Cháo từ lâu đã là lựa chọn phổ biến trong bữa sáng của người Việt và nhiều nước châu Á. Nhờ đặc tính mềm, dễ ăn và ấm bụng, món ăn này thường được dùng cho người ốm, người cao tuổi hoặc những ai cần bữa sáng nhẹ nhàng.
Theo Hiệp hội Dinh dưỡng Trung Quốc, cháo là món ăn sáng có thể giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn vào buổi sáng, đặc biệt phù hợp với người có dạ dày nhạy cảm hoặc đang trong giai đoạn hồi phục sức khỏe.
Tiến sĩ Fan Zhihong, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Nông nghiệp Trung Quốc, cho biết cháo giúp cơ thể hấp thu năng lượng dễ dàng hơn sau một đêm dài. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng cháo “không nên chỉ là tinh bột đơn thuần” mà cần bổ sung thêm protein và rau xanh để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng.
Dù cháo là món dễ tiêu và phù hợp cho bữa sáng nhẹ, nhưng cháo trắng đơn thuần chủ yếu cung cấp tinh bột, trong khi lại thiếu protein, chất xơ và một số vi chất quan trọng. Nếu duy trì thói quen này trong thời gian dài, bữa sáng có thể không đủ cân bằng dinh dưỡng, khiến cơ thể nhanh đói trở lại và thiếu năng lượng ổn định trong buổi sáng.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), một bữa sáng lành mạnh cần đảm bảo sự kết hợp của tinh bột, protein và chất xơ. Sự phối hợp này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, duy trì đường huyết ổn định hơn và hạn chế tình trạng mệt mỏi, uể oải giữa buổi.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị:
Cách ăn này giúp làm chậm hấp thu đường, tạo cảm giác no lâu hơn và cân bằng dinh dưỡng.
Cháo là lựa chọn tốt cho bữa sáng nếu được ăn đúng cách và kết hợp hợp lý. Tuy nhiên, không nên xem cháo như bữa ăn duy nhất nếu thiếu các nhóm chất khác.
Bác sĩ Nguyễn Thị Yến Ngân, Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho biết nhiều người cho rằng chỉ cần ăn nhạt hoặc loại bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần ăn là có thể bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là tim mạch.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy xung quanh việc sử dụng muối (chứa natri) vẫn tồn tại không ít hiểu lầm, khiến nhiều người vô tình áp dụng sai cách trong sinh hoạt hằng ngày.
Hiện nay, nhiều người cho rằng càng ăn ít muối càng tốt, thậm chí nên bỏ hẳn. Thực tế, natri là khoáng chất thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp, hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp. Điều quan trọng không phải là loại bỏ hoàn toàn, mà sử dụng ở mức hợp lý.
Nhiều người tin rằng muối biển tốt hơn vì "tự nhiên" và ít natri hơn. Tuy nhiên, về bản chất, cả muối biển và muối ăn thông thường đều chứa khoảng 40% natri. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở hương vị và một số vi khoáng rất nhỏ, không ảnh hưởng đáng kể đến lượng natri nạp vào.
Không ít người nghĩ rằng chỉ cần giảm lượng muối khi nấu ăn là đủ. Trên thực tế, khoảng 75% lượng natri trong khẩu phần đến từ thực phẩm chế biến sẵn và các loại gia vị như nước mắm, nước tương, bột nêm… Vì vậy, việc đọc nhãn dinh dưỡng và kiểm soát thực phẩm tiêu thụ là rất cần thiết.
Giảm muối không có nghĩa là món ăn mất ngon. Người nội trợ hoàn toàn có thể tận dụng các gia vị tự nhiên như tỏi, ớt, chanh, thảo mộc… để tăng hương vị mà vẫn hạn chế natri.
Một số loại thuốc không kê đơn cũng có thể chứa lượng natri đáng kể. Do đó, người dùng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến nhân viên y tế khi cần thiết.
Nhiều thực phẩm quen thuộc như bánh mì, mì, súp hoặc các món chế biến sẵn có thể chứa natri dù không có vị mặn rõ rệt. Vì vậy, cảm nhận vị giác không phải là thước đo chính xác cho lượng natri.
Việc kiểm soát natri không chỉ dành cho người bị tăng huyết áp. Khuyến nghị chung là không nên tiêu thụ quá 2.300 mg natri mỗi ngày, và mức lý tưởng là khoảng 1.500 mg. Chỉ cần giảm khoảng 1.000 mg natri mỗi ngày cũng đã mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tim mạch.
"Kiểm soát lượng natri không quá khó nếu mỗi người chủ động điều chỉnh từ những thói quen hằng ngày như ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế đồ chế biến sẵn, đọc nhãn dinh dưỡng và nấu ăn tại nhà. Những thay đổi nhỏ nhưng bền vững có thể tạo nên khác biệt lớn cho sức khỏe lâu dài", bác sĩ Yến Ngân khuyến cáo.
