Thông tin được Công an Quảng Trị đưa ra sau khi điều tra nhóm "Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" do Nguyễn Duy Cường (35 tuổi, quê Bắc Ninh) điều hành, xác định có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản.
Cường từng làm MC đám cưới, vào Quảng Trị tổ chức, điều hành nhóm hoạt động trái phép. Tổ chức này có nguồn gốc từ Hàn Quốc, xuất hiện tại Việt Nam từ khoảng năm 2001, chưa được cơ quan chức năng cấp phép và cũng không có địa điểm sinh hoạt hợp pháp.
Những người cầm đầu, trưởng nhóm trong "Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" tại Quảng Trị còn sử dụng các kịch bản do "tổng hội" tại nước ngoài xây dựng, phát hành để lôi kéo người tham gia bài bản, có hệ thống. Điều này khiến nhiều người dễ rơi vào trạng thái bị thao túng tâm lý, mất dần khả năng kiểm soát hành vi, nhận thức; là biểu hiện của hoạt động lôi kéo có chủ đích, từng bước chi phối tư tưởng, làm lệch lạc hành vi, kéo theo hệ lụy khó lường.
Tổ chức nhiều tầng lôi kéo người tham gia
Theo cơ quan điều tra, lực lượng "truyền giáo" trong nhóm do Cường cầm đầu chủ yếu là người trẻ, giao tiếp tốt, được huấn luyện kỹ năng thuyết giảng, tổ chức theo các cấp: người dẫn dắt, nhóm trưởng, khu vực trưởng.
Nhóm này sử dụng 70 kịch bản khác nhau, tùy tâm lý, hoàn cảnh từng người để tiếp cận. Nội dung là các "bài giảng" lấy vỏ bọc đạo Tin lành, hướng vào phụ nữ yếu đuối, nhẹ dạ hoặc người gặp khó khăn, bệnh tật, có vấn đề tinh thần, trắc trở trong cuộc sống.
Dù lấy danh nghĩa "Hiệp hội Truyền giáo Tin lành Thế giới", tổ chức này không được các hệ phái Tin lành chính thống thừa nhận, khiến nhiều người nhầm tưởng là tổ chức hợp pháp.
Quy trình lôi kéo diễn ra theo từng bước: làm quen, tạo thiện cảm, củng cố niềm tin, thu thập thông tin xã hội, gia đình; sau đó sử dụng dữ liệu cá nhân để kiểm soát tâm lý, chi phối hoạt động.
Khi bị ngăn cản, nhóm tìm cách làm suy yếu mối quan hệ của người tham gia với gia đình, tăng sự phụ thuộc. Ban đầu yêu cầu dâng lễ "tượng trưng" tùy tâm; tham gia sâu hơn thì tạo áp lực tâm lý, thậm chí đe dọa tinh thần và yêu cầu đóng góp tài chính, buộc "dâng" 1/10 thu nhập hàng tháng vào các ngày sinh hoạt cố định.
Việc tiếp cận thường thông qua người quen, bạn bè để tạo niềm tin, sau đó dẫn dắt từng bước. Mạng xã hội cũng được sử dụng để tiếp cận người lạ bằng các nội dung "truyền cảm hứng", như: "Tôi có một video về đức tin, có thể giúp bạn trong cuộc sống, nếu bạn quan tâm tôi sẽ gửi riêng...".
Hoạt động khép kín, sử dụng website, ứng dụng liên lạc bảo mật để điều hành, sinh hoạt từ xa. Mô hình mang tính đa cấp, mỗi người tham gia trở thành một "mắt xích" lôi kéo người mới. Nhóm cũng nghiên cứu pháp luật Việt Nam, xây dựng tài liệu "bảo an" hướng dẫn người theo né tránh, đối phó cơ quan chức năng.
Làm việc với cơ quan chức năng, một người tham gia cho biết ban đầu bị thu hút bởi các nội dung động viên tinh thần, nhưng càng tham gia càng bị chi phối, mất kiểm soát suy nghĩ và hành động. Khi sinh hoạt, các "tín đồ" phải tắt điện thoại, giao nộp cho người quản lý, hạn chế đi lại và tuân thủ quy định bảo mật.
Đầu tháng 4, Cường tổ chức "Lễ Vượt Qua" để kết nạp thành viên tại nhiều điểm, mỗi điểm 5-6 người. Công an phát hiện 8 địa điểm sinh hoạt trái phép, ghi nhận một số nghi thức có dấu hiệu mê tín dị đoan, ảnh hưởng đến quan hệ gia đình, thậm chí khiến người tham gia từ bỏ phong tục thờ cúng tổ tiên.
Làm gì khi phát hiện dấu hiệu bất thường?
Theo Công an Quảng Trị, nhóm do Nguyễn Duy Cường cầm đầu chỉ là một nhánh nhỏ trong hệ thống. Số người tham gia tại địa phương hiện khoảng 500 người; đây mới là con số của một nhánh đã bị phát hiện, chưa tính các nhánh khác đang hoạt động, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự.
Cơ quan chức năng lưu ý người dân thận trọng khi tiếp cận các hội, nhóm tương tự, nhất là những lời mời gọi kiểu "thay đổi cuộc sống", "giải quyết khó khăn cá nhân". Việc tham gia sinh hoạt, học "giáo lý" khi chưa rõ bản chất tổ chức tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Thông tin cá nhân như hoàn cảnh gia đình, tài chính, số điện thoại, địa chỉ... nếu bị khai thác có thể trở thành công cụ để tiếp cận sâu hơn, tác động tâm lý. Người dân nên kiểm chứng thông tin qua nguồn chính thống, thay vì chỉ nghe từ phía người lôi kéo.
Khi có dấu hiệu bị tiếp cận, việc chia sẻ với người thân, bạn bè tin cậy giúp tránh rơi vào trạng thái bị cô lập. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, nên dừng liên hệ, không tham gia các nhóm sinh hoạt hoặc kênh liên lạc để hạn chế bị tác động kéo dài.
Những hội, nhóm có biểu hiện lôi kéo, kiểm soát tâm lý, tách người tham gia khỏi gia đình và gắn với yêu cầu đóng góp tài chính thường đi kèm rủi ro. Trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân có thể thông tin cho cơ quan chức năng để được hỗ trợ.
Tin Gốc: Vnexpress
