Trong quản trị quốc gia, những tháng ngày đầu của một Chính phủ nhiệm kỳ mới là thời gian xác lập cách thức vận hành. Đó là lúc Chính phủ trả lời những câu hỏi căn bản: sẽ quản lý hay kiến tạo, kiểm soát hay trao quyền, tập trung hay phân cấp?
Lịch sử cải cách cho thấy, những chính phủ thành công không phải là những chính phủ ban hành nhiều chính sách nhất, mà là những chính phủ định hình được “hệ điều hành” tốt cho cả nhiệm kỳ ngay từ những bước đi đầu tiên.
Trong bối cảnh đó, việc Chính phủ ban hành đồng loạt 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngay trong tháng đầu tiên của nhiệm kỳ không chỉ là một quyết sách hành chính thông thường. Đó là một tuyên bố chính trị – thể chế về cách Chính phủ lựa chọn hành động.
Điều này hoàn toàn phù hợp với cam kết khi phát biểu nhậm chức của Thủ tướng Lê Minh Hưng: xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, đoàn kết một lòng dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng mà hạt nhân là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Một quyết định chưa từng có: quy mô, tốc độ và cách tiếp cận điểm gây ấn tượng mạnh nhất trước hết là quy mô cải cách.
Theo các nghị quyết được ban hành, Chính phủ tiến hành sửa đổi, bổ sung đồng bộ 163 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có tới 155 nghị định – một con số chưa từng có trong các đợt cải cách trước đây.
Trên cơ sở đó, 184 thủ tục hành chính được bãi bỏ, 134 thủ tục được phân cấp, và 349 thủ tục được đơn giản hóa. Không dừng lại ở đó, Chính phủ còn quyết định bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh, đồng thời đưa tỷ lệ thủ tục hành chính do cấp Trung ương trực tiếp giải quyết xuống còn khoảng 27%.
Mục tiêu đặt ra là giảm hơn 50% thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Những con số này không chỉ phản ánh quy mô, mà còn cho thấy một cách tiếp cận mới: đổi mới một cách căn cơ và có hệ thống, thay vì điều chỉnh từng phần nhỏ lẻ như trước đây.
Điểm thứ hai là tốc độ triển khai. Việc ban hành đồng loạt 8 nghị quyết ngay trong tháng đầu nhiệm kỳ cho thấy đây không phải là những quyết định mang tính thử nghiệm, mà là những lựa chọn đã được cân nhắc kỹ lưỡng và triển khai với quyết tâm cao.
Trong quản trị công, tốc độ không đơn thuần là yếu tố kỹ thuật. Khi cải cách được thực hiện nhanh và đồng bộ, đó là dấu hiệu của một chính phủ không chỉ có ý chí, mà còn có năng lực hành động.
Điểm thứ ba, và quan trọng hơn cả, là cách tiếp cận. Những gì diễn ra không chỉ là “cắt giảm thủ tục”, mà là thiết kế lại cách vận hành của hệ thống hành chính. Chính phủ không chỉ giảm số lượng quy định, mà đang thay đổi logic vận hành của quyền lực nhà nước một cách thực chất và hiệu quả.
Nếu nhìn sâu vào nội dung của 8 nghị quyết, có thể thấy rõ ba chuyển dịch lớn – ba lựa chọn mang tính chiến lược của Chính phủ trong cách thức vận hành.
Trong một thời gian dài, hệ thống quản lý của chúng ta vận hành theo logic tiền kiểm: phải xin phép trước khi làm, phải được chấp thuận trước khi triển khai. Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro, nhưng lại tạo ra chi phí tuân thủ lớn, làm chậm dòng chảy của nền kinh tế.
Với 8 nghị quyết lần này, việc bãi bỏ hàng loạt điều kiện kinh doanh và thủ tục tiền kiểm cho thấy một chuyển dịch rõ ràng: từ kiểm soát trước sang quản trị rủi ro trong quá trình vận hành.
