Từ 1/5, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) mất đi một trong những thành viên lớn nhất là Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Đây là nhà sản xuất dầu thô lớn thứ ba của khối, sau Arab Saudi và Iraq, chiếm khoảng 4% thị phần toàn cầu.
Giới chuyên gia đánh giá tác động từ việc UAE rời OPEC chưa xuất hiện, do eo biển Hormuz vẫn đóng, làm nguồn cung toàn cầu gián đoạn khoảng 10-12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Tuy nhiên, khi xung đột Trung Đông chấm dứt, không loại trừ cuộc chiến giá dầu sẽ bùng nổ ở vùng Vịnh.
“Một cuộc chiến mới có thể nổ ra trên thị trường dầu mỏ quốc tế, dẫn đến biến động lớn hơn trong những năm tới”, tờ The Guardian bình luận.
Theo ông Michael Tamvakis, Giáo sư về hàng hóa tại Trường Kinh doanh Bayes ở London (Anh), khi dầu được vận chuyển trở lại qua eo biển Hormuz, thị trường sẽ xuất hiện cuộc đua nhằm tối đa hóa sản lượng xuất khẩu để duy trì doanh thu.
OPEC từng giới hạn sản lượng dầu của UAE ở mức 3,2 triệu thùng, trong khi thực tế Abu Dhabi có khả năng sản xuất gần 5 triệu thùng mỗi ngày. Do đó, việc rời khỏi liên minh cho phép họ tăng sản lượng dễ dàng.
Theo ông Michael, Arab Saudi có thể “phản ứng mạnh mẽ” do động thái này đe dọa quyền lợi của họ với tư cách nhà dẫn dắt OPEC. Riyadh được dự báo đẩy mạnh chào bán dầu cho khách châu Á với mức chiết khấu hấp dẫn hơn, đồng thời cạnh tranh trực tiếp để giành lại thị phần sản phẩm lọc dầu tại châu Âu từ UAE.
Arab Saudi và UAE đều có chi phí sản xuất dầu thấp nhất thế giới và nhu cầu thu ngân sách cấp thiết, nhằm chuẩn bị cho nền kinh tế ít carbon hơn trong tương lai. Arab Saudi xuất khẩu dầu nhiều nhất thế giới, nhưng UAE cũng là đối thủ đáng gờm.
Đòn bẩy của UAE là công suất dự phòng còn lớn và khả năng chấp nhận giá dầu thấp nhờ cơ cấu kinh tế đa dạng. Nhà sản xuất này từng giữ sản lượng dưới 3 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2024 theo yêu cầu của OPEC, nhưng có thể tăng lên mức 4,5 đến 6 triệu thùng mỗi ngày khi eo Hormuz mở lại.
Ông David Oxley, chuyên gia kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, nói UAE đang “rất muốn bơm thêm dầu”, sau khi đầu tư mạnh vào việc mở rộng cơ sở hạ tầng sản xuất những năm gần đây.
Dieter Helm, Giáo sư chính sách kinh tế tại Đại học Oxford, so sánh cuộc chiến giá sắp tới với các cú sụp đổ thị trường dầu mỏ vào những năm 1980 và 2014. Ông nhận định giá dầu có khả năng sẽ “giảm nhanh và sâu hơn khi chiến tranh kết thúc”.
Nhưng cuộc chiến giá thời hậu chiến không phải là câu chuyện tay đôi giữa hai cường quốc dầu mỏ Trung Đông. Trong lúc xung đột khiến nguồn cung của các quốc gia vùng Vịnh thắt chặt, nhà cung ứng khác đang tận dụng thời cơ.
Theo giới phân tích, thời gian đạt thỏa thuận hòa bình càng kéo dài, cơ hội cho Mỹ, Brazil và Guyana tăng thị phần dầu toàn cầu càng lớn. Đồng thời, cú sốc nguồn cung khiến các nền kinh tế tăng tốc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, góp phần thúc đẩy thị trường dầu bước vào giai đoạn suy giảm sớm hơn.
Do đó, viễn cảnh xuất hiện nhiều nguồn cung mới trong một thế giới ngày càng tiêu thụ ít dầu buộc các nhà sản xuất Trung Đông phải hành động. Họ có khả năng sẽ bơm càng nhiều dầu càng tốt để có ngân sách phục hồi hậu chiến và giành lại vị thế thị trường, khiến giá thấp hơn trong dài hạn.
