Chị Đoàn Bảo Châu (sinh năm 1989) từng có 13 năm thâm niên trong lĩnh vực quản lý nhân sự tại các tập đoàn đa quốc gia. Áp lực công việc cùng việc chăm sóc con nhỏ khiến chị dần lơ là bản thân. Bước sang tuổi 34, chị giật mình khi nhìn vào gương: một phiên bản mệt mỏi, ánh mắt thiếu sức sống và cân nặng chạm mốc 69 kg – tăng 15 kg so với trước đây.
Kết quả kiểm tra sức khỏe là một “gáo nước lạnh” với chẩn đoán béo phì độ 1 và mỡ máu cao. Mỡ máu bao gồm cholesterol và triglyceride. Các chỉ số này tăng hoặc giảm bất thường được gọi là rối loạn lipid máu hay rối loạn mỡ máu.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rối loạn mỡ máu đang tăng với tốc độ báo động trên toàn cầu. Tại Việt Nam, Viện Dinh dưỡng Quốc gia báo cáo tỷ lệ người trưởng thành có mức cholesterol máu cao tăng từ 18,6% năm 2010 lên 29,6% năm 2020.
Rối loạn mỡ máu thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ qua xét nghiệm định kỳ hoặc khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Tuy nhiên, đỉnh điểm khiến chị quyết tâm thay đổi lại là một sự cố ở công viên. “Sau một ngày làm việc kiệt sức, mình dẫn con đi chơi và bất ngờ ngất xỉu. Khoảnh khắc đó khiến mình bừng tỉnh. Nếu không thay đổi, mình sẽ không đủ sức khỏe để đồng hành cùng con lâu dài”, chị Châu nhớ lại. Đó là lúc chị bắt đầu hành trình xây lại nền tảng sức khỏe để ổn định cả Thân – Tâm – Trí.
Không lựa chọn những phương pháp cực đoan, chị Châu bắt đầu hành trình một cách khoa học và kỷ luật. Kết quả đến một cách ngoạn mục nhưng bền vững.
Vào tháng 9/2023, chị bắt đầu với cân nặng 69 kg và vòng eo 85 cm. Chỉ sau 90 ngày đầu tiên (đến tháng 12/2023), chị đã giảm được 13 kg, đưa cân nặng về mức 56 kg và vòng eo thu gọn còn 70 cm. Không dừng lại ở đó, trong 3 tháng tiếp theo, chị giảm thêm 5 kg nữa. Đến tháng 3/2024, chị duy trì ổn định ở mức 51 kg với vòng eo 65 cm. Tổng cộng, người mẹ một con đã đánh bay 18 kg mỡ thừa và 20 cm vòng eo một cách nhẹ nhàng.
Điểm khác biệt trong phương pháp của chị Châu là sự linh hoạt. Chị không nhịn ăn hay loại bỏ hoàn toàn tinh bột. Thay vào đó, chị áp dụng quy tắc chọn lựa thực phẩm thông minh để vẫn có thể duy trì lối sống bình thường, ăn cơm cùng gia đình hoặc tiệc tùng cùng bạn bè.
Về chế độ ăn, chị ưu tiên thực phẩm giàu đạm, đa dạng nhóm chất và màu sắc, đồng thời hạn chế tối đa đồ ngọt, đồ chiên dầu và thực phẩm chế biến sẵn.
Thực đơn một ngày của chị thường bắt đầu buổi sáng với các món nước quen thuộc như bún bò, hủ tiếu hoặc bánh canh. Buổi trưa, chị ăn đầy đủ các nhóm chất từ rau củ, đạm (gà, bò, hải sản, đậu…) kèm tinh bột như cơm hoặc bún. Buổi tối, chị vẫn giữ nguyên các nhóm chất nhưng giảm khẩu phần để cơ thể tiêu hóa nhẹ nhàng hơn.
Bác sĩ Đinh Trần Ngọc Mai, khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM cho biết giải pháp giảm cân bền vững và an toàn nhất là duy trì lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống khoa học. Bác sĩ Mai khuyên hãy ưu tiên ăn uống đủ bữa; đa dạng các loại thực phẩm, lựa chọn thực phẩm tốt cho sức khỏe; ăn đủ chất xơ, đạm và giảm đồ ngọt, cũng như chất béo bão hòa (như mỡ, phủ tạng, bơ thực vật…).
