Sau dịp 30-4 và 1-5, người lao động vẫn còn một đợt nghỉ lễ 5 ngày

Ánh đèn rực rỡ, tiếng vỗ tay vang dội…, nhưng trong giây phút ấy, tôi không nghĩ về hào quang. Tôi nghĩ về một câu hỏi: "Sau hôm nay, mình sẽ làm gì để xứng đáng với danh hiệu này?".

Tôi sinh ra ở TP.HCM, lớn lên với nhịp sống nhanh, năng động của một đô thị phương Nam, nơi con người không ngại thử thách, không ngại bắt đầu lại. Còn gốc rễ của tôi là Bến Tre, vùng đất của những hàng dừa, của sông nước và của những con người nghĩa tình. Có lẽ chính sự giao thoa đó đã tạo nên tôi: một người trẻ vừa khát khao vươn ra thế giới, vừa luôn muốn quay về để cống hiến.

Ngay sau khi đăng quang, tôi hiểu rằng danh hiệu chỉ là điểm khởi đầu. Nó không cho tôi quyền lực, mà trao cho tôi trách nhiệm.

Tôi bắt đầu hành trình của mình bằng những điều rất nhỏ. Tôi cùng người dân Cần Giờ trồng cây, nhặt rác. Tôi tham gia các chiến dịch giảm rác thải nhựa, kêu gọi tiết kiệm nước, bảo vệ môi trường sống. Tôi nhận ra thay đổi lớn không đến từ những lời nói lớn, mà từ những hành động bền bỉ mỗi ngày.

Một trong những điều tôi trăn trở nhất là khoảng cách cơ hội, đặc biệt là với người lao động và thanh niên.

Từ đó, tôi triển khai dự án "Tiếng Anh cộng đồng" với những lớp học miễn phí cho người lao động, học sinh, hướng dẫn viên du lịch… Không phải để họ nói tiếng Anh thật giỏi, mà để họ có thêm một "cánh cửa" bước ra thế giới.

Tôi vẫn nhớ những buổi học đầu tiên ở Bình Tân cũ (TP.HCM). Có những cô chú lớn tuổi, những anh chị công nhân sau giờ làm vẫn ngồi học từng câu chào hỏi. Ánh mắt họ khiến tôi hiểu rằng tri thức không có tuổi, chỉ cần có cơ hội.

Tôi không muốn chỉ dừng lại ở việc trao quà. Tôi muốn tạo ra sự thay đổi bền vững.

Dự án "Vòng tay khởi nghiệp trẻ" ra đời để giúp công nhân mất việc, phụ nữ khó khăn có kỹ năng mới, tư duy mới để tự tạo sinh kế. Dự án đã đào tạo hàng trăm người, giúp họ tìm lại niềm tin trong cuộc sống.

Song song đó, "Vòng tay xanh Mê Kông" hướng đến phụ nữ miền Tây, những người chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến đổi khí hậu. Tôi muốn họ không chỉ thích nghi, mà còn chủ động thay đổi cuộc sống của mình.

Tôi học được rằng giúp một người bằng tiền là tạm thời; giúp một người bằng tri thức mới là con đường lâu dài.

Có một ngày, tôi đứng giữa hàng nghìn bức tranh của các em nhỏ trong cuộc thi Thành phố xanh - Đẹp như trong tranh.

Một em bé viết: "Con muốn sau này vẫn còn thấy chim bay về thành phố".

Tôi lặng đi!

Cuộc thi không chỉ là một hoạt động nghệ thuật. Nó là cách để gieo một hạt giống, hạt giống của tình yêu thiên nhiên, của trách nhiệm với môi trường, vào tâm hồn thế hệ trẻ.

Tôi tin rằng nếu mỗi người trẻ giữ trong tim một "thành phố xanh", thì tương lai xanh sẽ không còn là điều quá xa vời.

Tôi là một phần rất nhỏ trong thế hệ trẻ phương Nam - thế hệ đang sống trong kỷ nguyên số, nơi cơ hội và thách thức song hành.

