Đợt khảo sát hang động tháng 4 của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) đã công bố phát hiện 26 hang động mới tại tỉnh Quảng Trị. Trong đó, hang Chả Nghéo trở thành tâm điểm chú ý nhờ cấu trúc thác nước đổ thẳng vào lòng vực sâu. Tuy nhiên, đằng sau sự kỳ vĩ là những giới hạn nghiêm ngặt về tính an toàn.
Theo thông số khảo sát của đoàn BCRA, hang Chả Nghéo sở hữu một hố sụt thẳng đứng (vertical shaft) sâu 350 m, kết nối với một đoạn hang ngang dài 600 m ở dưới đáy. Đây là hố sụt thẳng đứng đơn lẻ sâu nhất mà đoàn từng ghi nhận tại Việt Nam sau hơn 36 năm thám hiểm. Cấu trúc này khác biệt hoàn toàn với các hang ngang ổn định thường thấy tại khu vực này như Sơn Đoòng hay hang Én.
Ông Howard Limbert, Trưởng đoàn thám hiểm BCRA, đánh giá độ sâu 350 m khiến hang Chả Nghéo khó tiếp cận, đòi hỏi kỹ thuật đi dây phức tạp và tiêu tốn nhiều sức lực hơn so với thám hiểm các hang động nằm ngang. Nhìn từ dưới đáy lên rất ấn tượng, nhưng không có cách nào để xuống đó được. Chỉ có một vài người trên thế giới đủ khả năng xuống hang này an toàn. Dù đoàn có 10 người dày dạn kinh nghiệm, nhưng chỉ hai chuyên gia kỹ thuật tốt nhất được phép đu dây xuống tiếp cận lòng hang.
“Rất ít chuyên gia có đủ kỹ năng để xuống và leo lên an toàn, thậm chí là đi bộ đến cửa hang cũng khó khăn, chắc chắn không dành cho khách du lịch”, ông Howard nói.
Anh Phạm Hồng Đại, chuyên gia an toàn của đoàn, cho biết thông tin về hang Chả Nghéo thực chất đã được tiếp cận từ năm 2024 dựa trên chỉ dẫn của người dân địa phương. Để xác định dòng chảy, người dân bản địa từng dùng phương pháp dân gian là viết tên lên quả bưởi rồi ném xuống hố sụt, nhưng không tìm thấy dấu vết nổi lên của chúng.
Ban đầu, hang được dự đoán chỉ sâu khoảng 50 m. Năm 2024, đoàn mang theo 250 m dây chuyên dụng nhưng xuống hết dây vẫn chưa chạm đáy. Đợt thám hiểm năm nay, đoàn mang gần 500 m dây mới có thể tiếp cận lòng hang sau hành trình băng rừng 1,5 ngày từ trung tâm xã.
Theo chuyên gia an toàn Phạm Hồng Đại, Chả Nghéo nguy hiểm do tình trạng đá mẻ và đá mồ côi thường xuyên rơi tự do từ vách hố sụt xuống đáy. Vào đợt thám hiểm năm 2024, một chuyên gia thám hiểm người Australia đã gặp sự cố đá đè gãy tay trong quá trình khảo sát hang Chả Nghéo. Anh Đại nhớ lại khoảnh khắc tảng đá bất ngờ đổ sập, đè lên cánh tay nhà thám hiểm ngay tại điểm tiếp cận vào lúc 15h chiều. Trong lúc đội porter đang dựng trại và chuẩn bị bữa tối, nhóm chuyên gia buộc phải chuyển sang chế độ cứu hộ khẩn cấp. Sau khi nhấc tảng đá ra, tay nhà thám hiểm gãy hoàn toàn, vết cắt sâu và máu chảy nhiều.
Sau khi sơ cứu và kết nối điện thoại vệ tinh về bộ phận điều hành, anh Đại đã yêu cầu nhóm thám hiểm di tản ngay lập tức. “Lúc đó sức khỏe ông ấy vẫn còn đủ để gắng gượng và chưa mất máu quá nhiều, nếu để đến sáng hôm sau, khi vết thương có nguy cơ nhiễm trùng và cơ thể kiệt sức vì mất ngủ, hành trình đi bộ xuyên rừng sẽ nguy hiểm hơn”, anh Đại nói.
