Câu chuyện ấy không lạ, thậm chí ngày càng phổ biến trong nhịp sống hiện đại – nơi người trẻ tất bật với công việc, còn người già lặng lẽ học cách sống không phiền ai.
Từ lâu, câu “trẻ cậy cha, già cậy con” như một quy luật tự nhiên của đời sống gia đình Việt. Trẻ nhỏ cần sự chở che, người già cần điểm tựa. Nhưng quy luật ấy đang chịu nhiều thách thức khi xã hội chuyển động nhanh hơn, khi mỗi cá nhân phải chạy đua với cơm áo, với áp lực nghề nghiệp và cả những kỳ vọng thành công.
Trong guồng quay ấy, thời gian dành cho cha mẹ già – thứ tưởng như hiển nhiên – lại trở thành điều xa xỉ.
Không khó bắt gặp những gia đình con cái sống xa nhà, thậm chí ở nước ngoài. Khoảng cách địa lý kéo theo khoảng cách chăm sóc. Những cuộc gọi vội vã thay cho những bữa cơm chung. Những khoản tiền gửi về thay cho sự hiện diện.
Vật chất có thể đủ đầy hơn, nhưng sự cô đơn của người già lại khó đo đếm. Họ không thiếu tiền, nhưng thiếu người trò chuyện. Không thiếu thuốc men, nhưng thiếu cảm giác được quan tâm.
Ở chiều ngược lại, cũng cần nhìn nhận công bằng rằng người trẻ hôm nay không hề vô tâm. Họ đang gánh trên vai nhiều áp lực hơn thế hệ trước: chi phí sinh hoạt tăng cao, cạnh tranh nghề nghiệp khốc liệt, trách nhiệm với gia đình nhỏ của chính mình.
Có những người con muốn ở gần cha mẹ, nhưng công việc không cho phép. Có những người muốn dành thời gian, nhưng quỹ thời gian lại quá hạn hẹp. Giữa hai chữ “hiếu” và “sống”, họ nhiều khi phải lựa chọn trong day dứt.
Vấn đề vì thế không thể giải quyết bằng việc quy trách nhiệm cho một phía. Điều cần thiết hơn là tìm ra cách để người già không bị bỏ lại phía sau, ngay cả khi con cái không thể ở bên thường xuyên.
Trước hết, chính người cao tuổi cũng cần được trao cơ hội để “tự chủ” nhiều hơn trong đời sống. Sự phụ thuộc hoàn toàn vào con cái, trong bối cảnh xã hội thay đổi, có thể khiến họ dễ rơi vào trạng thái bị động và tổn thương.
Những mô hình câu lạc bộ người cao tuổi, các hoạt động cộng đồng, lớp học kỹ năng, thậm chí là việc tiếp cận công nghệ – như sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội – có thể giúp họ mở rộng thế giới của mình. Khi có bạn bè, có hoạt động, có kết nối, cảm giác cô đơn sẽ giảm đi đáng kể.
Bên cạnh đó, hệ thống an sinh xã hội cần đóng vai trò mạnh mẽ hơn. Dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, trung tâm dưỡng lão, y tế cộng đồng… không nên bị nhìn nhận như “giải pháp cuối cùng” hay “biểu hiện của sự bất hiếu”, mà cần được xem là một phần tất yếu của xã hội hiện đại.
Ở nhiều quốc gia, việc người già sống tại các cơ sở chăm sóc chuyên nghiệp là lựa chọn bình thường, thậm chí tích cực, vì họ được chăm sóc tốt hơn và có môi trường giao lưu phù hợp.
Tuy nhiên, dù xã hội có phát triển đến đâu, vai trò của gia đình vẫn không thể thay thế. Một cuộc gọi hỏi thăm, một chuyến về thăm nhà, một bữa cơm sum họp – những điều tưởng nhỏ bé ấy lại có giá trị tinh thần rất lớn đối với người già.
Sự quan tâm không nhất thiết phải là những điều lớn lao, mà nằm ở sự đều đặn và chân thành. Đôi khi, chỉ cần người già cảm nhận mình vẫn là một phần quan trọng trong cuộc sống của con cái, họ đã thấy đủ ấm lòng.
