Trong những lần lái xe ở nước ngoài, từ Mỹ, Anh đến một số quốc gia châu Á, tôi nhận thấy một chi tiết rất nhỏ nhưng gần như không bao giờ bị bỏ qua: trước khi đổ xăng, tài xế luôn tắt máy. Không cần nhắc nhở nhiều, không cần tranh cãi, đó gần như là một thói quen mặc định.
Ở nhiều trạm xăng, quy định này được thể hiện rõ ràng bằng biển báo hoặc được nhân viên trực tiếp yêu cầu. Thậm chí, trong một số trường hợp, nếu tài xế không tắt máy, việc bơm nhiên liệu có thể bị từ chối. Các tiêu chuẩn an toàn của Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy Quốc gia Hoa Kỳ (National Fire Protection Association) hay hướng dẫn từ Cơ quan An toàn và Sức khỏe Lao động (Health and Safety Executive) của Anh quốc đều xem đây là yêu cầu bắt buộc trong vận hành trạm nhiên liệu.
Điều khiến tôi băn khoăn là vì sao một thao tác đơn giản như vậy lại được áp dụng nghiêm túc đến thế. Khi tìm hiểu kỹ hơn, tôi nhận ra câu trả lời không nằm ở thói quen, mà ở các nguyên tắc an toàn rất cụ thể.
Trước hết, nguy cơ lớn nhất khi đổ xăng không đến từ xăng lỏng, mà từ hơi xăng. Ngay khi mở nắp bình, hơi xăng bắt đầu bay ra và tích tụ quanh khu vực miệng bình nhiên liệu. Đây là hỗn hợp rất dễ bắt lửa. Trong điều kiện phù hợp, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể khiến ngọn lửa bùng lên nhanh chóng.
Vấn đề là, khi xe vẫn nổ máy, nguy cơ phát sinh tia lửa (dù rất nhỏ) luôn tồn tại. Hệ thống điện trên xe, từ bugi đến các thiết bị đóng ngắt, vẫn hoạt động liên tục. Trong phần lớn thời gian, những yếu tố này hoàn toàn an toàn. Nhưng trong môi trường giàu hơi xăng, mức độ rủi ro tăng lên đáng kể, và đó là điều mà các quy chuẩn an toàn không cho phép bỏ qua.
Bên cạnh yếu tố điện, nhiệt lượng từ động cơ cũng là một biến số cần tính đến. Sau khi vận hành, một số bộ phận của xe có thể đạt nhiệt độ cao. Dù không trực tiếp tiếp xúc với nhiên liệu, việc giữ động cơ hoạt động trong lúc tiếp nhiên liệu vẫn làm gia tăng nguy cơ tổng thể, đặc biệt trong không gian kín hoặc khu vực có tích tụ hơi xăng.
Một điểm khác mà tôi rất thường nghe nhắc đến tại các trạm xăng ở nước ngoài là tĩnh điện. Nhân viên thường khuyến cáo không nên ra vào xe trong lúc bơm xăng, bởi việc ma sát giữa cơ thể và ghế ngồi có thể tạo ra điện tích. Khi chạm vào vòi bơm hoặc bề mặt kim loại, điện tích này có thể phóng ra dưới dạng tia lửa nhỏ, nhưng hoàn toàn đủ để kích hoạt cháy trong môi trường có hơi xăng.
Từ những yếu tố đó, có thể thấy việc tắt máy không phải là quy định mang tính hình thức, mà là một bước nhằm loại bỏ một trong những nguồn rủi ro quan trọng nhất. Khi kết hợp với các biện pháp khác như kiểm soát tĩnh điện, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử hay đảm bảo thông thoáng, nguy cơ cháy nổ sẽ được giảm xuống mức thấp nhất có thể.
Quay trở lại Việt Nam, tôi nhận thấy quy định tắt máy khi đổ xăng thực ra cũng không phải là điều xa lạ. Rất nhiều các trạm nhiên liệu hiện nay đều đã có biển nhắc nhở. Và trong nhiều trường hợp, nhân viên cũng yêu cầu tài xế thực hiện. Tuy nhiên, mức độ tuân thủ vẫn chưa thực sự đồng đều, nếu không muốn nói rằng hầu hết đang thực hiện theo kiểu “cho có”, cho đủ thủ tục. Còn với các tài xế, rất nhiều người vẫn giữ thói quen để xe nổ máy, khi cho rằng việc dừng lại chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.
