Đề xuất mới của Iran gửi Mỹ về việc mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt cuộc chiến kéo dài 2 tháng – đồng thời hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân đến giai đoạn sau – không tạo ra bất kỳ bước đột phá nào cho tình hình bế tắc ngoại giao song phương.
Theo nguồn tin của truyền thông Mỹ và các quan chức am hiểu vấn đề, đề xuất này, được truyền đạt thông qua bên trung gian Pakistan, gác lại việc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran cho đến khi xung đột với Mỹ và Israel kết thúc, trong khi vấn đề bế tắc về vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz vẫn được giải quyết.
Đây là nỗ lực mới nhất của Tehran nhằm phá vỡ tình trạng bế tắc ngoại giao kéo dài, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được hồi đầu tháng này.
Trang tin Axios của Mỹ cũng nhận định, đề xuất mới này nhằm mục đích phá vỡ thế bế tắc hiện tại trong các cuộc đàm phán và bỏ qua những bất đồng nội bộ trong giới lãnh đạo Iran về phạm vi nhượng bộ hạt nhân mà họ sẵn sàng thực hiện.
Tuy nhiên, đề xuất mới nhất này đã nhận được phản ứng lạnh nhạt từ Washington.
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thảo luận về đề xuất này với nhóm an ninh quốc gia của ông hôm 27/4. Tuy nhiên, ông Trump không hài lòng với đề xuất này vì nó trì hoãn việc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran, một vấn đề mà Washington nhấn mạnh cần phải được giải quyết ngay từ đầu, chứ không phải để lại cho giai đoạn sau.
Washington đã nhiều lần yêu cầu Tehran từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu và đình chỉ việc làm giàu uranium như một phần của bất kỳ thỏa thuận nào rộng hơn.
Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales tuyên bố Mỹ sẽ không đạt được thỏa thuận nào với Iran trừ khi thỏa thuận đó có lợi cho Washington và thế giới.
“Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí – chúng tôi đã nói rõ về lằn ranh đỏ của mình và tổng thống sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào có lợi cho người dân Mỹ và thế giới”, bà Wales cho biết.
“Chính phủ Mỹ cho rằng các nhà đàm phán Iran chưa được ủy quyền – cả từ Lãnh tụ Tối cao hay các quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng – để nhượng bộ về chương trình hạt nhân. Nếu không nối lại hành động quân sự, khó có lý do gì để tin rằng lập trường của Iran sẽ thay đổi”, theo New York Times.
Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump và các thành viên trong đội ngũ an ninh quốc gia của ông tỏ ra hoài nghi trước kế hoạch đàm phán của Iran.
Theo Wall Street Journal, nhà lãnh đạo Mỹ không bác bỏ hoàn toàn đề xuất của Tehran, nhưng bày tỏ lo ngại rằng Iran không sẵn lòng đáp ứng yêu cầu quan trọng của Washington là từ bỏ làm giàu uranium.
Do vậy, Wall Street Journal cho biết Mỹ sẽ tiếp tục đàm phán với Iran và dự định sẽ đưa ra phản hồi cũng như các đề xuất đối phó với kế hoạch của Iran trong những ngày tới.
Các phái đoàn Iran và Mỹ được cho là dự kiến tổ chức một vòng đàm phán hòa bình mới tại Pakistan vào tuần trước, nhưng các cuộc đàm phán được mong đợi này đã không diễn ra khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ không cử phái đoàn đến đàm phán nữa.
Ông Trump nói thêm rằng nếu Iran muốn đàm phán, “họ có thể đến với chúng tôi, hoặc họ có thể gọi cho chúng tôi”.
Về phần mình, Iran cũng từ chối tham gia các cuộc đàm phán, lấy lý do là lệnh phong tỏa hải quân liên tục của Mỹ và các yêu cầu “quá mức” của Washington.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết áp lực và các hành động leo thang căng thẳng của Mỹ đang làm suy yếu lòng tin và khiến tiến trình nối lại đàm phán trở nên khó khăn hơn.
