Theo Hãng tin Reuters, một siêu du thuyền liên quan đến tỉ phú Nga Alexey Mordashov đã vượt eo biển Hormuz thành công hôm 25-4, trong lúc căng thẳng Mỹ – Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Dữ liệu từ nền tảng theo dõi hàng hải MarineTraffic cho thấy siêu du thuyền Nord – dài 142m, trị giá hơn 500 triệu USD – rời Dubai chiều 24-4 (giờ địa phương), vượt eo biển Hormuz vào sáng hôm sau và cập cảng Muscat (Oman) sáng 28-4.
Hiện chưa rõ con tàu được cấp phép theo cơ chế nào để đi qua tuyến đường mà Iran đã siết chặt kiểm soát từ cuối tháng 2. Eo Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu – hiện chỉ còn lác đác vài tàu hàng được phép qua lại mỗi ngày.
Theo các nguồn dữ liệu vận tải, lưu lượng tàu qua đây giảm mạnh, chỉ còn một vài lượt so với mức trung bình 125 – 140 lượt/ngày trước khi xung đột bùng phát ngày 28-2. Trong khi đó, Mỹ đã áp đặt phong tỏa các cảng của Iran như một biện pháp đáp trả.
Do đó, việc một tàu giải trí vượt qua eo biển trong bối cảnh này đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận quốc tế – nhất là khi đây là một trong số rất ít tàu được phép đi qua.
Nga và Iran vốn là đồng minh lâu năm, và mối quan hệ này càng được củng cố sau khi hai nước ký hiệp ước năm 2025 nhằm tăng cường hợp tác tình báo và an ninh.
Ngày 27-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đến Nga, dự kiến gặp Tổng thống Vladimir Putin để tham vấn về đàm phán với Mỹ – sau các cuộc làm việc với bên trung gian tại Pakistan và Oman. Động thái này cho thấy quan hệ giữa Tehran và Matxcơva ngày càng gắn kết.
Về du thuyền Nord, đây là một trong những chiếc lớn nhất thế giới với 20 phòng nghỉ sang trọng, hồ bơi, sân đỗ trực thăng và tàu ngầm mini, theo tạp chí chuyên ngành Superyacht Times.
Dù không chính thức đứng tên sở hữu, tỉ phú Mordashov được cho là có liên hệ với con tàu này. Hồ sơ doanh nghiệp Nga cho thấy tàu được đăng ký năm 2022 dưới tên một công ty thuộc sở hữu của vợ ông tại Cherepovets – nơi tập đoàn thép Severstal của ông đặt trụ sở.
Ông Mordashov là một trong các doanh nhân Nga bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt vì mối quan hệ với Tổng thống Putin sau xung đột Ukraine. Hiện đại diện của ông chưa đưa ra bình luận về vụ việc.
Reuters ngày 23.4 dẫn nhiều nguồn thạo tin cho biết Mỹ đã bắt đầu sử dụng công nghệ chống UAV của Ukraine tại căn cứ ở Ả Rập Xê Út, qua đó ngầm xác nhận những lỗ hổng phòng thủ của Mỹ trước các cuộc tấn công bằng UAV từ Iran.
Công nghệ được sử dụng là hệ thống Sky Map, một nền tảng chỉ huy điều khiển giúp phát hiện UAV tấn công từ xa, theo dõi mục tiêu, điều khiển UAV đánh chặn để phản công.
Các chuyên gia quân sự Ukraine được cho là đã trực tiếp đến căn cứ Prince Sultan để huấn luyện binh sĩ Mỹ sử dụng hệ thống này. Các đợt tấn công của Iran tại căn cứ đã làm ít nhất một quân nhân thiệt mạng và nhiều máy bay, tòa nhà bị phá hủy.
Sky Map đã được Ukraine dùng rộng rãi trong xung đột với Nga, đặc biệt để đối phó với UAV Shahed do Iran phát triển.
