Lực lượng an ninh tại bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng đã mất gần nửa phút để sơ tán Tổng thống Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania trong vụ nổ súng đêm 25/4 ở khách sạn Washington Hilton.
“Đội an ninh của Phó tổng thống di chuyển rất nhanh, mất vài giây là họ đã túm vào áo để đỡ ông ấy đứng dậy thật nhanh và đưa ra ngoài. Đội chống đột kích sau đó mới tiến vào. Họ mất 10 giây để vây quanh Tổng thống, rồi 20 giây sau mới đưa ông rời đi. Mọi thứ trông có vẻ hỗn loạn. Có lúc ông nằm rạp xuống đất”, người dẫn chương trình Norah O’Donnell mô tả lại trong chương trình 60 Minutes của đài CBS phát sóng đêm 26/4.
Lãnh đạo Mỹ lý giải rằng sự chậm trễ một phần đến từ việc ông muốn tự mình đánh giá tình huống. “Tôi muốn xem chuyện gì đang xảy ra nên chính tôi đã gây ra chút khó khăn với họ”, Tổng thống Trump nói, cho biết thêm rằng ông đã trực tiếp yêu cầu các đặc vụ “chờ một chút” để ông quan sát.
Tổng thống Mỹ nói rằng ban đầu ông chưa nhận ra mức độ nghiêm trọng của sự việc, do những âm thanh trong phòng tiệc đôi khi cũng có thể gây nhầm lẫn. Ông đã tưởng tiếng súng nổ là tiếng khay rơi. Khi nhận thấy đây thật sự là một tình huống nguy hiểm, ông bắt đầu di chuyển cùng lực lượng an ninh.
Giải thích về khoảnh khắc dường như “ngã xuống đất”, Tổng thống Trump kể rằng ban đồng ông vẫn muốn đứng thẳng và di chuyển nhanh ra khỏi hội trường, chỉ hơi cúi đầu nhẹ. Tuy nhiên, các đặc vụ đột nhiên ra lệnh “nằm rạp xuống” và cảnh báo nguy hiểm, do đó ông cùng bà Melania nhanh chóng hợp tác làm theo.
“Khi các mật vụ bảo ‘nằm xuống’ tức là có rắc rối. Là Tổng thống, dĩ nhiên tôi phải nghe theo chỉ dẫn của họ. Lúc đó chúng tôi đã di chuyển được một nửa đoạn đường rồi, gần đến khúc cuối. Đó cũng là khu vực hơi ‘hở sườn’, có thể bị nhìn thấy từ nhiều góc trong phòng dạ tiệc”, ông Trump cho biết.
Lãnh đạo Mỹ kể rằng ông không cảm thấy lo lắng khi vụ nổ súng xảy ra, một phần vì ông “đã trải qua những tình huống tương tự vài lần rồi”. Ông nói thế giới đang ngày càng trở nên điên rồ, đồng thời cho rằng những bình luận cực đoan từ giới chính trị gia đảng Dân chủ đã thúc đẩy các vụ tấn công nhắm vào ông.
Nghi phạm Cole Allen đã lao qua một chốt kiểm soát an ninh bên ngoài sự kiện, mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao. Allen bị khống chế và bắt giữ sau khi đấu súng với lực lượng an ninh.
Ông Trump nhận xét tốc độ của nghi phạm “đáng kinh ngạc”, nói đùa rằng người này nên thi đấu chuyên nghiệp trong giải bóng bầu dục quốc gia.
Tổng thống Mỹ sau đó bình luận rằng dù sự kiện bố trí hệ thống an ninh dày đặc, những kẻ tấn công “có thể không bình thường nhưng không ngu ngốc” và biết cách tìm kẽ hở. Ông ca ngợi lực lượng thực thi pháp luật phản ứng kịp thời, rút súng ngay khi thấy nghi phạm chạy đến và lập tức vô hiệu hóa mối đe dọa.
Cuộc phỏng vấn có thời điểm trở nên căng thẳng khi O’Donnell đề cập đến bức thư “tuyên bố mục đích” của nghi phạm, trong đó có những lời lẽ nhắm vào các quan chức chính quyền và ám chỉ bản thân đang chống lại “một tội phạm ấu dâm, cưỡng hiếp và phản bội”.
