TAND tối cao mới có hướng dẫn triển khai thực hiện quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026, trong đó có trường hợp đặc biệt đối với người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù không đủ điều kiện đặc xá hoặc người đang được hoãn chấp hành án phạt tù để đáp ứng yêu cầu về đối nội hoặc đối ngoại của Nhà nước.
Theo hướng dẫn, để được xem xét đề nghị đặc xá thuộc diện nêu trên, người được xem xét phải đáp ứng một trong 3 điều kiện: có văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá; có văn bản của cơ quan đại diện ngoại giao của nước ngoài hoặc các tổ chức quốc tế đề nghị đặc xá; có văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ, các ban Đảng ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị đặc xá.
Hồ sơ đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt tương tự với trường hợp đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, gồm các biểu mẫu, tài liệu (phiếu đề nghị xét đặc xá, đơn đề nghị đặc xá, bản cam kết, các bản sao về quyết định thi hành án, bản án đang chấp hành, quyết định tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù…) kèm theo văn bản về việc yêu cầu hoặc đề nghị đặc xá.
Về trình tự, khi nhận được văn bản thông báo ý kiến của Chủ tịch nước yêu cầu đặc xá hoặc văn bản đề nghị đặc xá của các cơ quan, tổ chức theo quy định, TAND cấp tỉnh, tòa án quân sự cấp quân khu có trách nhiệm lập hồ sơ, danh sách đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt thuộc quyền quản lý của tòa án mình.
Tiếp đó, chánh án TAND cấp tỉnh, chánh án tòa án quân sự cấp quân khu thông báo bằng văn bản cho viện kiểm sát cùng cấp về kết quả lập danh sách, hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt để kiểm sát.
Sau khi nhận được kết quả kiểm sát bằng văn bản của viện kiểm sát cùng cấp, TAND cấp tỉnh, tòa án quân sự cấp quân khu tổng hợp và gửi danh sách, hồ sơ của người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt về TAND tối cao (qua Vụ Giám đốc, kiểm tra về hình sự) trước ngày 10.5.2026 để TAND tối cao tổng hợp, xin ý kiến các cơ quan có liên quan, báo cáo Chính phủ trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.
Hôm 7.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký quyết định về đặc xá năm 2026. Để triển khai quyết định này, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá, đã ký ban hành hướng dẫn chi tiết.
Theo hướng dẫn, từ ngày 22.4 – 2.5, các tổ thẩm định liên ngành đến trực tiếp các đơn vị, địa phương để kiểm tra, thẩm định hồ sơ, danh sách đề nghị xét đặc xá.
Từ ngày 26.4 – 10.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp hồ sơ, danh sách chuyển đến các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá nghiên cứu, thẩm tra.
Từ ngày 10 – 20.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá, TAND tối cao tổng hợp ý kiến của các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá và chuẩn bị hồ sơ, danh sách người đủ điều kiện đề nghị đặc xá, danh sách người không đủ điều kiện đề nghị đặc xá để trình Hội đồng tư vấn họp xét duyệt.
Từ ngày 24 – 26.5, Hội đồng tư vấn đặc xá họp xét duyệt danh sách đặc xá.
Từ ngày 27 – 28.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp, hoàn chỉnh danh sách đặc xá trình Chủ tịch nước quyết định.
Tổ chức họp báo công bố quyết định đặc xá của Chủ tịch nước vào ngày 30.5. Ngày 1.6, sẽ tổ chức tha người được đặc xá theo quyết định của Chủ tịch nước.
Chiều 20.4, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM xét xử phúc thẩm, chấp nhận kháng nghị của Viện phúc thẩm 3 Viện KSND tối cao, tăng hình đối với bị cáo Hoàng Thành Công từ chung thân lên tử hình về tội "giết người".
Bản án sơ thẩm ngày 8.1.2026, TAND tỉnh Đồng Nai đã tuyên phạt Hoàng Thành Công tù chung thân về tội "giết người" và 6 năm tù về tội "cướp tài sản", tổng hợp hình phạt chung là chung thân.
