Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới là một dấu mốc quan trọng trong tư duy phát triển của Đảng, khi lần đầu tiên văn hóa được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia, được nhìn nhận không chỉ như nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực trực tiếp cho phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, xây dựng con người, phát triển công nghiệp văn hóa, tăng cường chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, hướng tới mục tiêu xây dựng sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Trong bối cảnh đó, Huế – đô thị di sản đặc thù, thành phố trực thuộc Trung ương với hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, được cộng đồng quốc tế công nhận ở mức độ cao – có điều kiện và trách nhiệm đi đầu trong việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW bằng những chương trình hành động cụ thể, khả thi, có thể đo lường và lan tỏa.
Trên cơ sở đối chiếu 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết, Huế cần xác định 8 chương trình hành động trọng tâm giai đoạn 2026 – 2030, coi đây là “khung triển khai” để đưa văn hóa thực sự trở thành trụ cột phát triển của đô thị di sản.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế cho biết, trước hết, chương trình “Văn hóa thấm vào mọi quyết sách” phải được xác định là nền tảng tư duy xuyên suốt. Huế phải đặt mục tiêu đưa yếu tố văn hóa trở thành tiêu chí bắt buộc trong quá trình xây dựng và triển khai các quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển lớn của thành phố.
Theo ông Hải, cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển, trong đó văn hóa không đứng ngoài mà tham gia trực tiếp vào quá trình ra quyết định. Việc xây dựng cơ chế đánh giá tác động văn hóa, gắn trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời đẩy mạnh truyền thông chính sách và xây dựng chuẩn mực ứng xử đô thị, nhằm hình thành hình ảnh “Huế – đô thị di sản văn minh”, là những bước đi có ý nghĩa căn cơ, lâu dài.
Trên nền tảng nhận thức đó, Huế cần tập trung tạo đột phá về thể chế thông qua chương trình “Huế thí điểm cơ chế phát triển văn hóa”. Đây là chương trình có tính chất then chốt, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài về cơ chế, chính sách và nguồn lực trong lĩnh vực văn hóa. Việc đề xuất các cơ chế đặc thù, thí điểm mô hình hợp tác công – tư trong đầu tư văn hóa, thành lập Quỹ Văn hóa – Nghệ thuật Huế theo hướng xã hội hóa, cũng như thiết lập cơ chế “một cửa” cho các dự án văn hóa – sáng tạo cho thấy quyết tâm chuyển từ tư duy bao cấp sang tư duy kiến tạo, coi Nhà nước là chủ thể dẫn dắt, tạo lập môi trường, còn xã hội và doanh nghiệp là động lực phát triển.
“Cùng với hoàn thiện thể chế, Huế cần đặc biệt coi trọng nhiệm vụ xây dựng con người và môi trường văn hóa lành mạnh. Chương trình này tập trung vào việc đưa giáo dục di sản và nghệ thuật trở thành hoạt động thường xuyên trong nhà trường, xây dựng chuẩn mực ứng xử trong đời sống xã hội và trên không gian số, đồng thời mở rộng quyền thụ hưởng văn hóa cho mọi tầng lớp nhân dân, nhất là các nhóm yếu thế.
Đây là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 80, coi con người vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là mục tiêu của phát triển văn hóa, đồng thời tăng cường “sức đề kháng văn hóa” trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và bùng nổ công nghệ số”, ông Hải nói.
Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế khẳng định, một trụ cột quan trọng khác là chương trình chuyển đổi số văn hóa Huế, với cách tiếp cận từ “số hóa” sang “dịch vụ và thị trường nội dung”. Huế không chỉ phải đặt mục tiêu hoàn thành số hóa các di sản trọng điểm, mà còn cần hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa dùng chung, phát triển nền tảng dịch vụ văn hóa số toàn dân và từng bước hình thành thị trường nội dung số dựa trên di sản.
Trên cơ sở đó, Huế cần triển khai chương trình xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, lấy người dân làm trung tâm và doanh nghiệp làm động lực. Việc phát triển các không gian sáng tạo, chương trình ươm tạo startup công nghiệp văn hóa, cơ chế chia sẻ lợi ích cho cộng đồng quanh di sản và xây dựng bản đồ tài nguyên văn hóa toàn diện là những giải pháp nhằm chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành sinh kế bền vững, tạo việc làm sáng tạo và khuyến khích cộng đồng tham gia đồng sáng tạo giá trị. Đây cũng là cách Huế cụ thể hóa quan điểm “văn hóa vì con người, do con người và phục vụ con người”.
“Từ hệ sinh thái sáng tạo, Huế phải tập trung phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng lựa chọn mũi nhọn, tránh dàn trải. Các lĩnh vực có lợi thế nổi trội như du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế – thời trang gắn với áo dài, ẩm thực và nội dung số được ưu tiên đầu tư để hình thành những sản phẩm, chương trình có bản quyền, có khả năng cạnh tranh và từng bước quốc tế hóa. Mục tiêu đặt ra không chỉ là gia tăng doanh thu, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng thị trường văn hóa, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu văn hóa của du khách”, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế nhấn mạnh.
Cùng với đó, hơn 100 dự án khác cũng được rà soát nhằm tăng thêm cơ sở vật chất và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Tp.HCM đặt mục tiêu đạt tỷ lệ 300 phòng học trên mỗi 10.000 người trong độ tuổi đi học.
