Việc Iran gửi đề xuất mới cho Mỹ nhằm phá vỡ thế bế tắc hiện tại trong đàm phán và vượt qua những bất đồng nội bộ của Tehran về mức độ nhượng bộ để đạt thỏa thuận với Washington.
Các nguồn tin của Axios cho biết đề xuất đã được thảo luận trong chuyến thăm thủ đô Islamabad của Pakistan cuối tuần qua của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Ông Araghchi đã nói rõ với các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar rằng chưa có sự đồng thuận trong giới lãnh đạo Tehran về cách giải quyết yêu cầu của Mỹ liên quan việc “đóng băng” lâu dài chương trình làm giàu uranium và chuyển vật liệu hạt nhân ra khỏi Iran.
Do đó, theo thỏa thuận, việc đàm phán về hạt nhân chỉ bắt đầu vào một giai đoạn sau, sau khi eo biển Hormuz được mở lại và cuộc phong tỏa chấm dứt.
Đề xuất mới tập trung vào việc giải quyết khủng hoảng tại eo biển Hormuz và việc phong tỏa của Mỹ trước. Cùng với đó, lệnh ngừng bắn sẽ được kéo dài hoặc có thể đàm phán chấm dứt luôn chiến sự.
Pakistan đã chuyển đề xuất cho Nhà Trắng nhưng chưa rõ Mỹ có chấp nhận xem xét hay không. Pakistan và Iran chưa bình luận về thông tin.
Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho rằng đây là những thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Mỹ sẽ không đàm phán thông qua báo chí. Bà lặp lại lời Tổng thống Donald Trump rằng Mỹ “nắm giữ mọi lá bài” và chỉ chấp nhận thỏa thuận đặt lợi ích của người dân lên trước, không bao giờ cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Iran lâu nay khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích dân sự, không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân.
Quan điểm của Iran là chỉ mở eo biển Hormuz khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển Iran. Tuy nhiên, Tổng thống Trump ngày 26.4 nói với Fox News rằng ông muốn tiếp tục phong tỏa với hy vọng rằng việc này sẽ buộc Iran xuống nước trong vài tuần tới, khi các cơ sở dầu mỏ của nước này có nguy cơ tê liệt vì không thể xuất khẩu dầu.
Ông Trump dự kiến họp bàn với đội ngũ cố vấn an ninh quốc gia và đối ngoại trong ngày 27.4, tập trung vào sự bế tắc trong đàm phán và bước kế tiếp trong xung đột.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran đã thăm Pakistan, Oman và trở lại Pakistan trong cuối tuần qua. Ông sẽ sang Nga và gặp Tổng thống Vladimir Putin trong ngày 27.4.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) thông báo trận động đất với cường độ được ước tính ban đầu là 7,4 độ Richter đã làm rung chuyển bờ biển phía đông bắc Nhật Bản vào chiều 20.4, theo đài NHK.
Tâm chấn được ghi nhận ở Thái Bình Dương và có độ sâu 10 km, theo JMA. Trận động đất được đánh giá ở mức trên 5 trong thang đo địa chấn từ 1-7 của Nhật Bản, đủ mạnh để khiến con người khó di chuyển trên mặt đất. Trong nhiều trường hợp, các bức tường gạch không có bê tông cốt thép kiên cố bị đổ sập.
JMA cảnh báo sóng thần cao đến 3 m có thể ập vào tỉnh Iwate và các vùng trên đảo Hokkaido. Nhiều vùng khác có thể có sóng thần cao 1 m.
Trong khi đó, Trung tâm Địa chấn Địa Trung Hải châu Âu (EMSC) cho biết trận động đất mạnh 7,3 độ Richter xảy ra ngoài bờ biển phía đông đảo Honshu của Nhật Bản, độ sâu 13 km.
Theo cảnh báo được phát trên NHK, người dân được khuyến cáo sơ tán ngay lập tức khi các đợt sóng đang đến gần bờ và có thể ập vào liên tục. "Tiếp tục sơ tán cho đến khi toàn bộ cảnh báo được dỡ bỏ", NHK khuyến cáo.