Sau đó, Viện phúc thẩm 3 kháng nghị đề nghị cấp phúc thẩm tăng hình phạt từ chung thân lên tử hình về tội "giết người".
HĐXX phúc thẩm nhận định hành vi của bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, tước đoạt mạng sống của tài xế xe ôm để cướp tài sản một cách dã man.
Hơn nữa, hành vi của bị cáo là nhẫn tâm, thực hiện vào ban ngày, có sự chuẩn bị trước; thực hiện quyết liệt, dứt khoát mang tính dã man, thể hiện sự xem thường pháp luật và bất chấp hậu quả xảy ra. Vì vậy, cần áp dụng mức hình phạt cao nhất của khung hình phạt, loại bỏ vĩnh viễn bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, nhằm đáp ứng yêu cầu về trừng trị răn đe, đấu tranh phòng ngừa chung đối với tội phạm.
Theo hồ sơ vụ án, Hoàng Thành Công (21 tuổi, quê tỉnh Gia Lai) vốn là công nhân tại Khu công nghiệp Lộc An - Bình Sơn, xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Do túng quẫn và thiếu tiền tiêu xài, Công nảy sinh ý định đi cướp tài sản của những người hành nghề chạy xe ôm.
Sáng 10.7.2025, sau khi kết thúc ca làm việc, Công thủ sẵn một con dao bấm dài khoảng 20 cm trong người. Tại khu vực trước trụ sở một ngân hàng thuộc ấp 8, xã Long Thành, Công gặp tài xế Grab tên P.L.H (56 tuổi), Công vờ hỏi đường về xã Xuân Đường, tỉnh Đồng Nai và thỏa thuận giá 100.000 đồng.
Trên đường đi, Công cố tình chỉ dẫn ông H. chạy lòng vòng qua nhiều tuyến đường để tìm địa điểm vắng vẻ ra tay. Đến khoảng 11 giờ cùng ngày, khi đến bãi đất trống thuộc đường D6 trong Khu công nghiệp Lộc An - Bình Sơn, thấy xung quanh không có người qua lại, Công yêu cầu ông H. dừng xe với lý do "đi vệ sinh".
Ngay khi xe vừa dừng, Công ngồi phía sau đã dùng dao bấm cắt mạnh một nhát vào cổ ông H. Nạn nhân cố gắng bỏ chạy được khoảng 3 m thì gục xuống và tử vong tại chỗ.
Sau khi sát hại nạn nhân, Công lạnh lùng lục soát người ông H. để lấy bóp da (bên trong chỉ có CCCD, giấy tờ xe), 1 điện thoại và chiếc xe máy. Sau đó, Công bán xe máy được 4 triệu đồng.
Tuy nhiên, chỉ một ngày sau khi gây án, Hoàng Thành Công đã bị lực lượng công an bắt giữ.
Ngày 20.4, Công an phường Dĩ An (TP.HCM) phối hợp Công an Đồn Khu công nghiệp Sóng Thần và các đơn vị nghiệp vụ liên quan xác minh, làm rõ vụ nhóm thanh niên cầm hung khí rượt đuổi, đánh nhau trên đường.
Trước đó, mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh một nhóm thanh niên mang theo hung khí truy đuổi nhau giữa đường, thời điểm có đông công nhân tan ca.
Theo tìm hiểu, vụ việc xảy ra khoảng hơn 17 giờ ngày 18.4, gần vòng xoay Chutex, Khu công nghiệp Sóng Thần (phường Dĩ An). Hình ảnh từ clip cho thấy hai nam thanh niên đi xe máy, một người cầm nón bảo hiểm, người còn lại cầm vật nhọn dài khoảng 50 cm, nghi là dao.
Khi tiếp cận, hai người này dùng nón bảo hiểm tấn công một thanh niên khác đang cầm gậy. Sau đó, cả hai lên xe rời đi, tuy nhiên người cầm gậy vẫn tiếp tục rượt đuổi.
Vụ việc khiến giao thông qua khu vực bị ảnh hưởng, nhiều công nhân chứng kiến tỏ ra hoảng sợ.