Nhà nước không còn đứng ở vị trí “giữ cửa”, mà chuyển sang vai trò thiết lập tiêu chuẩn, giám sát và xử lý vi phạm trên cơ sở dữ liệu và quy định của pháp luật. Đây là một thay đổi không chỉ về công cụ, mà về triết lý quản lý. Không phải kiểm soát trước để tránh rủi ro, mà là quản lý rủi ro một cách chủ động và linh hoạt.
Một trong những nội dung nổi bật của các nghị quyết là việc phân cấp 134 thủ tục hành chính, qua đó giảm mạnh tỉ lệ thủ tục do cấp Trung ương trực tiếp giải quyết.
Điều này cho thấy một lựa chọn rõ ràng: Trung ương không còn ôm việc, mà chuyển sang tập trung vào thiết kế thể chế và giám sát, trong khi trao quyền thực thi cho địa phương.
Phân quyền, nếu chỉ dừng lại ở giao việc, sẽ không tạo ra thay đổi thực chất. Nhưng nếu đi kèm với trách nhiệm giải trình và đo lường kết quả, nó sẽ trở thành động lực để nâng cao hiệu quả quản trị.
Ở đây, điều đáng chú ý không phải chỉ là “phân cấp bao nhiêu”, mà là cách phân quyền trong hệ thống hành chính – một yếu tố cốt lõi của năng lực thực thi quốc gia.
Từ kiểm soát sang kiến tạo: Định vị lại vai trò của Nhà nước
Có lẽ chuyển dịch sâu sắc nhất nằm ở cách Chính phủ định vị lại vai trò của mình đối với nền kinh tế.
Khi 890 điều kiện kinh doanh được bãi bỏ, thông điệp gửi đi là rất rõ: doanh nghiệp không còn là đối tượng cần được kiểm soát chặt chẽ, mà là chủ thể cần được trao quyền để phát triển. Nhà nước không đứng ở vị trí “cấp phép để cho tồn tại”, mà chuyển sang vai trò kiến tạo môi trường để phát triển.
Đây chính là bước chuyển từ một nền hành chính quản lý sang một nền hành chính kiến tạo – một chuyển dịch đã được nhắc đến nhiều năm, nhưng chỉ thực sự trở nên rõ nét khi được cụ thể hóa bằng những quyết định có quy mô lớn như lần này.
Những chuyển dịch nói trên không chỉ mang ý nghĩa về mặt thể chế, mà còn có tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.
Với doanh nghiệp, việc cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh đồng nghĩa với việc giảm đáng kể chi phí tuân thủ – không chỉ là chi phí chính thức, mà cả những chi phí không chính thức vốn là một gánh nặng lâu nay.
Quy trình nhanh hơn, rõ ràng hơn cũng giúp doanh nghiệp tăng tốc độ ra quyết định, nâng cao khả năng cạnh tranh.
Với người dân, việc giảm thủ tục và giảm tiếp xúc trực tiếp với cơ quan hành chính sẽ góp phần giảm rủi ro nhũng nhiễu, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ công.
Với nền kinh tế, ý nghĩa lớn nhất là khơi thông dòng chảy nguồn lực. Khi các rào cản thủ tục được dỡ bỏ, nguồn vốn, ý tưởng và năng lực sản xuất có thể vận hành nhanh hơn, hiệu quả hơn.
Đây chính là điều kiện cần để đạt được các mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới. Quan trọng hơn, những quyết định này góp phần tái thiết niềm tin – niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh, niềm tin của người dân vào hiệu quả của bộ máy hành chính.
Đúng như Thủ tướng Lê Minh Hưng đã phát biểu khi nhậm chức: tôi ý thức sâu sắc rằng, lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia.
Thực tế, trong tất cả các cuộc làm việc với các bộ ngành sau khi nhậm chức, Thủ tướng luôn nhấn mạnh yêu cầu tập trung, dứt khoát cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Ông nêu rõ, đây là một trong những giải pháp nhanh nhất, ngắn nhất để hoàn thiện thể chế, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, tác động trực tiếp ngay tới tăng trưởng với mục tiêu 2 con số và quan trọng hơn cả, sẽ giúp củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp.
Thách thức của lựa chọn: cải cách thực chất tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng, lựa chọn này đi kèm với những thách thức không nhỏ.