TP.HCM không chỉ là nơi tôi lớn lên, mà còn là nơi dạy tôi cách sống: dám thử, dám sai, và dám bắt đầu lại.

Người Nam bộ hào sảng, nghĩa tình, điều đó không chỉ nằm trong quá khứ, mà vẫn đang hiện hữu trong từng hành động hôm nay.

Tôi thấy điều đó trong những bạn trẻ khởi nghiệp từ con số 0, những tình nguyện viên âm thầm giúp cộng đồng, những người lao động không ngừng vươn lên…

Chúng tôi khác nhau về xuất phát điểm, nhưng giống nhau ở một điều: không chấp nhận đứng yên.

Có những chuyến đi, tôi mang theo quà và khi trở về, tôi nhận lại nhiều hơn thế.

Tôi nhận được nụ cười của trẻ em vùng khó khăn, ánh mắt cảm ơn của những người phụ nữ miền Tây, niềm tin của những người từng nghĩ mình không có cơ hội.

Tôi hiểu rằng, giá trị thật sự không nằm ở những gì mình có, mà ở những gì mình có thể trao đi.

Nhiệm kỳ hoa hậu có thể kết thúc nhưng hành trình cống hiến thì không. Tôi tiếp tục tham gia và góp phần phát triển du lịch nông thôn xanh; triển khai các dự án học bổng "Đền đáp nối tiếp"; xây dựng các sáng kiến môi trường, kinh tế xanh; lan tỏa lối sống bền vững.

Tôi muốn trở thành một người không chỉ nói về tương lai, mà góp phần tạo ra tương lai đó.

Nếu có một điều tôi muốn nói với những người trẻ như mình, thì đó là: đừng chờ đến khi bạn "đủ giỏi" mới bắt đầu, đừng chờ đến khi bạn "có điều kiện" mới cống hiến. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: một hành động xanh, một sự giúp đỡ, một ý tưởng.

Vì chính những điều nhỏ bé đó sẽ tạo nên một thế hệ lớn mạnh.

Tôi vẫn là một cô gái 20 tuổi, còn nhiều thiếu sót, còn rất nhiều điều phải học. Nhưng tôi tin rằng, nếu mỗi người trẻ đều mang trong mình một khát vọng, một trách nhiệm, thì tương lai của đất nước chắc chắn sẽ rạng rỡ.

Phương Nam đã từng mở đất bằng ý chí. Hôm nay, thế hệ chúng tôi sẽ tiếp tục mở tương lai bằng trí tuệ và trái tim.

Và tôi, Nguyễn Thanh Hà, chỉ mong mình là một trong những người đang âm thầm gieo những mầm xanh ấy.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 5.5, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã tiếp xúc cử tri Lào Cai sau kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Tại hội nghị, cử tri nêu nhiều kiến nghị liên quan đến công tác cán bộ, nhất là định mức biên chế và vị trí việc làm chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quản lý, sử dụng nhân lực. Đồng thời, đề nghị hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, mô tả công việc và khung năng lực thống nhất.

Về chế độ đãi ngộ, nhiều cử tri cho rằng mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo cấp xã còn thấp, chưa tương xứng với khối lượng công việc, ảnh hưởng đến động lực làm việc. Kiến nghị điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với phân loại đơn vị hành chính, đồng thời đẩy nhanh cải cách tiền lương và có cơ chế hỗ trợ đối với cán bộ kiêm nhiệm.

Thông tin với cử tri, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, về biên chế và vị trí việc làm cấp xã, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ bám sát các tiêu chí về phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số, diện tích, quy mô kinh tế… để báo cáo Ban Tổ chức Trung ương, trình Bộ Chính trị xem xét, cho chủ trương.

Ban Tổ chức Trung ương đang tập trung hoàn thiện các tiêu chí, làm căn cứ giao biên chế cho các địa phương. Trên cơ sở đó, thực hiện đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, nhất là ở cấp xã.

Đối với vị trí việc làm, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 361/2025/NĐ-CP về vị trí việc làm công chức. Theo đó, có 45 vị trí việc làm ở cấp xã, gồm 8 chức danh lãnh đạo, 3 vị trí hỗ trợ, phục vụ và các vị trí chuyên môn, nghiệp vụ.