Ông Trump phản ứng gay gắt, cho rằng những lời lẽ này nhắm vào mình là bịa đặt, đồng thời chỉ trích việc O’Donnell đọc lại những nội dung từ “một kẻ bệnh hoạn” trên truyền hình là hành động đáng hổ thẹn.
Khoảng 2.500 người đã tham dự buổi tiệc tối, sự kiện thường niên nhằm tôn vinh Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ về tự do ngôn luận, tự do báo chí. Tổng thống Trump trước đây nhiều lần từ chối tham dự nhưng đã nhận lời trong năm nay.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục tổ chức tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng và không muốn “một kẻ điên” khiến sự kiện ý nghĩa bị hủy bỏ. Ông cho biết có thể tổ chức lại sự kiện trong vòng 30 ngày tới.
Allen từng làm việc tại một công ty luyện thi, có nền tảng học vấn về kỹ thuật và khoa học máy tính. Em gái của Allen nói với điều tra viên rằng nghi phạm thường sử dụng ngôn ngữ mang tính cực đoan và từng nhắc đến việc “làm điều gì đó” để giải quyết những bất cập mà anh ta nhận thấy trong xã hội. Allen dự kiến trình diện thẩm phán liên bang ở Washington ngày 27/4.
"Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4.
Tổng thống Trump khẳng định đã đưa ra quyết định mạo hiểm khi chỉ đạo quân đội Mỹ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giải cứu các phi công. "Hoạt động này có thể khiến 100 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, thay vì chỉ 1-2 người", ông nói.
Trong cuộc giải cứu phi công đầu tiên, trực thăng Mỹ phải đối mặt với hỏa lực của Iran ở cự ly rất gần. Phi công còn lại bị thương, phải tự sơ cứu và trốn chạy khỏi lực lượng Iran trong 48 tiếng trước khi được cứu.
Ông Trump cho biết Mỹ triển khai lực lượng giải cứu quy mô lớn để đánh lạc hướng Iran. "Chúng tôi muốn họ nghĩ anh ấy ở nơi khác. Iran có lực lượng quân sự khổng lồ gần nơi phi công này ẩn náu, hàng nghìn người tham gia truy lùng anh ấy. Do đó chúng tôi dàn trải lực lượng tại 7 nơi khác nhau và khiến đối phương bối rối", ông nói.
Iran chưa bình luận về thông tin trên hay công bố cách bắn rơi tiêm kích F-15E Mỹ. Quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai, trong đó có dòng 9K32 Strela, 9K38 Igla, Verba mua của Liên Xô và Nga, cùng sản phẩm nội địa Misagh.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Phi công buồng trước trên chiếc F-15E được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD, theo CNN.
Theo Đài RT, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh mở điều tra về cái chết và sự mất tích bí ẩn của hơn một chục nhà khoa học nắm giữ các bí mật hạt nhân và vũ trụ tối mật của quốc gia.
Phát biểu với phóng viên ngày 16-4, ông Trump cho biết ông vừa dự một cuộc họp về vấn đề này và nhấn mạnh đây là "vụ việc cực kỳ nghiêm trọng".
"Tôi hy vọng đây chỉ là sự ngẫu nhiên, nhưng chúng ta sẽ biết rõ trong khoảng một tuần rưỡi tới. Một vài người trong số họ là những nhân vật rất quan trọng, và chúng tôi sẽ xem xét kỹ lưỡng vấn đề này", Tổng thống tuyên bố.
Kể từ năm 2022, ít nhất 10 cá nhân liên quan đến các nghiên cứu tiên tiến đã qua đời hoặc mất tích trong hoàn cảnh đầy nghi vấn.
Hồ sơ bao gồm Thiếu tướng không quân nghỉ hưu William "Neil" McCasland, nhà khoa học NASA Monica Jacinto Reza, nhà thầu Steven Garcia, nhà vật lý thiên văn Carl Grillmair, nhà vật lý MIT Nuno Loureiro, kỹ sư NASA Frank Maiwald.