Ông nói thêm rằng Washington không thể theo đuổi các cuộc đàm phán trong khi gia tăng áp lực lên Iran, đồng thời chỉ trích những hành động như vậy “phá vỡ bầu không khí cần thiết” cho ngoại giao.
Giữa lúc đàm phán bế tắc với Mỹ, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi đã có cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Saint Petersburg hôm 27/4. Một trong những chủ đề được hai bên thảo luận là việc giải quyết cuộc xung đột đang diễn ra với Mỹ.
Ngoại trưởng Araghchi đổ lỗi cho tiến trình ngoại giao chậm chạp là do “thói quen phá bỏ” của Washington, bao gồm “việc khăng khăng đưa ra những yêu cầu vô lý, thường xuyên thay đổi lập trường, lời lẽ đe dọa và liên tục thất hứa”.
Những diễn biến trên cho thấy cả Mỹ và Iran vẫn còn bất đồng sâu sắc về các yêu cầu cốt lõi, do vậy triển vọng về một giải pháp toàn diện vẫn còn bấp bênh ngay cả khi các bên được kêu gọi giảm leo thang căng thẳng.
Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) đã phóng hai vệ tinh quân sự COSMOS 2581 và COSMOS 2583 vào tháng 2.2025. Đến ngày 28.4, bộ đôi vệ tinh quân sự Nga đã thực hiện một chuyển động phức tạp trong lúc trên quỹ đạo cách mặt đất khoảng 585 km.
Diễn biến trên lọt vào tầm quan sát của công ty giám sát tình huống không gian COMSPOC (trụ sở tại Mỹ) và lập tức làm dấy lên quan ngại từ phía phương Tây, theo báo The Independent hôm 7.5.
Viết trên X, COMSPOC mô tả chuyển động phức tạp giữa hai vệ tinh quân sự Nga, mà theo phía công ty không phải sự kiện tình cờ.
Theo COMSPOC, COSMOS 2583 đã thực hiện một vài thao tác điều chỉnh tinh vi nhằm duy trì khoảng cách cực gần với vệ tinh còn lại. "Dù Nga đang thử nghiệm điều gì, đó cũng là công nghệ hết sức phức tạp", COMSPOC nhận định.
Nga không tiết lộ mục đích cụ thể của hai vệ tinh, dù các nhà phân tích quân sự phát hiện một trong hai vệ tinh đã phóng một "vệ tinh phụ" mà họ gọi là Object F.
Phía các chuyên gia cho rằng đây có thể là một phần trong chương trình phát triển "vệ tinh thanh sát", được thiết kế để kiểm tra hoặc thực hiện hoạt động giám sát đối với các tàu vũ trụ khác trên quỹ đạo.
"Xét về góc độ kỹ thuật chính xác, chuyển động (giữa hai vệ tinh) vô cùng ấn tượng, nhưng các hoạt động tiếp cận ở cự ly gần không phải điều quá hiếm gặp", The Independent dẫn lời ông Dean Sladen, kỹ sư hàng không vũ trụ đang công tác tại hãng cung cấp linh kiện kỹ thuật chính xác Accu Components (Anh).
Theo ông Sladen, tất cả tàu vũ trụ chở người hoặc chở hàng hóa đến Trạm Không gian Quốc tế (ISS) đều thực hiện các thao tác tương tự. Điểm khác biệt ở đây là chuyển động của bộ đôi vệ tinh quân sự Nga diễn ra giữa hai vệ tinh bay tự do mà không có cơ chế kết nối hoặc giao thức phối hợp, và tốc độ tiếp cận nhiều khả năng cao hơn.
Sự kiện liên quan đến vệ tinh Nga cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ va chạm trên quỹ đạo trong quá trình phía Nga thao tác để hai vệ tinh đến gần nhau.
AFP hôm nay 22.4 dẫn kết quả kinh doanh mới được các nhà thầu quân sự Mỹ công bố cho thấy năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục là một năm tăng trưởng mạnh. Những yếu tố kích cầu đến từ các điểm nóng tiếp tục ở Dải Gaza và Ukraine, hoạt động quân sự quanh eo biển Đài Loan và căng thẳng tại biển Đỏ.