Phát biểu tại lễ ra quân ngay sau đó, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh chiến dịch nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về nâng cao thể trạng nhân dân. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026 sẽ tổ chức khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân, qua đó xây dựng một đô thị hiện đại nơi mọi người đều tiếp cận dịch vụ y tế công bằng và sống khỏe mạnh.
Người dân có thể đến trạm y tế gần nhà để kiểm tra các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch và ung thư nhằm phát hiện sớm, giảm chi phí điều trị. Điểm mới của đợt này là mọi kết quả khám, xét nghiệm sẽ được lưu vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Nhờ đó, mỗi người có thể theo dõi tình trạng sức khỏe lâu dài, còn ngành y tế có "bức tranh sức khỏe" tổng thể để chăm sóc tốt hơn cho cộng đồng.
Chiến dịch ra đời trong bối cảnh hệ thống y tế TP HCM nhiều năm liên tục quá tải do tập trung chữa trị khi bệnh nhân đã phát bệnh. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, xác định đây là bước chuyển chiến lược từ chữa bệnh thụ động sang phòng bệnh chủ động, với các đội y tế trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để rà soát nhóm nguy cơ cao.
"Phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, giảm chi phí điều trị và giảm áp lực lên các bệnh viện tuyến trên - vấn đề mà thành phố chưa giải quyết được bằng cách mở rộng bệnh viện đơn thuần", đại diện ngành y tế cho hay.
Hôm 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu. TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Nữ diễn viên Jin Seo-yeon, 43 tuổi, chia sẻ công thức bữa sáng trên Instagram hôm 7/4, theo Health Chosun. Bức ảnh kèm chú thích: "Đây là bữa sáng tôi ăn hàng ngày - Onao (Overnight Oatmeal) hay yến mạch ngâm qua đêm".
Jin cho biết thường "trộn yến mạch với sữa chua Hy Lạp, sữa tươi hoặc sữa đậu nành, thêm hạt chia và việt quất đông lạnh, sau đó cho vào ngăn mát tủ lạnh khoảng hai tiếng là có thể thưởng thức". Yến mạch vốn là thực phẩm giàu dinh dưỡng, từng được tờ The New York Times bình chọn vào danh sách "10 loại thực phẩm lành mạnh nhất thế giới". Loại ngũ cốc này chứa hàm lượng protein, axit amin thiết yếu và các khoáng chất vi lượng phong phú như canxi, kali, sắt, magie. Nhờ lượng chất xơ dồi dào, yến mạch giúp tạo cảm giác no lâu dù chỉ tiêu thụ một lượng nhỏ.
Việc bổ sung các loại hạt như hạt chia vào thực đơn giống như cách của Jin Seo-yeon còn mang lại lợi ích kép trong việc ổn định đường huyết. Chất xơ trong hạt chia làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), cứ 100 gram hạt chia thì có tới 34 gram chất xơ.
Trong khi đó, sự góp mặt của quả việt quất cũng cung cấp các hoạt chất chống oxy hóa mạnh mẽ như anthocyanin, polyphenol và beta-carotene, giúp cơ thể phòng chống các bệnh mạn tính liên quan đến gốc tự do như tim mạch, tiểu đường, béo phì và rối loạn mỡ máu.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cũng cảnh báo không nên lạm dụng món ăn này quá mức. Do chất xơ trong yến mạch không được tiêu hóa ở dạ dày mà lên men bởi vi khuẩn khi xuống đến đại tràng, quá trình này có thể sinh khí gây đầy hơi, chướng bụng. Một nghiên cứu trên Tạp chí Tiêu hóa Thế giới cũng chỉ ra rằng tiêu thụ quá nhiều chất xơ có thể dẫn đến rối loạn chức năng ruột. Do đó, để đạt hiệu quả sức khỏe tốt nhất, người dùng chỉ nên duy trì thực đơn này khoảng 1-2 bữa mỗi ngày.
Jin Seo-yeon sinh năm 1983, bắt đầu chạm ngõ điện ảnh vào năm 2007 qua bộ phim Eve's Temptation - Good Wife và được biết đến qua các vai phụ. Jin Seo-yeon ghi dấu ấn trong Romantic Island, đặc biệt là Believer, tác phẩm đã mang về cho cô nhiều giải thưởng. Nữ diễn viên hiện đã kết hôn và có một con. Trải nghiệm giảm cân để lấy lại vóc dáng sau sinh đã giúp Jin Seo-yeon trở thành nguồn cảm hứng cho cộng đồng làm đẹp tại Hàn Quốc.