Ngoài ra còn có các nhân viên liên quan Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos là Melissa Casias và Anthony Chavez, nhà nghiên cứu NASA Michael David Hicks và nhà khoa học dược phẩm Jason Thomas.
Trường hợp của bà Amy Eskridge - qua đời năm 2022 ở tuổi 34 - gần đây vừa được khơi lại và hiện được tính là nạn nhân thứ 11 trong danh sách.
Bà Eskridge là người đồng sáng lập Viện Khoa học dị biệt, tập trung vào các khái niệm động lực học thử nghiệm, bao gồm nghiên cứu về phản trọng lực.
Theo Đài Fox News, trong một cuộc phỏng vấn năm 2020, bà từng chia sẻ: "Chúng tôi đã khám phá ra phản trọng lực, và rồi cuộc sống của chúng tôi trở nên tồi tệ. Mọi người bắt đầu phá hoại chúng tôi bằng những lời đe dọa".
"Nếu bạn lộ diện trước công chúng, ít nhất người ta còn nhận ra khi bạn gặp nguy hiểm. Nhưng nếu bạn làm việc lặng lẽ, họ sẽ chôn vùi bạn.
Họ sẽ đốt nhà khi bạn đang ngủ, mà vụ việc thậm chí còn chẳng lên nổi mặt báo", bà Eskridge nói thêm.
Nhà khoa học này cho rằng những nhà nghiên cứu báo cáo về các bước đột phá trong công nghệ phi truyền thống thường biến mất khỏi các hoạt động công khai, hoặc ngừng xuất bản tài liệu.
Dù giới chức chưa xác nhận mối liên hệ giữa các vụ việc, sự trùng lặp về thời điểm và lĩnh vực công tác của các nạn nhân đã thổi bùng làn sóng nghi vấn từ dư luận.
Mạng xã hội đồn đoán về các giả thuyết như hoạt động gián điệp nước ngoài hay việc chính phủ che giấu các nghiên cứu UFO.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 17-4 viết trên X rằng chính phủ sẽ "lật lại từng manh mối" để tìm sự thật.
"Trước những câu hỏi xác đáng về các vụ việc đáng quan ngại này, Nhà Trắng đang tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan và FBI để xem xét một cách tổng thể, nhằm xác định bất kỳ điểm chung nào có thể tồn tại", bà nói.
Hôm qua 27.4, trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho hay nước này đã nhận được đề xuất từ Iran về giải pháp mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến tranh, nhưng vấn đề đàm phán hạt nhân bị hoãn lại để chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, đề xuất như vậy là khó khả dĩ. Bởi vì việc phong tỏa eo biển Hormuz cũng là "lá bài" quan trọng để Mỹ gây sức ép với Iran, nên nếu chuyển vấn đề hạt nhân sang giai đoạn sau thì Washington sẽ mất "đòn bẩy" này trong việc thúc ép Tehran đình chỉ chương trình hạt nhân.
Trả lời Thanh Niên, TS Patrick M. Cronin (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) cho rằng trừ khi Mỹ hoàn toàn đánh bại đối thủ, nếu không thì phải kết thúc bằng thỏa hiệp ngoại giao.
Theo TS Cronin, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn luôn cho rằng Mỹ đã hoàn toàn đánh bại Iran, nhưng điều đó là không đúng. Các chính trị gia, nghị sĩ Mỹ cũng khó ủng hộ việc Mỹ điều quân trên bộ vào Iran, nhất là khi chưa có được kịch bản khả dĩ nào về việc: Ai sẽ điều hành Iran?
"Tổng thống Trump nghĩ rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sụp đổ. Tôi chưa bao giờ tin điều đó. Hầu hết học giả cũng không tin điều đó, nhưng nhóm nhỏ những người thuyết phục Tổng thống Trump thì lại đặt niềm tin như vậy", TS Cronin nhận xét và chỉ ra rằng: "Có rất nhiều thông tin tình báo cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng hồi giáo Iran (IRGC) không sụp đổ và sẽ càng cố thủ hơn".
TS Cronin đặt ra câu hỏi: "Chúng ta phải đạt được một thỏa thuận thì đó là gì?".
