Bộ Công Thương đang muốn đẩy sớm lộ trình bán xăng E10 - loại nhiên liệu sinh học pha 10% ethanol vào xăng khoáng - trên toàn quốc từ cuối tháng này. Tại tọa đàm ngày 17/4, PGS. TS Nguyễn Thường Lạng (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng E10 phải tạo được lợi thế về giá để được người tiêu dùng đón nhận rộng rãi.
Hiện Petrolimex đang bán xăng E10 giá 23.160 đồng một lít, chỉ thấp hơn RON 95 khoảng 600 đồng.
"Xăng E10 cần có mức giá thấp hơn và đủ lớn so với xăng khoáng để kích thích người tiêu dùng chuyển đổi", ông nói. Theo ông, khi mức chênh lệch hấp dẫn, người dân sẽ chủ động lựa chọn, hình thành thói quen tiêu dùng mới.
Để hạ giá thành, chuyên gia Nguyễn Thường Lạng cho rằng đề xuất chính sách cần được thiết kế đồng bộ. Ở góc độ người tiêu dùng, nhà điều hành có cơ chế điều tiết hoặc hỗ trợ giá trong giai đoạn đầu, như giảm các loại thuế bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng (VAT).
Ở góc độ doanh nghiệp, bài toán là hiệu quả kinh tế với hoạt động sản xuất, pha chế và phân phối. Theo đó, cơ quan quản lý có thể cân nhắc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm đầu, sau đó giảm dần theo lộ trình khoảng 10 năm để tạo động lực đủ dài cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, chi phí logistics - từ vận chuyển, lưu kho đến phân phối - cần được hạ xuống, nhằm kéo giảm giá thành. Các chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất cũng cần được triển khai để khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
Một yếu tố khác được ông Lạng đề cập tới là cơ chế dự trữ và điều tiết thị trường. Theo ông, việc nâng năng lực dự trữ xăng dầu sẽ giúp ổn định nguồn cung trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời giảm áp lực điều hành trong ngắn hạn. Song song, nhà điều hành cần hoàn thiện hệ thống phân phối, mở rộng mạng lưới bán lẻ và có chính sách thương mại phù hợp để thúc đẩy tiêu thụ xăng sinh học. Các rào cản gia nhập thị trường cũng cần được tháo gỡ thông qua hỗ trợ về đất đai, hạ tầng và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Thực tế, từ tháng 8/2025, xăng E10 được Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) thí điểm bán tại 3 thành phố lớn gồm Hà Nội, TP HCM và Hải Phòng. Loại xăng này có khả năng giảm khí thải nhà kính, giúp bảo vệ môi trường.
Tuy vậy, trong thời gian đầu thí điểm, không ít người tiêu dùng vẫn dè dặt về chất lượng xăng E10. Theo ông Lê Trung Hưng, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil), sự e dè của người tiêu dùng hiện chủ yếu xuất phát từ yếu tố tâm lý khi tiếp cận một sản phẩm mới, không phải từ vấn đề chất lượng. Do vâỵ, khi niềm tin của người tiêu dùng dần được củng cố, việc triển khai đồng bộ xăng E10 trên toàn hệ thống sẽ thuận lợi hơn.
Ở khía cạnh này, PGS. TS Phạm Hữu Tuyến (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông. Tức là, khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành, phát thải của phương tiện cơ bản không thay đổi đáng kể. Việc chuyển đổi sang xăng E10 không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ.
Tương tự, Phó cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) Đào Duy Anh khẳng định xăng dầu là "máu" của nền kinh tế, do đó không có quốc gia nào đưa ra thị trường những sản phẩm kém chất lượng. Theo ông, Bộ Công Thương đã khảo sát, đánh giá việc sử dụng nhiên liệu sinh học từ năm 2014. Việt Nam bắt đầu thí điểm xăng E5 cùng năm và triển khai trên toàn quốc từ 2018.
"Các doanh nghiệp đầu mối lớn như PVoil và Petrolimex đang thử nghiệm phân phối xăng E10 tại một số địa bàn. Trong quá trình triển khai, chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực từ phía người tiêu dùng", ông nói. Ngoài ra, theo ông Đào Duy Anh, cơ quan quản lý cũng làm việc với nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước để đánh giá tác động đến hiệu suất, tuổi thọ của các động cơ sử dụng E10.
"Tâm lý e ngại của người tiêu dùng, xuất phát từ thông tin chưa đầy đủ, chính xác, như lo ngại về ảnh hưởng đến động cơ hay mức tiêu hao nhiên liệu", ông nói, cho rằng nhà điều hành cần đẩy mạnh truyền thông minh bạch, khoa học để người dân hiểu đúng, từ đó tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Tin Gốc: Vnexpress