Reuters cho biết quân đội Mỹ cũng đã sử dụng UAV đánh chặn Merops của công ty Project Eagle tại căn cứ Prince Sultan nhưng chưa đạt sự tin cậy. Trong một cuộc thử nghiệm vào tháng này, UAV Merops bị mất kiểm soát và đâm xuống khu nhà vệ sinh của căn cứ.
Bên cạnh đó, căn cứ còn được bảo vệ bằng một số hệ thống chống tên lửa và UAV khác như nền tảng chỉ huy và kiểm soát FAAF của Northrop Grumman, UAV đánh chặn Coyote của RTX. UAV này được cho là có giá 100.000 - 125.000 USD mỗi chiếc, đắt hơn nhiều so với các mẫu UAV Iran thường sử dụng.
Giới chuyên gia nhận định rằng việc sử dụng hệ thống của Ukraine cho thấy mạng lưới phòng không của Mỹ đã bộc lộ điểm yếu và chưa được giải quyết. Bên cạnh đó, việc này cũng cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thay đổi thái độ, sau khi nhà lãnh đạo nói không cần sự giúp đỡ của Ukraine vì công nghệ UAV của Mỹ là số 1. "Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ trong việc phòng thủ UAV", ông Trump nói với Fox News vào ngày 6.3.
Các bên liên quan chưa bình luận về thông tin của Reuters.
Trong cuộc phỏng vấn công bố hôm 9/4, tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Ukraine Yuriy Myronenko cho biết các doanh nghiệp tư nhân sẽ được phép tự trang bị hệ thống phòng không, nhằm bảo vệ cơ sở của mình khỏi đòn tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) của Nga.
16 doanh nghiệp đã được cấp phép gồm các công ty trong lĩnh vực năng lượng, vốn là mục tiêu bị tấn công thường xuyên, cũng như vận tải và an ninh. Họ sẽ tự túc về chi phí và nhân sự vận hành mạng lưới phòng không. Myronenko, kiến trúc sư trưởng của dự án, tuyên bố một số công ty đã bắn hạ được UAV Nga, sự việc đầu tiên diễn ra cách đây hai tuần.
Tại khu vực gần tiền tuyến ở tỉnh Kharkov, một công ty đã sử dụng súng máy hạng nặng gắn trên tháp pháo điều khiển từ xa để chặn UAV Nga. "Tôi nghĩ Ukraine là nước đầu tiên trên thế giới tạo ra hệ thống này", ông nói.
Myronenko cho biết sau khi Bộ Quốc phòng Ukraine phát thông báo, hàng chục nhóm đã liên hệ với giới chức để tham khảo về dự án. "Chúng tôi không kỳ vọng lưới phòng không tư nhân sẽ giải quyết mọi vấn đề", ông cho hay, thêm rằng Ukraine phải thực hiện bước đi này nhằm tăng cơ hội bắn hạ UAV Nga.
Các công ty muốn tham gia chương trình sẽ phải trải qua quy trình cấp phép đặc biệt, trong đó có đảm bảo họ không liên hệ với Nga, trước khi được quyền mua vũ khí và huấn luyện nhân viên.
Những doanh nghiệp này cũng phải tham gia hệ thống điều phối theo thời gian thực của không quân Ukraine. Đây là thành phần then chốt trong mạng lưới được dùng để quản lý hàng nghìn tổ phòng không. "Phần mềm đặc biệt cho phép giới chỉ huy quan sát được ai đang bắn hạ cái gì, bằng vũ khí nào và thuộc tổ nào, cũng như xác định mục tiêu đang bay tới", Myronenko nói.
Về lâu dài, các công ty tư nhân Ukraine thậm chí có thể được phép mua vũ khí chuyên đối phó tên lửa hành trình, như tên lửa phòng không vác vai. "Chúng tôi không đặt giới hạn về phương tiện phòng vệ mà họ có thể mua", quan chức Ukraine nói, thêm rằng nguyên nhân là vì giới chức hiểu "xung đột sẽ thay đổi trong 3 hoặc 6 tháng tới".