“Hãy luôn nhớ rằng, mấu chốt của việc giảm cân là giảm calo nạp vào và tăng tiêu hao bằng vận động, tập thể dục”, bác sĩ Mai nói.
Về vận động, chị Châu không ép mình vào những bài tập cường độ cao. Trong giai đoạn giảm cân, chị dành 15-30 phút mỗi ngày cho các bài cardio đơn giản tại nhà. Khi đã về dáng, chị duy trì bằng các hoạt động yêu thích như đi bộ ngoài trời, bơi lội và chơi pickleball.
Tổng hợp từ 18 nghiên cứu công bố trên JAMA Internal Medicine năm 2021 cho thấy, kết hợp giữa tập luyện sức bền và vận động nhẹ giúp tăng tỷ lệ cơ nạc, cải thiện chuyển hóa và duy trì thành quả giảm cân lâu dài so với chỉ ăn kiêng hoặc chỉ tập luyện riêng lẻ.
Sự thay đổi về ngoại hình chỉ là bề nổi, điều lớn lao hơn mà chị Châu nhận được chính là sự chuyển hóa về tư duy và sự nghiệp. Sau 13 năm làm nhân sự, chị quyết định rẽ hướng sang lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chủ động để giúp đỡ những người có hoàn cảnh như mình thay đổi tích cực hơn.
Hiện tại, chị phát triển công việc huấn luyện lối sống (lifestyle coaching) – một đam mê mà chị xác định sẽ gắn bó trọn đời. Công việc này không chỉ mang lại sự linh hoạt thời gian để chị ở bên con nhiều hơn mà còn giúp chị trở thành tấm gương sáng cho con trai 8 tuổi.
“Làm mẹ không phải là dạy, mà là làm gương. Nhìn thấy mẹ thay đổi, bé chủ động ăn uống lành mạnh và có ý thức chăm sóc bản thân hơn. Đó là món quà vô giá nhất”, chị Châu bộc bạch.
Từ câu chuyện của mình, chị nhắn nhủ đến những phụ nữ bận rộn: “Không cần quá phức tạp, chỉ cần ăn uống đủ chất, tăng thực phẩm tươi và vận động đều đặn – cơ thể bạn sẽ tự biết cách thay đổi. Khi bạn hiểu cơ thể mình, bạn sẽ chủ động chăm sóc bản thân ở bất cứ đâu”.
PGS-TS, bác sĩ Lương Tuấn Khanh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trung tâm tiếp nhận nhiều người bệnh đến khám, điều trị trong tình trạng đau do viêm quanh khớp vai.
Nguyên nhân viêm quanh khớp vai do tổn thương các cấu trúc mô mềm quanh khớp như gân, cơ, dây chằng, bao khớp, không liên quan trực tiếp đến tổn thương xương hay sụn khớp, chủ yếu ở phần mô mềm, nhưng lại gây ảnh hưởng rất lớn đến chức năng vận động.
Có 4 thể bệnh thường gặp, trong đó, thể đơn thuần thường do bệnh lý gân cơ; thể đau vai cấp; thể đông cứng do viêm dính, co thắt bao khớp, bao khớp dày, dẫn đến giảm vận động khớp ổ chảo - cánh tay; thể giả liệt do đứt gân cơ trên gai. Trong thực tế, các thể trên có thể kết hợp với nhau.
Các tổn thương thường gặp nhất trong viêm quanh khớp vai là tổn thương các gân cơ xoay gân cơ nhị đầu và bao thanh mạc dưới mỏm cùng vai.
Bệnh thường xuất phát từ 3 cơ chế chính: thoái hóa gân và chóp xoay theo tuổi; viêm bao hoạt dịch, viêm gân do vận động căng giãn gân cơ khớp vai lặp lại; co rút bao khớp (đông cứng khớp vai) gây hạn chế vận động.
