Với quy mô hơn 1,3 tỉ USD, Việt Nam đang có thị trường chuỗi cà phê và trà lớn thứ 3 Đông Nam Á. Dù vẫn còn dư địa tăng trưởng nhờ dân số trẻ, nhưng áp lực thị trường và hiệu quả đang khiến các chuỗi phải thay đổi.
Anh Thiên Long (26 tuổi, nhân viên văn phòng) cho hay anh trở thành khách hàng của chuỗi Mixue qua một lần dùng thử. Ngoài mua về thêm cho gia đình, anh Long còn đặt qua các ứng dụng giao hàng vì có kèm nhiều chương trình khuyến mãi, giá khá tốt. “Họ có nhiều điểm bán, dễ tiếp cận. Mình hay đi ngang qua hoặc chỉ cần gõ tên lên các ứng dụng là thấy có cửa hàng gần ngay”, anh Long chia sẻ.
Mixue đến Việt Nam năm 2018 và tạo nên một cơn sốt với các loại đồ uống giá bình dân, khi giá dao động chỉ từ 25.000 – 30.000 đồng. Với chiến lược nhượng quyền, Mixue trong năm 2023 đạt 1.000 cửa hàng tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong báo cáo thường niên vừa công bố, Mixue Group cho biết họ đã đóng hơn 400 cửa hàng thuộc thương hiệu đồ uống Mixue, chủ yếu tại Indonesia và Việt Nam, nhằm tối ưu hóa hoạt động.
Theo các quan sát, giai đoạn 2021 – 2023 là thời điểm các chuỗi đồ uống phát triển ồ ạt tại Việt Nam. Ngoài Mixue, thông tin từ Vietdata cho thấy chuỗi trà sữa Toco Toco trong năm 2023 cũng ghi nhận có gần 500 cửa hàng, Ding Tea có 200 cửa hàng, cùng sự hiện diện nổi bật của một số thương hiệu khác như Bobapop, The Alley…
Tuy nhiên xu hướng các chuỗi phải thu hẹp bớt mạng lưới, đóng điểm bán đang ngày càng rõ hơn từ đầu năm đến nay. Đáng chú ý việc thu hẹp của các chuỗi trà sữa diễn ra trong bối cảnh các “ông lớn” như Phúc Long, Katinat, Highlands hay Starbucks tiếp tục cuộc đua mở rộng.
Nghiên cứu của Công ty nghiên cứu thị trường Momentum Works chỉ ra các chuỗi trà và cà phê trên khắp Đông Nam Á cũng đang có giải pháp “công nghiệp hóa” vận hành, kết hợp công nghệ, nhằm tăng năng suất và tối ưu mô hình kinh tế tại mỗi cửa hàng.
Tại Việt Nam, các chuỗi đồ uống lớn từ khoảng 100 cửa hàng trở lên như Highlands Coffee, Starbucks, Phúc Long… đều có quy trình để khách hàng tự phục vụ, tự đến quầy lấy đồ uống. Như chuỗi trà sữa Chagee hiện đã sử dụng cốc gắn mã QR để xác định chính xác công thức đồ uống, cho phép máy móc tự động chiết xuất và pha trộn nguyên liệu chỉ trong vài giây, không cần sự tham gia quá nhiều của nhân viên pha chế như mô hình truyền thống.
Trong tiêu chí “nhanh, tiện, tiết kiệm”, các mô hình đồ uống, trà sữa giá rẻ từ 7.000 đồng cũng tạo được hiệu ứng mạnh. Các thương hiệu như Trà sữa Viên Viên, Hồng trà Tam Hảo mọc lên nhanh tại các địa điểm như ở các điểm giao đông dân cư, trường học… với hình thức đơn giản, tinh gọn khoảng một ki ốt nhỏ, chủ yếu bán mang đi.