"Hai điều mà Tổng thống Trump muốn, thứ nhất là chở dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Vâng, ông Trump có thể đạt được điều đó với một thỏa thuận, nhưng ông không thể có được quyền kiểm soát như mong muốn dù từng nhiều lần công khai về việc cùng thu phí. Điều thứ hai ông ta phải nhượng bộ là việc xử lý nguyên liệu hạt nhân. Washington đưa ra một thỏa hiệp tiềm năng, là Iran không xử lý nhiên liệu nguyên tử trong 20 năm. Iran sẽ không đồng ý với 20 năm, nhưng vấn đề là Iran có thể thương lượng về thời gian", TS Cronin nhận xét và nói xét cho cùng thì vẫn có cách để đàm phán giải quyết bất đồng giữa hai bên.
Tuy nhiên, TS Cronin cũng chỉ ra: "Vấn đề cốt lõi thứ ba là hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm. Và những gì chúng ta thấy từ các lực lượng ủy nhiệm, từ Houthi, là họ độc lập hơn so với những gì người ta nói ban đầu. Đúng là họ nhận được sự hỗ trợ từ Iran, nhưng họ đang hoạt động theo chương trình nghị sự của riêng mình. Vì vậy, Iran chỉ có thể làm được đến mức đó. Nhưng đây là câu hỏi: Nếu Israel tiếp tục tấn công Hezbollah ở Li Băng, thì liệu Iran có thể đồng ý duy trì thỏa thuận ngừng bắn cơ bản hay không? Iran có thể vẫn đồng ý. Điều này tùy thuộc vào nhiều yếu tố nhưng ít nhất thì Mỹ cũng phải gây áp lực lên Israel để hạn chế các hoạt động quân sự".
Mặc dù vậy, vị chuyên gia này cũng đặt ra lo ngại: "Nếu Iran nghĩ rằng mình sắp đạt được thỏa thuận, rồi nghĩ lại để tìm kiếm nhượng bộ nhiều hơn, nhất là khi họ biết Mỹ không muốn kéo dài cuộc chiến". Nếu kịch bản này xảy ra thì cần phải có sự hỗ trợ giải quyết của nước khác, và Trung Quốc có thể đóng vai trò trung giải để giải quyết vấn đề này.
"Tôi cho rằng hầu hết các bên đều muốn chấm dứt tình trạng này, bao gồm cả Mỹ, IRGC. Vì vậy, không bên nào muốn duy trì tình trạng này nữa, ngoại trừ có lẽ là Israel. Dù có liên quan cuộc chiến, nhưng xét về Mỹ - Iran, bên nào cũng muốn chấm dứt tình trạng bắn phá nếu có thể. Điều đó không hoàn toàn là hòa bình, nhưng là một lệnh ngừng bắn", TS Cronin kỳ vọng.
Cũng trả lời Thanh Niên, ông Dov Zakheim (cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ và đang cố vấn cho nhiều cơ quan nghiên cứu chính sách Mỹ về đối ngoại) cho rằng: "Mọi chuyện hoàn toàn phụ thuộc vào việc bên nào sẵn sàng nhượng bộ trước. Nếu Tổng thống Trump sẵn sàng nhượng bộ, ông ấy có thể sẽ ký kết một thỏa thuận có hình thức tương tự với thỏa thuận mà Tổng thống Barack Obama từng đạt được trước đây. Ngược lại, nếu Tổng thống Trump kiên trì chờ đợi - cứ chờ đợi mãi - thì rất có thể chính người Iran sẽ là bên phải nhượng bộ trước. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải ngừng hoạt động làm giàu uranium trong vòng 20 năm như mong muốn của Mỹ, cắt giảm quy mô chương trình tên lửa, cũng như chấm dứt việc hậu thuẫn cho các lực lượng ủy nhiệm, cụ thể là nhóm Hezbollah. Tóm lại, mọi chuyện thực sự phụ thuộc vào việc bên nào sẵn sàng nhượng bộ trước. Đó chính là dấu hiệu giúp chúng ta nhận biết khi nào thì cuộc chiến này sẽ đi đến hồi kết".
