Tại Giải vô địch bóng bàn đồng đội thế giới 2026 (diễn ra ở Anh), tuyển Thụy Điển gây sốt khi thắng kịch tính Trung Quốc ở trận đấu cuối cùng tại vòng bảng.
Chiến thắng này không chỉ kịch tính, đẹp mắt, mang giá trị lịch sử (đã 26 năm kể từ lần gần nhất Thụy Điển thắng Trung Quốc ở giải thế giới), mà còn là một trận đấu kinh điển về chiến thuật.
"HLV Tobias Bergman đánh một canh bạc tuyệt đẹp và đã thắng. Cách ông ấy thay đổi thứ tự ra sân của các VĐV khiến tuyển Trung Quốc rơi vào thế bị động", cây viết Lương Tĩnh bình luận trên Baijiahao.
Nhiều người hâm mộ Việt Nam sẽ liên tưởng cách thức mà HLV Bergman sử dụng ở trận thắng Trung Quốc với câu chuyện chọi trâu của Khúc Thừa Dụ, danh nhân đặt nền móng dân chủ đầu tiên cho người Việt Nam sau 1000 năm bị phương Bắc đô hộ.
Khúc Thừa Dụ (830-907), được miêu tả là người thông minh tài trí từ nhỏ, sách dã sử Bán Đại Văn ghi chép một câu chuyện thú vị, liên quan đến tục chọi trâu của miền Bắc.
Đó là đăng ký trâu tam đẳng thành trâu nhất đẳng, chuyển trâu nhất đẳng thành nhị đẳng, và nhị đẳng thành tam đẳng.
Theo lệ, chọi trâu đấu 3 trận, bên nào được 2 là thắng. Nhờ mẹo của Khúc Thừa Dụ, làng thua trận đầu khi để trâu tam đẳng đấu với nhất đẳng của đối thủ, nhưng thắng 2 trận sau.
Câu chuyện dân gian này trở thành mẹo chiến thuật trong các môn thể thao có thể thức thi đấu đồng đội (gồm nhiều trận đấu đơn) ngày nay.
Và ở trận đại chiến bóng bàn giải vô địch thế giới mới đây, HLV Bergman của Thụy Điển đã khéo léo áp dụng phương pháp "Lineup optimization" tương tự để tạo nên chiến thắng ngoạn mục trước Trung Quốc.
Thể thức của bóng bàn tương đối phức tạp hơn câu chuyện chọi trâu kể trên, với công thức thi đấu "ABCAB vs ABCBA".
Tức mỗi đội cử ra 3 tay vợt (tạm gọi A, B, C), đấu tối đa 5 trận (được 3 là thắng). 2 tay vợt A và B (tức nhất đẳng, nhị đẳng) mỗi đội sẽ đấu tối đa 2 trận, còn 2 tay vợt C (tam đẳng) mỗi đội chỉ đấu đúng 1 trận ở giữa.
Ở 2 lượt đầu, A của đội này đấu với A đội kia, tương tự B đấu B. Ở lượt 4 và 5, A đấu với B, còn B lại đấu với A.
Với thể thức như vậy, tay vợt yếu nhất mỗi đội sẽ luôn được xếp vào nhóm C, chỉ đánh 1 trận thứ 3. Và thường tay vợt mạnh nhất mỗi đội sẽ ở nhóm A, chạm trán nhau ở trận đầu tiên.
Bóng bàn Trung Quốc sở hữu tay vợt "nhất đẳng" cực mạnh là Wang Chuqin (Vương Sở Khâm), nhà vô địch thế giới đơn nam. Với Wang Chuqin trong đội, Trung Quốc bước vào mọi cuộc so tài đồng đội với niềm tin chắc chắn rằng họ sẽ có 2 trận thắng (trận đầu tiên và trận thứ 4).
Các tay vợt "nhị đẳng", "tam đẳng" của Trung Quốc vì vậy luôn rất tự tin ở trận thứ 2 và 3. Chỉ cần thắng 1 trong 2 trận này, Trung Quốc xem như thắng chung cuộc.
Nhưng ở Giải vô địch bóng bàn thế giới, HLV Bergman khiến tất cả phải ngỡ ngàng khi công bố đội hình ra sân: đẩy "nhất đẳng" Truls Moregardh (hạng 2 thế giới) xuống vị trí "tam đẳng", để 2 tay vợt kém hơn hẳn là Anton Kallberg (hạng 66) và Elias Ranefur (hạng 70) đánh 2 trận đầu.
Với cách sắp xếp này, ngôi sao số 1 Moregardh ở vị trí yếu nhất, chỉ đánh vỏn vẹn 1 trận. "Một cách sắp xếp vô cùng mạo hiểm, tạo ra cảm giác lãng phí", chuyên trang Table Tennis Specialist bình luận.
Nhưng đó thực sự là một canh bạc về chiến thuật và tâm lý. Ông Bergman hy sinh trận đầu tiên, để Kallberg thua trắng Wang Chuqin một cách dễ dàng với tỉ số 0-3.
"ừ chỗ thắng chắc 2 ván (của Wang Chuqin) và chỉ cần thắng 1/3 trận còn lại là giải quyết mọi chuyện, dường như các tay vợt của chúng ta đâm ra sợ hãi khi biết Liang Jingkun (Lương Tĩnh Côn) sẽ đấu với Moregardh ở trận 3. Điều đó tương đương một trận thua chắc chắn", một người bình luận trên Sohu.
Liang Jingkun là tay vợt yếu nhất trong đội 3 người của Trung Quốc. Đứng hạng 13 thế giới, Liang vốn dĩ không hề e ngại Kallberg hay Ranefur, nhưng nếu phải đối đầu Moregardh, anh cầm chắc thất bại.
Sức ép vì vậy đè nặng lên tay vợt thứ 2 của Trung Quốc, Lin Shidong (Lâm Thi Đống). Và chính tay vợt họ Lâm có thể là mục tiêu mà HLV Bergman nhắm tới.
Lin Shidong từng là số 1 thế giới, nhưng sa sút nặng nề thời gian qua. Kết quả, Lin Shidong bại trận trước Ranefur trong trận thứ 2, sau khi Wang Chuqin thắng dễ Kallberg ở trận đầu.
Những gì diễn ra sau đó nằm trong dự đoán, Liang Jingkun dù cố hết sức vẫn không thể đánh bại Moregardh ở trận 3, trước khi Wang Chuqin "đè bẹp" Ranefur ở trận 4, đưa trận đấu đến tỉ số hòa 2-2.
Lin Shidong lại phải ra sân, và lần này đối đầu Kallberg trong một cuộc đấu không có lợi chút nào.
Tâm lý vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Suốt cả trận đấu, tay vợt Thụy Điển liên tục nhảy nhót, hô hào, thể hiện thái độ vô cùng tự tin. Ở phía đối diện, Lin Shidong hoàn toàn trầm lặng. Kallberg thắng 3-1 như một lẽ tất yếu.
Wang Chuqin là tất cả của bóng bàn Trung Quốc lúc này. Anh đẹp trai, tự tin và quá xuất sắc, bỏ xa hoàn toàn phần còn lại của làng bóng bàn thế giới.
Nhưng đây là Giải vô địch đồng đội thế giới, Wang liệu có thể làm gì khi ngay cả HLV đối thủ cũng nắm bắt được điểm mạnh và điểm yếu của "đội bóng một người", để rồi bày ra một nước bài quá ấn tượng?
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
