Đợt khảo sát hang động tháng 4 của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) đã công bố phát hiện 26 hang động mới tại tỉnh Quảng Trị. Trong đó, hang Chả Nghéo trở thành tâm điểm chú ý nhờ cấu trúc thác nước đổ thẳng vào lòng vực sâu. Tuy nhiên, đằng sau sự kỳ vĩ là những giới hạn nghiêm ngặt về tính an toàn.
Theo thông số khảo sát của đoàn BCRA, hang Chả Nghéo sở hữu một hố sụt thẳng đứng (vertical shaft) sâu 350 m, kết nối với một đoạn hang ngang dài 600 m ở dưới đáy. Đây là hố sụt thẳng đứng đơn lẻ sâu nhất mà đoàn từng ghi nhận tại Việt Nam sau hơn 36 năm thám hiểm. Cấu trúc này khác biệt hoàn toàn với các hang ngang ổn định thường thấy tại khu vực này như Sơn Đoòng hay hang Én.
Ông Howard Limbert, Trưởng đoàn thám hiểm BCRA, đánh giá độ sâu 350 m khiến hang Chả Nghéo khó tiếp cận, đòi hỏi kỹ thuật đi dây phức tạp và tiêu tốn nhiều sức lực hơn so với thám hiểm các hang động nằm ngang. Nhìn từ dưới đáy lên rất ấn tượng, nhưng không có cách nào để xuống đó được. Chỉ có một vài người trên thế giới đủ khả năng xuống hang này an toàn. Dù đoàn có 10 người dày dạn kinh nghiệm, nhưng chỉ hai chuyên gia kỹ thuật tốt nhất được phép đu dây xuống tiếp cận lòng hang.
“Rất ít chuyên gia có đủ kỹ năng để xuống và leo lên an toàn, thậm chí là đi bộ đến cửa hang cũng khó khăn, chắc chắn không dành cho khách du lịch”, ông Howard nói.
Anh Phạm Hồng Đại, chuyên gia an toàn của đoàn, cho biết thông tin về hang Chả Nghéo thực chất đã được tiếp cận từ năm 2024 dựa trên chỉ dẫn của người dân địa phương. Để xác định dòng chảy, người dân bản địa từng dùng phương pháp dân gian là viết tên lên quả bưởi rồi ném xuống hố sụt, nhưng không tìm thấy dấu vết nổi lên của chúng.
Ban đầu, hang được dự đoán chỉ sâu khoảng 50 m. Năm 2024, đoàn mang theo 250 m dây chuyên dụng nhưng xuống hết dây vẫn chưa chạm đáy. Đợt thám hiểm năm nay, đoàn mang gần 500 m dây mới có thể tiếp cận lòng hang sau hành trình băng rừng 1,5 ngày từ trung tâm xã.
Theo chuyên gia an toàn Phạm Hồng Đại, Chả Nghéo nguy hiểm do tình trạng đá mẻ và đá mồ côi thường xuyên rơi tự do từ vách hố sụt xuống đáy. Vào đợt thám hiểm năm 2024, một chuyên gia thám hiểm người Australia đã gặp sự cố đá đè gãy tay trong quá trình khảo sát hang Chả Nghéo. Anh Đại nhớ lại khoảnh khắc tảng đá bất ngờ đổ sập, đè lên cánh tay nhà thám hiểm ngay tại điểm tiếp cận vào lúc 15h chiều. Trong lúc đội porter đang dựng trại và chuẩn bị bữa tối, nhóm chuyên gia buộc phải chuyển sang chế độ cứu hộ khẩn cấp. Sau khi nhấc tảng đá ra, tay nhà thám hiểm gãy hoàn toàn, vết cắt sâu và máu chảy nhiều.
Sau khi sơ cứu và kết nối điện thoại vệ tinh về bộ phận điều hành, anh Đại đã yêu cầu nhóm thám hiểm di tản ngay lập tức. “Lúc đó sức khỏe ông ấy vẫn còn đủ để gắng gượng và chưa mất máu quá nhiều, nếu để đến sáng hôm sau, khi vết thương có nguy cơ nhiễm trùng và cơ thể kiệt sức vì mất ngủ, hành trình đi bộ xuyên rừng sẽ nguy hiểm hơn”, anh Đại nói.