Kịch bản này đi ngược hoàn toàn với mục tiêu của OPEC, tổ chức được thành lập năm 1960 bởi 5 nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới vào thời điểm đó, gồm Arab Saudi, Iran, Iraq, Kuwait và Venezuela.
OPEC từng nhiều lần dùng chiến lược tăng, giảm sản lượng để bình ổn giá, điển hình là việc cắt giảm nguồn cung chống lại cú sốc dầu đá phiến năm 2014 hay khủng hoảng Covid-19 năm 2020.
Để củng cố thêm quyền lực, tổ chức này phát triển cơ chế hợp tác OPEC và các đồng minh, gọi là OPEC+ vào 2016, với thành viên chủ chốt gồm Nga. Nhờ đó, tổng sản lượng dầu thô của nhóm liên minh này chiếm gần 42% toàn cầu.
Nhưng nội bộ OPEC và OPEC+ không phải lúc nào cũng đạt được thống nhất. Năm 2020, khi Covid bùng phát, Nga từ chối giảm sản lượng khiến giá dầu rơi xuống mức thấp nhất 20 năm. Arab Saudi phát động một cuộc chiến giá ngắn hạn để đáp trả, dẫn đến thỏa thuận cắt giảm 10% nguồn cung toàn cầu.
Bản thân OPEC cũng từng có 16 quốc gia thành viên vào thời kỳ đỉnh cao, nhưng chỉ còn 11, sau khi Ecuador, Indonesia, Qatar, Angola và gần nhất là UAE rời đi. Trong tương lai, các chuyên gia cho rằng nếu UAE rời OPEC dẫn đến các thành viên khác cũng bỏ nhóm, khả năng cạnh tranh về giá còn tăng và sức ảnh hưởng của liên minh này thêm lung lay.
“Mất đi một thành viên cốt lõi ở vùng Vịnh làm suy yếu uy tín của OPEC. Nếu các nước còn lại không thể bù đắp sản lượng của UAE bằng kỷ luật tập thể, việc kiểm soát giá có thể trở nên khó khăn hơn”, Kim Fustier, nhà phân tích cấp cao tại HSBC Investment, nhận định.
Ngày 28-3, Tập đoàn Nestlé cho biết một lô hàng 12 tấn KitKat - tương đương hơn 413.000 thanh sô cô la - đã bị đánh cắp trong quá trình vận chuyển tại châu Âu.
Chiếc xe tải chở hàng được xác định xuất phát từ miền trung nước Ý, đang trên hành trình đến Ba Lan và dự kiến phân phối sản phẩm tại nhiều quốc gia dọc tuyến đường này.
Đến nay, cả phương tiện lẫn số hàng vẫn chưa được tìm thấy. KitKat cảnh báo vụ việc có thể gây gián đoạn nguồn cung, khiến sản phẩm tạm thời khan hiếm và người tiêu dùng gặp khó khăn khi tìm mua trước dịp lễ Phục sinh.
Sự việc nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội, kéo theo làn sóng đu trend "mất đồ cùng KitKat" từ nhiều thương hiệu như Domino's Pizza hay hãng bay Ryanair.
Tận dụng sức nóng này, Nestlé đã tung ra một chiến dịch marketing đáng chú ý.
Theo tạp chí marketing Campaign, người dân tại Toronto, Canada gần đây đã chứng kiến cảnh một xe tải mang thương hiệu KitKat được hộ tống bởi hàng loạt xe SUV màu đen, di chuyển qua nhiều tuyến phố.
Trên mạng xã hội, nhiều người thậm chí lầm tưởng đây là đoàn xe ngoại giao của các nguyên thủ. Tuy nhiên, "nhân vật chính" được bảo vệ lại là… những thanh sô cô la danh tiếng.
Sau đó KitKat đã lên tiếng xác nhận đây là chiến dịch marketing do công ty truyền thông Courage thực hiện, với mục tiêu khai thác yếu tố kịch tính và hài hước để thu hút sự chú ý.
Ông Joel Holtby, đồng sáng lập kiêm đồng giám đốc sáng tạo của Courage, cho biết ý tưởng hướng đến sự gần gũi, dễ hiểu.
"Không cần thông điệp phức tạp, chỉ riêng hình ảnh một xe tải KitKat được bảo vệ nghiêm ngặt cũng đủ khơi gợi tò mò và thích thú nơi công chúng" - ông Holtby chia sẻ.