Từ trải nghiệm cá nhân, tôi cho rằng sự khác biệt nằm ở cách mỗi người nhìn nhận mức độ rủi ro. Ở nhiều quốc gia, quy định này được tuân thủ gần như tuyệt đối, không chỉ vì sự giám stas, kiểm soát chặt chẽ, mà quan trọng hơn vì nó được hiểu đúng là một nguyên tắc an toàn cơ bản. Trong khi đó, nếu xem nhẹ hoặc coi đó là quy định “thủ tục”, nguy cơ vẫn luôn tồn tại, dù không phải lúc nào cũng dễ nhận thấy.
Một thao tác nhỏ như tắt máy xe có thể chỉ mất vài giây, nhưng lại giúp loại bỏ một nguồn nguy cơ tiềm ẩn trong môi trường dễ cháy như cây xăng. Khi đã hiểu rõ lý do đằng sau quy định này, việc tuân thủ không còn là nghĩa vụ, mà trở thành một thói quen cần thiết để đảm bảo an toàn cho chính mình và những người xung quanh.
* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người sống và làm việc tại TP.HCM. Đóng góp bài viết, câu hỏi xin gửi về xe@thanhnien.vn hoặc thainguyenthanhnien@gmail.com.
Ngày 14-5, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) có thông tin liên quan vụ xe đầu kéo lao vào ô tô khách trên đường Hồ Chí Minh, gây ra vụ tai nạn liên hoàn.
Theo điều tra ban đầu, nguyên nhân vụ việc do lái xe đầu kéo N.Q.H. đi sai phần đường quy định gây tai nạn.
Tài xế xe đầu kéo sẽ phải chịu trách nhiệm trực tiếp (gây ra lỗi chính) về hành vi vi phạm gây hậu quả (tổn hại về sức khỏe và tài sản của người tham gia giao thông khác) của vụ tai nạn.
Đồng thời phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất và tinh thần do hành vi vi phạm của mình gây nên với người chạy xe máy, hành khách, tài xế và chủ xe khách, theo Cục Cảnh sát giao thông.
Cục Cảnh sát giao thông cũng cho biết cơ quan chức năng sẽ sớm kết luận nguyên nhân của vụ tai nạn, nếu tổng thương tích của 3 hành khách từ 61% trở lên, rất có thể tài xế sẽ phải đối mặt với "vành móng ngựa".
Ngoài ra, tài xế xe máy do bám sát đuôi xe khách, nên hạn chế quan sát và không kịp giảm tốc độ hoặc dừng lại để đảm bảo an toàn dẫn đến tai nạn giao thông.
Vụ tai nạn xảy ra tại km778+800 đường Hồ Chí Minh thuộc xã Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh khoảng 8h04 ngày 12-5.
Va chạm liên hoàn xảy ra giữa xe đầu kéo do N.Q.H. (sinh năm 1983, trú tại xã Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) cầm lái, xe khách do ông H.H.Q. (sinh năm 1974, trú xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh) lái và xe máy do anh P.T.N. (sinh năm 1986, trú xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) lái.
Vụ tai nạn làm 3 người bị thương, gồm 2 người trên xe khách và người lái xe máy.
Qua vụ việc, Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo những yếu tố làm mất tập trung của lái xe, gồm sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác; làm việc riêng, không tập trung lái xe (nói chuyện, cúi xuống sàn xe lấy đồ…); mệt mỏi, buồn ngủ…
"Lái xe là một hoạt động đặc biệt, đòi hỏi phải tập trung quan sát để đưa ra những quyết định về việc xử lý tình huống (đánh lái, phanh, giảm tốc độ hoặc tăng tốc độ…). Trong đó việc tập trung quan sát là tối quan trọng", đại diện Cục Cảnh sát giao thông nói thêm với Tuổi Trẻ Online.
Chiều 3-5, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) thông tin về tình hình bảo đảm trật tự, an toàn giao thông 4 ngày nghỉ lễ (30-4 đến 3-5).
Theo đó trong 4 ngày qua, 177 vụ tai nạn giao thông xảy ra trên toàn quốc, làm chết 95 người, bị thương 114 người. So với cùng kỳ năm 2025, số tai nạn giảm 72 vụ, giảm 35 người chết, giảm 65 người bị thương.
Đại đa số tai nạn xảy ra trên đường bộ; đường sắt ghi nhận 1 vụ làm 1 người chết. Trong khi đó, đường thủy nội địa không ghi nhận sự cố.
Cùng thời điểm trên, cảnh sát giao thông toàn quốc đã lập biên bản xử lý 53.916 trường hợp vi phạm; tạm giữ 277 xe ô tô, 13.033 xe máy, 1.048 phương tiện khác.
Lực lượng chức năng đã tước 1.479 bằng lái các loại; trừ điểm 7.951 trường hợp theo quy định.
