“Iran đã hứng chịu những đòn giáng cực kỳ nặng nề, khiến nước này thụt lùi nhiều năm trên mọi lĩnh vực”, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz, ngày 30/4 nói trong lễ thăng quân hàm thiếu tướng cho Omer Tischler, người sắp đảm nhận chức Tư lệnh Không quân Israel.
Theo ông Katz, sau khi “giáng đòn” vào Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang dẫn đầu nỗ lực đàm phán nhằm “hoàn thành các mục tiêu của chiến dịch để đảm bảo Iran không còn là mối đe dọa”.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho hay lực lượng vũ trang nước này ủng hộ và cung cấp sự hỗ trợ cần thiết cho nỗ lực ngoại giao trên, nhưng “có thể sớm phải hành động trở lại để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu”.
Cảnh báo được đưa ra khi Bộ Quốc phòng Israel tuyên bố tăng cường mạnh mẽ nguồn cung quân sự, với hai tàu chở hàng cập cảng Ashdod và Haifa và nhiều máy bay vận tải sắp đến, chở khoảng 6.500 tấn thiết bị quân sự.
Kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, Israel cho biết hơn 115.600 tấn thiết bị quân sự đã được vận chuyển bằng 403 chuyến bay và 10 chuyến tàu biển, cho thấy sự chuẩn bị cho cuộc xung đột kéo dài.
Mỹ – Israel mở chiến dịch tấn công Iran từ hôm 28/2, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/4 công bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần và yêu cầu Israel ngừng các cuộc tấn công Iran.
Mỹ – Iran sau đó đàm phán tại Pakistan để tìm giải pháp cho xung đột hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington. Lãnh đạo Mỹ hôm 30/4 tuyên bố vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran, cho rằng biện pháp này đang phát huy hiệu quả với nền kinh tế của Tehran.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 8/4 cho biết phái đoàn Mỹ, do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và gồm đặc phái viên Steve Witkoff, nhà đàm phán Jared Kushner, sẽ tới Islamabad, Pakistan, để gặp phía Iran vào sáng 11/4.
"Chúng tôi rất mong chờ được gặp mặt trực tiếp", bà Leavitt nói.
Khi được hỏi liệu Iran có đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ bàn giao uranium đã được làm giàu hay không, bà Leavitt trả lời: "Có chứ".
"Đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống và nhóm đàm phán khi bước vào các vòng thảo luận tiếp theo. Đó là lằn ranh đỏ mà tổng thống sẽ không lùi bước", Thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.
Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng xác nhận Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào cuối tuần này. Theo hãng tin Iran ISNA, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn. Nguồn tin cho biết thêm đề xuất 10 điểm Iran đưa ra sẽ không chỉ có chương trình hạt nhân mà còn cả vấn đề an ninh khu vực.
Mỹ và Iran sáng 8/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, tối cùng ngày, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon, nơi có nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Mỹ trong khi đó cảnh báo Iran không để thỏa thuận đổ vỡ vì Lebanon.
"Tàu Tứ Xuyên, tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của nước tôi, đã rời Thượng Hải đến vùng biển liên quan ở Nam Hải (tên Trung Quốc gọi Biển Đông) để tiến hành các cuộc thử nghiệm nghiên cứu khoa học và các nhiệm vụ huấn luyện, kiểm tra hiệu suất của nhiều hệ thống và nền tảng trên tàu", hải quân thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thông báo trên tài khoản Weibo chính thức của lực lượng này.
"Đây là một cuộc thử nghiệm và huấn luyện xuyên khu vực thường lệ được tổ chức theo kế hoạch xây dựng tổng thể của tàu và không nhắm vào bất kỳ mục tiêu cụ thể nào", hải quân PLA khẳng định.
Tàu đổ bộ tấn công Tứ Xuyên được hạ thủy vào tháng 12.2024 và đã hoàn thành chuyến thử nghiệm trên biển đầu tiên vào tháng 11.2025. Tàu được thiết kế để vận chuyển tàu đổ bộ, binh lính, xe bọc thép và máy bay để hỗ trợ các hoạt động đổ bộ.