Mục tiêu chính mà Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đặt ra trong năm nay là "phát hiện được 100% mục tiêu đường không", gồm cả tên lửa và UAV, cũng như bắn hạ 95% trong số đó, so với mức khoảng 80% hiện nay.
Ông Myronenko cho rằng đây là mục tiêu "hoàn toàn thực tế" do sản lượng vũ khí đánh chặn của Ukraine đang tăng mạnh, với hàng chục nghìn sản phẩm được bàn giao cho quân đội mỗi tháng.
Kể từ cuối năm 2022, Nga thường xuyên triển khai UAV tự sát kiểu Geran nhằm vào các mục tiêu ở Ukraine và làm quá tải phòng không đối phương, mở đường cho những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo và hành trình. Cuộc tập kích lớn nhất kể từ đầu chiến sự diễn ra hồi cuối tháng 3, khi Nga triển khai gần 1.000 UAV cùng tên lửa trong vòng 24 giờ.
Hãng thông tấn AFP cho biết lưới phòng không Ukraine, trong đó có hàng nghìn tổ chống UAV di động, đang hoạt động tương đối hiệu quả song không đủ sức bảo vệ toàn bộ đất nước. Đó là lý do quân đội Ukraine trao một phần nhiệm vụ phòng không cho lĩnh vực tư nhân.
Khi con người nhìn Trái đất từ không gian, hành tinh hiện lên vừa đẹp vừa mong manh. Và chính trong bối cảnh đó, Ngày Trái đất 2026 (ngày 22-4) với thông điệp "Our Power, Our Planet" trở thành lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm của mỗi người.
Hạn hán không đơn giản là "trời không mưa", mà là kết quả của cả một hệ thống khí hậu bị lệch nhịp. Khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên, nước bốc hơi nhanh hơn từ đất, sông hồ và cả cây trồng. Điều này khiến đất khô kiệt ngay cả khi lượng mưa không giảm quá nhiều.
Nhiều khu vực trên thế giới đang đối mặt với tình trạng hạn hán kéo dài. Hệ quả không chỉ dừng lại ở thiếu nước sinh hoạt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nguồn cung thực phẩm và giá cả. Một số nơi cần lượng mưa lớn trong thời gian dài mới có thể phục hồi, nhưng dấu hiệu cải thiện vẫn chưa rõ ràng.
Trước đây, cháy rừng thường giảm cường độ hoặc gần như tắt vào ban đêm vì nhiệt độ thấp hơn, độ ẩm cao hơn và gió yếu đi. Điều này giúp lực lượng chữa cháy có “thời gian nghỉ” hoặc kiểm soát đám cháy tốt hơn.
Các nghiên cứu mới công bố trên Science Advances cho thấy cháy rừng ngày càng kéo dài suốt cả ngày lẫn đêm. Biến đổi khí hậu làm tăng số giờ có thể cháy trong ngày, đặc biệt tại các khu vực rừng núi và rừng phương bắc. Điều này khiến việc kiểm soát cháy rừng trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Hệ thống tuần hoàn nhiệt muối, còn gọi là "băng chuyền đại dương", đóng vai trò điều hòa khí hậu toàn cầu. Các nhà khoa học cảnh báo hệ thống này, đặc biệt là Atlantic Meridional Overturning Circulation, có thể suy yếu mạnh vào cuối thế kỷ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nước ngọt do băng tan làm thay đổi độ mặn và nhiệt độ đại dương.
Các tảng băng khổng lồ tại Greenland và Nam Cực đang mất khối lượng với tốc độ nhanh hơn dự đoán. Nước ngọt từ băng tan làm “loãng” đại dương, ảnh hưởng đến các dòng hải lưu.
Ngoài ra, băng trắng có khả năng phản xạ ánh sáng Mặt trời, khi mất đi, Trái đất hấp thụ nhiệt nhiều hơn, khiến quá trình nóng lên càng tăng tốc. Đây là một vòng lặp nguy hiểm.