Báo South China Morning Post ngày 4-4 đưa tin UAE đã siết chặt nguồn hỗ trợ kinh tế từ lâu đã dành cho Iran. Động thái này được đưa ra nhằm đáp trả các đòn tấn công liên tục của Cộng hòa Hồi giáo nhắm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp của UAE.
Thay vì thực hiện các biện pháp quyết liệt hơn có thể châm ngòi leo thang căng thẳng – vốn ngược với lập trường phòng thủ thuần túy của UAE, nước này đã lặng lẽ cấm hầu hết người Iran nhập cảnh hoặc quá cảnh qua các sân bay.
UAE là nơi sinh sống của hơn nửa triệu người Iran, nhiều người trong đó có liên hệ với giới tinh hoa cầm quyền của Tehran.
Cuối ngày 31-3 (giờ địa phương), các hãng hàng không quốc doanh của UAE gồm Emirates, FlyDubai và Etihad đã đăng thông báo cho biết chỉ những người Iran có thị thực cư trú dài hạn dành cho chủ doanh nghiệp và chủ sở hữu bất động sản, cùng các chuyên gia lành nghề, vợ/chồng và con cái của công dân UAE mới được miễn trừ lệnh cấm nói trên.
Dù chỉ lan truyền thông qua các bài đăng trên mạng xã hội, các thông báo trên gây lo ngại trong cộng đồng người Iran sống ở nước ngoài. Thậm chí nhiều người lo sợ sẽ có các vụ trục xuất hàng loạt.
Hôm 2-4, Bộ Ngoại giao UAE tuyên bố “cách tiếp cận nói trên dựa vào các quy trình và khuôn khổ được thiết lập nhằm bảo vệ sự an toàn và phúc lợi của tất cả các thành viên trong xã hội, không có ngoại lệ”.
Bộ này cũng “tái khẳng định cam kết của UAE trong việc thúc đẩy một môi trường an toàn và ổn định dựa trên pháp quyền, đảm bảo bảo vệ quyền lợi của tất cả cư dân và thể hiện các giá trị bền vững về lòng khoan dung và chung sống hòa bình”.
Chính quyền UAE cũng bắt đầu trấn áp các công ty “ma” được cho là thuộc sở hữu của Iran đặt tại các khu thương mại tự do của UAE, vốn được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sử dụng để giao dịch dầu mỏ và hóa dầu với người mua ở Trung Quốc, thông qua các trung gian ở Singapore và Hong Kong.
Ngày 20-3, Cơ quan An ninh Nhà nước UAE tuyên bố đã triệt phá một “mạng lưới khủng bố” do Iran và đồng minh Hezbollah tại Lebanon điều hành thông qua một bình phong thương mại.
Giới chức UAE cho biết mạng lưới nói trên đã cố gắng “thâm nhập vào nền kinh tế” theo “một kế hoạch chiến lược đã được thiết lập từ trước, phối hợp với các bên bên ngoài có liên hệ với Hezbollah và Iran, vi phạm các quy định kinh tế và pháp luật, nhằm rửa tiền, tài trợ khủng bố và đe dọa an ninh quốc gia”.
Các chuyên gia cho biết các công ty “ma” có trụ sở tại UAE – nhiều trong số đó từ lâu đã được sử dụng để rửa tiền thu được từ xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, sau đó chuyển USD và euro vào ngân khố Iran vốn đang thiếu ngoại tệ dưới vỏ bọc hàng nhập khẩu từ Dubai.
Dữ liệu từ Tổ chức Thương mại Thế giới cho thấy thương mại giữa Iran và UAE đạt đỉnh điểm ở mức 28,2 tỉ USD vào năm 2024, tương đương 22,6% tổng giá trị thương mại nước ngoài của Iran. UAE đã vượt qua Thổ Nhĩ Kỳ để trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo sau Trung Quốc, quốc gia mua dầu chính của nước này, với 32,4 tỉ USD.
Theo Robert Mogielnicki, một nhà kinh tế chính trị kiêm chuyên gia về vùng Vịnh tại thủ đô Paris (Pháp), những động thái gần đây của UAE là “bằng chứng” cho thấy chính quyền Emirati “không hài lòng với tình hình hiện tại và đang tìm cách đáp trả bằng các biện pháp được tính toán kỹ lưỡng”.
