Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa phê duyệt quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng – Thái Bình đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó lần đầu đưa ra phương án chi tiết xây dựng các đập trên dòng chính sông Hồng nhằm dâng mực nước mùa cạn, tạo nguồn cấp nước ổn định và cải thiện môi trường cho Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ.
Theo quy hoạch, hai công trình trọng tâm là đập Xuân Quan (vùng giáp Hưng Yên – Hà Nội) trên sông Hồng và đập Long Tửu (Đông Anh) trên sông Đuống. Các đập này có nhiệm vụ điều tiết, kiểm soát dòng chảy, nâng mực nước trong mùa khô để phục vụ nhiều mục tiêu.
Cụ thể, việc dâng nước sẽ đảm bảo vận hành ổn định các cống lấy nước quan trọng: cống Xuân Quan với lưu lượng 75 m3/s cấp cho hệ thống Bắc Hưng Hải; cống Long Tửu 28 m3/s vào hệ thống Bắc Đuống; cống Liên Mạc 36 m3/s vào sông Nhuệ và cống Cẩm Đình khoảng 8-13 m3/s vào sông Đáy.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng nhờ hệ thống này, nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp được duy trì, đồng thời bổ sung dòng chảy để cải thiện môi trường nước, góp phần làm sống lại các dòng sông như Nhuệ, Đáy, Tô Lịch, Ngũ Huyện Khê.
Các đập cũng tạo điều kiện để loạt trạm bơm ven sông như Bạch Hạc, Đại Định, Phù Sa, Thanh Điềm, Đan Hoài, Ấp Bắc vận hành đúng thiết kế, với tổng công suất khoảng 100 m3/s. điều hiện nay gặp khó do mực nước sông Hồng xuống thấp.
Ngoài chức năng thủy lợi, việc duy trì mực nước còn được kỳ vọng cải thiện cảnh quan, môi trường, đồng thời mở ra khả năng phát triển giao thông đường thủy, du lịch và dịch vụ dọc sông Hồng. Các công trình cũng giúp kiểm soát tỷ lệ phân lưu giữa sông Hồng và sông Đuống, phối hợp với các hồ chứa thượng nguồn để đảm bảo cấp nước và đẩy mặn cho khu vực hạ du.
Một lợi ích khác là giảm nhu cầu xả nước tăng cường từ các hồ thủy điện thượng lưu trong vụ Đông Xuân, qua đó sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên nước và góp phần đảm bảo an ninh năng lượng.
Bên cạnh hai đập chính, quy hoạch còn đặt ra các hướng nghiên cứu tiếp theo. Trong đó có phương án xây dựng thêm đập trên sông Đà hoặc sông Hồng để đảm bảo lấy nước qua cống Lương Phú tối thiểu 60 m3/s, bổ sung nước cho sông Tích, sông Đáy và phục vụ đa mục tiêu như cấp nước, phát điện, giao thông thủy nhưng không ảnh hưởng đến thoát lũ.
Ngoài ra, một công trình điều tiết trên sông Đào cũng được nghiên cứu nhằm kiểm soát dòng chảy phân lưu sang sông Đáy, cải thiện khả năng tiêu thoát lũ cho khu vực này.
Giải pháp xây đập được đặt trong bối cảnh hệ thống thủy lợi vùng đồng bằng đang chịu áp lực ô nhiễm lớn, đặc biệt là Bắc Hưng Hải. Theo Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, mỗi ngày có khoảng 539.000 m³ nước thải xả vào hệ thống, phần lớn chưa qua xử lý. Khi dòng chảy suy yếu do thiếu nước bổ sung từ sông Hồng, khả năng tự làm sạch gần như không còn.
Báo cáo tháng 2/2026 của Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường cho thấy nhiều điểm ô nhiễm vượt xa quy chuẩn. Tại Xuân Thụy (Hưng Yên), nồng độ amoni lên tới 25,6 mg/l, cao hơn 85 lần mức cho phép; tại Bình Lâu (Hải Phòng) vượt hơn 70 lần. Hàm lượng oxy hòa tan chỉ khoảng 2 mg/l, thấp hơn nhiều so với ngưỡng tối thiểu để duy trì hệ sinh thái thủy sinh.
Quy hoạch dự kiến tổng vốn thực hiện khoảng 148.900 tỷ đồng, trong đó hơn 60.800 tỷ đồng triển khai trước năm 2030. Các công trình sẽ được xem xét đầu tư theo lộ trình, phù hợp khả năng huy động nguồn lực.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá việc xây dựng các đập trên sông Hồng không chỉ nhằm giải bài toán thiếu nước mà còn là bước đi dài hạn để phục hồi hệ sinh thái sông, đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững cho toàn vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Ngày 20/4, Sở Văn hóa Thể thao TP Huế cho biết nhà tưởng niệm liệt sĩ tuyến đường 71 tại Tiểu khu 67 được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố cùng với 17 di tích khác.
