Trước diễn biến phức tạp của thời tiết nắng nóng, nguy cơ ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể trường học, các cơ quan chức năng tại Tp.Huế đã chủ động tăng cường công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trên địa bàn.
Theo đó, nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất khu vực bếp, nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, quy trình sơ chế, chế biến, lưu mẫu thức ăn, hồ sơ sức khỏe của nhân viên nấu ăn và các điều kiện bảo đảm vệ sinh trong quá trình tổ chức bữa ăn bán trú.
Cụ thể, tại phường Thuận Hoá, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành của phường do ông Nguyễn Bá Vương, Phó Trưởng phòng Văn hoá – Xã hội UBND phường làm Trưởng đoàn, cùng thành viên các phòng, ban, trạm Y tế, Công an phường đã tiến hành kiểm tra đột xuất tại các Trường tiểu học Trường An ở 177 Phan Bội Châu và Trường mầm non Vĩnh Ninh ở 62 Nguyễn Huệ.
Qua kiểm tra, đoàn ghi nhận cả hai đơn vị đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong đó, khu vực bếp ăn thông thoáng, sạch sẽ, trang bị đầy đủ bảo hộ cho nhân viên, nguyên liệu thực phẩm có hợp đồng, hóa đơn chứng từ rõ ràng, thực hiện lưu mẫu thức ăn đúng quy định.
Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra đề nghị Ban giám hiệu hai nhà trường nghiêm túc tiếp thu, khắc phục các hạn chế và tiếp tục duy trì tốt các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền đến phụ huynh, học sinh về việc lựa chọn thực phẩm an toàn, nói không với hàng rong không rõ nguồn gốc trước cổng trường.
Trong khi đó, tại phường Vỹ Dạ, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm phường do bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường làm Trưởng đoàn đã tổ triển khai đợt kiểm tra đầu tiên tại Trường mầm non Xuân Phú và mầm non Thủy Vân.
Quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra đã tập trung kiểm tra việc rà soát hồ sơ, sổ sách theo quy định như: Sổ kiểm thực 3 bước, hồ sơ khám sức khỏe của nhân viên, sổ theo dõi phòng chống ngộ độc thực phẩm, hợp đồng cung ứng nguyên liệu… Đồng thời, đoàn tiến hành kiểm tra thực tế tại khu vực bếp ăn, tiến hành test nhanh bằng dung dịch lugol các dụng cụ ăn uống như chén, bát, muỗng, kiểm tra điều kiện vệ sinh môi trường, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản thực phẩm.
Kết quả kiểm tra cho thấy, các trường cơ bản thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn thực phẩm, bếp ăn được bố trí gọn gàng, sạch sẽ, cách xa nguồn ô nhiễm, nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, quy trình chế biến đảm bảo theo quy định. Bên cạnh đó, đoàn cũng kịp thời hướng dẫn, nhắc nhở một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học.
Chị Hoàng Thị Ái N., một phụ huynh ở Tp.Huế chia sẻ, là một phụ huynh, chị cảm thấy rất mừng và ủng hộ việc các cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt để kiểm tra về an toàn thực phẩm tại các bếp ăn của các trường học.
“Hầu như các cháu đều dành thời gian trong ngày ở trường và bữa ăn học đường đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe cũng như sự phát triển của các cháu. Chính vì vậy, vấn đề về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho các cháu là điều rất cần được quan tâm”, chị N. thông tin.
Trao đổi với PV, bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ cho biết, hiện nay, UBND phường Vỹ Dạ đang trực tiếp quản lý số lượng lớn các cơ sở liên quan đến thực phẩm, bao gồm 105 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, 131 cơ sở thức ăn đường phố, 25 bếp ăn tập thể tại trường học và 4 cơ sở nấu ăn lưu động. Đây là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản lý chặt chẽ, đặc biệt là đối với các bếp ăn tập thể, căng tin trường học – nơi phục vụ đối tượng trẻ em.