Thứ nhất, chuyển sang hậu kiểm đòi hỏi một hệ thống dữ liệu và năng lực giám sát hiện đại. Nếu không có công cụ phù hợp, việc giảm tiền kiểm có thể dẫn đến rủi ro trong quản lý.
Thứ hai, phân quyền đòi hỏi phải thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực mới. Nếu không, có thể xuất hiện tình trạng buông lỏng hoặc “đẩy trách nhiệm” giữa các cấp.
Thứ ba, và quan trọng nhất, là thay đổi tư duy của bộ máy. Nếu tư duy quản lý cũ vẫn tồn tại, thì cải cách trên giấy có thể không chuyển hóa thành thay đổi trong thực tế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ rõ, điều quan trọng là tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về đổi mới tư duy phải được quán triệt không chỉ ở cấp lãnh đạo các bộ hay địa phương, mà phải xuống tới cấp các vụ cục, đơn vị trực thuộc, cấp thực thi.
Bởi lẽ, cải cách lớn nhất không nằm ở văn bản, mà nằm ở cách bộ máy thực thi nó mỗi ngày. Một lựa chọn đã được xác lập những tháng ngày đầu không quyết định toàn bộ nhiệm kỳ, nhưng nó quyết định hướng đi của Chính phủ.
Với việc ban hành 8 nghị quyết lần này, Chính phủ đã phát đi một tín hiệu rõ ràng: lựa chọn con đường cải cách thực chất, trao quyền và kiến tạo phát triển.
Với quyết tâm mạnh mẽ, những quyết định này không chỉ làm cho thủ tục nhanh hơn, chi phí thấp hơn. Quan trọng hơn, nó có thể làm cho nền kinh tế vận hành theo một logic hoàn toàn khác – logic của niềm tin, của hiệu quả và của tăng trưởng. Chính phủ đã cam kết là hành động, nỗ lực hết sức mình để kiến tạo cho sự phát triển, đem đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới, hành vi mới mà luật hiện hành chưa quy định.
Theo Bộ Công an, quá trình triển khai thi hành bộ luật Hình sự năm 2015 đạt được nhiều kết quả. Song, thực tiễn vẫn còn những bất cập và thách thức nhất định. Một số vấn đề tiêu cực tiếp tục diễn ra, đã và đang gây nên phản ứng gay gắt của một bộ phận không nhỏ người dân, trong đó có ô nhiễm môi trường.
Cơ quan soạn thảo chỉ ra rằng, trong các hành vi của tội gây ô nhiễm môi trường và tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại hiện nay, chưa có quy định về hành vi đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại.
Cạnh đó cũng chưa có quy định về hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn. Thực tế này dẫn tới chưa có cơ chế xử lý hình sự đối với người thực hiện các hành vi nêu trên.
Bộ luật Hình sự hiện hành cũng chưa có quy định để xử lý hình sự đối với các hành vi sử dụng các loại hóa chất, phương tiện, công cụ đánh bắt động vật có tính chất tận diệt như: dùng kích điện, dùng sóng cao tần, dùng hóa chất độc hại...
Việc xác định giá trị gây thiệt hại trong các trường hợp trên để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự là rất khó, trong nhiều trường hợp là không thể. Trong khi đó, mức độ nguy hiểm của hành vi nêu trên là rất lớn, gây tận diệt sinh vật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự đa dạng sinh học.
"Đánh bắt tận diệt đã và đang biến các con sông thành "sông chết", cần phải có chế tài nghiêm khắc hơn để xử lý, thay vì chỉ xử lý hành chính như hiện nay", Bộ Công an nhận định.
Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong bộ luật Hình sự, gồm: đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại; gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn; tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt)…
Tình trạng gây tiếng ồn và độ rung vượt quy chuẩn vốn là vấn đề gây bức xúc, được phản ánh rất nhiều trong thời gian qua.
Hiện nay, giới hạn tối đa các mức ồn tại các khu vực có con người sinh sống, hoạt động và làm việc được quy định tại Quy chuẩn quốc gia về tiếng ồn (QCVN 26:2025/BNNMT).