Ngày càng có thêm nhiều chính phủ đặt mua thiết bị quân sự trong bối cảnh xung đột địa chính trị leo thang. Đối với những nước đã vướng vào xung đột, nhu cầu chi tiêu quốc phòng càng lớn hơn nhằm bổ sung kho dự trữ hoặc duy trì năng lực tác chiến.
Những tập đoàn quốc phòng Mỹ, từ RTX, Northrop Grumman đến GE Aerospace đều ghi nhận số đơn hàng gia tăng trong quý 1.
Tổng giám đốc RTX Chris Calio cho hay tập đoàn đang phối hợp với Lầu Năm Góc để "đẩy mạnh sản lượng đạn dược".
Trong những tháng gần đây, giới chức Mỹ công bố các thỏa thuận mới liên quan gia tăng việc sản xuất nhiều hệ thống vũ khí, trong đó có những dòng tên lửa Tomahawk, Patriot và GEM-T.
Trước đó, hãng Raytheon thuộc RTX đã công bố 5 thương vụ vũ khí lớn với Lầu Năm Góc, được ông Calio đánh giá là "có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh quốc gia". Công ty đã đầu tư gần 900 triệu USD để mở rộng năng lực sản xuất.
Về phần mình, GE Aerospace, công ty sản xuất động cơ cho Boeing và Airbus, cũng đưa ra đánh giá tích cực cho quý 1 năm nay, theo đó tập đoàn chứng kiến doanh thu tăng 25% trong bối cảnh được Tổng giám đốc Larry Culp mô tả là "môi trường địa chính trị đầy biến động".
“Chúng tôi đã tiếp quản một con tàu, chúng tôi đã thu giữ hàng hóa, chúng tôi đã thu giữ dầu. Đó là một công việc rất có lợi nhuận. Chúng tôi giống như cướp biển. Chúng tôi kiểu như cướp biển và chúng tôi không đùa”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong một sự kiện.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trên sau khi lực lượng Mỹ thu giữ một số tàu, cùng với các tàu container bị trừng phạt và tàu chở dầu của Iran tại vùng biển châu Á, sau khi những phương tiện này rời khỏi các cảng của Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1-5 cho biết lực lượng Mỹ đã chặn 45 tàu đang tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa tại các cảng Iran.
“Lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục tuần tra trên vùng biển quốc tế và thực thi lệnh phong tỏa hải quân đang áp dụng với Iran. Tính đến thời điểm hiện tại, 45 tàu thương mại đã được yêu cầu quay đầu hoặc trở lại cảng để đảm bảo tuân thủ”, CENTCOM thông báo trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Trong khi đó Tehran đã chặn gần như tất cả các tàu đi qua eo biển Hormuz, ngoại trừ tàu của nước này, kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Ngoài ra, Tổng thống Trump tuyên bố ông có ý định đạt được một thỏa thuận với Iran mà Mỹ có thể chấp nhận. Nhưng hiện tại Washington không hài lòng với những đề nghị của Tehran.
“Chúng tôi phải hoàn thành việc này và chúng tôi đang làm rất tốt. Chúng tôi đang thắng thế. Họ không đưa ra được thỏa thuận mà chúng tôi cần và chúng tôi sẽ giải quyết việc này một cách thích đáng. Chúng tôi sẽ không rút lui sớm để rồi vấn đề lại nảy sinh sau 3 năm nữa”, ông nói.
Trước đó nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định cuộc xung đột với Iran thực chất đã kết thúc từ đầu tháng 4, sau khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn.
Tuy nhiên giới phân tích nhận định động thái này dường như chủ yếu xuất phát từ yêu cầu tuân thủ các quy định pháp luật trong nước, về việc triển khai quân đội Mỹ tại các cuộc xung đột ở nước ngoài.
Theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội năm 1973, Tổng thống Mỹ chỉ được tiến hành chiến dịch quân sự tối đa 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, hoặc có thể xin gia hạn thêm 30 ngày trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn cho lực lượng khi rút quân.