Theo bà Ngọc, trong thời gian tới, nhằm tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, đặc biệt là phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong trường học, UBND phường Vỹ Dạ sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát theo hướng thường xuyên, liên tục và có trọng tâm, trọng điểm; trong đó chú trọng hậu kiểm đối với các cơ sở chưa đảm bảo các quy định về ATTP. Việc giám sát sẽ bám sát theo phân cấp quản lý tại Quyết định số 82/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố, nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra các sự cố mất an toàn thực phẩm.
Thứ hai, đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về an toàn thực phẩm cho đội ngũ quản lý, nhân viên trực tiếp chế biến tại các bếp ăn tập thể, căn tin trường học cũng như các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Qua đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng thực hành và ý thức trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.
Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng nhằm nâng cao nhận thức của các cơ sở kinh doanh, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng về tầm quan trọng của an toàn thực phẩm, từ đó tạo sự chuyển biến tích cực trong việc chấp hành các quy định pháp luật.
Từ lâu trong y học cổ truyền, bồ kết không chỉ là một loại cây mọc hoang quen thuộc mà còn được xem như một dược liệu có nhiều giá trị chữa bệnh. Nhờ đặc tính tự nhiên và hoạt chất sinh học phong phú, loại quả này đã được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian cũng như y học cổ truyền phương Đông.
Bồ kết có vị cay, mặn, tính hơi ấm và được cho là có độc nhẹ. Dược liệu này đi vào kinh Phế và Đại tràng, có tác dụng thông khiếu, tiêu đờm, sát trùng và hỗ trợ gây hắt hơi để khai thông đường hô hấp.
Trong dân gian, bồ kết còn được gọi với nhiều tên khác như bồ kếp, chùm kết, tạo giác hay tạo giáp. Quả bồ kết khi dùng làm thuốc thường được phơi hoặc sấy khô, bỏ hạt, có thể dùng sống hoặc chế biến bằng cách đốt thành than rồi tán bột.
Ngoài quả, hạt và gai bồ kết cũng được sử dụng trong một số bài thuốc. Đặc biệt, phần gai của cây chứa hoạt chất kháng khuẩn, có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn như tụ cầu vàng theo kinh nghiệm dân gian.
Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy bồ kết chứa các hợp chất như flavonoid và saponaretin. Đây là những hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ chống viêm, kích thích mọc tóc và cải thiện tình trạng rụng tóc. Ngoài ra, chúng còn được ghi nhận có tác dụng giảm đau nhẹ và hỗ trợ chăm sóc da đầu.
Trong thực tế, bồ kết đã được sử dụng từ lâu trong đời sống hằng ngày và một số bài thuốc dân gian:
Hỗ trợ tiêu hóa: Một số tài liệu y học cổ truyền ghi nhận bồ kết có thể giúp kích thích hoạt động của đường ruột, hỗ trợ giảm tình trạng táo bón hoặc tắc nghẽn tiêu hóa.
Chăm sóc da và tóc: Đây là công dụng phổ biến nhất. Nước bồ kết giúp làm sạch da đầu, giảm gàu, giảm rụng tóc và giúp tóc bóng mượt, chắc khỏe hơn.
Hỗ trợ điều trị các vấn đề da liễu: Dân gian thường dùng nước bồ kết để rửa các vùng da bị ngứa, lở nhẹ hoặc nhiễm nấm nhằm hỗ trợ sát khuẩn.
Hỗ trợ thông mũi, giảm cảm giác nghẹt mũi: Một số cách dùng truyền thống cho rằng bồ kết có thể giúp làm thông thoáng đường hô hấp khi dùng đúng cách.
Ứng dụng trong một số bài thuốc dân gian: Bồ kết từng được dùng trong các bài thuốc chữa quai bị, trúng gió, co giật, ho có đờm… tuy nhiên các phương pháp này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian và cần thận trọng khi áp dụng.