Về chế tài xử phạt vi phạm trong lĩnh vực này, Nghị định 45/2022 quy định mức phạt cảnh cáo với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 2 dBA, phạt tiền 140 - 160 triệu đồng với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 40 dBA trở lên.
Tương tự, với các vi phạm về độ rung, mức phạt thấp nhất là cảnh cáo, cao nhất phạt đến 170 triệu đồng, tùy thuộc vi phạm trong hoạt động xây dựng hoặc trong hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ.
Theo Bộ Công an, việc sửa đổi quy định như dự thảo hồ sơ chính sách sẽ bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, phù hợp với tình hình thực tiễn.
Điều này còn giúp người dân được bảo vệ tốt hơn trước những vi phạm gây thiệt hại trực tiếp đến môi trường sống, tăng niềm tin xã hội vào khả năng của pháp luật trong việc xử lý kịp thời những hành vi gây bức xúc.
Ngày 12.5, đại diện lãnh đạo UBND xã Bù Đăng (thành phố Đồng Nai) cho biết đã làm việc với Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn Bình Phước, yêu cầu doanh nghiệp này khẩn trương di dời trụ điện 110 kV không có đai ốc ngã đổ ra khỏi đất canh tác của người dân trước ngày 15.5 và tổng kiểm tra toàn bộ trụ điện đi qua địa bàn, phát hiện những sự cố để sớm khắc phục trước mùa mưa bão 2026.
Sự việc bắt nguồn từ trận mưa giông kèm gió giật chiều 27.4 tại thôn Đoàn Kết (xã Bù Đăng). Một trụ điện cao hơn 15 mét đã bất ngờ ngã đổ xuống vườn điều. May mắn thời điểm đó không có người qua lại nên không xảy ra thương vong.
Trụ điện 110 kV không có đai ốc bị ngã đổ, chân đế không được vặn cố định vào bu lông
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Anh Điểu Lâm (người dân địa phương) bàng hoàng nhớ lại: "Khoảng 18 giờ, trời chuyển mưa giông. Khi đang ở trong nhà thì tôi nghe tiếng động rất lớn, chạy ra vườn thì thấy trụ điện đã bị ngã đổ".
Theo anh Lâm, có nhiều trụ điện qua địa bàn thôn đã được thi công từ khoảng năm 2018 nhưng đến nay vẫn chưa được kéo dây. Đáng chú ý, một số trụ điện không có đai ốc siết bu lông cố định với chân đế.
"Một số trụ thì có ốc còn một số trụ hiện trạng từ hồi lắp ráp là không có ốc. Nếu tiếp tục như vậy, không làm nữa thì sẽ rất nguy hiểm cho người dân, nhất là khi trời mưa giông. Tôi kiến nghị bên công ty sớm khắc phục", anh Điểu Lâm lo lắng.
Cùng chung nỗi sợ, chị Điểu Thị Ven, chủ vườn điều nơi trụ điện ngã đổ, cho biết mỗi lần trẻ em đi qua, chị đều phải nhắc nhở vì thấy rõ sự nguy hiểm.
"Mấy cái trụ này, nhìn lên, nhìn xuống thấy không có đủ con ốc. Nói thẳng ra là dưới chân không có con ốc luôn. Giờ mong bên thi công làm lại hoặc tháo ra để tôi còn trồng lại cây cối, để có nguồn thu nhập thêm. Để như vậy, mấy đứa nhỏ không biết, nó qua chơi rồi cũng nguy hiểm lắm", chị Ven nói.
Một trụ điện khác cũng đã bị nghiêng, có 3/4 chân trụ điện đã bị văng ra khỏi đế trụ, và cũng không có các đai ốc cố định vào bu lông
Theo ghi nhận của phóng viên Thanh Niên, cách vị trí trụ đổ khoảng 100 mét, một trụ điện khác cũng đang trong tình trạng mất an toàn, khi 3/4 chân trụ điện đã bị văng ra khỏi bu lông chân đế, chân trụ điện còn lại dù còn dính, nhưng cũng không có đai ốc siết vào để để cố định.