Người dân trong khu vực bị ảnh hưởng được khuyên tránh xa bờ biển, cửa sông vì nguy cơ nước dâng tràn bờ, chạy lên điểm cao và nơi an toàn.
"Quân đội Áo đã kích hoạt báo động mức A, điều động biên đội tiêm kích Typhoon để nhận dạng hai máy bay PC-12 của không quân Mỹ bay vào vùng trời trưa 11/5", phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Áo Michael Bauer thông báo hôm nay.
Mức A là cấp cao nhất trong thang báo động chiến đấu của lực lượng vũ trang Áo.
Không quân Áo trước đó cũng điều động tiêm kích Typhoon sau khi phát hiện "hai máy bay PC-12 di chuyển trái phép qua khu vực Totes Gebirge thuộc bang Thượng Áo". Sau khi bị chặn, các phi cơ đã quay đầu và dường như trở về nơi xuất phát ở Munich, Đức.
Giới chức Áo không nêu rõ hai máy bay PC-12 Mỹ có xâm phạm không phận nước này trong sự việc ngày 11/5 hay không. Ông Bauer khẳng định Áo vẫn duy trì quy định về thủ tục quá cảnh qua không phận và sẽ giải quyết các sự việc thông qua kênh ngoại giao với Mỹ.
Quân đội Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Theo biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, máy bay PC-12 mà Áo đề cập nhiều khả năng là biến thể U-28A Draco, được Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt của không quân Mỹ (AFSOC) dùng cho nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát.
Được chế tạo trên cơ sở máy bay Pilatus PC-12M của Thụy Sĩ, mẫu U-28A mang theo nhiều thiết bị, trong đó có cảm biến quang - điện tử và trinh sát điện tử. Những phi cơ này có cấu hình khác nhau tùy năm chế tạo, một số được cho là có thể dựng ảnh radar khẩu độ tổng hợp.
AFSOC đã nâng cấp U-28A lên cấu hình với định danh EQ+, trang bị cụm cảm biến mới với camera đa phổ độ nét cao, cho phép thu thập hình ảnh từ khoảng cách xa hơn. Điều này giúp U-28A bay cao và xa mục tiêu hơn khi làm nhiệm vụ, giữ bí mật hoạt động và giảm rủi ro cho kíp lái.
U-28A cũng có hệ thống liên lạc và chia sẻ dữ liệu mở rộng, cho phép truyền thông tin thu được về sở chỉ huy hoặc trực tiếp tới binh sĩ trên thực địa theo thời gian thực.
Không rõ quy mô của phi đội U-28A trong biên chế không quân Mỹ. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) hồi tháng 12/2023 cho biết có gần 40 chiếc U-28A đang hoạt động.
Đây không phải lần đầu Áo cáo buộc máy bay quân sự Mỹ xâm phạm không phận. Trong thời gian tăng lực lượng đến Trung Đông vào năm 2002, trước khi tấn công Iraq, không quân Mỹ từng tìm cách cho hai chiến đấu tàng hình F-117A bay lén qua không phận Áo.
Quân đội Mỹ khi đó đề nghị Áo cho một máy bay tiếp dầu KC-10A bay qua và được cấp phép dễ dàng, do phi cơ không mang vũ khí. Hai máy bay F-117A bay sát chiếc KC-10A để giấu mình trước radar kiểm soát đường không. Tuy nhiên, sự bất thường trong kế hoạch bay của Mỹ khiến Áo điều hai tiêm kích Saab 35 tới giám sát và phát hiện biên đội F-117A.
Giới chức Áo sau đó công bố ảnh chụp biên đội máy bay Mỹ trước Hội đồng An ninh Quốc gia, rồi gửi kèm công hàm phản đối đến đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Vienna.
"Khi xuất phát từ Đức tới Italy hoặc Trung Đông, phi cơ quân sự Mỹ thường bay qua không phận Áo và Thụy Sĩ nhằm tránh di chuyển quãng đường dài qua Pháp. Các chuyến xâm nhập không phận thường chỉ kéo dài trong vài phút", Newdick nói.