“Dù không phải là lựa chọn thích nhất, nhưng vì mua về nhanh, giá thành rẻ và các điểm bán dễ tiếp cận, nên mình cũng hay chọn các điểm bán trà sữa này để mua mang đi”, Trung Kiên (26 tuổi, ngụ phường Tân Bình) chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Mạnh Tuấn – nhà sáng lập Trà sữa Viên Viên, trà sữa phân khúc tiết kiệm như trên không phải chiến lược “đốt tiền” để kéo khách, nhưng là mô hình kinh doanh tập trung vào việc tối ưu hóa vận hành và kiểm soát chi phí. Mô hình take-away theo đó cho phép cắt giảm nhân sự tối đa và tập trung, trải nghiệm khẩu vị của khách hàng.
Nhận định với Tuổi Trẻ, ông Phạm Anh Tuấn, Giám đốc quốc gia của Insight Asia, cho hay thị trường chuỗi đồ uống tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn “tái cân bằng”, sau nhiều năm mở rộng ồ ạt, đặc biệt trong giai đoạn 2021 – 2023. Với việc các chuỗi cạnh tranh nhau mở mới liên tục, khiến mật độ cửa hàng tại các đô thị lớn trở nên dày đặc, dẫn đến cả tình trạng “các cửa hàng cùng thương hiệu cạnh tranh lẫn nhau”, khiến doanh thu trung bình giảm. “Đây là dấu hiệu của sự bão hòa cục bộ”, ông Tuấn phân tích.
Việc đóng bớt các điểm bán một phần phản ánh khó khăn của thị trường, nhưng cũng là chiến lược chủ động của các thương hiệu. Đó là loại bỏ điểm bán kém hiệu quả, tập trung vào vị trí đắc địa, nâng cấp mô hình cửa hàng để tăng trải nghiệm.
Trong năm 2025, Bộ Công an đã nhận chuyển giao 50,2% vốn của FPT Telecom từ Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC). Trước thương vụ trên, doanh nghiệp ngành viễn thông này được hạch toán với tập đoàn FPT như công ty con, dù tỷ lệ nắm giữ chỉ ở mức hơn 45%.
Tuy nhiên, kể từ ngày 1/1, FPT đã thay đổi cách hạch toán, không còn cộng dồn các số liệu từ FPT Telecom như trước, do tỷ lệ nắm giữ dưới 50%. FPT cho biết thay đổi này có thể giúp FPT Telecom nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng trưởng.
Với sự điều chỉnh trên, theo báo cáo tài chính quý I, doanh thu của FPT giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái, còn gần 12.500 tỷ đồng, do không còn cộng gộp doanh số từ FPT Telecom. Tuy nhiên, nếu không tính mảng viễn thông ở cùng kỳ năm ngoái, nguồn thu của FPT năm nay vẫn tăng gần 9%.
Theo báo cáo tài chính quý I, doanh thu của FPT giảm 22% so với cùng kỳ năm ngoái, còn gần 12.500 tỷ đồng, do không còn cộng gộp doanh số từ FPT Telecom. Tuy nhiên, nếu không tính mảng viễn thông ở cùng kỳ năm ngoái, nguồn thu của FPT năm nay cải thiện gần 9%.
Trong đó, khối công nghệ thông tin vẫn là mảng kinh doanh chủ lực của FPT, đóng góp 87% vào doanh thu của tập đoàn, tương đương 10.842 tỷ đồng, tăng 11%. Trong khi đó, doanh số mảng giáo dục giảm 4% còn 1.638 tỷ đồng.
Các chi phí như FPT phải trả như bán hàng, quản lý doanh nghiệp giảm hàng trăm tỷ đồng. Kết quả, công ty lãi trước thuế 2.804 tỷ đồng, hụt 7,2% so với năm ngoái. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế cổ đông công ty mẹ tăng 14,4%, lên gần 2.487 tỷ đồng.