Theo tìm hiểu của phóng viên, các trụ điện trên thuộc dự án Nhà máy thủy điện Đức Thành (dự án tổng vốn đầu tư hơn 1.991 tỉ đồng), nằm trên địa bàn xã Phước Sơn, xã Bù Đăng (thành phố Đồng Nai) và xã Cát Tiên 2 (tỉnh Lâm Đồng). Dù triển khai nhiều năm, đến nay vẫn còn một số hạng mục chưa hoàn thiện.
Ông Trần Xuân Hiển, Phó chủ tịch UBND xã Bù Đăng (tỉnh Đồng Nai) khẳng định xã đã từng đi kiểm tra và cảnh báo về nguy cơ gãy đổ của các trụ điện này.
"Đến nay một số trụ điện này chưa hoàn thành đấu nối điện, một số trụ điện có nguy cơ nếu giông lốc lớn sẽ bị gãy đổ. Do đó địa phương cũng đề nghị chủ đầu tư sớm có biện pháp thi công hoặc có giải pháp để phòng chống các trụ điện này", ông Hiển đề nghị.
Theo biên bản làm việc giữa xã Bù Đăng và Công ty cổ phần Thủy điện Trường Sơn Bình Phước (chủ đầu tư nhà máy thủy điện nói trên) cho rằng các trụ điện bị ngã đổ là do các ốc chân đế bị lấy trộm. Một số trụ điện khác bị mất ốc chân đế cũng dẫn đến việc trụ điện bị nghiêng, không đảm bảo an toàn.
Chính quyền xã Bù Đăng cũng đã đề nghị chủ đầu tư phải tổng kiểm tra toàn bộ 22 trụ điện đi qua địa bàn xã, phát hiện sự cố để khắc phục sớm trước mùa mưa bão 2026, đồng thời có phương án hỗ trợ thiệt hại cây trồng cho người dân trước ngày 15.5.
Trong khi chờ chủ đầu tư khắc phục các tồn tại, người dân địa phương vẫn sống trong thấp thỏm, bất an khi mùa mưa bão đang đến gần. Họ không rõ có bao nhiêu trụ điện đang gặp tình trạng mất an toàn tương tự. Đồng thời, họ mong muốn các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý triệt để đối với các trụ điện không đảm bảo an toàn, đảm bảo tính mạng và tài sản của người dân.
Chiều 14/5, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp tổ chức Hội nghị công bố và trao quyết định về công tác cán bộ.
Ông Nguyễn Văn Vũ Minh (43 tuổi, quê Đồng Tháp), Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Nội vụ, được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Bí thư Đảng ủy phường Sa Đéc nhiệm kỳ 2025-2030.
Phát biểu giao nhiệm vụ, ông Phan Văn Thắng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đồng Tháp, đánh giá cao năng lực, bản lĩnh và quá trình công tác của ông Nguyễn Văn Vũ Minh.
Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đồng Tháp, dù là cán bộ trẻ nhưng ông Minh đã trải qua nhiều cương vị quan trọng như: Bí thư Tỉnh đoàn, Bí thư Huyện ủy Tháp Mười, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giám đốc Sở Nội vụ.
Lãnh đạo Tỉnh ủy đề nghị tân Bí thư Đảng ủy phường Sa Đéc nhanh chóng bắt nhịp công việc, phát huy vai trò người đứng đầu, giữ vững sự đoàn kết, thống nhất trong tập thể Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ phường.
Bí thư Đảng ủy phường Sa Đéc cũng được giao lãnh đạo thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng gắn với yêu cầu phát triển đô thị hiện đại...
Phát biểu nhận nhiệm vụ, ông Nguyễn Văn Vũ Minh khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực rèn luyện, phát huy tinh thần trách nhiệm, cùng tập thể Đảng bộ phường xây dựng khối đoàn kết thống nhất, quyết tâm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị được giao.
Tân Bí thư Đảng ủy phường Sa Đéc cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Tỉnh ủy, sự phối hợp của các ngành, các cấp và sự đồng lòng của cán bộ, đảng viên, người dân để xây dựng phường phát triển toàn diện, xứng đáng với vị thế trung tâm kinh tế, văn hóa đặc sắc của địa phương.
