Ít ai biết ở TP.HCM vẫn tồn tại một ngôi đình cổ gần 200 năm tuổi, nơi còn lưu giữ sắc phong vua Tự Đức đến ngày nay. Đó là đình Bình Hòa (đường Chu Văn An, phường Bình Thạnh).
Chiều 21.4, ghi nhận của Thanh Niên cho thấy không khí trong đình cổ trầm mặc, thoang thoảng mùi hương khói, tạo cảm giác tách biệt với sự ồn ào bên ngoài.
Công trình đã được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch) xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1993.
Theo Gia Định thành thông chí của tác giả Trịnh Hoài Đức (chép năm 1818), thôn Bình Hòa thuộc tổng Bình Trị (huyện Bình Dương, trấn Phiên An).
Đình Bình Hòa được xác định có niên đại từ trước năm 1852, dựa trên tờ sắc phong ngày 29.11 năm Tự Đức thứ 5 (1853), phong thần Thành hoàng bổn cảnh xã Bình Hòa với mỹ tự: “Thần Quảng hậu chính trực Hựu thiện Đôn ngưng”.
Theo tài liệu nghiên cứu, chính điện là trung tâm thờ tự, nơi đặt án thờ thần Thành hoàng. Án thờ được chạm trổ tinh xảo với các họa tiết rồng chầu mặt trời, chim hoa lá quả. Ở vị trí trung tâm là chữ Thần thếp vàng cùng hộp đựng sắc phong của vua Tự Đức.
Dẫn chúng tôi đến khu vực lưu giữ hiện vật, ông Nguyễn Thọ (70 tuổi, thủ từ của đình Bình Hòa) cho biết sắc phong vua Tự Đức được các thế hệ thủ từ xem như “gia bảo” của ngôi đình.
“Hằng năm, đình đón nhiều du khách, sinh viên đến tham quan, tìm hiểu nên ban quản lý cho chụp lại và in bản sao để trưng bày. Còn bản sắc phong gốc cùng con ấn đi kèm được bảo quản cẩn thận trong hộp kín và thờ riêng”, ông Thọ nói.
Theo ông Thọ, vào dịp lễ Kỳ yên hằng năm, ban quản lý mới thực hiện nghi thức khai hộp, rước sắc phong ra để cầu bình an, mưa thuận gió hòa. Đây cũng là thời điểm hiếm hoi người dân và du khách có thể chiêm ngưỡng hiện vật gốc.
Dù đã tồn tại hơn một thế kỷ, sắc phong vẫn gần như còn nguyên vẹn. “Bằng mắt thường vẫn có thể thấy các chi tiết hình rồng màu trắng ngà được thể hiện công phu, nét chữ cũng chưa có dấu hiệu phai”, ông Thọ chia sẻ.
Đình được trùng tu vào năm 1887 và giữ gần như nguyên trạng đến nay. Hiện, một số hạng mục của đình Bình Hòa đã có dấu hiệu xuống cấp.
Theo ông Thọ, trong năm nay, đình dự kiến triển khai phương án tu sửa nhằm bảo tồn công trình và gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử.
Lật giở cuốn sách Di tích lịch sử – văn hóa ở TP.HCM (Phạm Hữu Mý, Nguyễn Văn Đường, NXB Tổng hợp TP.HCM), đình Bình Hòa không chỉ là cơ sở tín ngưỡng mà còn là nơi bảo lưu nhiều giá trị đặc trưng của kiến trúc đình làng Nam bộ.
Theo quan sát của phóng viên, mái các tòa nhà lợp ngói âm dương truyền thống, phần nóc cong nhẹ, trang trí các mô típ như rồng tranh châu, cá hóa rồng, dây lá. Diềm mái gắn mảnh gốm men xanh hình lá, tạo nên vẻ cổ kính.
Tiền điện được xây dựng theo kiểu 3 gian 2 chái, với hệ thống cột, kèo, xà bằng gỗ chắc chắn, tạo không gian cao rộng, thông thoáng.
Trung điện mang dáng dấp tứ trụ, nổi bật với án thờ gỗ lớn chạm khắc hình rồng tranh châu, bát tiên, tứ quý và chim hoa.