Câu hỏi “người già nương vào đâu khi con bận rộn?” vì thế không có một đáp án duy nhất. Đó phải là sự kết hợp của nhiều yếu tố: sự thích nghi của chính người cao tuổi, sự hỗ trợ của xã hội, và trên hết là sự kết nối bền chặt trong gia đình. Khi mỗi yếu tố đều được quan tâm đúng mức, người già sẽ không còn cảm thấy bị bỏ rơi, dù con cái không thể lúc nào cũng ở bên.
Xã hội hiện đại có thể thay đổi nhiều giá trị, nhưng nhu cầu được yêu thương và quan tâm của con người thì không đổi. Người trẻ hôm nay rồi cũng sẽ già đi. Cách họ đối xử với cha mẹ hôm nay, phần nào sẽ là cách họ được đối xử trong tương lai. Đó không phải là sự “trả giá”, mà là một vòng tuần hoàn của tình cảm và trách nhiệm.
Để rồi, một ngày nào đó, câu hỏi “già cậy ai?” sẽ không còn là nỗi lo canh cánh, mà trở thành một lời nhắc nhẹ nhàng rằng: mỗi người dù ở độ tuổi nào đều xứng đáng có một điểm tựa – không chỉ từ gia đình, mà từ cả một xã hội biết quan tâm và sẻ chia.
Vitamin C là một vi chất quan trọng giúp cơ thể duy trì sức khỏe toàn diện, đặc biệt là tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ làn da trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Nhờ khả năng hỗ trợ hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật, vitamin C còn góp phần phòng ngừa tình trạng thiếu máu.
Bên cạnh đó, vitamin C còn được biết đến như một chất chống oxy hóa mạnh, giúp trung hòa các gốc tự do – nguyên nhân gây lão hóa và tổn thương tế bào. Việc bổ sung vitamin C đều đặn từ các nguồn tự nhiên giúp kích thích sản sinh collagen, từ đó cải thiện độ đàn hồi của da, hỗ trợ quá trình lành vết thương và giữ cho làn da luôn tươi trẻ.
Trong số các loại trái cây phổ biến, ổi được xem là một trong những nguồn trái cây giàu vitamin C tự nhiên hàng đầu. Một nghiên cứu đánh giá trên 74 giống ổi khác nhau cho thấy hàm lượng vitamin C trung bình đạt khoảng 221 mg/100g, với mức dao động từ 152 đến 284 mg/100g tùy theo giống và điều kiện trồng trọt. Kết quả này cho thấy ngay cả ở mức thấp, ổi vẫn cung cấp lượng vitamin C cao hơn nhiều loại trái cây quen thuộc.
Dữ liệu dinh dưỡng từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cũng củng cố nhận định này khi cho thấy ổi tươi chứa khoảng 228 mg vitamin C/100g, tương đương gấp khoảng 4 lần so với cam. Điều này giúp ổi trở thành lựa chọn đáng chú ý trong việc bổ sung vitamin C hàng ngày. Theo Medical News Today, vitamin C trong ổi mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể thông qua những cơ chế khác nhau.
Điều đáng nói dưỡng chất này tham gia trực tiếp vào quá trình tổng hợp collagen - thành phần cấu tạo nên da, mạch máu, xương và sụn. Khi cơ thể được cung cấp đủ vitamin C, quá trình tái tạo mô diễn ra hiệu quả hơn, giúp vết thương mau lành, đồng thời duy trì độ đàn hồi của da và sự bền vững của thành mạch. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp làm chậm các dấu hiệu lão hóa theo thời gian.
Không chỉ vậy, vitamin C trong ổi còn được ghi nhận khả năng hỗ trợ hấp thu sắt, đặc biệt là sắt từ nguồn thực vật vốn khó hấp thu hơn. Dưỡng chất này giúp chuyển sắt sang dạng dễ hòa tan và dễ hấp thu tại ruột, từ đó cải thiện hiệu quả sử dụng sắt trong cơ thể. Nhờ vậy, việc bổ sung vitamin C đầy đủ có thể góp phần giảm nguy cơ thiếu máu, hạn chế tình trạng mệt mỏi, chóng mặt kéo dài do thiếu sắt.