Từng mọc hoang phổ biến ở nhiều vùng quê Việt Nam và ít được chú ý, loại quả này lại có giá trị rất cao tại Trung Quốc, nơi nó được sử dụng như một vị thuốc trong y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe.
Tại Việt Nam, quả khô chỉ có giá khoảng 170.000 đồng/kg. Tuy nhiên ở Trung Quốc, có thời điểm giá lên tới khoảng 600 Nhân Dân Tệ /kg (khoảng 2,1 triệu đồng/kg), trở thành một loại dược liệu được săn tìm.
Một số bác sĩ y học cổ truyền tại Trung Quốc cũng cho rằng các hoạt chất tự nhiên trong quả có thể hỗ trợ kháng khuẩn, cải thiện một số vấn đề ngoài da và giảm khó chịu ở chân như đau, sưng hay nấm.
Từ một loại quả mọc hoang ở Việt Nam, giá trị của nó đã được nâng lên đáng kể khi bước vào thị trường dược liệu Trung Quốc, trở thành nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Dù có nhiều công dụng được ghi nhận trong y học cổ truyền, bồ kết cũng chứa hoạt chất có thể gây kích ứng nếu dùng sai cách hoặc quá liều. Vì vậy, người dùng cần thận trọng, đặc biệt khi sử dụng theo đường uống hoặc dùng cho trẻ nhỏ.
Từ một loại cây quen thuộc trong tự nhiên, bồ kết đã trở thành một dược liệu dân gian quan trọng, gắn liền với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ, đặc biệt trong chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp.
Nhiều người thích ăn chuối vì đây là loại quả ngon, rẻ, nhiều lợi ích sức khỏe và dễ mang theo. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa thận Lin Xuanren (Trưởng khoa Thẩm phân phúc mạc tại Bệnh viện Đại học Châu Á, Trung Quốc) khuyến cáo chuối là loại thực phẩm có hàm lượng kali rất cao, vì vậy những người có chức năng thận kém nên cẩn thận.
Trong bài cảnh báo được ông đăng tải lên mạng xã hội bằng tài khoản mang tên "Giới thiệu về thận - Bác sỹ Lin Xuanren", chuyên gia này cho biết chuối có giá trị dinh dưỡng rất lớn, nhưng đối với bệnh nhân thận, nó có thể có gây rủi ro: "Một cặp đôi mắc bệnh thận quay lại bệnh viện để khám, nồng độ kali trong máu của họ tăng vọt lên 5,8 và 5,7 mEq/L (giá trị bình thường là 3,5-5,0 mEq/L). Hỏi kỹ thì được biết cả hai bị táo bón nên họ ăn 3-4 quả chuối mỗi ngày để thúc đẩy nhu động ruột!".
Bác sỹ Lin Xuanren cho biết chuối là "loại quả siêu giàu kali", một quả chuối cỡ trung bình có 368mg kali. "Đối với những người khỏe mạnh có chức năng thận bình thường, chuối là lựa chọn tốt để bổ sung ion kali, vì vậy một số người thường dùng chuối trong quá trình chạy marathon hoặc tập thể dục. Tuy nhiên, thận của những người mắc bệnh thận mãn tính chỉ có 10-20% khả năng bài tiết kali. Ngay cả một lượng nhỏ kali được hấp thụ cũng có thể tích tụ và trở thành cơn khủng hoảng tử vong", bác sĩ Lin viết.
Bác sỹ Lin Xuanren cho biết, nồng độ ion kali quá cao (lớn hơn 5,5mEq/L) có thể gây yếu cơ, tê tay chân, loạn nhịp tim…, nguy cơ tử vong đột ngột tăng gấp 3 lần.
Nếu độ lọc cầu thận của bệnh nhân thận là dưới 30, nên tránh hoàn toàn các loại thực phẩm có hàm lượng kali cao và không nên ăn chuối. Nếu độ lọc cầu thận là từ 30 đến 60, họ có thể ăn chuối nhiều nhất hai lần một tuần, mỗi lần nửa quả, thái lát ngâm trong nước 30 phút.