Du học sinh Diễm Trang đang giao dịch không tiền mặt tại tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) - Ảnh: MAI TƯƠI
"Hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với bạn một tin vui cực lớn (…). Bạn không cần lo lắng mang theo bất cứ đồng tiền mặt nào khi đến Việt Nam du lịch hay làm ăn. Việc thanh toán đã trở nên thuận tiện hơn", chủ kênh TikTok "Xiao Xiao nói về Việt Nam" (người Trung Quốc) đăng tải video, quảng bá cho nhiều người biết.
Theo đó, hiện nay khi sang Việt Nam, anh có thể dùng ứng dụng Alipay từ Trung Quốc để quét mã QR thanh toán tại cửa hàng mà không cần mở thêm tài khoản ngân hàng.
Đưa màn hình điện thoại ra cho xem, anh dẫn chứng một giao dịch đã được xử lý gần như ngay lập tức. Ứng dụng hiển thị rõ tỉ giá quy đổi (anh chi 10 nhân dân tệ, trong khi người bán nhận hơn 39.000 đồng). Toàn bộ quá trình diễn ra online, không cần đổi tiền mặt, nhanh và thuận tiện.
Thời gian gần đây, các hoạt động giao thương, du lịch, du học… giữa Việt Nam và nhiều nước tăng mạnh, kéo theo lượng khách quốc tế gia tăng, đặc biệt từ Trung Quốc. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), quý 1-2026, Việt Nam đón 6,76 triệu lượt khách, riêng Trung Quốc đứng đầu với 1,4 triệu lượt, mở rộng dư địa cho thanh toán không tiền mặt.
Trong bối cảnh đó, NAPAS phối hợp Vietcombank và Ant International triển khai thanh toán QR giữa Việt Nam - Trung Quốc, cho phép hơn 1 tỉ người dùng Alipay quét mã VIETQRGlobal tại Việt Nam.
Đáng chú ý, hệ thống này đang được mở rộng theo hướng hai chiều, để người Việt khi du lịch Trung Quốc cũng có thể dùng ứng dụng ngân hàng sẵn có trong nước để thanh toán trực tiếp, không phải cất công đi đổi sang nhân dân tệ.
Với sự kiện này, ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) - nhận định việc kết nối thanh toán xuyên biên giới qua mã QR giữa Việt Nam và Trung Quốc không chỉ mang lại tiện ích cho du khách hai nước, mà còn "góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, thương mại và du lịch của hai quốc gia".
Sau hơn 10 năm sinh sống và làm việc tại TP.HCM, gần đây Mai Tươi quyết định cùng bạn tới Trung Quốc học tiếng, đồng thời tranh thủ tham quan các cảnh đẹp, kết hợp giữa du học và du lịch.
Từ khi máy bay hạ cánh xuống Trung Quốc, di chuyển về trường học ở tỉnh Giang Tô và dần hòa nhập với môi trường mới hơn một tháng nay, cô gái trẻ cho biết: "100% đều không xài tiền mặt".
Việc này áp dụng cho hầu hết giao dịch như mua vé máy bay, vé tàu, đóng học phí, tiền điện, cước internet, đi taxi, thuê khách sạn, mua sắm quần áo, ăn uống… "tiện lắm", Mai Tươi cảm nhận.
Nhờ kết nối thanh toán xuyên biên giới ngày càng hoàn thiện, bên cạnh Alipay, nhiều du học sinh và du khách Việt bày tỏ sự hào hứng khi có thêm lựa chọn dùng ứng dụng ngân hàng trong nước để thanh toán các chi tiêu tại Trung Quốc.
Theo tìm hiểu, không riêng Trung Quốc, hoạt động giao thương và thanh toán xuyên biên giới giữa Việt Nam với nhiều thị trường khác như Thái Lan, Lào, Campuchia… cũng đang được cải tiến theo hướng thuận tiện và nhanh chóng hơn.
Thanh toán không tiền mặt không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người dùng và tiểu thương, mà còn đang trở thành xu hướng được cơ quan quản lý thúc đẩy.
Trong bối cảnh siết chặt quản lý dòng tiền, hộ kinh doanh phải tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh, thực hiện giao dịch qua ngân hàng và kê khai đầy đủ với cơ quan thuế.