Đoàn thám hiểm rời vị trí lúc 17h30 sau khi sơ cứu cho nạn nhân. Băng rừng suốt 6 tiếng trong bóng tối, ra đến đường lớn lúc 12h đêm và mất thêm 3 giờ chạy xe để đến bệnh viện Cuba – Đồng Hới. “3 giờ sáng tới bệnh viện chụp X-quang, kết quả xác nhận chấn thương nghiêm trọng”, anh Đại kể lại.
Bên cạnh rủi ro địa chất, hệ thống thác nước dội trực tiếp vào hố sụt cũng là thách thức lớn. Anh Đại cho biết, việc lắp dây dọc theo đường nước chảy không đảm bảo an toàn do dây bị trơn và người thám hiểm dễ bị cảm lạnh nếu tiếp xúc với nước quá lâu. Vì vậy, đoàn quyết định lắp đường dây đi ngang qua vách hang khô phía đối diện thác nước nhằm hạn chế tiếp xúc với nước ở mức tối thiểu.
Anh Đại cho biết một số porter địa phương bày tỏ mong muốn xuống thám hiểm hang, đoàn khảo sát đã từ chối để đảm bảo an toàn.
“Nếu người leo núi không nắm vững kỹ thuật đi dây lên và xuống, khi xảy ra sự cố, công tác cứu hộ sẽ rất khó khăn”, anh Đại nói.
Khi thám hiểm, công việc được phân công cụ thể và đặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu. Các thành viên phải nắm vững kỹ năng sơ cứu, biết sử dụng các loại thuốc kháng sinh, giảm đau và cầm máu. Đoàn thực hiện quy tắc kiểm tra chéo: mỗi loại dây và thiết bị do một người lắp đặt sẽ được người khác kiểm tra lại; khi mặc đồ bảo hộ, các thành viên cũng kiểm tra lẫn nhau để tránh mọi sai sót trước khi xuống hang.
Về điều kiện sinh hoạt trong chuyến đi, đoàn hoàn toàn không ngủ trong hang. Hằng ngày, các thành viên đu dây xuống thám hiểm rồi leo ngược lên mặt đất để ngủ võng trong rừng. Mọi hoạt động hậu cần, nấu ăn và mang vác thiết bị đều có sự hỗ trợ từ các porter địa phương, những người nắm rõ lối vào hang nhất hiện nay.
Theo ông Howard Limbert, tại đoạn hang ngang dài 600 m dưới đáy hang Chả Nghép, đoàn đã phát hiện một dòng sông ngầm nhưng buộc phải dừng lại và lên kế hoạch quay lại vào năm sau để tiếp tục khám phá. Hang Chả Nghéo có thác nước nhưng lại sự thiếu vắng thạch nhũ hay măng đá. Ông Howard giải thích, do lượng nước đổ xuống hang quá lớn và mạnh nên đã phá hủy mọi cấu trúc địa chất bên trong. Vào mùa mưa, nước từ núi đổ về tạo thành những thác nước hung dữ cuốn theo đá, khiến thạch nhũ không thể hình thành ở đoạn hố sụt này.
Vị trưởng đoàn BCRA cũng nhấn mạnh sự quý hiếm của Chả Nghéo. Tại Việt Nam, việc tìm thấy một hố sụt thẳng đứng sâu kèm thác nước như vậy là rất hiếm. Đa số hang động ở Quảng Bình là hang ngang, trong khi dạng hang đứng này thường chỉ thấy ở Hà Giang hay Sơn La.
“Nó rất thú vị cho các nhà thám hiểm, nhưng vô giá trị với du khách vì quá rủi ro”, ông Limbert nói.
Trong đợt khảo sát 26 hang động lần này, ngoài Chả Nghéo, các chuyên gia xác định có hai địa điểm sở hữu giá trị khai thác du lịch cao nhờ vị trí gần trung tâm Phong Nha và khả năng tiếp cận thuận tiện là hang Tối Khô và một nhánh mới của hang Tiên Sơn.