Ông Minh cho biết, ngành giáo dục đang xây dựng chiến lược tuyển sinh mới. Theo định hướng này, từ năm học tới, một số khu vực có thể chuyển từ hình thức thi tuyển sang xét tuyển học bạ khi tuyển sinh lớp 10. Về lâu dài, khi hệ thống trường lớp đáp ứng đủ nhu cầu, thành phố sẽ hướng đến mục tiêu phổ cập giáo dục THPT.
Hiện phần lớn các trường THPT công lập tại Tp.HCM vẫn tuyển sinh lớp 10 bằng kỳ thi chung. Phương thức xét tuyển áp dụng ở một số trường đặc thù, như Trường THCS - THPT Thạnh An, dành cho học sinh hoàn thành chương trình THCS tại trường, hay Trường THPT Võ Thị Sáu xét tuyển học sinh từ Trường THCS Lê Hồng Phong trên địa bàn.
Theo số liệu từ Sở GD&ĐT Tp.HCM, năm học 2026-2027 có hơn 151.000 học sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập, trong khi tổng chỉ tiêu khoảng 118.000 em. Tỷ lệ trúng tuyển dự kiến đạt khoảng 78%.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của thành phố sẽ diễn ra trong hai ngày 1-2/6. Thí sinh làm bài ở 3 môn bắt buộc gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Trong đó, Toán và Ngữ văn thi tự luận trong 120 phút, Ngoại ngữ làm bài trong 90 phút. Thí sinh đăng ký lớp chuyên hoặc lớp tích hợp sẽ thi thêm môn tương ứng.
Hiện trên cả nước, một số địa phương đã áp dụng xét tuyển lớp 10 thay cho thi tuyển ở hệ THPT đại trà.
Năm 2026, các tỉnh Vĩnh Long, Cà Mau và Lâm Đồng chỉ tổ chức thi tuyển đối với trường chuyên, còn lại thực hiện xét học bạ.
Tại Gia Lai, trong số 126 trường THPT tuyển sinh lớp 10 có 78 trường xét tuyển dựa trên kết quả học tập và rèn luyện ở bậc THCS, còn 48 trường tổ chức thi tuyển.
Trong khi đó, năm 2026 cũng là lần đầu tiên Cần Thơ triển khai song song hai phương thức thi tuyển và xét tuyển. Theo kế hoạch, 59 trường THPT tổ chức thi, còn 32 trường xét học bạ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học (GDĐH) để lấy ý kiến rộng rãi. Dự thảo hướng tới xây dựng hành lang pháp lý thống nhất cho việc triển khai công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ liên quan trong toàn hệ thống GDĐH.
Theo dự thảo, phạm vi áp dụng bao gồm các cơ sở GDĐH; tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, quản lý, phục vụ; cùng các doanh nghiệp cung cấp nền tảng, giải pháp công nghệ số và AI phục vụ GDĐH.
Một trong những nguyên tắc cốt lõi được nhấn mạnh là AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế giảng viên. Việc ứng dụng công nghệ được triển khai toàn diện trong đào tạo, kiểm tra - đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và hỗ trợ người học, song phải bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, tuân thủ liêm chính học thuật.
Trong hoạt động đào tạo, các cơ sở GDĐH được chủ động áp dụng công nghệ số và AI thông qua nhiều phương thức như đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ, đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và cá thể hóa học tập dựa trên dữ liệu.
Công nghệ được sử dụng để hỗ trợ giảng dạy, quản lý quá trình học tập, theo dõi tiến độ, tư vấn học tập, định hướng nghề nghiệp và phân tích dữ liệu nhằm cải tiến chương trình, phương pháp đào tạo.
Đối với kiểm tra, đánh giá, dự thảo cho phép ứng dụng công nghệ và AI nhưng phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, minh bạch, công bằng và phù hợp chuẩn đầu ra. Các nội dung ứng dụng bao gồm xây dựng ngân hàng đề thi, tổ chức thi, chấm điểm, giám sát, phân tích kết quả và quản lý dữ liệu đánh giá.
Đồng thời, yêu cầu xác thực danh tính người học, kiểm soát toàn bộ quy trình, bảo đảm khả năng truy vết, lưu trữ dữ liệu và có cơ chế giải trình, phúc tra kết quả.
Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về liêm chính học thuật trong môi trường số. Việc ứng dụng công nghệ và AI phải bảo đảm trung thực, khách quan, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và phản ánh đúng năng lực người học.
Các hành vi vi phạm như gian lận bằng công nghệ, đạo văn, giả mạo dữ liệu, nhờ người khác thực hiện nhiệm vụ học tập… được xác định rõ để có cơ chế kiểm soát và xử lý.
Các cơ sở GDĐH được yêu cầu ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, thiết lập hệ thống giám sát, ứng dụng công nghệ phát hiện gian lận, đồng thời tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người học và đội ngũ giảng viên.
Trong quản trị, dự thảo nhấn mạnh việc lấy dữ liệu làm nền tảng cho điều hành và ra quyết định. Các cơ sở GDĐH cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, có khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ; bảo đảm an toàn, bảo mật và toàn vẹn dữ liệu. Đồng thời, phát triển hạ tầng số và nâng cao năng lực số, năng lực AI cho người học, giảng viên và cán bộ quản lý.
Đúng 21h30, bầu trời tại khu vực cầu đi bộ Công viên Văn Lang (phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) rực sáng với kết hợp pháo hoa tầm cao, tầm thấp và hỏa thuật, phục vụ người dân, du khách về dự Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026.
Rất đông người dân và du khách thập phương đã có mặt theo dõi và lưu lại những khoảnh khắc mãn nhãn chào mừng Giỗ Tổ Hùng Vương 2026.