Theo Phó thủ tướng, cách tiếp cận hiện nay đã linh hoạt hơn. Các bộ, ngành không còn ban hành hướng dẫn chi tiết về xây dựng vị trí việc làm như trước. Thực tiễn giai đoạn vừa qua cho thấy việc hướng dẫn riêng lẻ dẫn đến thiếu đồng bộ, mỗi nơi một cách làm, khó bảo đảm tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Với kiến nghị phụ cấp cán bộ cấp xã, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, việc xây dựng chính sách đã được cân nhắc, song vẫn còn những bất cập cần tiếp tục được điều chỉnh trong tổng thể chung.

Trước mắt, Chính phủ sẽ tập trung điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1.7 cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội, người có công, hưu trí, hưu trí xã hội, với mức tăng 8%.

Đồng thời, Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương, báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 6, theo hướng cải cách tổng thể, mở rộng quan hệ tiền lương. Trên cơ sở đó, sẽ xem xét điều chỉnh các khoản phụ cấp, trong đó có phụ cấp công vụ, đặc biệt đối với cấp xã.

Phó thủ tướng cũng nhấn mạnh, cải cách tiền lương là vấn đề lớn, vừa là nguồn lực, vừa là động lực phát triển, song phải bảo đảm tương quan chung và khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Vì vậy, việc điều chỉnh cần thực hiện theo lộ trình thận trọng, từng bước, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng dần kỳ vọng trong thực tiễn.

Về cán bộ không chuyên trách cấp xã, theo Kết luận 210 của Bộ Chính trị, lực lượng này sẽ chấm dứt hoạt động từ ngày 31.5. Tuy nhiên, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho hay, Chính phủ đã bổ sung quy định trong nghị định về tuyển dụng công chức theo luật Cán bộ, công chức, cho phép cán bộ không chuyên trách cấp xã nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, không phải qua thi tuyển.

Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng cán bộ không chuyên trách cấp xã đã giảm đáng kể. Trước đây, cả nước có khoảng 100.000 - 120.000 người, nhưng một bộ phận đã được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, một số nghỉ theo chính sách. Hiện còn khoảng gần 60.000 người, tương đương khoảng một nửa so với trước.

Phó thủ tướng khẳng định, với số lượng cán bộ không chuyên trách cấp xã còn lại, Chính phủ định hướng theo 3 phương án. Thứ nhất, nơi nào còn biên chế và cán bộ đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện thì thực hiện tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã.

Thứ hai, trường hợp được cấp ủy, chính quyền địa phương và cán bộ, nhân dân đồng thuận, có thể bố trí đảm nhiệm các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Thứ ba, tiếp tục giải quyết theo chính sách hiện hành để bảo đảm đến 31.5.2026 xử lý dứt điểm.

Tin Gốc: Thanh Niên

TS Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu thuộc Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển trả lời VnExpress về khả năng xuất hiện El Nino cũng như tác động đến Việt Nam.

- Các cơ quan khí tượng quốc tế cảnh báo khả năng xuất hiện "siêu El Nino" trong năm nay. Ông nhìn nhận thế nào về kịch bản này?

Cường độ El Nino được theo dõi bằng chỉ số ONI - trung bình trượt 3 tháng của dị thường nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 ở trung tâm xích đạo Thái Bình Dương. Theo phân loại, El Nino được chia thành yếu (0,5-0,9 độ C), trung bình (1-1,4 độ), mạnh (1,5-1,9 độ) và rất mạnh khi từ 2 độ C trở lên. Vì vậy, "siêu El Nino" thực chất là El Nino rất mạnh, với ONI khoảng từ 2 độ C.

Cập nhật từ các trung tâm dự báo lớn như Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương quốc gia Mỹ và Trung tâm Dự báo Thời tiết trung hạn châu Âu cho thấy khả năng chuyển sang El Nino trong hè 2026 trên 60% và có thể kéo dài đến cuối năm. Xác suất đạt ngưỡng rất mạnh vào cuối năm khoảng 25%. Tuy nhiên, các mô hình vẫn chưa thống nhất về cường độ cực đại nên cần tiếp tục theo dõi.