Tiếp nhận thông tin, lực lượng Công an phường Dĩ An phối hợp Công an Đồn Khu công nghiệp Sóng Thần cùng các đơn vị nghiệp vụ Công an TP.HCM vào cuộc xác minh, mời những người liên quan lên làm việc.
Vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt trật tự an toàn giao thông đường bộ, nhằm sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024 đang có hiệu lực. Dự thảo này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bãi bỏ quy định tịch thu phương tiện tái phạm đối với các hành vi quy định tại điểm b khoản 8; điểm d, điểm đ, điểm e, điểm g khoản 17 điều 32 Nghị định 168/2024.
Cụ thể những lỗi này gồm: tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính của xe (mô tô, xe gắn máy); vi phạm hành chính chở người vượt trên 100%, quá tải trên 150%; đưa xe ô tô tải có kích thước thùng xe không đúng thông số kỹ thuật tham gia giao thông.
Lý giải về đề xuất nêu trên, Bộ Công an cho biết đã tiếp thu ý kiến của UBND tỉnh Bắc Ninh và UBND tỉnh Nghệ An.
Hai cơ quan này cho rằng, quy định tại khoản 5 điều 2 luật Xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với tổ chức, cá nhân tái phạm.
Như vậy, khi tổ chức, cá nhân sử dụng bất kỳ một phương tiện nào để thực hiện hành vi vi phạm đều được coi là tái phạm và đều bị tịch thu phương tiện đó (không tịch thu phương tiện trước đó đã vi phạm).
Việc này rất khó khăn cho công tác xác minh, xử lý, tịch thu phương tiện vì hiện nay các tổ chức (đơn vị kinh doanh vận tải) có nhiều thành viên tham gia và các phương tiện được đăng ký chủ sở hữu của các thành viên khác nhau.
Chưa kể, các hành vi vi phạm đã được xử phạt rất nặng và đã đảm bảo tính răn đe. Ví dụ, hành vi chở quá số người quy định bị phạt tiền đến 75 triệu đồng đối với cá nhân, 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Vẫn tại dự thảo, Bộ Công an còn đề xuất bãi bỏ biện pháp ngăn chặn tạm giữ phương tiện khi thực hiện hành vi chuyển làn đường không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước hoặc chuyển làn đường không đúng quy định "mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề" khi chạy trên đường cao tốc.
Đề xuất này cũng xuất phát từ kiến nghị của UBND tỉnh Bắc Ninh và UBND tỉnh Nghệ An, khi cho rằng việc tạm giữ tang vật, phương tiện để ngăn chặn ngay hành vi vi phạm hành chính phải được chấm dứt ngay sau khi hành vi vi phạm không còn gây nguy hiểm cho xã hội.
Tiếp thu, Bộ Công an chỉnh lý theo hướng bỏ tạm giữ phương tiện với các lỗi như đã nêu, bởi hành vi vi phạm đã chấm dứt, không cần thiết phải tạm giữ.
Nếu đề xuất được thông qua, tài xế ô tô vi phạm lỗi "chuyển làn đường không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước hoặc chuyển làn đường không đúng quy định "mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề" khi chạy trên đường cao tốc" sẽ chỉ bị xử phạt 4 - 6 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe, không còn bị tạm giữ phương tiện nữa.
Ngoài các nội dung trên, Bộ Công an còn đề xuất mô tả lại, bổ sung một số hành vi vi phạm để đảm bảo quy định toàn diện, khái quát, thống nhất trong tổ chức thực hiện, phù hợp với quy định của pháp luật về vận tải đường bộ.
Chẳng hạn: chở hàng vượt phía trước, phía sau thùng xe (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc) trên 10% chiều dài toàn bộ của xe; điều khiển xe ô tô cứu hộ giao thông đường bộ chở hoặc kéo theo xe mà xe được chở hoặc kéo theo không phải là xe bị hư hỏng, bị sự cố; điều khiển xe chuyển làn đường không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau, xe hai bên…
