bị thương phải nhập viện cấp cứu, gây tâm lý hoang mang cho quần chúng nhân dân tại địa phương.
Ngay khi tiếp nhận tin báo, Công an xã Tân Vĩnh Lộc phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM lập tức huy động lực lượng, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để điều tra, truy xét.
Chỉ sau 24 giờ lực lượng chức năng đã triệu tập 20 đối tượng thuộc 2 nhóm thanh niên nêu trên để làm rõ mâu thuẫn cá nhân.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 11 người trong vụ việc này về tội "gây rối trật tự công cộng".
Đáng chú ý, những người bị khởi tố đều có tuổi đời rất trẻ, sinh từ năm 2008 - 2010 (hiện mới chỉ từ 16 - 18 tuổi).
Hiện vụ việc được cơ quan chức năng tiếp tục củng cố hồ sơ, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật nhằm răn đe các hành vi coi thường pháp luật trong lứa tuổi thanh thiếu niên.
Sáng 25/4, tại TP Đà Nẵng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 tổ chức lễ đón nhận danh hiệu cao quý này. Tham dự, ngoài Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn có Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.
Báo cáo thành tích, Trung tướng Lê Ngọc Hải, Tư lệnh Quân khu 5, khẳng định đây là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng. Trải qua hơn 80 năm, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã lập nhiều chiến công hiển hách như Ba Gia, Núi Thành, Vạn Tường, Đồng Dương, Đồi Tranh - Quang Thạnh, góp phần vào thắng lợi mùa Xuân năm 1975.
Trong thời bình, đơn vị tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế và giữ vững ổn định chính trị địa bàn. Lực lượng vũ trang Quân khu cũng tích cực đi đầu trong phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và giúp nhân dân ổn định đời sống.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 13/2/2026, Chủ tịch nước đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Quân khu 5.
Phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm biểu dương những thành tích to lớn của Quân khu 5. Ông nhấn mạnh cán bộ, chiến sĩ tại đây luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.
Trong bối cảnh mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Quân khu 5 tiếp tục quán triệt hiệu quả các nghị quyết về chiến lược bảo vệ Tổ quốc. Đơn vị cần chủ động nắm chắc tình hình, tham mưu kịp thời và tập trung xây dựng lực lượng theo hướng "tinh, gọn, mạnh".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Quân khu 5 cần phối hợp chặt chẽ với địa phương xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng và chú trọng xây dựng "thế trận lòng dân".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng với danh hiệu cao quý vừa đón nhận, Quân khu 5 sẽ tiếp tục nỗ lực phấn đấu, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.
Trong sáng nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác đã đến dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trồng cây lưu niệm tại Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Quân khu 5 và Bảo tàng Khu 5. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã ghi lưu bút vào sổ vàng truyền thống của Quân khu 5.
Từ 7h hôm nay, sân nhà văn hóa thôn Tri Lễ, xã Dân Hòa chật kín người, dù hơn 8h việc chi trả tiền đền bù mới bắt đầu. Người dân tập trung từ sớm, cầm sẵn giấy tờ, mắt dõi vào khu vực làm thủ tục.
Đến sớm, nhiều người tranh thủ trò chuyện, nhắc chuyện ngày nhận ruộng từ đầu những năm 1990, chuyện cấy cày, mùa vụ, những năm được mùa nhưng thu nhập vẫn chỉ đủ trang trải, không có tích lũy. Rồi câu chuyện dần chuyển sang hiện tại, người hỏi nhau được đền bù bao nhiêu, người chia sẻ cách chia tiền cho con, người lại băn khoăn không biết nên làm gì khi không còn ruộng.
Bên trong nhà văn hóa, khoảng 15 cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Dân Hòa được phân công làm việc. Các dãy bàn được bố trí để người dân ngồi đối chiếu lại số liệu trước khi ký nhận tiền. Tại cửa, một cán bộ tiếp nhận căn cước công dân, thông báo buổi sáng sẽ giải quyết khoảng 50 trong tổng số 104 hộ, số còn lại chuyển sang buổi chiều.
Những người vừa làm xong thủ tục bước ra sân nhà văn hóa đã lập tức được hỏi han: "Được bao nhiêu?", "Tính làm gì chưa?". Những câu hỏi lặp lại, nhưng câu trả lời phần lớn vẫn chưa rõ ràng.