Ngoài ra, những yếu tố như: lao động tay quá đầu (các hoạt động sử dụng cánh tay ở vị trí cao hơn vai, quá tầm đầu trong thời gian dài, hoặc lặp lại); chơi thể thao lặp đi lặp lại (tennis, golf, pickleball…), chấn thương hoặc phẫu thuật vùng vai, ít vận động hoặc bất động kéo dài đều có thể thúc đẩy bệnh tiến triển.
Về điều trị viêm quanh khớp vai, bác sĩ Khanh chia sẻ, nguyên tắc điều trị gồm 3 yếu tố chính: giảm đau, chống viêm; phục hồi tầm vận động khớp vai tăng sức mạnh cơ và ổn định khớp.
Trong đó, phục hồi chức năng và tập vận động là nền tảng quan trọng nhất, quyết định kết quả lâu dài, giúp người bệnh quay trở lại với các chức năng sinh hoạt bình thường.
Bệnh nhân cần được điều trị kết hợp: vật lý trị liệu (điện trị liệu và nhiệt trị liệu như: siêu âm trị liệu, điện xung, laser công suất cao, sóng xung kích, sóng ngắn; chương trình tập vận động trị liệu theo phác đồ cá thể hóa) và thuốc giảm đau, chống viêm khi cần.
"Điểm mấu chốt là không chỉ điều trị triệu chứng mà phục hồi chức năng vận động thực sự cho người bệnh", bác sĩ Khanh cho biết.
"Do triệu chứng ban đầu khá nhẹ, người bệnh thường nghĩ là đau cơ thông thường nên không đi khám. Ngoài ra, nhiều người ngại vận động vì sợ đau, điều này lại khiến khớp càng cứng hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý", bác sĩ Khanh lưu ý.
Thạc sĩ vật lý trị liệu Nguyễn Thành Nam (Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai), chia sẻ thêm khi tham gia điều trị người bệnh thường sợ đau nên không muốn trị liệu, tập vận động, ngại hoặc bỏ dở tập giữa chừng, khiến bệnh kéo dài hoặc nặng hơn.
Với mỗi người, khi áp dụng vật lý trị liệu cũng như tập vận động phục hồi chức năng, kỹ thuật viên sẽ cài đặt, điều chỉnh các phương pháp vật lý trị liệu, thiết kế bài tập phù hợp với từng giai đoạn và theo dõi phản ứng của người bệnh, điều chỉnh cường độ tập.
Người bệnh cần tập vận động đúng hướng dẫn và duy trì luyện tập đều đặn; không bỏ tập giữa chừng, tập quá sức; không tự ý tập theo mạng.
Trước đó, khoảng 19 giờ 45 phút ngày 6.5, nữ công nhân T.L.S (33 tuổi) nhập viện tại Trung tâm Y tế Phú Quốc. Người nhà cho biết, trong lúc làm việc tại một công trình ở Phú Quốc, chị S. bị ngã giàn giáo, tiếp đất trong tư thế ngồi.
Qua thăm khám, bác sĩ xác định chị S. mất hoàn toàn cảm giác ngang mức chi phối L1, mất hoàn toàn vận động 2 chi dưới, sức cơ 0/5... Theo hình ảnh, bệnh nhân bị vỡ thân L1, gãy cuống, mỏm gai L1, trượt D12 ra trước gây chèn ép cột sống ngang mức, phân loại C, Gãy D12 phân loại A2. Chẩn đoán chấn thương cột sống thắt lưng vỡ thân đốt sống L1.
Các bác sĩ đưa ra hướng điều trị là phẫu thuật giải ép, cố định cột sống thắt lưng. Do đây là kỹ thuật khó, các bác sĩ của Trung tâm Y tế Phú Quốc chưa từng thực hiện nên lãnh đạo trung tâm quyết định nhờ sự hỗ trợ của Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM).
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết sau khi tiếp nhận đề nghị hỗ trợ khẩn từ Trung tâm Y tế Phú Quốc, Ban giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy đã nhanh chóng chỉ đạo Khoa Ngoại Thần kinh phối hợp triển khai hỗ trợ chuyên gia nhằm kịp thời xử trí cho người bệnh.
Các bác sĩ xác định đây là trường hợp chấn thương cột sống nặng do tai nạn lao động, nguy cơ gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động, cũng như chất lượng sống của bệnh nhân nếu không được can thiệp phù hợp.