Từ năm 1990 đến nay, định kỳ vào tháng 3 hoặc đầu tháng 4 hằng năm, đoàn thám hiểm BCRA dành khoảng hơn một tháng để khảo sát các hang động mới dựa trên thông tin cung cấp từ người dân địa phương. Anh Phạm Hồng Đại cho biết, công việc này sẽ tiếp tục được triển khai vào năm sau khi có những manh mối mới về các hệ thống hang chưa được khám phá.
Từ khu vực biển Bãi Sau (phường Vũng Tàu) kéo dài đến bãi tắm Long Cung (phường Rạch Dừa), nước biển ở sát bờ có màu xanh lục khác lạ.
Trong khi đó, khu vực xa bờ có màu xanh dương tạo sự tương phản rõ rệt. Mỗi khi sóng vỗ, các mảng xanh lục dạt vào bãi cát. Trong mảng xanh còn có một ít cá nhỏ chết ở một số nơi.
Ngoài ra, một số ao nước ở bãi biển có hiện tượng chuyển sang màu tím và bốc mùi hôi khó chịu.
Việc này khiến nhiều du khách không khỏi lo ngại, không dám xuống biển tắm.
Tuy nhiên, theo người dân địa phương, hiện tượng nước biển chuyển màu xanh lục thỉnh thoảng vẫn xảy ra trong những ngày nắng nóng.
Nguyên nhân được cho là tảo phát triển mạnh, nước nóng lên khiến tảo chết dạt vào bờ. Còn phần nước có màu tím được cho là tảo chết nhiều đang phân hủy.
"Hiện tượng này thỉnh thoảng vẫn xảy ra nhưng chỉ một đến hai ngày là hết, sau đó nước biển sẽ quay về bình thường", một người dân địa phương giải thích rõ hơn.
Về việc cá nhỏ chết cục bộ, người dân giải thích chủ yếu là cá nhỏ do ngư dân đánh bắt nhưng thu gom không hết rồi bị sóng đánh vào bờ chứ không phải hiện tượng cá chết bất thường do vi tảo.
Trước đó, hiện tượng nước biển chuyển sang màu xanh lá từng xuất hiện ở biển Vũng Tàu khiến du khách hoang mang.
Sau đó cơ quan chức năng đã lấy mẫu nước biển xét nghiệm và kết luận nguyên nhân do trong nước có vi tảo Noctiluca scintillans.
Đây là loại tảo phân bố rộng, mật độ có thể thay đổi tùy thời điểm nhưng không sản sinh độc tố, không ảnh hưởng đến việc người dân, du khách vui chơi tắm biển.
Loài tảo Noctiluca scintillans (còn gọi là tảo giáp, tảo phát quang) phân bố rộng, có thể tìm thấy trên toàn thế giới, ở gần vùng nước ven bờ. Mật độ thay đổi tùy theo độ mặn, nhiệt độ và hàm lượng dinh dưỡng trong nước biển.
Cơ quan chức năng khẳng định tảo Noctiluca scintillans không sản sinh độc tố và nước biển chuyển màu xanh lục là hiện tượng tự nhiên.
Hãy tưởng tượng bạn băng qua một cây cầu trong chưa đầy nửa phút và sau đó nhận được tin nhắn điện thoại chào mừng bạn đến một đất nước mới. Điều đó không xa thực tế khi đi bộ qua cầu El Marco, chỉ dài 3 mét.
Cây cầu gỗ nhỏ bé này bắc ngang dòng suối hẹp Arroyo Abrilongo, là biên giới tự nhiên giữa Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Để phân biệt hai quốc gia, đầu cầu phía Bồ Đào Nha có một cột mốc bằng đá hình chữ "P", trong khi cột mốc bằng đá ở phía Tây Ban Nha có khắc chữ "E" (viết tắt của España - Tây Ban Nha).
Vì Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha nằm ở hai múi giờ khác nhau, cây cầu này mang đến một hình thức du hành thời gian độc đáo. Chỉ trong vài giây, những ai băng qua cây cầu sẽ thấy đồng hồ của mình thay đổi cả một giờ. Cây cầu khiêm tốn này nối liền làng La Codosera của Tây Ban Nha ở phía nam với El Marco của Bồ Đào Nha.