Đoàn thám hiểm rời vị trí lúc 17h30 sau khi sơ cứu cho nạn nhân. Băng rừng suốt 6 tiếng trong bóng tối, ra đến đường lớn lúc 12h đêm và mất thêm 3 giờ chạy xe để đến bệnh viện Cuba – Đồng Hới. “3 giờ sáng tới bệnh viện chụp X-quang, kết quả xác nhận chấn thương nghiêm trọng”, anh Đại kể lại.
Bên cạnh rủi ro địa chất, hệ thống thác nước dội trực tiếp vào hố sụt cũng là thách thức lớn. Anh Đại cho biết, việc lắp dây dọc theo đường nước chảy không đảm bảo an toàn do dây bị trơn và người thám hiểm dễ bị cảm lạnh nếu tiếp xúc với nước quá lâu. Vì vậy, đoàn quyết định lắp đường dây đi ngang qua vách hang khô phía đối diện thác nước nhằm hạn chế tiếp xúc với nước ở mức tối thiểu.
Anh Đại cho biết một số porter địa phương bày tỏ mong muốn xuống thám hiểm hang, đoàn khảo sát đã từ chối để đảm bảo an toàn.
“Nếu người leo núi không nắm vững kỹ thuật đi dây lên và xuống, khi xảy ra sự cố, công tác cứu hộ sẽ rất khó khăn”, anh Đại nói.
Khi thám hiểm, công việc được phân công cụ thể và đặt tiêu chí an toàn lên hàng đầu. Các thành viên phải nắm vững kỹ năng sơ cứu, biết sử dụng các loại thuốc kháng sinh, giảm đau và cầm máu. Đoàn thực hiện quy tắc kiểm tra chéo: mỗi loại dây và thiết bị do một người lắp đặt sẽ được người khác kiểm tra lại; khi mặc đồ bảo hộ, các thành viên cũng kiểm tra lẫn nhau để tránh mọi sai sót trước khi xuống hang.
Về điều kiện sinh hoạt trong chuyến đi, đoàn hoàn toàn không ngủ trong hang. Hằng ngày, các thành viên đu dây xuống thám hiểm rồi leo ngược lên mặt đất để ngủ võng trong rừng. Mọi hoạt động hậu cần, nấu ăn và mang vác thiết bị đều có sự hỗ trợ từ các porter địa phương, những người nắm rõ lối vào hang nhất hiện nay.
Theo ông Howard Limbert, tại đoạn hang ngang dài 600 m dưới đáy hang Chả Nghép, đoàn đã phát hiện một dòng sông ngầm nhưng buộc phải dừng lại và lên kế hoạch quay lại vào năm sau để tiếp tục khám phá. Hang Chả Nghéo có thác nước nhưng lại sự thiếu vắng thạch nhũ hay măng đá. Ông Howard giải thích, do lượng nước đổ xuống hang quá lớn và mạnh nên đã phá hủy mọi cấu trúc địa chất bên trong. Vào mùa mưa, nước từ núi đổ về tạo thành những thác nước hung dữ cuốn theo đá, khiến thạch nhũ không thể hình thành ở đoạn hố sụt này.
Vị trưởng đoàn BCRA cũng nhấn mạnh sự quý hiếm của Chả Nghéo. Tại Việt Nam, việc tìm thấy một hố sụt thẳng đứng sâu kèm thác nước như vậy là rất hiếm. Đa số hang động ở Quảng Bình là hang ngang, trong khi dạng hang đứng này thường chỉ thấy ở Hà Giang hay Sơn La.
“Nó rất thú vị cho các nhà thám hiểm, nhưng vô giá trị với du khách vì quá rủi ro”, ông Limbert nói.
Trong đợt khảo sát 26 hang động lần này, ngoài Chả Nghéo, các chuyên gia xác định có hai địa điểm sở hữu giá trị khai thác du lịch cao nhờ vị trí gần trung tâm Phong Nha và khả năng tiếp cận thuận tiện là hang Tối Khô và một nhánh mới của hang Tiên Sơn.
Từ năm 1990 đến nay, định kỳ vào tháng 3 hoặc đầu tháng 4 hằng năm, đoàn thám hiểm BCRA dành khoảng hơn một tháng để khảo sát các hang động mới dựa trên thông tin cung cấp từ người dân địa phương. Anh Phạm Hồng Đại cho biết, công việc này sẽ tiếp tục được triển khai vào năm sau khi có những manh mối mới về các hệ thống hang chưa được khám phá.