Thông tin từ Đoàn phường 21 (quận Bình Thạnh cũ): “Theo truyền miệng, đình được xây dựng bằng kỹ thuật xuyên mộng (các thanh gỗ được ghép bằng khớp nối đục sẵn, ăn khít vào nhau – PV) mà không cần tới một chiếc đinh nào. Chính vì vậy mà người dân xưa có thể di chuyển nguyên trạng toàn bộ ngôi đình từ khu vực đường Vạn Kiếp về vị trí hiện tại”.
Tuy nhiên, hiện chưa có tài liệu nào xác nhận đầy đủ về kỹ thuật này cũng như khả năng di dời nguyên trạng của công trình.
Trải qua nhiều biến động, đình Bình Hòa vẫn là một trong số ít di tích ở TP.HCM còn lưu giữ được sắc phong thời Nguyễn, góp phần phản ánh đời sống tín ngưỡng và kiến trúc truyền thống của vùng đất Nam bộ.
Ngày 7.5, ông Ngô Chí Cường, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, cùng lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành đã khảo sát thực tế dự án ngọt hóa Gò Công nhằm tìm giải pháp bảo đảm nguồn nước ngọt lâu dài và ngăn xâm nhập mặn cho khu vực phía đông của tỉnh.
Theo báo cáo của Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh Đồng Tháp, vùng ngọt hóa Gò Công rộng khoảng 54.400 héc ta, dân số gần 500.000 người, được bao bọc bởi sông Cửa Tiểu, sông Vàm Cỏ và kênh Chợ Gạo. Sau hơn nửa thế kỷ đầu tư, nơi đây đã hình thành hệ thống thủy lợi khép kín gồm đê biển, đê sông, cống điều tiết và các tuyến kênh dẫn phục vụ sản xuất cho khoảng 44.000 ha đất nông nghiệp.
Tuy nhiên, nguồn nước ngọt của khu vực hiện phụ thuộc lớn vào cống Xuân Hòa. Khi xâm nhập mặn lấn sâu từ 60 - 70 km vào nội đồng. Toàn vùng có nguy cơ bị nước mặn bao vây trong thời gian dài, đe dọa nghiêm trọng đến sinh hoạt và sản xuất.
Thực tế cho thấy, thiệt hại do hạn mặn ngày càng gia tăng. Mùa khô 2015 - 2016, có gần 18.000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt, hơn 3.700 héc ta lúa và hàng trăm héc ta rau màu bị ảnh hưởng. Đến mùa khô 2019 - 2020, thiệt hại tăng mạnh với hơn 8.500 héc ta lúa, gần 4.500 héc ta cây ăn trái bị tác động và khoảng 92.000 hộ dân gặp khó khăn về nước ngọt. Ngay cả mùa khô 2023 - 2024, hơn 17.650 hộ dân vẫn thiếu nước sinh hoạt dù tình hình hạn mặn chỉ ở mức trung bình nhiều năm.
Trong khi đó, nhu cầu nước tại khu vực này đang tăng nhanh. Theo quy hoạch đến năm 2030, vùng phía đông tỉnh Đồng Tháp không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn cung cấp nước cho 9 khu, cụm công nghiệp cùng các đô thị, dịch vụ và du lịch ven biển. Tổng nhu cầu nước dự kiến lên tới khoảng 300.000 m3/ngày đêm, nhưng hệ thống hiện nay mới chỉ đáp ứng được khoảng 100.000 m3, tương đương 1/3 nhu cầu thực tế.
Để giải bài toán thiếu nước, tỉnh Đồng Tháp đang nghiên cứu phương án dẫn nước ngọt từ thượng nguồn sông Tiền thông qua hệ thống Bảo Định và các tuyến kênh trục về vùng Gò Công.
Theo đề xuất, nước được đưa băng qua kênh Chợ Gạo bằng hệ thống xi phông đường kính từ 2,5 - 3 mét kết hợp trạm bơm tăng áp. Phương án tận dụng hệ thống kênh hiện hữu, nạo vét khoảng 40 km tuyến dẫn nước có tổng vốn dự kiến khoảng 2.600 tỉ đồng được đánh giá khả thi và bền vững hơn. Ngoài ra, tỉnh cũng tính đến phương án xây thêm tuyến kênh mới dọc tỉnh lộ 877C với tổng vốn khoảng 3.400 tỉ đồng.
Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp cho biết sẽ tiếp tục khảo sát, đánh giá tác động dự án; đồng thời kiến nghị đưa công trình vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 nhằm sớm triển khai, bảo đảm an ninh nguồn nước cho toàn vùng ngọt hóa Gò Công.