Bác sĩ Lin Xuanren nhắc nhở mọi người rằng chuối là loại quả có hàm lượng kali siêu cao, vì vậy những người có chức năng thận kém nên cẩn thận. Một cặp đôi bị táo bón và ăn 3 đến 4 quả chuối mỗi ngày, dẫn đến tăng kali máu, có thể dẫn đến tử vong đột ngột trong những trường hợp nghiêm trọng.
Ngoài những người có chức năng thận kém, những nhóm người sau cũng không nên ăn hoặc hạn chế ăn chuối:
Mặc dù chuối thường dễ tiêu hóa nhưng không phải ai cũng có thể dung nạp được. Chuối chứa nhiều đường fructose, sorbitol và chất xơ hòa tan, không tốt cho những người đang có vấn đề về đường tiêu hóa.
Ngoài ra, đối với một số người, chuối có thể gây đầy hơi do lượng chất xơ hòa tan và một loại rượu đường tự nhiên có trong chuối. Mặc dù chất xơ hòa tan cần thiết trong chế độ ăn uống, nhưng quá nhiều có thể gây ra cảm giác đầy hơi ngay sau đó.
Theo Verywellhealthy, nếu ăn chuối chưa chín, bạn dễ bị khó chịu ở dạ dày. Chuối còn xanh chứa một lượng lớn tinh bột kháng, ăn nhiều gây ra cảm giác chướng bụng.
Chuối chín là trái cây chứa nhiều đường. Do đó, nếu không ăn trái cây khác trong ngày, chỉ nên ăn tối đa 2 quả chuối. Khi đã ăn trái cây khác, ví dụ dưa hấu (dưa hấu chứa hàm lượng đường có thể lên tới khoảng 15% và rất giàu kali), không nên ăn chuối nữa. Chính vì vậy, những người thừa cân, béo phì không nên ăn quá nhiều chuối chín.
Một quả chuối trung bình có khoảng 26g carbohydrate, trong khi người bệnh đái tháo đường được khuyến cáo chỉ nên tiêu thụ 15g carbs trong mỗi bữa ăn. Vì vậy, chỉ nên ăn tối đa nửa quả chuối, đặc biệt người bệnh đái tháo đường không nên ăn chuối chín vì sẽ làm tăng lượng đường trong máu. Đặc biệt, những người ăn kiêng nghiêm ngặt ít carb không nên ăn chuối vì có thể làm tăng lượng carb
Mọi nẻo xóm, bà con cùng học sinh hân hoan đến trạm y tế xã để tham dự ngày hội "Kiến tạo sức khỏe, nâng cao chất lượng đời sống". Đội ngũ y bác sĩ và sinh viên hỗ trợ đo huyết áp, tính chỉ số BMI, tư vấn dinh dưỡng như giảm muối, phòng bệnh gout, đồng thời tập huấn kỹ năng chăm sóc sức khỏe và sơ cứu cơ bản cho người dân.
Ông Đỗ Thanh Hòa (50 tuổi, xã Thạnh An) từng lam lũ nghề thợ hồ, mấy năm nay cơn đau thần kinh tọa đeo bám dai dẳng. Khi không còn đủ sức lao động nặng, ông chuyển sang phụ giúp gia đình buôn bán đồ ăn vặt để trang trải.
Cuộc sống ở đảo vốn khó khăn, 5-7 năm qua ông đều dành dụm tiền về TP khám y học cổ truyền. Nay được nhóm sinh viên đến thăm khám, tư vấn sức khỏe, ông có mặt từ sớm. Ông Hòa nói các bạn sinh viên đầy ấm áp, chân tình, không ngại quãng đường xa về với xã đảo giúp đỡ bà con.
"Tôi hạnh phúc khi thấy hình ảnh sinh viên thành ph ố đi tình nguyện đầy nghĩa tình bằng kiến thức chuyên môn, ngành học để tư vấn cho bà con rất kỹ càng và tâm huyết", ông Hòa bày tỏ.
