Trung Đông sáng 3-5: Ông Trump nói có thể tấn công Iran

Thỏa thuận đóng 3 tàu hộ vệ lớp Mogami được Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro công bố tại Melbourne, theo Hãng tin Kyodo News. Ba chiếc tàu chiến này sẽ được đóng tại Nhật Bản.

Tại cuộc họp báo chung trên tàu khu trục lớp Mogami Kumano sau cuộc đàm phán, ông Marles cho hay chiếc đầu tiên dự kiến sẽ được bàn giao cho Úc vào tháng 12.2029.

Chính phủ Úc, được Nhật Bản xem là đối tác quan trọng trong việc duy trì ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cho hay sẽ đầu tư tới 20 AUD (14,4 tỉ USD) trong 10 năm để phát triển hạm đội mới.

Hai bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Úc cũng đã ký một văn bản cam kết phối hợp chặt chẽ để đảm bảo dự án tiến triển một cách suôn sẻ.

Kyodo News dẫn một số nguồn thạo tin tiết lộ rằng các hợp đồng đã được ký kết giữa chính phủ Úc và các công ty, trong đó có Mitsubishi Heavy Industries Ltd. Công ty này đóng các tàu lớp Mogami.

Bộ trưởng Koizumi nhấn mạnh dự án đóng tàu chiến cho Úc sẽ "tăng cường đáng kể khả năng tương tác và mang lại lợi ích rộng lớn, bao gồm cải thiện khả năng đóng tàu cũng như bảo trì và duy trì hoạt động".

Bộ trưởng Marles cũng nhấn mạnh dự án này sẽ "mang lại rất nhiều cơ hội cho Úc và sự phát triển của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước".

Chính phủ Úc lưu ý trong một thông cáo báo chí rằng tàu hộ vệ lớp Mogami được nâng cấp có tầm hoạt động lên đến 18.500 km và hệ thống phóng thẳng đứng có 32 ống phóng.

Loại tàu này sẽ được trang bị tên lửa đất đối không và chống hạm, có khả năng vận hành trực thăng chiến đấu trên biển MH-60R Seahawk, với thủy thủ đoàn gồm 92 người.

Tin Gốc: Thanh Niên

"Giờ đây, sau 40 ngày chiến sự, khi Mỹ đã hết hy vọng đạt được bất kỳ mục tiêu nào trong cuộc chiến với Iran, họ lại đề xuất đàm phán", Ngoại trưởng Abbas Araghchi hôm nay nói trước báo giới tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ. "Chúng tôi không có chút niềm tin nào vào người Mỹ. Đây chính là trở ngại lớn nhất trên con đường thực hiện mọi nỗ lực ngoại giao. Chúng tôi có đủ lý do để không tin tưởng Mỹ, trong khi họ không có lý do gì để không tin tưởng chúng tôi".

Dù mô tả lệnh ngừng bắn hiện nay giữa Iran với Mỹ đang "rất chông chênh", ông Araghchi khẳng định Tehran vẫn cố gắng duy trì nó nhằm tạo không gian cho các nỗ lực ngoại giao.

Người đứng đầu Bộ Ngoại giao Iran cho biết thêm Tehran đã "nhận được các thông điệp" từ phía Washington về việc tiếp tục các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.

"Những tin đồn về việc Mỹ bác bỏ đề xuất từ Iran hay Iran từ chối đề xuất của Mỹ, thực ra là chuyện của vài ngày trước, khi ông Trump đăng bài nói rằng điều đó là không thể chấp nhận được", ông Araghchi phát biểu trước các phóng viên. "Tuy nhiên, sau đó chúng tôi lại nhận được thông điệp từ phía Mỹ nói rằng họ sẵn sàng tiếp tục đàm phán và duy trì mối tương tác này", ông cho hay.

Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh tất cả tàu thuyền hiện nay đều có thể đi qua eo biển Hormuz với điều kiện họ phải phối hợp cùng hải quân Iran, ngoại trừ những tàu thuộc các nước "đang có xung đột" với Iran.

Tuy nhiên, ông lưu ý tình hình xung quanh tuyến đường thủy huyết mạch này đang "rất phức tạp".

Khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng đón nhận Bắc Kinh trong vai trò trung gian hòa giải hay không, ông Araghchi cho hay Iran trân trọng nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng giúp đỡ.

"Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp với Trung Quốc", ông nói. "Chúng tôi là đối tác chiến lược và chúng tôi biết người Trung Quốc có thiện chí. Vì vậy, bất cứ điều gì họ có thể làm để hỗ trợ ngoại giao đều được hoan nghênh".

"Chúng tôi hy vọng với tiến triển của các cuộc đàm phán, chúng ta sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để Hormuz được bảo đảm an toàn và chúng ta có thể đẩy nhanh việc bình thường hóa hoạt động giao thông qua eo biển", Ngoại trưởng Iran nói thêm.

Trung Quốc có quan hệ thân thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á. Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz.

Vài giờ trước khi ông Araghchi phát biểu, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông đang cạn dần kiên nhẫn với Iran. Ông cho biết đã đạt được đồng thuận trong các cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rằng Tehran phải mở cửa trở lại eo biển Hormuz.