"15 triệu đồng không quá đắt nhưng cũng đủ để lọc các tour giá rẻ và có nhiều trải nghiệm tốt hơn khi đi du lịch", Đồng Nguyên Thảo, 29 tuổi, sống tại Hải Phòng, nói về quyết định đi tour Đài Loan 5 ngày 4 đêm dịp Giỗ Tổ.
Theo ông Trương Minh Tuấn, Tổng giám đốc HVN Travel, đơn vị 10 năm kinh nghiệm phụ trách tour outbound (đưa khách Việt đi du lịch quốc tế), các tuyến Nhật Bản và Trung Quốc đang là những sản phẩm bán tốt nhất dịp Giỗ Tổ.
Giá các tour từ 15-30 triệu đồng, thời gian trung bình 4-6 ngày tùy theo hành trình và tiêu chuẩn dịch vụ. Nhóm tour này hiện chiếm 65-75% tổng lượng tour outbound bán ra tại công ty và tăng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt thị trường Nhật Bản tăng mạnh nhất.
Ghi nhận từ công ty du lịch Otrip cũng cho thấy các hành trình châu Á, đặc biệt Trung Quốc, đang chiếm ưu thế vượt trội, với khoảng 80% tổng lượng tour được bán ra, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài đường bay, nhiều du khách Việt chuyển sang tour đường bộ do vé máy bay khan hiếm.
Khảo sát nhanh của VnExpress với các công ty du lịch hai miền Nam - Bắc, tour Đông Bắc Á đang trở thành sản phẩm hàng đầu được khách Việt săn đón, với tỷ lệ tour bán ra chiếm 30-40% tổng số tour, có nơi tăng vượt bậc lên đến 80% như Otrip.
Giá tour dịp lễ thường cao hơn ngày thường 20-25 % tùy tuyến, các tour Trung Quốc có dải giá rộng hơn, từ 6-7 triệu đồng đến 15-40 triệu đồng. Các tour Nhật Bản giá dao động quanh mức 30-40 triệu đồng.
Giải thích lý do các tour Đông Bắc Á "hot" dịp này, ông Tuấn cho rằng lý do đến từ yếu tố mùa vụ và trải nghiệm. Nhật Bản có mùa hoa anh đào tháng 3-4. Ngoài ra dịp 30/4 Nhật Bản còn có mùa hoa tử đằng, hoa chi anh, anh đào nở muộn hấp dẫn du khách.
Hiện tại, Việt Nam có gần 40 đơn vị lữ hành nằm trong danh sách công ty du lịch chỉ định của Nhật Bản. Do đó, nếu du khách xin visa đoàn và đi tour đến Nhật, thủ tục nộp qua các đại diện này đơn giản và dễ đậu hơn.
Mức giá hợp lý, phân khúc tầm trung kết hợp cảnh đẹp ở các điểm đến "sang chảnh" cũng là lý do giúp các tour được mua nhiều.
Trong bối cảnh hàng không quốc tế biến động, chi phí bay tăng cao và lịch trình thiếu ổn định, Trung Quốc nổi lên như một lựa chọn "cân bằng hoàn hảo", ông Trần Văn Đạt, Giám đốc công ty du lịch Otrip, đánh giá. Điểm mạnh của các hành trình này nằm ở ba yếu tố: chi phí hợp lý, dễ tiếp cận nhờ có cả đường bay và đường bộ, nhiều thắng cảnh tự nhiên đẹp.
Bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Giám đốc Ban Tiếp thị Truyền thông Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel, cho biết điểm đáng chú ý của mùa lễ năm nay không nằm ở việc tăng số lượng, mà ở chỗ hành vi tiêu dùng đang dịch chuyển theo hướng chọn lọc hơn.
Du khách cân nhắc kỹ hơn về thời lượng nghỉ, mức độ thuận tiện trong di chuyển, độ tin cậy của thương hiệu và giá trị trải nghiệm thực tế.