Ở cấp độ tế bào, theo Healthline, vitamin C hoạt động như một "lá chắn" chống lại các tác nhân gây hại từ môi trường. Nó giúp trung hòa các gốc tự do sinh ra từ ô nhiễm, khói bụi, căng thẳng hoặc tia UV, từ đó hạn chế tổn thương tế bào và giảm áp lực lên cơ thể. Cơ chế này đặc biệt quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài và hỗ trợ cơ thể thích nghi với môi trường sống hiện đại.
Ngoài ra, vitamin C còn tham gia vào quá trình điều hòa phản ứng viêm và hỗ trợ chức năng mạch máu. Khi được cung cấp đầy đủ, dưỡng chất này có thể giúp cải thiện độ linh hoạt của thành mạch, góp phần ổn định tuần hoàn và hỗ trợ sức khỏe tim mạch ở một mức độ nhất định.
Với hàm lượng vitamin C cao vượt trội, ổi không chỉ đơn thuần là nguồn bổ sung vi chất mà còn góp phần hỗ trợ cơ thể toàn diện, từ phục hồi mô, hấp thu dinh dưỡng đến bảo vệ tế bào và duy trì hoạt động ổn định của nhiều hệ cơ quan.
Chị B.A.D. (37 tuổi, Tp.HCM) đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khi siêu âm cho chị, bác sĩ bất ngờ phát hiện một viên sỏi như quả trứng gà ở túi mật. Kết quả chụp MRI sau đó cho thấy viên sỏi lớn tới 67x35mm khiến túi mật giãn to bất thường. Đáng chú ý, dù sỏi đã tồn tại lâu, người bệnh hầu như không có triệu chứng rõ rệt.
Ngay sau đó, chị D. được bác sĩ chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật để phòng ngừa biến chứng. Trong quá trình mổ, viên sỏi được ghi nhận có kích thước hơn 5cm, bằng một quả trứng gà. Chị D. đã sốc nặng khi bác sĩ thông báo chị phải cắt bỏ túi mật vì sỏi túi mật và mật đã hết chức năng. Tuy nhiên, ca phẫu thuật không quá khó, người bệnh bình phục nhanh.
Theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, Khoa Ngoại Bệnh viện Gia An 115, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe.
Đáng chú ý, bệnh nhân hầu như không có triệu chứng trước đó dù viên sỏi đã tồn tại trong thời gian dài. Trước nguy cơ biến chứng, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận viên sỏi có kích thước hơn 5 cm, gần bằng một quả trứng gà. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện sau vài ngày điều trị.
Theo bác sĩ, không phải mọi trường hợp sỏi túi mật đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những viên sỏi kích thước lớn (thường từ 3cm trở lên), chiếm gần hết lòng túi mật hoặc có nguy cơ biến chứng, phẫu thuật cắt túi mật là phương pháp điều trị hiệu quả nhằm xử trí triệt để và phòng ngừa rủi ro.
Cũng theo ThS.BS Phan Bảo Toàn, nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, sỏi túi mật có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, hội chứng Mirizzi, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở các trường hợp sỏi lớn. Những biến chứng này có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.
Chế độ ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân phổ biến dẫn đến sỏi túi mật.
Nhịn ăn sáng: Sau một đêm, túi mật cần được kích thích co bóp để đẩy mật. Nếu bạn không ăn sáng, mật không được tiêu thụ, lưu trữ lâu ngày sẽ cô đặc lại.
Ăn ít rau xanh: Thói quen này khiến nhu động ruột và đường mật giảm, làm dịch mật ứ đọng, dễ hình thành sỏi bùn và gây tắc mật. Ngược lại, rau củ quả kích thích lưu thông mật, giảm nguy cơ viêm và tạo sỏi, vì vậy mỗi người nên bổ sung khoảng 500g rau xanh mỗi ngày.
Ăn nhiều dầu mỡ: Thường xuyên nạp vào cơ thể đồ chiên rán làm tăng cholesterol và triglycerid trong dịch mật, tạo điều kiện kết tinh thành sỏi.
Thực phẩm chế biến sẵn: Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm tinh chế, ít chất xơ như đồ hộp, nước hầm, cháo dinh dưỡng… cũng làm giảm nhu động ruột, khiến mật kém lưu thông.
