Tối 25.4 giờ Mỹ (sáng 26.4 giờ VN), một vụ nổ súng đã làm gián đoạn buổi tiệc thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức tại khách sạn Washington Hilton ở Washington D.C.
Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Melania và các thành viên nội các lần lượt được hộ tống khỏi sự kiện trong khi Mật vụ Mỹ cùng các lực lượng an ninh khác ứng phó với vụ việc.
Một nghi phạm đã bị bắt giữ.
Tại buổi họp báo, ông Trump xác nhận kẻ xả súng đã bị khống chế và cho biết một sĩ quan đã bị bắn ở cự ly gần nhưng may mắn sống sót nhờ áo chống đạn. “Tôi vừa nói chuyện với sĩ quan đó, anh ấy đang rất ổn”, ông Trump nói.
Ông Trump đã đăng tải ảnh và video về nghi phạm trên mạng xã hội Truth Social để kèm theo bài phát biểu của mình.
“Một người đàn ông đã xông vào điểm kiểm soát an ninh với nhiều vũ khí”, ông Trump nói, đồng thời ca ngợi lực lượng Mật vụ và cảnh sát đã hành động “rất nhanh chóng” để ngăn chặn nghi phạm. Giám đốc Cục Điều tra liên bang (FBI) Kash Patel cũng nói rằng đã tìm thấy một “khẩu súng dài” và nhiều vỏ đạn tại hiện trường.
Tổng thống Trump cho biết nghi phạm có thể sống tại California và căn hộ của đối tượng đã bị khám xét. “Hắn ta là kẻ bệnh hoạn”, ông Trump nói, cho rằng người này hành động đơn độc. Theo AP, nghi phạm tên Cole Tomas Allen (31 tuổi), sống ở thành phố Torrance, bang California.
Tại cuộc họp báo, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche dự kiến sẽ sớm có cáo trạng được đưa ra sau vụ nổ súng. “Cuộc điều tra đang tiếp diễn. Tôi dự kiến các bạn sẽ sớm thấy các cáo trạng được đưa ra. Hiển nhiên các cáo buộc dựa trên hành vi nhưng như các bạn sẽ nghe, sẽ có nhiều cáo buộc liên quan đến vụ nổ súng, liên quan đến việc sở hữu vũ khí và bất cứ điều gì khác mà chúng tôi có thể buộc tội người này”, ông Blanche nói.
Tại cuộc họp báo, Tổng thống Donald Trump đã nhắc lại những lần ông bị ám sát hụt trước đó, gồm các vụ ám sát hụt ở Butler bang Pennsylvania và Palm Beach bang Florida, đồng thời kêu gọi người dân Mỹ “giải quyết những khác biệt của chúng ta”.
“Như các bạn đã biết, đây không phải là lần đầu tiên trong vài năm qua nền cộng hòa của chúng ta bị tấn công bởi một kẻ ám sát muốn giết người. Ở Butler, Pennsylvania, chưa đầy 2 năm trước, tất cả các bạn đều biết câu chuyện đó, và ở Palm Beach, Florida, vài tháng sau đó, chúng ta đã suýt nữa thì gặp nạn, thực sự là vậy. Nhưng dù vậy, tất cả mọi người trong căn phòng đó… đều có một tình yêu thương và sự đoàn kết to lớn”, Tổng thống Trump nói thêm, nhắc đến việc các quan chức của cả hai đảng lên án vụ nổ súng lần này.
Trước đó, Chủ tịch WHCA Weijia Jiang đã có bài phát biểu xúc động trên bục phát biểu sau vụ nổ súng, nói rằng hiệp hội sẽ tổ chức lại bữa tiệc tối vào một thời điểm khác, theo NBC News.
“Tổng thống sẽ có một cuộc họp báo tại Nhà Trắng trong 30 phút nữa. Đó không phải là chuyện đùa và ông ấy nhấn mạnh rằng chúng tôi sẽ lên lịch lại sự kiện này trong vòng 30 ngày tới”, bà Jiang nói với những người tham dự.
“Tối nay, tôi đã nói rằng báo chí là một dịch vụ công cộng, bởi vì khi có tình huống khẩn cấp, chúng ta phải lao vào cuộc khủng hoảng chứ không phải chạy khỏi đó. Và trong một đêm khi chúng ta đang suy nghĩ về các quyền tự do được ghi trong Tu chính án thứ nhất, chúng ta cũng phải nghĩ về sự mong manh của chúng”, bà Jiang nói thêm.
"Phù hợp với thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon, tất cả các tàu thương mại hoàn toàn được phép đi qua eo biển Hormuz trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thông báo trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, các tàu phải đi qua một "tuyến đường phối hợp" do các cơ quan hàng hải của Iran công bố, theo ông Araghchi.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày hoan nghênh thông báo của Iran về việc mở cửa lại eo biển Hormuz. "Cảm ơn!", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh eo biển Hormuz “hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho hoạt động thương mại”, nhưng lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ vẫn được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận với Iran. Ông Trump cho rằng quá trình này “sẽ diễn ra rất nhanh chóng” vì hầu hết các điểm đã được đàm phán.
Trước đó, AFP dẫn lời Tổng thống Trump thông báo lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon bắt đầu từ đầu ngày 17.4 giờ địa phương ở Lebanon và Israel (tức 4 giờ sáng 17.4, giờ Việt Nam).