Theo Fascinating Spain, cây cầu nhỏ bé này được người dân địa phương xây dựng từ nhiều thế kỷ trước. Ban đầu, cây cầu chỉ là một tập hợp các tấm ván gỗ đơn giản để bắc qua con suối hẹp, nhưng với nguồn tài trợ của EU, nó đã được xây dựng lại vào năm 2008. Công nhân từ cả Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã tham gia xây dựng công trình này, và do kích thước nhỏ bé, chỉ người đi bộ chứ không phải ô tô mới được phép qua cầu. Tuy nhiên, xe đạp vẫn được phép.
Cây cầu này nhiều lần vướng vào tranh cãi khi có một số bảng xếp hạng trao danh hiệu "ngắn nhất" cho cây cầu bắc qua biên giới Hoa Kỳ - Canada trên đảo Zavikon. Tuy nhiên, cây cầu Bồ Đào Nha - Tây Ban Nha ngắn hơn ít nhất 4 mét so với cây cầu ở Bắc Mỹ, đó là lý do tại sao nó đứng đầu bảng xếp hạng.
Ngày 20-4, UBND thành phố Huế cho biết Sở Du lịch thành phố đã có văn bản thông báo về việc yêu cầu các hãng lữ hành trên toàn quốc không đưa khách đến lưu trú tại khách sạn Romance Huế (14-16 Nguyễn Thái Học, phường Thuận Hóa, TP Huế), nhằm phục vụ việc cưỡng chế, thi hành án.
Theo đó khách sạn này là tài sản có liên quan đến một vụ án kinh doanh thương mại, giữa Công ty TNHH Doanh Ngân (chủ khách sạn) và Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam.
Cụ thể Công ty TNHH Doanh Ngân đã thế chấp công trình khách sạn Romance Huế cho Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam để vay tiền kinh doanh.
Tuy nhiên công ty này đã vi phạm hợp đồng, nên tòa án tuyên công ty phải thanh toán cho Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam số tiền hơn 178 tỉ đồng cùng lãi phát sinh.
Do doanh nghiệp không tự nguyện thi hành, cơ quan chức năng đã tiến hành xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại địa chỉ trên (công trình khách sạn Romance Huế).
Tài sản sau đó được tổ chức bán đấu giá công khai theo quy định. Đến ngày 7-11-2024, phiên đấu giá thành công với giá hơn 103,6 tỉ đồng. Người trúng đấu giá đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính và được cơ quan thi hành án ban hành quyết định giao tài sản.
Tuy nhiên đến nay phía Công ty TNHH Doanh Ngân vẫn chưa bàn giao tài sản, gây khó khăn cho quá trình thi hành án.
Trên cơ sở đó, cơ quan thi hành án dân sự thành phố Huế đã xây dựng kế hoạch cưỡng chế để giao tài sản cho người trúng đấu giá. Thời gian cưỡng chế dự kiến diễn ra trong 3 ngày, từ 21 đến 23-4-2026, tại số 16 Nguyễn Thái Học, phường Thuận Hóa, TP Huế.
Theo Cục Thi hành án dân sự thành phố Huế, đây là vụ việc có tính chất phức tạp, giá trị tài sản lớn, nằm ở khu vực trung tâm thành phố Huế, có thể ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự.
Đơn vị cũng đề nghị các bên liên quan phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự, đồng thời tăng cường tuyên truyền, định hướng dư luận để việc tổ chức thi hành án diễn ra đúng quy định, an toàn.
Sở Du lịch thành phố Huế cũng yêu cầu các đơn vị chủ động rà soát, điều chỉnh các chương trình du lịch có liên quan để đảm bảo quyền lợi cho du khách, đồng thời thông tin kịp thời đến đối tác và khách hàng để phối hợp thực hiện.
Đối với khách du lịch đang lưu trú tại khách sạn Romance Huế, các doanh nghiệp cần xây dựng phương án chuyển sang các cơ sở lưu trú phù hợp trong thời gian triển khai thi hành án, đảm bảo an toàn, thuận tiện và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến lịch trình tham quan, nghỉ dưỡng của du khách.