Trong quá trình hội chẩn và phẫu thuật, ê kíp của 2 đơn vị đã phối hợp rất chặt chẽ, đánh giá kỹ tình trạng tổn thương, lựa chọn phương án phẫu thuật tối ưu và triển khai xử trí đúng thời điểm.
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo cùng cộng sự đáp máy bay xuống Phú Quốc lúc 19 giờ ngày 7.5, sau đó tiến hành phẫu thuật ngay cho bệnh nhân.
Đến hơn 21 giờ cùng ngày, ca phẫu thuật hoàn thành, bước đầu đạt kết quả tích cực về mặt giải ép thần kinh và cố định cột sống. Hiện tại, tình trạng bệnh nhân ổn định, các dấu hiệu thần kinh được theo dõi sát và tiên lượng phục hồi khả quan.
Tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo đánh giá cao năng lực chuyên môn, tinh thần chủ động và trách nhiệm của đội ngũ y bác sĩ Trung tâm Y tế Phú Quốc trong công tác tiếp nhận, hồi sức ban đầu và phối hợp điều trị. Sự phối hợp hiệu quả giữa tuyến cuối và y tế địa phương có vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao cơ hội cứu chữa và phục hồi cho người bệnh, đặc biệt ở các trường hợp ngoại thần kinh cấp cứu.
"Thông qua trường hợp này, chúng tôi cũng mong muốn nhấn mạnh ý nghĩa của việc phát triển mạng lưới hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và phối hợp điều trị giữa các cơ sở y tế. Đây là một trong những định hướng mà Bệnh viện Chợ Rẫy luôn ưu tiên nhằm nâng cao chất lượng điều trị cho người dân ở các địa phương", tiến sĩ - bác sĩ Trần Huy Hoàn Bảo nói.
Bên cạnh đó, bác sĩ Bảo cũng khuyến cáo các đơn vị sử dụng lao động và người lao động cần tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn lao động, đặc biệt trong môi trường làm việc có nguy cơ cao, nhằm hạn chế tối đa các tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra như trường hợp ngã giàn giáo nên trên.
Ngày 9-5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Trị xác nhận đã có kết quả kiểm nghiệm các mẫu thực phẩm liên quan đến vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì tại xã Tân Lập.
Kết quả kiểm nghiệm của Viện Pasteur Nha Trang cho thấy có vi khuẩn Salmonella spp trong 7 mẫu bệnh phẩm (mẫu phân) và 4 mẫu thực phẩm; vi khuẩn Bacillus cereus cũng được phát hiện, có trong 4 mẫu thực phẩm được lấy từ cơ sở bánh mì này.
Salmonella spp là nhóm vi khuẩn đường ruột nguy hiểm, thường tồn tại trong thực phẩm chế biến không bảo đảm vệ sinh như thịt, trứng, sữa hoặc thức ăn để lâu ngày. Người nhiễm vi khuẩn Salmonella thường có biểu hiện sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa và mất nước sau vài giờ đến vài ngày sử dụng thực phẩm nhiễm khuẩn.
Trong khi đó Bacillus cereus là loại vi khuẩn thường xuất hiện trong các thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt là tinh bột, thịt và thức ăn bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp. Vi khuẩn này có thể sinh độc tố gây nôn ói, đau bụng và tiêu chảy cấp.
Kết quả này là cơ sở phục vụ quá trình điều tra, kết luận vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại xã Tân Lập, đồng thời giúp các cơ quan chức năng có hướng xử lý và đưa ra khuyến cáo nhằm phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.
Trước đó từ ngày 29-4 đến 1-5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa tiếp nhận, điều trị 64 bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm sau ăn bánh mì tại xã Tân Lập.
Các ca bệnh đều có chung nguồn thức ăn là bánh mì tại một cơ sở ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập.
Ngay sau khi nhận thông tin, lực lượng chức năng đã làm việc với cơ sở bánh mì, thu thập các mẫu thực phẩm liên quan, đồng thời đề nghị chủ cơ sở bánh mì tạm ngừng hoạt động từ ngày 30-4 đến khi có thông báo mới.