Trong hai dịp nghỉ lễ liền kề của tháng 4, công ty dự kiến phục vụ gần 18.000 lượt khách cho thấy sức mua của thị trường vẫn được duy trì ở mức tích cực, đồng thời phản ánh xu hướng đặt dịch vụ đang tiếp tục phân hóa rõ hơn theo quỹ thời gian và mục đích chuyến đi.
Khách có xu hướng ra quyết định sớm hơn với các tour đường bay, các hành trình quốc tế gần và các sản phẩm đã được chuẩn bị lịch trình rõ ràng, tối ưu thời gian. Nhóm khách gia đình và khách đi theo nhóm nhỏ vẫn chiếm tỷ trọng lớn.
Đại diện các đơn vị lữ hành nhận thấy nhu cầu du lịch của nhóm khách trẻ có xu hướng ngày càng tăng. Tuy nhiên, phân khúc 30-45 tuổi vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất, đóng vai trò là người ra quyết định và thường đặt tour cho cả gia đình. Đây cũng là nhóm khách có xu hướng đi du lịch thường xuyên, chi tiêu có kế hoạch, đóng vai trò chính trong tăng trưởng thị trường outbound.
Khách cũng ưu tiên trải nghiệm hơn giá rẻ, sẵn sàng chi tiêu cao hơn để có hành trình chất lượng, dịch vụ tốt, các tour no shopping (không mua sắm) được nhiều khách ưu tiên chọn.
"Khách Việt đang không còn dừng ở quan điểm 'đi cho biết', mà chuyển dịch sang trải nghiệm có chọn lọc, tối ưu thời gian và chất lượng dịch vụ", đại diện Otrip nhận xét.
Kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 kéo dài 4 ngày cùng thời tiết thuận lợi tạo điều kiện cho người dân, du khách lên kế hoạch cho chuyến đi chơi đầu tiên mở màn mùa cao điểm du lịch hè 2026.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, dịp lễ này các điểm đến được người dân lựa chọn đa dạng từ biển xanh đến các bản làng đậm bản sắc văn hóa vùng cao. Trong hai ngày đầu của kỳ nghỉ lễ, Sa Pa (Lào Cai), Lô Lô Chải (Tuyên Quang) được du khách yêu thích.
Anh Viết Mai, chủ homestay tại Sa Pa, nhận định lượng khách đến với Sa Pa dịp lễ này đông hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Tối 30-4, tại trung tâm Sa Pa lượng khách đổ về đông, mọi người phải di chuyển chậm, cả khu phố náo nhiệt. sôi động. Tại homestay của gia đình anh Mai, tất cả các ngày trong dịp lễ đều đã kín phòng.
"Sa Pa bây giờ thì ngày thường cũng như cuối tuần của vài năm trước, cuối tuần thì như ngày lễ của vài năm trước. Ngày lễ còn đông hơn, du khách nườm nượp khắp các phố, bản làng", anh Mai chia sẻ.
Khu du lịch Sun World Fansipan Legend cũng ghi nhận lượng khách đông nghẹt, du khách chen chân di chuyển đến các điểm check-in trên đỉnh Fansipan.
Còn tại Tuyên Quang, bản làng cổ tích Lô Lô Chải (xã Lũng Cú, Tuyên Quang) là một trong những điểm dừng chân được du khách Việt quan tâm trong dịp lễ.
Ông Sình Dỉ Gai, Trưởng thôn Lô Lô Chải, cho biết cả bản có 62 hộ làm homestay với tổng số 462 phòng và đã kín phòng. Dịp lễ này, du khách đến bản chủ yếu là khách nội địa, thời gian lưu trú từ 2 đến 3 đêm.
Ông Gai cho biết thêm ngoài lượng khách đã đặt phòng trước, cũng có đoàn lên Lũng Cú mới tìm phòng. "Ngay tối nay có một đoàn khách từ Hải Phòng lên bản nhưng vẫn chưa có phòng", ông Gai kể.
Khi nghỉ tại bản Lô Lô Chải, du khách trải nghiệm nhiều hoạt động cộng đồng mang đậm bản sắc văn hóa. Trong tối 30-4, thôn Lô Lô Chải đã tổ chức hoạt động văn nghệ, trong đó có các tiết mục múa của người Lô Lô và người Mông.
Trong khi đó, ở Làng văn hóa du lịch cộng đồng thôn Nặm Đăm (xã Quản Bạ, tỉnh Tuyên Quang) cũng ghi nhận lượng du khách đông hơn ngày thường.