Từ trường hợp trên, bác sĩ Toàn khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có yếu tố nguy cơ như béo phì, ăn nhiều dầu mỡ, ít vận động nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm ổ bụng, để phát hiện sớm bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Người dân cũng cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng và phải "mất mật" đáng tiếc.
Ngày 29/4, ông Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, ngành y tế và chính quyền địa phương đang tập trung toàn lực để khoanh vùng, không để dịch lan rộng; đồng thời thực hiện tốt công tác thu dung, khám và điều trị cho bệnh nhân.
Theo thông tin từ CDC Hà Tĩnh, từ ngày 3/4/2026 đến nay, trên địa bàn TDP Hợp Tiến, phường Vũng Áng xuất hiện 4 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue. Đây được xác định là ổ dịch sốt xuất huyết Dengue đầu tiên trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm đến nay.
Từ những ca bệnh đầu tiên, tại TDP Hợp Tiến hằng ngày đều phát hiện các ca mắc mới, đến nay đã ghi nhận 46 ca. Điều này cho thấy tình hình dịch sốt xuất huyết tại phường Vũng Áng đang có những diễn biến phức tạp.
Theo CDC Hà Tĩnh, nguyên nhân là do ở khu vực này là mật độ dân cư dày, công tác vệ sinh môi trường chưa thực sự đảm bảo, vẫn còn các dụng cụ phế thải chứa nước, tạo điều kiện cho muỗi sinh sôi, phát triển.
Người dân hầu hết đi làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp nên không thường xuyên ở nhà để phối hợp với lực lượng chức năng triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Do đó, công tác khoanh vùng, dập dịch gặp nhiều khó khăn, thách thức.
Ngoài ra, trong bối cảnh thời tiết nắng nhiều kèm theo các đợt mưa xen kẽ sẽ tạo điều kiện cho muỗi phát triển, khiến cho dịch sốt xuất huyết có nguy cơ diễn biến phức tạp, khó lường hơn.
Ổ dịch sốt xuất huyết tại phường Vũng Áng là ổ dịch đầu tiên được ghi nhận trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm 2026 đến nay. Việc xuất hiện ổ dịch cho thấy nguy cơ có thể lây lan, bùng phát trên diện rộng nếu chủ quan, lơ là.
Để phòng chống dịch, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh đã nhanh chóng triển khai công tác giám sát, cấp phát hàng chục kg hóa chất và hướng dẫn kỹ thuật phun diệt muỗi cho lực lượng y tế cơ sở. Cán bộ y tế cơ sở tăng cường giám sát cộng đồng để phát hiện kịp thời các ca bệnh.
Ngay sau khi xuất hiện ổ dịch, UBND phường đã chỉ đạo trạm y tế tập trung tuyên truyền cho người dân các biện pháp phòng, tránh. Tổ chức phun hóa chất diệt muỗi tại các nhà có ca bệnh và mở rộng bán kính 200m. Đồng thời, huy động các đoàn viên, hội viên và người dân ra quân vệ sinh môi trường, lật úp các phế thải, dụng cụ chứa nước không cần thiết.
Mặc dù ngành y tế và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp phòng, chống song ổ dịch sốt xuất huyết tại TDP Hợp Tiến vẫn diễn biến phức tạp, điều này đòi hỏi cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn.
Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, trong cuộc chiến phòng chống dịch hiện nay, ý thức của mỗi người dân đóng vai trò then chốt. Việc chủ động phòng, chống dịch, đặc biệt là tiêu diệt véc-tơ truyền bệnh vẫn là chiến lược quan trọng trong công tác ngăn ngừa bệnh sốt xuất huyết hiện nay.
Trong đó, phải thực hiện tốt nhất phương châm không có muỗi vằn, không có bọ gậy, lăng quăng, không có sốt xuất huyết. Người dân chủ động dọn dẹp nhà cửa, sân vườn, lật úp các vật dụng chứa nước không cần thiết, diệt lăng quăng, diệt muỗi. Khi ngủ mắc màn để phòng muỗi đốt.
Đồng thời, trước diễn biến phức tạp của dịch, chính quyền địa phương cần vào cuộc quyết liệt, bố trí lực lượng phụ trách từng địa bàn, theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để tiêu diệt lăng quăng, bọ gậy.