Trước khi tàu Tứ Xuyên ra khơi, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan vào chiều 20.4 thông báo rằng tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc là tàu Liêu Ninh đã đi qua eo biển Đài Loan trong ngày. Hành trình của tàu Liêu Ninh cho thấy điểm đến của chiếc hàng không mẫu hạm này cũng là Biển Đông, theo South China Morning Post.
Thông báo tàu sân bay UAV của Trung Quốc đang đến Biển Đông được đưa ra trong lúc hơn 17.000 binh sĩ của nhiều nước tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) tại Philippines. Cuộc tập trận này do Mỹ và Philippines dẫn đầu, diễn ra từ ngày 20.4 đến 8.5.
Trong khuôn khổ của cuộc tập trận Balikatan năm nay sẽ có các cuộc diễn tập bắn đạn thật phản công diễn ra tại tỉnh Zambales của Philippines, cách bãi cạn Scarborough, thực thể tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc trên Biển Đông, khoảng 230 km, theo Reuters.
Ngoài ra, Mỹ và Philippines lần đầu tiên sẽ tổ chức các cuộc tập trận tấn công trên biển tại đảo Itbayat, điểm cực bắc của Philippines, cách Đài Loan khoảng 155 km, nhằm thể hiện vị trí chiến lược của khu vực này.
Ảnh vệ tinh thương mại chụp ngày 10/4 và được CNN phân tích hôm 14/4 cho thấy nỗ lực của Iran nhằm dọn dẹp lối vào các căn cứ tên lửa ngầm ở gần thành phố Khomeyn và Tabriz, trong đó các máy xúc đang hoạt động trên đống đổ nát và múc đất đá lên xe tải.
Sam Lair, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin (CNS) ở Mỹ, cho rằng động thái này là điều đã được dự đoán trước. "Thỏa thuận ngừng bắn đồng nghĩa chấp nhận rằng đối phương sẽ khôi phục một phần năng lực quân sự mà bạn vừa phải tốn rất nhiều thời gian, công sức và tiền bạc để phá hủy", ông nói.
Lair nhận định đây là một phần trong kế hoạch vận hành các căn cứ tên lửa ngầm của Iran. "Điều này phù hợp với khái niệm hoạt động tổng thể của thành phố tên lửa, đó là chống chịu đòn tập kích phủ đầu, khai thông lối ra vào rồi phóng tên lửa trở lại", ông giải thích.
Giới chức Mỹ và Iran chưa bình luận về thông tin.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuần trước tuyên bố chương trình tên lửa của Iran đã bị "phá hủy về chức năng", trong đó tên lửa và bệ phóng đã "cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả".
Dù vậy, Wall Street Journal ngày 10/4 dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể khôi phục một phần lực lượng tên lửa bất chấp các cuộc không kích liên tục của Mỹ và Israel trong 6 tuần xung đột.
Tuy hơn một nửa bệ phóng của Iran đã bị phá hủy, hư hại hoặc mắc kẹt trong các hầm ngầm bị đánh sập, nhiều bệ phóng vẫn có thể được sửa chữa hoặc đào lên để tiếp tục sử dụng, theo các quan chức Mỹ.
Giới chức Israel nói khoảng 2/3 bệ phóng tên lửa đạn đạo tại Iran đã bị vô hiệu hóa trong xung đột, song cũng lưu ý rằng Tehran có thể thu hồi nhiều bệ phóng đang bị chôn vùi dưới lòng đất sau các cuộc tập kích.
Cũng theo giới chức Mỹ và Israel, kho tên lửa Iran đã giảm khoảng một nửa so với trước khi xung đột bùng phát, song nước này vẫn còn hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung có thể được đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc lấy từ cơ sở dưới lòng đất.
"Các quan chức Israel nói rằng Iran còn hơn 1.000 trong tổng số 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này ước tính sở hữu vào thời điểm chiến sự bùng phát. Phần còn lại đã được khai hỏa hoặc bị phá hủy", WSJ cho hay.