Trực tiếp thăm khám, bạn Phạm Duy Thanh (ủy viên BCH Hội Sinh viên Việt Nam Trường ĐH Y Dược TP.HCM) nhớ hình ảnh một phụ nữ lớn tuổi đến điểm khám từ rất sớm. Bà nói chỉ nghĩ "đi khám cho biết" nhưng sau khi được tầm soát, tư vấn về huyết áp và hướng dẫn theo dõi sức khỏe đã xúc động nói lâu rồi mới có dịp được bác sĩ, sinh viên y khoa hỏi han kỹ như vậy. Trước khi về bà còn nắm tay các bạn nói cảm ơn vì "không chỉ khám bệnh mà còn đem sự quan tâm ra đảo".
Khoảnh khắc đó khiến Thanh nhận ra đôi khi giá trị lớn nhất mình mang đến không chỉ là chuyên môn mà còn là sự sẻ chia và niềm tin. Hành trình là sự kết nối giữa tri thức y khoa, tinh thần phục vụ cộng đồng và trách nhiệm của một cán bộ hội sinh viên.
"Hành trình là cơ hội để vận dụng kiến thức chuyên môn của sinh viên y vào thực tiễn, hơn hết là được học từ chính cuộc sống và người dân. Qua từng lượt khám, từng câu chuyện mình cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của y học dự phòng và tinh thần lấy người dân làm trung tâm", Thanh nói.
Tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thạnh An, chương trình "Kiến tạo công dân số - Mang tri thức số đến xã đảo" diễn ra với nhiều hoạt động, trong đó đặc biệt là thử thách "Sáng tạo cùng trí tuệ nhân tạo (AI)". Các học sinh xã đảo háo hức tạo video/poster về chủ đề bảo vệ môi trường biển và quảng bá du lịch xã đảo Thạnh An.
Em Nguyễn Phan Khánh Như (lớp 10, Trường THCS-THPT Thạnh An) kể đã được hướng dẫn sử dụng các công cụ AI tạo ảnh bằng cách nhập câu lệnh mô tả chi tiết khung cảnh xã đảo Thạnh An vào buổi sáng, thiên nhiên xanh mát, rừng ngập mặn cùng hình ảnh các bạn học sinh đang nhặt rác trên bãi biển.
"Lần đầu tiên được trải nghiệm ứng dụng AI vào học tập và cuộc sống, em đã học được cách sử dụng công cụ này để phát huy trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của mình. Em sẽ mày mò thêm để có thể tự thiết kế nhiều poster đẹp về du lịch xã đảo Thạnh An để quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên và con người nơi đây", Như bày tỏ.
Theo Phạm Ngọc Quỳnh Giang (liên chi hội phó Liên chi hội Sinh viên khoa du lịch - ĐH Kinh tế TP.HCM), điều đọng lại không phải là những khái niệm phức tạp mà là sự tò mò, là ánh mắt chăm chú khi từng bước khám phá một điều mới.
"Khi công nghệ được mang đến một cách gần gũi, AI không còn xa lạ mà trở thành một công cụ mở ra những cách học khác, những suy nghĩ khác và cả những ước mơ khác. Những nụ cười, ánh mắt trầm trồ đến tâm thế thuyết trình ấn tượng của học sinh khi hiểu được một điều mới từ ứng dụng công nghệ là sứ mệnh của hành trình này", Giang nói.
Phó chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật TP.HCM Nguyễn Thị Hải Linh chia sẻ khi tri thức được lan tỏa và sức khỏe được quan tâm đúng mức, đó chính là nền tảng vững chắc để mỗi cá nhân phát triển toàn diện và mỗi cộng đồng ngày càng vững mạnh.
"Với tên gọi "kiến tạo" ở đây không phải là những điều lớn lao mà bắt đầu từ chính việc mỗi người hiểu thêm một điều mới, biết thêm một kỹ năng cần thiết và có thêm động lực để phát triển bản thân", Linh nói.