Một số vi phạm đáng chú ý là vi phạm nồng độ cồn (11.411 trường hợp); vi phạm tốc độ (13.390 trường hợp); chở quá số người quy định (391 trường hợp)…
Trên các tuyến cao tốc, cảnh sát giao thông đã phát hiện 1.649 trường hợp vi phạm, lập biên bản 275 trường hợp; gửi thông báo vi phạm 1.400 trường hợp.
Lực lượng chức năng cũng xử lý 799 trường hợp vi phạm trên đường thủy và 366 trường hợp vi phạm liên quan đường sắt.
Chiều 29-4, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM tổ chức thông xe đợt 1 tại đoạn dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Đến dự lễ thông xe có ông Trần Văn Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Nội chính Thành ủy TP.HCM và Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường.
Phát biểu tại lễ thông xe, ông Nguyễn Văn Trình, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, cho biết cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của TP.HCM và Đồng Nai, được kỳ vọng từ nhiều năm qua.
Khi hoàn thành, công trình không chỉ đáp ứng mong mỏi của hai địa phương mà còn tạo cú hích lớn cho phát triển kinh tế - xã hội toàn vùng.
Dự án được đầu tư theo quy mô giai đoạn 1 từ 4 - 6 làn xe, với tổng mức đầu tư hơn 21.000 tỉ đồng, chia thành 3 dự án thành phần.
Ông Trình nhấn mạnh đến nay, dự án đáp ứng, đủ điều kiện đưa vào khai thác giai đoạn 1 đoạn từ Km16+200 đến Km53+700, với tổng chiều dài khoảng 37,5km, thuộc hai dự án thành phần 2 và 3.
Dự án cũng mở ra không gian phát triển mới cho toàn vùng, tạo động lực thúc đẩy logistics, công nghiệp và đô thị hóa, từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, giảm tải cho quốc lộ 51.
"Dự án đã trải qua nhiều giai đoạn khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương, sự hỗ trợ từ Trung ương, đặc biệt là sự đồng thuận, chia sẻ của người dân trong việc bàn giao mặt bằng để phục vụ thi công", ông Trình nói.
Tại buổi lễ, Ban Quản lý dự án cho biết đoạn tuyến được đưa vào khai thác có điểm đầu tại Km16+000, kết nối với điểm cuối dự án thành phần 1 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu khu vực nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (thuộc địa phận xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai).
Điểm cuối đoạn khai thác nằm tại Km53+700, giao với quốc lộ 56 và tuyến tránh Bà Rịa, TP.HCM.
Đoạn tuyến trên đưa vào khai thác có 4-6 làn xe.
Cụ thể đoạn từ nút giao tạm khu vực đường Bưng Môn (Km16+000) đến nút giao Tân Hiệp (Km29+300) được bố trí 6 làn xe cùng 2 làn dừng khẩn cấp.
Đoạn từ nút giao Tân Hiệp đến nút giao quốc lộ 56 khai thác 4 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp.
Theo Ban Quản lý dự án, trong giai đoạn đầu, tuyến cao tốc được tổ chức khai thác tạm với tốc độ tối đa 80km/h và tối thiểu 60km/h.
Xe cộ được phép lưu thông là các loại ô tô dưới 9 chỗ nhằm đảm bảo an toàn khi hạ tầng chưa hoàn thiện toàn bộ.
Trong giai đoạn vận hành tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu chưa tổ chức thu phí.
Tuy nhiên tại Km18+140 theo hướng Vũng Tàu - Biên Hòa có bố trí 1 trạm thu phí nhằm ghi nhận xe cộ, phục vụ việc tính phí cho tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đang quản lý, khai thác.
Về hướng di chuyển từ Biên Hòa đi Vũng Tàu, xe cộ đi trên quốc lộ 51 (hoặc trên đường cao tốc TP.HCM - Dầu Giây đi đến nút giao quốc lộ 51) ra khỏi trạm thu phí để vào quốc lộ 51 sẽ đi vào đường Bưng Môn (cách nút giao khoảng 200m về phía Biên Hòa) khoảng 1,1km rồi di chuyển sang phải vào đường gom để vào tuyến chính cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đi về hướng Vũng Tàu.
Ở hướng từ Vũng Tàu đi TP.HCM, Dầu Giây, Biên Hòa, xe cộ di chuyển vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu tại nút giao quốc lộ 56 hoặc nút giao ĐT.992 - nối với đường Hội Bài - Châu Pha. Khi di chuyển đến Km 17+650, các phương tiện sẽ rẽ phải, tách khỏi cao tốc và nhập làn vào các điểm kết nối để đi Dầu Giây hoặc rẽ trái để đi về trung tâm TP.HCM.