Anh Lý Tà Đành - chủ một homestay tại thôn Nặm Đăm - cho biết thôn có vị trí chung chuyển, nên du khách sẽ lựa chọn nghỉ tại đây một đêm, sau đó di chuyển lên các địa điểm khác như Lũng Cú, Đồng Văn, đèo Mã Pì Lèng. Trong hôm nay (1-5), vẫn có các đoàn khách đặt phòng, đa phần là khách trong nước.
"Các homestay trong thôn hầu như đã kín phòng. Để phục vụ du khách thôn tổ chức nhiều hoạt động, trong đó vào tối 30-4 có biểu diễn một trích đoạn Cấp sắc người Dao tại trung tâm nhà văn hóa thôn", anh Lý Tà Đành chia sẻ.
UBND nhiều phường tại Hà Nội công khai danh sách các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm trong đợt kiểm tra cao điểm tháng 3 và tháng 4. Đáng chú ý, danh sách này xuất hiện nhiều thương hiệu lớn và các chuỗi đồ uống quen thuộc với giới trẻ.
Tại phường Láng, cơ quan chức năng ban hành 11 quyết định xử phạt. Trong đó, quán trà sữa Laboong (khu Nam Thành Công) bị phạt 4 triệu đồng do không có dụng cụ chứa rác đảm bảo vệ sinh. Cửa hàng Vườn Bia (Hoàng Ngọc Phách) nhận mức phạt cao nhất là 12 triệu đồng với các lỗi: khu chế biến có côn trùng, cống thoát nước ứ đọng và không được che kín.
Tương tự, tại phường Kim Liên, nhà hàng Dooki (Phạm Ngọc Thạch) cũng bị phạt 8 triệu đồng vì lỗi cống rãnh khu vực bếp không đảm bảo vệ sinh. Nhà hàng đồ Hàn Quốc Han Kim Chi bị phạt 4 triệu đồng do dụng cụ chứa đựng thực phẩm không đạt chuẩn. Một cơ sở đồ chín khác là Bảo Hòa cũng bị phạt 1,5 triệu đồng vì nhân viên dùng tay trần bốc thức ăn.
Chiến dịch kiểm tra lần này nằm trong "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2026, được UBND thành phố Hà Nội triển khai từ giữa tháng 4 đến 15/5. Với chủ đề trọng tâm là bảo đảm vệ sinh và phòng ngừa ngộ độc trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, đợt cao điểm được thực hiện đồng loạt trên toàn thành phố nhằm siết quản lý đầu vào và quy trình chế biến thực phẩm.
Cơ quan chức năng chỉ ra những lỗi vi phạm phổ biến mà các cơ sở thường mắc phải là tình trạng hạ tầng vệ sinh xuống cấp với hệ thống cống thoát nước thải bị ứ đọng, thiếu nắp đậy ngay tại khu vực chế biến, các loại côn trùng gây hại xâm nhập vào không gian nấu nướng, đe dọa trực tiếp đến chất lượng món ăn.
Nhiều nơi vẫn sử dụng dụng cụ chứa rác và lưu trữ thực phẩm không đúng quy định, nhân viên trực tiếp đứng bếp thường xuyên lơ là việc đeo găng tay khi tiếp xúc với đồ ăn chín.
Vấn đề vệ sinh tại các cơ sở ăn uống ở Hà Nội từng thành tâm điểm chú ý sau sự việc một quán bún riêu trên phố Hàng Lược bị đình chỉ hoạt động hồi đầu tháng 3. Sự việc khởi nguồn từ phản ánh "quán ăn bẩn như tra tấn" của một du khách Trung Quốc trước tình trạng thực phẩm không được che đậy, khu vực chế biến ẩm ướt và có côn trùng xâm nhập.
Kết quả kiểm tra liên ngành cho thấy cơ sở này vi phạm quy định an toàn thực phẩm, nhân viên không sử dụng bảo hộ lao động khi làm việc. Chủ quán đã bị xử phạt 4,5 triệu đồng và buộc phải đóng cửa cho đến khi khắc phục toàn bộ sai phạm. Giữa tháng 3, quán được mở trở lại tại một địa điểm mới, được nhiều thực khách nhận xét tích cực về tình trạng vệ sinh.