Ngay trước khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp nhau để dùng trà chiều hôm nay, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã ra một tuyên bố thẳng thắn bày tỏ thất vọng về cuộc chiến của Mỹ - Israel với Iran: "Cuộc xung đột đáng lẽ không nên xảy ra này không có lý do gì để tiếp tục".

Trên chuyến bay trở về Mỹ, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông không "yêu cầu bất kỳ sự hỗ trợ nào" từ Trung Quốc về vấn đề Iran.

Mỹ và Israel phát động chiến dịch chống lại Iran vào ngày 28/2, kéo theo các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel cũng như đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh. Iran cũng gần như phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với vận chuyển dầu và năng lượng của thế giới, từ khi chiến sự bùng phát. Trong khi đó, Mỹ cũng áp phong tỏa với các cảng của Iran.

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Iran ngày 10/5 chuyển cho Pakistan phản hồi của họ đối với đề xuất hòa bình của Mỹ, trọng tâm là yêu cầu kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon. Iran muốn được bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh "quyền chủ quyền" của họ đối với eo biển Hormuz. Tổng thống Trump mô tả phản hồi của Iran là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Trưởng đoàn đàm phán Iran ngày 12/5 tuyên bố Mỹ phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran, nếu không sẽ đối mặt thất bại.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin Reuters, ngày 3-5, Washington và Tehran tiếp tục đấu khẩu dữ dội giữa lúc đàm phán hòa bình bế tắc.

Trong thông cáo chính thức, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Mỹ đang đứng trước hai lựa chọn: hoặc "một chiến dịch quân sự bất khả thi", hoặc "một thỏa thuận tồi" với Tehran.

Lực lượng này đồng thời nhấn mạnh "phạm vi ra quyết định của Mỹ đã thu hẹp lại".

Trước đó, ngày 2-5, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi khẳng định "quả bóng đang ở phía Mỹ" và Washington phải chọn giữa "con đường ngoại giao hoặc tiếp tục cách tiếp cận đối đầu".

Theo ông Gharibabadi, Iran "đã sẵn sàng cho cả hai con đường".

Đáp lại những lời cảnh báo trên, ông Trump cho biết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẽ sớm xem xét kế hoạch Iran vừa gửi sang.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Tôi không thể tưởng tượng nổi nó có thể được chấp nhận. Iran chưa phải trả cái giá đủ lớn cho những gì họ đã làm trong 47 năm qua".

Cũng trong ngày 3-5, ông Mohsen Rezaei - cố vấn quân sự cho Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei - viết trên X rằng các lực lượng nước này sẵn sàng đánh chìm tàu chiến Mỹ.

Ông Rezaei cảnh báo: "Hãy chuẩn bị đối mặt với một nghĩa địa của tàu sân bay và lực lượng các ngươi".

Ngày 3-5, quân đội Israel (IDF) phát cảnh báo khẩn, yêu cầu cư dân của 11 thị trấn và làng ở miền Nam Lebanon rời khỏi nhà, di chuyển ít nhất 1.000m tới khu vực trống.

Theo Reuters, Tel Aviv cáo buộc lực lượng Hezbollah đã vi phạm lệnh ngừng bắn. Do đó, Israel cần tiến hành các chiến dịch chống lại lực lượng này. IDF đồng thời cảnh báo bất kỳ ai ở gần các tay súng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ bị tấn công.

Những tuyên bố trên trực tiếp đe dọa đến lệnh ngừng bắn mong manh giữa Israel và Hezbollah.

Thực tế dù đã có lệnh ngừng bắn, Israel và Hezbollah vẫn thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm và tiến hành những cuộc tấn công hạn chế vào nhau. Tuy nhiên đến nay, lệnh ngừng bắn chưa sụp đổ hoàn toàn.

Nếu lệnh ngừng bắn chính thức bị phá vỡ, tiến trình đàm phán Mỹ - Iran, vốn đang bế tắc, hoàn toàn có thể bị đình trệ hơn. Tehran đã nhiều lần nhấn mạnh các cuộc đàm phán với Washington không thể tiếp tục nếu lệnh ngừng bắn ở Lebanon không được duy trì.

Trong đề xuất hòa bình 14 điểm vừa gửi cho Mỹ, Iran cũng nêu rõ việc "kết thúc chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm Lebanon" là một yêu cầu chính.

Ngày 3-5, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi. Ông đã yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.

Ông Wadephul viết trên X: "Tôi nhấn mạnh rằng Đức ủng hộ giải pháp đàm phán. Là một đồng minh thân cận của Mỹ, chúng tôi chia sẻ cùng mục tiêu: Iran phải hoàn toàn từ bỏ vũ khí hạt nhân và ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz".

Cuộc điện đàm diễn ra trong bối cảnh Berlin nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa ông Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Ngày 27-4, ông Merz tuyên bố Iran đang "làm bẽ mặt" Washington tại bàn đàm phán, kéo theo loạt phản ứng giận dữ từ Washington.

Mỹ sau đó thông báo điều chuyển 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ quân sự ở Đức. Ông Trump cũng tuyên bố thuế quan của Mỹ với ô tô và xe tải nhập từ Liên minh châu Âu (EU) sẽ tăng từ 15% lên 25% trong những ngày tới.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