Năm 2022, để tưởng niệm và ghi công các liệt sĩ đã hy sinh khi cứu hộ, cứu nạn công nhân ở thủy điện Rào Trăng 3, chính quyền TP Huế đã xây dựng nhà tưởng niệm ở trạm kiểm lâm 67 trên đường 71, nơi 13 chiến sĩ hy sinh với tổng kinh phí hơn 6,5 tỷ đồng.
Khu tưởng niệm có diện tích trên 1,8 hecta, với các hạng mục chính gồm: Nhà tưởng niệm, bia ghi tên liệt sĩ, tường chắn và gia cố mái taluy, đường nội bộ, bãi đỗ xe, hệ thống điện chiếu sáng năng lượng mặt trời. Công trình sau khi hoàn thành đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục cho thế hệ trẻ về tinh thần chiến đấu, hy sinh của những người lính.
0h ngày 12/10/2020, nửa quả núi sạt xuống vùi lấp lán trại, nhà điều hành cùng 17 công nhân thủy điện Rào Trăng 3, ở xã Phong Xuân cũ. Thiếu tướng Nguyễn Văn Man và đoàn cán bộ, chiến sĩ Quân khu 4 vào hiện trường để cứu hộ. Đến 0h ngày 13/10, khi cả đoàn đang nghỉ lại ở trạm Kiểm lâm 67 thì bị nửa quả núi sạt lở vùi lấp, 13 cán bộ, chiến sĩ hy sinh. Đến nay tại thủy điện Rào Trăng 3, lực lượng chức năng mới tìm thấy 6 thi thể công nhân, 11 người còn lại mất tích.
Sau khi di tích được xếp hạng, phường Phong Điền sẽ công khai khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích và tổ chức cắm mốc giới trên thực địa; ban hành quyết định thành lập Ban quản lý di tích; tổ chức quản lý mặt bằng, không gian di tích, toàn bộ hiện vật có trong di tích.
Ngày 8/5, Thủ tướng ban hành Chỉ thị về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã. Theo đó, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải rà soát tổng thể chất lượng, trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã để bố trí đúng người, đúng việc, phù hợp địa bàn và phát huy sở trường, kinh nghiệm công tác.
Thủ tướng yêu cầu các địa phương triệt để phân công, điều động lãnh đạo, quản lý cấp phó đang vượt số lượng quy định tại cơ quan cấp tỉnh về cấp xã. Trong tháng 5, các tỉnh, thành phải xây dựng giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã phù hợp đặc thù từng địa bàn, vùng miền.
Theo chỉ thị, cán bộ có bản lĩnh, khả năng chịu áp lực, kinh nghiệm xử lý tình huống sẽ được ưu tiên bố trí tại các địa bàn phức tạp hoặc lĩnh vực có yêu cầu chuyên môn cao như đất đai, xây dựng, dân tộc, tôn giáo, khiếu nại, tố cáo. "Kiên quyết không để xảy ra tình trạng phân công cán bộ, công chức không phù hợp với năng lực, sở trường công tác", chỉ thị nêu.
Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương đánh giá cán bộ, công chức cấp xã dựa trên tiến độ và chất lượng xử lý công việc, năng lực phối hợp, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Những trường hợp năng lực yếu, thiếu tinh thần trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ sẽ bị tinh giản. Đồng thời, các địa phương phải tuyển dụng bổ sung nhân lực có chuyên môn, kinh nghiệm để đáp ứng ngay yêu cầu công việc.
Chỉ thị yêu cầu tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn thường xuyên cho cán bộ, công chức cấp xã, chú trọng kỹ năng thực thi công vụ và xử lý tình huống. Việc đào tạo được thực hiện theo hình thức vừa học vừa làm để không làm gián đoạn hoạt động của cơ quan, đơn vị.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng nghiên cứu chính sách nhà ở xã hội cho cán bộ, công chức, viên chức gặp khó khăn. Bộ Nội vụ được giao hướng dẫn cơ chế tuyển dụng đặc thù với nguồn nhân lực cấp xã và xây dựng hệ thống học liệu số dùng chung trên nền tảng "Bình dân học vụ số".
Theo tính toán của Chính phủ, sau sáp nhập tỉnh, xã và bỏ cấp huyện từ giữa năm 2025, cả nước còn khoảng 91.784 cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh và khoảng 199.000 biên chế cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo hướng dẫn hiện hành, mỗi xã, phường, đặc khu sau sáp nhập được bố trí tối thiểu 32 biên chế, chưa bao gồm khối Đảng, đoàn thể và Ban chỉ huy quân sự cấp xã. Tùy quy mô dân số, số lượng biên chế có thể tăng nhưng tối đa 50 người với xã và 70 người với phường, đặc khu.