Chị Nguyễn Thị Xuân, 46 tuổi, nhận khoảng 3 tỷ đồng cho hơn 2.700 m2 đất nông nghiệp. Gia đình có 8 người, số tiền được chia cho các con nên phần vợ chồng giữ lại chỉ hơn một tỷ đồng. Chị nói khoản tiền này lớn hơn bất kỳ số tiền nào từng có, nhưng cũng khiến chị bối rối.
"Tiền nhiều thật, nhưng chưa biết làm gì. Đất giờ không mua nổi, vàng thì lên xuống. Xây nhà thì sợ hết tiền mà không xây cũng không biết để làm gì", chị nói.
Trước đây, nguồn sống của gia đình chị chủ yếu trông vào vài sào ruộng và những công việc làm thuê. Khi đất bị thu hồi, sinh kế gần như mất. Chồng chị làm thợ xây, còn chị ai thuê gì làm nấy. Làng có nghề làm nón, đan lát nhưng thu nhập mỗi ngày chỉ 50.000-100.000 đồng, không đủ tạo sự ổn định.
"Giờ chỉ mong khu đô thị làm lên thì có thêm việc", chị mong mỏi.
Cách đó không xa, bà Nghiêm Thị Ngoãn, 77 tuổi, nhận 3,6 tỷ đồng cho 9 sào ruộng (mỗi sào ruộng Bắc Bộ 360 m2). Số tiền dự kiến được chia cho bốn người con. Cả đời gắn với ruộng đồng, giờ không còn đất canh tác, bà "không biết làm gì ra tiền, sợ tiêu dần rồi hết".
Ở tuổi gần 80, ông Nguyễn Trọng Bình đã trải qua nhiều lần đất bị thu hồi. Từ gần một mẫu ruộng ban đầu, qua các đợt làm đường, xây dựng công trình, diện tích canh tác của gia đình dần thu hẹp, đến nay không còn gì. Trước gia đình ông chủ yếu cấy lúa, chăn nuôi thêm, cũng chỉ đủ ăn. Với 2,5 tỷ đồng vừa nhận, ông dự định chia cho các con, phần còn lại gửi ngân hàng để chi tiêu dần.
"Trước có ruộng, không bao giờ lo đói. Giờ hết ruộng, phải đong gạo, nghĩ cũng xót ruột", ông nói.
Cách Tri Lễ khoảng 10 km, tại thôn Từ Am, xã Tam Hưng, trong sáng nay 98 hộ dân được nhận hơn 200 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho gần 200.000 m2 đất thu hồi. Việc chi trả diễn ra trật tự, nhanh chóng, hầu hết gia đình đã có phương án chia cho con cái làm vốn hoặc gửi tiết kiệm.
Những gì diễn ra tại Dân Hòa hay Tam Hưng chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi lớn tại khu vực phía nam Hà Nội. Dự án Khu đô thị thể thao Olympic, khởi công cuối năm 2025, có quy mô hơn 9.100 ha, tổng mức đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng, trải dài qua 11 xã, dự kiến phục vụ hơn một triệu dân.
Riêng tại xã Thanh Oai, diện tích thu hồi khoảng 845 ha, liên quan gần 15.000 thửa đất, với tổng kinh phí bồi thường hàng nghìn tỷ đồng. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2026 để kịp tiến độ dự án.
Với người dân ở cả Tri Lễ và Từ Am, mối quan tâm chung vẫn là làm gì để có nguồn thu ổn định sau khi không còn đất sản xuất, nhất là với những lao động trung niên, ít cơ hội chuyển đổi nghề.
Ngân hàng Thế giới khuyến nghị tiền bồi thường khi thu hồi đất cần được coi là nguồn vốn tái thiết sinh kế thay vì chỉ là khoản thu nhập ngắn hạn. Nếu không có kế hoạch sử dụng hợp lý, nhiều hộ có thể giảm thu nhập sau một thời gian, do mất tư liệu sản xuất nhưng không tạo được nguồn thu mới bền vững.
Tổ chức này cũng khuyến nghị cần đi kèm các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo kỹ năng và tư vấn tài chính, đồng thời khuyến khích người dân phân bổ nguồn tiền theo hướng dài hạn, như đầu tư sản xuất, kinh doanh nhỏ hoặc tích lũy an toàn.