Nhìn chung, độ tin cậy đối với xu thế hình thành El Nino là khá cao, khi tín hiệu đại dương rõ rệt và điều kiện khí quyển thuận lợi cho quá trình ấm lên. Tuy nhiên, bất định vẫn lớn về cường độ cực đại do ENSO (dao động tự nhiên giữa đại dương và khí quyển ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương) đang trong giai đoạn "rào cản mùa xuân", thời kỳ kỹ năng dự báo suy giảm và biên độ dự báo giữa các kịch bản còn rộng.

- Nếu El Nino phát triển mạnh, ông đánh giá thế nào cường độ của nó (có thể so sánh các đợt lịch sử như 1997-1998 hay 2015-2016)?

- Nếu El Nino năm 2026 thực sự phát triển tới ngưỡng rất mạnh thì xét riêng về chỉ số ONI, nó có thể được xếp vào cùng nhóm với các sự kiện El Nino mạnh nhất trong chuỗi quan trắc hiện đại như 1997-1998 và 2015-2016. Tuy nhiên, về mặt khoa học khí hậu cần đặc biệt thận trọng khi so sánh trực tiếp như vậy.

Cùng một giá trị ONI hoặc cùng được xếp vào nhóm rất mạnh không đồng nghĩa với việc các tác động khí hậu sẽ lặp lại theo cùng một cách. Nguyên nhân là tác động của ENSO không chỉ phụ thuộc vào biên độ nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Niño 3.4, mà còn phụ thuộc vào cấu trúc không gian của dị thường nhiệt độ mặt biển trên toàn vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, thời điểm hiện tượng đạt cực đại, mức độ kết nối giữa tín hiệu đại dương và hoàn lưu khí quyển, cũng như trạng thái đồng thời của các dao động khí hậu khác.

Ngoài ra, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mối quan hệ giữa cường độ ENSO và các cực đoan khí hậu không mang tính tuyến tính đơn giản. Các cực đoan thực tế là kết quả của sự chồng lấn giữa dao động tự nhiên và một nền khí hậu đang nóng lên, với lượng hơi nước lớn hơn và điều kiện nhiệt - ẩm thay đổi. Vì vậy, cùng một mức ONI nhưng tác động đến nắng nóng, hạn hán, mưa lớn hay bão ở từng vùng có thể khác đáng kể giữa các thời kỳ.

Nói cách khác, nếu xét riêng về cường độ thì có thể tiệm cận nhóm lịch sử, nhưng về tác động thì không thể mặc định sẽ lặp lại kịch bản của các năm trước.

- El Nino tác động đến khí hậu toàn cầu?

- Về bản chất, El Nino làm thay đổi chênh lệch nhiệt độ mặt biển dọc xích đạo Thái Bình Dương, làm suy yếu sự khác biệt giữa phía tây và phía đông. Điều này kéo theo biến đổi đối lưu nhiệt đới và hoàn lưu Walker - hệ thống gió quy mô lớn chi phối vận chuyển không khí và độ ẩm.

Khi hoàn lưu Walker suy yếu hoặc dịch chuyển, các vùng mây đối lưu và mưa lớn thay đổi theo, đồng thời kéo theo sự điều chỉnh của các dòng xiết cận nhiệt và các sóng khí quyển quy mô hành tinh. Đây là cơ chế khiến các hình thái thời tiết bị xáo trộn về vị trí và thời điểm.

Tuy nhiên, tác động của El Nino không đồng nhất giữa các khu vực, do còn phụ thuộc vào cấu trúc vùng nước ấm, thời điểm đạt cực đại và tương tác với các hệ thống khí hậu khác, cũng như yếu tố địa hình và hoàn lưu khu vực.

- Với Việt Nam, El Nino sẽ tác động thế nào đến nắng nóng, lượng mưa, bão và các hiện tượng cực đoan?