Tính đến ngày 31/3, tổng tài sản của FPT đã giảm 19.552 tỷ đồng so với đầu năm, còn 68.587 tỷ đồng. Trong đó, lượng tiền mặt và tiền gửi giảm 13.800 tỷ còn 26.800 tỷ đồng. Tuy nhiên, khoản đầu tư tài chính dài hạn lại tăng 123% lên 10.525 tỷ đồng, nhờ việc FPT Telecom chuyển từ công ty con sang liên kết.
Chia sẻ tại phiên họp thường niên năm nay của FPT, Phó tổng giám đốc Nguyễn Thế Phương cho biết việc không còn hạch toán FPT Telecom có thể giúp sổ sách của tập đoàn trông "đẹp hơn". "Công ty viễn thông này là đơn vị thâm dụng vốn vì phải đầu tư nhiều vào hạ tầng, nên các chỉ số không tích cực bằng mảng công nghệ hay giáo dục", ông Phương nói.
Ví dụ, nợ vay tài chính của FPT cũng đã hạ khoảng 24%, còn hơn 16.000 tỷ đồng. Điều này có thể khiến áp lực trả nợ trong các quý sau của doanh nghiệp này giảm đi. Trong khi đó, nguồn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối vẫn tăng đều qua hàng quý nhờ kinh doanh có lãi.
Dù chuyển giao cho Bộ Công an, lãnh đạo cũng chia sẻ FPT vẫn đóng vai trò điều hành các hoạt động hàng ngày tại FPT Telecom, cùng số tiền cổ tức nhận về mỗi năm khoảng 450-500 tỷ đồng. Ngoài ra, ông Phương đánh giá FPT Telecom sẽ có nhiều cơ hội tăng trưởng đáng kể, do được Chính phủ giao nhiều nhiệm vụ liên quan đến hạ tầng quốc gia.
Chiều 10/4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo tờ trình, Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Cùng với đó, xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất áp dụng mức 0%.
Hầu hết đại biểu đều ủng hộ chính sách này để hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân trong lúc xung đột tại Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động, tác động đến giá xăng dầu trong nước.
Đồng tình với tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế tài chính, nhưng PGS. TS Trần Hoàng Ngân kiến nghị cân nhắc kéo dài thời hạn áp dụng nghị quyết đến hết năm nay hoặc ít nhất tới 30/9.
Theo ông Ngân, dự thảo Nghị quyết có điều khoản giao Thủ tướng quyết định cá biệt để điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) hiệu lực. Tuy nhiên, ông nhận xét quy định này vẫn chưa đảm bảo tính ổn định về mặt tâm lý với doanh nghiệp và người dân.
Đại biểu đoàn TP HCM cho rằng trong trường hợp giá dầu thế giới thời gian tới hạ nhiệt, cũng không nên điều chỉnh mức thuế với xăng dầu. "Chúng ta cần chia sẻ với người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng khi giá nhiên liệu tăng thời gian qua", ông Ngân nói.
Ở chiều ngược lại, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Minh Sơn tranh luận với ông Ngân về thời gian áp dụng. Ông Sơn nói theo tờ trình của Chính phủ, việc giảm thuế dự kiến ảnh hưởng đến thu ngân sách 7.300 tỷ đồng mỗi tháng và khoảng 18.250 tỷ trong 2,5 tháng áp dụng.
Theo ước tính của đại biểu này, nếu cộng thêm 8.000 tỷ (tạm ứng quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách), ngân sách có thể bị ảnh hưởng khoảng 26.250 tỷ đồng. "Điều này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chi đầu tư phát triển, đầu tư công, các chương trình an sinh xã hội, tăng áp lực vay nợ công, tác động đến tăng trưởng trong dài hạn", ông Sơn cho hay. Bởi vậy, ông thống nhất với đề xuất Quốc hội giao Thủ tướng ban hành quyết định cá biệt tùy tình hình thực tế.
Trao đổi lại sau đó, ông Trần Hoàng Ngân nói doanh nghiệp, người dân trông chờ rất lớn khi một Nghị quyết được ban hành. Đồng thời, theo ông, quy định pháp lý cần có tính ổn định và nó phải được kéo dài.