Lệnh ngừng bắn diễn ra trong lúc Washington gia tăng nỗ lực đạt được một thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột với Iran. Trong khi đó, Tehran khẳng định việc ngừng bắn ở Lebanon phải là một phần trong bất kỳ thỏa thuận nào giữa Iran với Mỹ.
Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran từ ngày 13.4 nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu. Tuy nhiên, theo công ty theo dõi hàng hải Kpler, 3 tàu chở dầu của Iran đã trở thành những tàu chở hàng đầu tiên rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa.
Phía Kpler cho hay các tàu Deep Sea, Sonia I và Diona, chở tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô, đã đi qua eo biển Hormuz hôm 15.4.
Cũng theo dữ liệu từ Kpler, không có tàu chở dầu nào của Iran chở dầu thô rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ tàu Starla vào ngày 10.4.
Sau vài ngày xem xét, Iran đã phản hồi đề xuất chấm dứt xung đột của Mỹ vào tối 10.5. Ngay lập tức, Tổng thống Mỹ Donald Trump phản ứng và phản đối quan điểm của phía Iran.
"Tôi vừa đọc câu trả lời từ những người gọi là 'đại diện' của Iran. Tôi không thích phản hồi đó, hoàn toàn không thể chấp nhận", Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Hôm 8.5, ông Trump nói có thể nhận được phản hồi của Iran "trong đêm nay" nhưng theo CNN, đến sáng 10.5 Iran mới gửi ý kiến của nước này cho các nhà đàm phán Pakistan.
Trong bài đăng trước tuyên bố phản đối, ông Trump cáo buộc Iran đã giở trò trì hoãn với Mỹ và thế giới trong nhiều chục năm. Nhà lãnh đạo chỉ trích người tiền nhiệm Barack Obama vì đã tử tế với Iran trong khi bỏ rơi Israel và các đồng minh khác. "Họ sẽ không cười được nữa đâu", ông Trump cảnh báo. Ông Obama chưa bình luận về tuyên bố này.
Chưa rõ Iran đã đưa ra quan điểm thế nào trong câu trả lời gửi cho Mỹ. Đài IRIB của Iran tiết lộ phản hồi tập trung vào việc chấm dứt chiến sự trên toàn bộ mặt trận, đặc biệt là Lebanon, nơi Israel đang chống lực lượng Hezbollah, cũng như đảm bảo an ninh hàng hải.
Trong khi đó, đề xuất của Mỹ được cho là tập trung vào việc gia hạn ngừng bắn tại vùng Vịnh để tạo điều kiện cho đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột và về chương trình hạt nhân của Iran.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz nói rằng Washington đã vạch ra lằn ranh đỏ rất rõ ràng trong đề xuất của mình, đó chính là Tehran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân và không thể bắt các nền kinh tế thế giới làm con tin, theo Fox News.
Vế sau của tuyên bố này ám chỉ việc Iran đang đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng cho việc cung cấp năng lượng cho thế giới.
Trong diễn biến liên quan, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến sự với Tehran chưa thể được coi là kết thúc nếu kho uranium được làm giàu của Iran chưa được lấy đi khỏi nước này.
"Vẫn còn những cơ sở làm giàu cần phải được dỡ bỏ. Bạn vào đó và bạn lấy chúng (vật liệu hạt nhân) đi. Tôi sẽ không nói về biện pháp quân sự nhưng Tổng thống Trump đã nói với tôi rằng 'Tôi muốn vào đó'", ông Netanyahu nói trong cuộc phỏng vấn với CBS News được đăng ngày 11.5.
Reuters ngày 1.5 đăng tải bài phỏng vấn với Đại sứ Ukraine tại Nhật Bản Yurii Lutovinov, trong đó đề cập quyết định nới lỏng các quy định xuất khẩu vũ khí được Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae công bố tuần trước.
"Động thái trên cho phép chúng tôi đàm phán. Về lý thuyết, đây là bước tiến rất lớn", ông Lutovinov nói.
Mặc dù Nhật Bản vẫn duy trì kiểm soát xuất khẩu sang các khu vực xung đột, nước này lại cho phép những ngoại lệ phục vụ lợi ích an ninh của Tokyo - một điều khoản mà Kyiv hy vọng sẽ được hưởng lợi, theo Reuters.
Chính phủ Nhật Bản không bình luận về thông tin trong buổi phỏng vấn trên.
Nếu muốn mua vũ khí từ Nhật Bản, Kyiv sẽ cần ký thỏa thuận chuyển giao công nghệ quốc phòng và trang thiết bị với Tokyo. Nhật Bản đã có thỏa thuận tương tự với 18 nước.
Ông Lutovinov cho biết Ukraine đang tiến những bước hết sức thận trọng do tính chất nhạy cảm của vấn đề xuất khẩu quốc phòng tại Nhật Bản.
Đại sứ Ukraine cho hay trước mắt, Nhật Bản có thể tham gia tài trợ phát triển hệ thống phòng không của Ukraine. "Chúng tôi có đầy đủ năng lực công nghiệp cần thiết để sản xuất, thế nhưng chúng tôi cần nguồn vốn đầu tư", ông Lutovinov nói.
Ngoài ra, ông Lutovinov cho hay các bên đang thảo luận về việc để Nhật Bản tham gia chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên (PURL) của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Đây là cơ chế cho phép các đồng minh phương Tây mua vũ khí do Mỹ sản xuất rồi chuyển giao cho Kyiv. Úc và New Zealand là 2 nước không thuộc NATO tham gia vào PURL hồi năm ngoái.