- Đối với Việt Nam, El Nino thường liên quan đến xu thế nền nhiệt cao hơn trung bình, bốc thoát hơi mạnh hơn và mưa suy giảm trong một số thời kỳ, qua đó làm tăng nguy cơ nắng nóng, khô hạn, thiếu nước và suy giảm dòng chảy. Tuy nhiên, tác động không đồng đều giữa các vùng.

Tín hiệu thiếu mưa và hạn hán thường rõ hơn ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, trong khi miền Bắc thể hiện rõ hơn ở việc nền nhiệt cao hơn và số ngày nắng nóng tăng. Các dự báo hiện nay cũng cho thấy nhiệt độ trung bình có thể cao hơn bình thường khoảng 0,5-1 độ C, nắng nóng có thể nhiều và gay gắt hơn.

Trong các năm El Nino, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, nhưng không đồng nghĩa rủi ro giảm. Vẫn có thể xuất hiện các cơn bão mạnh, tăng cường nhanh hoặc có quỹ đạo phức tạp. Đồng thời, El Nino cũng không loại trừ khả năng xuất hiện các hiện tượng cực đoan như giông mạnh, lốc, sét, mưa đá trong các thời kỳ chuyển mùa.

Nói cách khác, El Nino chủ yếu làm thay đổi nền xác suất khí hậu theo mùa, chứ không quyết định tuyệt đối từng đợt thời tiết cụ thể.

- Trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu đang tăng cao, El Nino có thể làm gia tăng mức độ nắng nóng và rủi ro khí hậu ở Việt Nam thế nào?

- El Nino diễn ra trên nền khí hậu toàn cầu đã nóng lên rõ rệt trong nhiều năm gần đây. Nếu phát triển mạnh, hiện tượng này sẽ cộng hưởng với nền nhiệt vốn cao, làm tăng xác suất các đợt nắng nóng mạnh và kéo dài.

Tuy vậy, chưa thể tách bạch một con số cụ thể về mức tăng nhiệt do El Nino, vì cường độ nắng nóng còn phụ thuộc nhiều yếu tố như hoàn lưu khí quyển, áp thấp nóng phía tây, hiệu ứng phơn, độ ẩm và điều kiện nội mùa.

Điều có thể nói chắc hơn là El Nino làm tăng xác suất nền nhiệt cao hơn trung bình, còn biến đổi khí hậu làm nâng nền nhiệt xuất phát. Khi hai yếu tố này cộng hưởng, các đợt nóng có xu hướng gay gắt hơn, kéo dài hơn và tác động lớn hơn.

Nếu El Nino phát triển từ mùa hè và mạnh dần về cuối năm, rủi ro không xuất hiện đồng đều mà tăng theo mùa. Mùa hè và đầu thu 2026, nguy cơ chính là nắng nóng diện rộng, phụ tải điện tăng, thiếu nước cục bộ, nhất là ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Từ cuối hè sang mùa khô 2026-2027, rủi ro gia tăng ở Trung Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ với thiếu mưa, suy giảm dòng chảy, hạn hán và xâm nhập mặn.

- Cần làm gì để giảm thiệt hại do El Nino:

- Để ứng phó với El Nino, tôi cho rằng điều quan trọng nhất là không chuẩn bị theo một kịch bản đơn tuyến chỉ có nóng và khô mà theo hướng đa rủi ro. Với nông nghiệp, cần điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng và tưới tiết kiệm. Với tài nguyên nước, cần theo dõi cân bằng nước, tích nước sớm và xây dựng kịch bản cấp nước dự phòng. Với năng lượng, cần chuẩn bị cho rủi ro kép: phụ tải tăng vì nóng trong khi thủy điện có thể suy giảm vì thiếu nước.

Ở cấp địa phương, cần đồng thời chuẩn bị cho nắng nóng, cháy rừng, thiếu nước, nhưng cũng không lơ là với giông mạnh, mưa đá, mưa lớn cục bộ và bão mạnh có quỹ đạo phức tạp. Cách tiếp cận phù hợp nhất là quản trị rủi ro dựa trên dự báo khí hậu nhiều hạn và cập nhật thường xuyên khi ENSO vượt qua rào cản mùa xuân trong các tháng tới.

Tin Gốc: Vnexpress