Ông ví dụ một phần ăn tăng giá từ 10.000 đồng lên 15.000 đồng, tức thêm 50% khi giá nhiên liệu gia tăng. "Chúng ta chưa thấy lạm phát (chỉ số CPI) thay đổi bởi độ trễ từ tác động bên ngoài đến Việt Nam cần một thời gian nữa. Nên yếu tố ổn định tâm lý, kiểm soát giá cả là quan trọng", ông chia sẻ.
Trong quý I, thu ngân sách đạt 823.000 tỷ đồng, tăng hơn 80.000 tỷ so với cùng kỳ năm ngoái. Vì vậy, ông Ngân cho rằng có thể dùng số tiền này để trợ cấp, phụ trợ giá xăng dầu, nhằm "giảm tổn thương cho người dân, doanh nghiệp".
Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay vào sáng 12/4.
Theo dữ liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GAC), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tháng 4 nước này đạt 639,4 tỷ USD, tăng trên 14% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức này vượt xa ngưỡng tăng 2,5% của tháng 3 và cao hơn dự báo 7,9% của giới phân tích kinh tế.
Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 360 tỷ USD, tăng 9,8% so với cùng kỳ, còn nhập khẩu đi lên gần 21% với 279,4 tỷ USD.
Thặng dư thương mại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đạt gần 85 tỷ USD, từ mức hơn 51 tỷ USD hồi tháng 3.
"Hoạt động ngoại thương đã có khởi đầu thuận lợi từ đầu năm đến nay", ông Lyu Daliang, Giám đốc cơ quan thống kê và phân tích thuộc GAC, đánh giá.
Đà tăng này nhờ các nhà máy chạy đua đáp ứng đơn hàng AI và tích trữ hàng hóa, giữa bối cảnh căng thẳng Trung Đông đe dọa đẩy chi phí đầu vào lên cao.
Nhóm hàng máy móc, thiết bị điện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng kim ngạch xuất khẩu (63,5%) và tăng 17,6% trong 4 tháng đầu, đạt gần 865 tỷ USD.
Riêng sản phẩm xanh và phát thải carbon thấp tăng trưởng bứt phá. Trong đó, xuất khẩu xe điện, pin lithium và tuabin gió tăng lần lượt hơn 68%, 43% và gần 41%.
Hồi tháng 3, Trung Quốc công bố mục tiêu tăng trưởng 2026 khoảng 4,5-5%. Tăng trưởng xuất khẩu được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò động lực chính, đặc biệt khi thị trường Đông Nam Á, châu Âu, Mỹ Latin và châu Phi phát triển thuận lợi.
Vào quý I, GDP Trung Quốc tăng 5%, chạm ngưỡng trên trong mục tiêu cả năm. Đến tháng 4, dữ liệu hoạt động nhà máy cũng cho thấy đơn hàng xuất khẩu mới đã tăng lên mức cao nhất trong hai năm.
"Chúng tôi kỳ vọng nhu cầu bên ngoài nhìn chung vẫn là động lực tăng trưởng vững chắc trong năm nay", ông Lynn Song, chuyên gia kinh tế trưởng Trung Quốc đại lục tại ngân hàng ING (Hà Lan), nhận định. Theo ông, động lực này nhiều khả năng sẽ được dẫn dắt bởi xuất khẩu bán dẫn và ôtô.
Bà Wei Li, Giám đốc đầu tư đa tài sản tại BNP Paribas Securities, nhận định đà tăng giá dầu và nhiên liệu do chiến sự Iran cũng đang đẩy chi phí sản xuất và logistics tại hàng loạt nhà máy ở Trung Quốc đi lên. Nhưng nền kinh tế này nhìn chung có khả năng chống chịu tốt hơn nhiều quốc gia khác, nhờ trữ lượng dầu lớn và nguồn cung năng lượng đa dạng hơn.