Những yêu cầu này vừa tạo áp lực tuân thủ, vừa mở ra cơ hội minh bạch hóa hoạt động, từ đó thúc đẩy nhu cầu chuyển sang thanh toán không tiền mặt.
Trước xu hướng này, một số ngân hàng nhanh chóng nhập cuộc với loạt giải pháp hỗ trợ. Điển hình, phía Techcombank cho biết đang phát triển hệ sinh thái số cho hộ kinh doanh, cho phép mở tài khoản trực tuyến nhanh chóng và sử dụng sau vài giờ, đồng thời triển khai nền tảng T-Shop tích hợp quản lý bán hàng, thanh toán, hóa đơn điện tử và theo dõi doanh thu.
Ngân hàng cũng hỗ trợ phần mềm, chữ ký số và tư vấn thuế, giúp người bán thuận lợi chuyển đổi, giảm phụ thuộc tiền mặt và nâng cao hiệu quả vận hành. Thêm vào đó là các giải pháp tài chính như bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng với quy trình xử lý nhanh, cùng chính sách tín dụng linh hoạt.
Những nỗ lực trên từ phía ngân hàng đang góp phần giúp hộ kinh doanh cải thiện dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh, tăng khả năng tiếp cận vốn, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Thông tin từ các đơn vị kinh doanh gas cho hay giá gas đã được đồng loại điều chỉnh từ sáng 1-5. Cụ thể Công ty TNHH Khí hóa lỏng Việt Nam (VT Gas) - đơn vị chuyên cung ứng sản phẩm khí LPG cho nhu cầu dân dụng từ Cà Mau đến Nghệ An - thông báo điều chỉnh tăng thêm 2.250 đồng/kg (đã bao gồm VAT). Mức giá này tương đương tăng 27.000 đồng/bình 12kg và 101.250 đồng/kg bình 45kg.
Như vậy so với ngày 13-4, giá gas bán lẻ đối với bình LPG 6kg là 323.200 đồng, tương đương tăng 4,36%; loại bình 12kg có giá 646.400 đồng (tương đương tăng 4,36%), bình 20kg có giá 1,068 triệu đồng (tương đương tăng 4,40%) và bình 45kg có giá 2,424 triệu đồng (tương đương tăng 4,36%).
Theo VT Gas, việc giá gas được điều chỉnh là do giá Premium của tháng 5-2026 tăng so với tháng 4-2026 khiến cho giá bán lẻ trong nước tăng. Đây là khoản chi phí cộng thêm vào giá cơ sở, là phần chi phí kinh doanh như bảo hiểm, vận chuyển, logistics và chi phí đưa hàng về Việt Nam mà doanh nghiệp đầu mối phải trả cho nhà cung cấp.
Tương tự, hãng cung ứng gas chiếm thị phần lớn tại miền Nam là Công ty CP Năng lượng Long Yin Long An cũng thông báo các thương hiệu gas như City Petro, Vina Pacific Petro và Vimexco tăng thêm 2.250 đồng/kg (đã bao gồm VAT).
Mức điều chỉnh giá này khiến cho các loại bình phổ biến đều tăng đáng kể. Cụ thể, giá bán lẻ mới được niêm yết ở mức 352.000 đồng/bình 6kg, 644.500 đồng/bình 12kg, 2.415.500 đồng/bình 45kg và 2.682.500 đồng/bình 50kg.
Còn theo bảng niêm yết giá bán lẻ gas tháng 5 của Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS LPG), bình 12kg tại Hà Nội là 610.200 đồng, bình 45kg là hơn 2.501.000 đồng; tại TP.HCM có giá tương ứng là 667.081 đồng và 2.228.000 đồng.
Tuy nhiên một số thương hiệu vẫn giữ ổn định giá gas. Trong đó Tổng công ty Gas Petrolimex giữ ổn định giá cho bình 12kg tại Hà Nội là 598.104 đồng, tại TP.HCM là 592.000 đồng và Cần Thơ thấp nhất với 550.000 đồng. Đối với bình 48kg có giá tương ứng là 2.392.416 đồng, 2.364.000 đồng và 2.200.000 đồng.
Tác động của khủng hoảng cung ứng năng lượng tại Trung Đông đang trực tiếp ảnh hưởng tới cung cầu xăng dầu và khí đốt và giá bán của sản phẩm này. Trong bối cảnh đó, các đơn vị nhập khẩu đã liên tục tăng cường nguồn cung để đáp ứng nhu cầu trong nước.