Theo tờ South China Morning Post, UAE là mục tiêu của khoảng một nửa số tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái do Iran phóng kể từ khi cuộc chiến với Mỹ và Israel bùng nổ vào ngày 28-2.
Ngày 23-4, Tổng Lãnh sự quán Hà Lan tổ chức lễ kỷ niệm ngày Quốc khánh đồng thời là sinh nhật của Quốc vương Willem-Alexander. Buổi lễ có sự tham gia của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng lãnh sự Hà Lan tại TP.HCM Raissa Marteaux nhấn mạnh Quốc khánh là biểu tượng sống động cho sự giao thoa giữa truyền thống và đổi mới, ngày lễ phản ánh tinh thần tự do sáng tạo, một giá trị cốt lõi của Hà Lan. Tinh thần này cũng đang hiện diện trong quan hệ với Việt Nam.
Trong đó, TP.HCM là điển hình nơi tinh thần đổi mới của Hà Lan, sự năng động của Việt Nam và những khát vọng chung cùng hội tụ.
"Chính khát vọng đó cũng định hình mối quan hệ giữa hai quốc gia, một quan hệ đối tác được xây dựng trên nền tảng vững chắc và được thúc đẩy bởi cam kết cùng phát triển và kiến tạo tương lai", bà nhấn mạnh.
Ông Bùi Minh Thạnh cho biết quan hệ Việt Nam và Hà Lan đã phát triển mạnh mẽ trong hơn 50 năm qua, trở thành hình mẫu của hợp tác hiệu quả và thực chất.
Hai nước đã thiết lập nhiều khuôn khổ hợp tác quan trọng như Đối tác chiến lược về thích ứng biến đổi khí hậu và quản lý nước (2010), Đối tác chiến lược về nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực (2014), và không ngừng nâng cấp quan hệ trong những năm gần đây.
Hà Lan hiện là đối tác thương mại và nhà đầu tư lớn nhất của Việt Nam trong Liên minh châu Âu. Riêng tại TP.HCM, tổng vốn đầu tư từ Hà Lan đạt khoảng 8,2 tỉ USD.
Ông Bùi Minh Thạnh cũng cho biết TP.HCM đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều địa phương của Hà Lan như Rotterdam và Eindhoven, đồng thời triển khai nhiều dự án trong các lĩnh vực quy hoạch đô thị, phát triển bền vững, logistics và đổi mới sáng tạo.
"TP.HCM sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để quan hệ hợp tác giữa hai bên ngày càng phát triển hiệu quả, đóng góp vào quan hệ đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Hà Lan", ông Bùi Minh Thạnh nói.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, Tổng Lãnh sự Raissa Marteaux cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của khả năng thích ứng và đổi mới. Bà bày tỏ tin tưởng rằng cả hai quốc gia đều có thể cùng nhau vượt qua thách thức, tái định hình chuỗi cung ứng và thúc đẩy phát triển bền vững.
Với việc mở rộng hợp tác, quan hệ Việt Nam - Hà Lan được kỳ vọng sẽ tiếp tục tỏa sáng với nhiều điểm nhấn tích cực trong thời gian tới.
Ngày 15-4, Tổng giám đốc IAEA xác nhận sự gia tăng hoạt động tại lò phản ứng, đơn vị tái chế, lò phản ứng nước nhẹ và các cơ sở khác tại khu vực tổ hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên.
Theo cơ quan tình báo Hàn Quốc, đây là bước quan trọng trong việc sản xuất đầu đạn hạt nhân.
"Trong các đánh giá định kỳ, chúng tôi đã xác nhận được sự gia tăng nhanh chóng trong hoạt động của lò phản ứng Yongbyon.
Tất cả những điều đó cho thấy sự gia tăng rất nghiêm trọng về khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, ước tính khoảng vài chục đầu đạn", Hãng tin AFP dẫn lời ông Grossi nói tại cuộc họp báo ở Seoul.
Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên vào năm 2006 và đang chịu nhiều lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc vì các chương trình vũ khí. Tuy nhiên Bình Nhưỡng tuyên bố sẽ không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Ngoài ra, ông Grossi cũng nói rằng IAEA cũng nhìn thấy việc xây dựng một cơ sở mới tương tự như các cơ sở làm giàu uranium ở Yongbyon và khi phân tích các đặc điểm bên ngoài cơ sở này cho thấy sự mở rộng đáng kể về năng lực làm giàu.
Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), hình ảnh vệ tinh trong tháng 4-2026 cũng cho thấy tương tự đánh giá của IAEA. Trong đó, Triều Tiên dường như đã xây xong một nhà máy làm giàu uranium có khả năng sản xuất vật liệu ở cấp độ vũ khí.
Nó cho thấy việc hoàn thành một nhà máy làm giàu uranium bị nghi ngờ, có khả năng sản xuất vật liệu cấp độ vũ khí, trung tâm cho biết trong một báo cáo.
"Việc tiến tới vũ khí hạt nhân sẽ không bao giờ mang lại sự tăng cường an ninh cho bất kỳ quốc gia nào", ông Grossi nói.
Nhà lãnh đạo IAEA nói rằng cơ quan này chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào về việc công nghệ Nga được sử dụng trong chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Joe Serrano, trung sĩ Mỹ tại ngũ từng ba lần được triển khai tới Afghanistan, ngày 21/4 nói với AP rằng các đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã bắt vợ anh là Deisy Rivera Ortega, khi hai vợ chồng đến cơ quan di trú để hoàn tất các thủ tục xin thẻ xanh cho cô.
"Một người mở cửa, đưa chúng tôi đi dọc hành lang, đến cuối hành lang thì vợ tôi bị bắt. Không có bất kỳ lệnh nào, không có trát nào. Họ đưa vợ tôi đi, không nói điều gì với tôi cả", Serrano kể.
Ortega, người sinh ra tại El Salvador, sau đó bị giam tại Trung tâm Xử lý El Paso, bang Texas. Serrano đến thăm vợ ngày 19/4 và chỉ được trò chuyện với cô qua tấm kính ngăn.
Ortega đã nộp đơn lên Tòa án Liên bang khu vực để khiếu nại việc bị giam giữ, đồng thời đề nghị tòa ban hành lệnh ngăn trục xuất cô sang Mexico, nơi cô không có người thân nào. Nếu cô bị trục xuất sang Mexico, Serrano cũng sẽ không được xuất cảnh sang nước này để thăm vợ, do quy định của quân đội Mỹ với binh sĩ tại ngũ.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sau đó cho biết Ortega nhập cảnh trái phép vào Mỹ năm 2016. Thẩm phán đã ban hành lệnh trục xuất cô vào cuối năm 2019, nhưng Ortega được chấp thuận hưởng một biện pháp tạm hoãn trục xuất. Cô cũng có giấy phép lao động hợp lệ, theo luật sư của gia đình.
"Giấy phép lao động không đồng nghĩa đương sự có tình trạng pháp lý hợp lệ để ở lại. Ortega đang bị tạm giữ chờ trục xuất", DHS cho biết.
Ortega từng nộp đơn xin hưởng chính sách "parole in place" cùng chồng, cơ chế trước đây cho phép vợ/chồng quân nhân được tạo điều kiện rút ngắn lộ trình xin thẻ xanh, được ban hành năm 2022.
Tuy nhiên, DHS đã bỏ chính sách này vào tháng 4/2025, nêu rõ "việc có người thân phục vụ trong quân đội không đủ để miễn cho người nước ngoài khỏi hậu quả của việc vi phạm luật nhập cư Mỹ".
Đây là trường hợp thứ hai vợ của quân nhân Mỹ bị cơ quan di trú bắt. Hồi đầu tháng, các đặc vụ ICE bắt Annie Ramos, 22 tuổi, người vợ gốc Honduras của trung sĩ Matthew Blank. Cô bị bắt khi cùng chồng tới căn cứ Fort Polk làm thủ tục đăng ký quyền lợi dành cho người thân của binh sĩ. Ramos được phóng thích sau gần một tuần, nhưng phải đeo thiết bị giám sát GPS ở cổ chân.