Hồ chứa nước ngọt thuộc Tiểu dự án 8 "Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để phòng, chống xói lở bờ biển, cung cấp nước ngọt và phục vụ nuôi tôm - rừng vùng ven biển tỉnh Cà Mau". Đây là một trong những hạng mục sử dụng vốn vay ODA của Ngân hàng Thế giới, do Ban Quản lý các dự án ODA và NGO (nay là Ban Quản lý dự án xây dựng tỉnh Cà Mau) làm chủ đầu tư.
Theo kết luận thanh tra số 019/KL-TT ngày 2.12.2025 của Thanh tra tỉnh Cà Mau, vừa được công bố gần đây, quá trình điều chỉnh vốn tại công trình thể hiện qua hàng loạt phụ lục hợp đồng ký với liên danh nhà thầu. Từ giá trúng thầu ban đầu hơn 197,597 tỉ đồng, giá trị hợp đồng đã được điều chỉnh tăng qua từng giai đoạn, mỗi lần tăng gắn với các nhóm phát sinh cụ thể.
Lần điều chỉnh đầu tiên được thực hiện tại phụ lục hợp đồng số 02/2022, ký ngày 29.12.2022. Giai đoạn này, giá trị hợp đồng điều chỉnh nhằm bổ sung các hạng mục phát sinh như bãi chứa, đường kết nối, đường nội bộ và thay đổi phương án từ cầu sang đường.
Đến phụ lục hợp đồng số 04/2023, ký ngày 15.9.2023, giá trị hợp đồng tăng lên hơn 216,249 tỉ đồng. Việc điều chỉnh lần này gắn với bổ sung khối lượng nạo vét các kênh thu nước, thay đổi biện pháp thi công cống, bổ sung bậc cấp lên xuống và điều chỉnh thiết kế mái hồ cùng hệ thống đường nội bộ.
Tiếp đến, tại phụ lục hợp đồng số 06/2023 ký ngày 19.12.2023, việc điều chỉnh định mức công tác đào, nạo vét lòng hồ bằng máy hút bùn đẩy tổng giá trị hợp đồng lên 234,068 tỉ đồng.
Đỉnh điểm của chuỗi điều chỉnh diễn ra tại phụ lục hợp đồng số 08/2024, ký ngày 1.2.2024, khi giá trị hợp đồng được bổ sung phần bù trượt giá, nâng tổng mức lên gần 250 tỉ đồng.
Không chỉ tăng giá trị hợp đồng, quá trình điều chỉnh vốn còn bộc lộ một số tồn tại trong công tác hồ sơ và thanh toán. Quyết định số 2077/QĐ-UBND ngày 22.11.2023 về định mức đào, nạo vét lòng hồ bằng tàu hút bùn được Thanh tra tỉnh Cà Mau (Kết luận thanh tra số 30/KL-TT ngày 1.11.2024) xác định là ban hành chưa đúng thẩm quyền.
Một vấn đề khác là việc chủ đầu tư thanh toán toàn bộ phần bù trượt giá cho khối lượng đã hoàn thành, chưa phù hợp với Quyết định số 115/QĐ-SNN ngày 31.1.2024 của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về điều chỉnh giá hợp đồng gói thầu.
Diễn biến trước đó cũng cho thấy biến động lớn về giá ngay từ khâu đấu thầu. Theo Ban Quản lý các dự án ODA và NGO tỉnh Cà Mau, giá gói thầu trong kế hoạch đấu thầu ngày 6.11.2020 chỉ ở mức 117,128 tỉ đồng. Tuy nhiên, ở lần đấu thầu đầu tiên, chỉ có một nhà thầu tham dự với giá dự thầu 258,62 tỉ đồng nhưng không đạt yêu cầu về năng lực.
Sau đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cà Mau (cũ) kiến nghị điều chỉnh giá gói thầu lên khoảng 200 tỉ đồng nhằm thu hút thêm nhà thầu, đồng thời cập nhật chi phí nạo vét bằng tàu hút bùn và giá vật liệu xây dựng. Kiến nghị này đã được phía Ngân hàng Thế giới chấp thuận.
Dự án hồ chứa nước ngọt được khởi công tháng 1.2022 và nghiệm thu, đưa vào khai thác ngày 30.5.2024. Tuy nhiên, đến nay, công trình này chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Nguồn nước đã được tích trữ theo thiết kế, nhưng đầu ra phục vụ sinh hoạt và sản xuất chưa đồng bộ.