Khoảng 6 giờ ngày 8.5, xe khách 16 chỗ lưu thông trên quốc lộ 25, đoạn qua xã Uar (Gia Lai), bất ngờ lao xuống lề đường, khiến 1 người tử vong, 2 người bị thương nặng.
Theo thông tin ban đầu, thời điểm trên, xe khách biển số 77F-000.05 của nhà xe H.P do tài xế Trần Văn H. (54 tuổi, ở tổ dân phố 1, xã Phú Túc, Gia Lai) điều khiển lưu thông trên quốc lộ 25 theo hướng xã Phú Túc đi phường Pleiku.
Khi đến Km110+550 quốc lộ 25, đoạn qua buôn Phùm (xã Uar), xe khách bất ngờ lao xuống lề đường bên phải.
Vụ tai nạn khiến bà V.T.H (75 tuổi, ở xã Phú Túc) tử vong tại chỗ. Hai hành khách khác gồm ông Lê Kim H. (37 tuổi) và ông Nguyễn Việt H. (46 tuổi), cùng ở xã Phú Túc, bị thương nặng.
Ngay sau khi vụ xe khách lao xuống lề quốc lộ 25 xảy ra, người dân địa phương cùng lực lượng chức năng đã đưa các nạn nhân đi cấp cứu tại Bệnh viện Phú Túc. Phương tiện bị hư hỏng nhiều phần sau tai nạn.
Theo cơ quan chức năng, thời điểm xảy ra tai nạn, trên xe có 7 người gồm tài xế, phụ xe và 5 hành khách.
Nguyên nhân ban đầu được xác định do tài xế điều khiển xe khách qua đoạn đường cong nhưng không làm chủ tốc độ, khiến phương tiện mất lái và lao xuống lề quốc lộ 25.
Qua kiểm tra ban đầu, tài xế Trần Văn H. có giấy phép lái xe hạng D, còn giá trị sử dụng đến ngày 14.7.2030. Kết quả kiểm tra cho thấy tài xế không có nồng độ cồn. Cơ quan chức năng đang tiếp tục test ma túy đối với tài xế. Xe khách 77F-000.05 còn thời hạn kiểm định đến ngày 9.6.2027.
Tối 30-4, UBND TP Đồng Nai đã tổ chức chương trình nghệ thuật "Đồng Nai dòng chảy lịch sử - khát vọng tương lai", chào mừng kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước (30-4-1975 - 30-4-2026) và chào mừng sự kiện thành lập TP Đồng Nai.
Tham dự sự kiện có ông Vũ Hồng Văn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư TP Đồng Nai - cùng nhiều lãnh đạo chủ chốt và các đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn.
Hàng ngàn người dân đã đổ về đường ven sông tại khu vực phường Trấn Biên để xem chương trình nghệ thuật và bắn pháo hoa mừng sự kiện thành lập TP Đồng Nai.
Trong đêm sự kiện, các ca sĩ, vũ đoàn đến từ Đồng Nai, TP.HCM biểu diễn chương trình "Đồng Nai dòng chảy lịch sử - khát vọng tương lai" đã tái hiện quá trình hình thành và phát triển TP Đồng Nai từ thời Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược phương Nam và dựng dinh, lập trấn tại vùng đất Đồng Nai.
Từng tiết mục tái hiện về vùng đất phương Nam và Đồng Nai trải qua 328 năm phát triển mạnh mẽ, trở thành trung tâm kinh tế - văn hóa - xã hội của khu vực và cả nước.
Đến nay, Đồng Nai đã trở thành thành phố thứ 7 của Việt Nam sau Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.
Trong đêm, nhiều phường, xã TP Đồng Nai cũng đã diễn ra các hoạt động văn hóa - văn nghệ phục vụ người dân. Hầu hết các tiết mục văn nghệ tái hiện lịch sử xây dựng, giữ nước của dân tộc và sự đổi mới, phát triển của Đồng Nai trong giai đoạn mới.
Sau chương trình nghệ thuật, lúc 21h phường Trấn Biên đã tổ chức bắn pháo hoa tầm cao cạnh sông Đồng Nai.
Cùng thời điểm, tại 12 phường, xã ở Đồng Nai cũng đồng loạt bắn pháo tầm thấp để người dân chứng kiến thời khắc lịch sử của ngày thành lập TP Đồng Nai.
