Dòng sông uốn lượn qua núi rừng, làng mạc, mang theo phù sa bồi đắp cho những cánh đồng ven bờ. Không chỉ là nguồn nước, sông Trà Khúc từ lâu còn được ví như “bầu sữa” nuôi sống bao thế hệ cư dân xứ Quảng. cá bống sông trà
Những sản vật đặc trưng như cá bống, don… đã trở thành dấu ấn riêng của vùng đất này. Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó những con người lặng lẽ mưu sinh bằng nghề cũ – đặt ống tre bắt cá bống, một nghề thủ công đã tồn tại hàng trăm năm trên dòng sông Trà.
Khi trời còn tờ mờ sáng, ánh nắng đầu ngày vừa kịp nhuộm vàng mặt sông, những chiếc ghe nhỏ bắt đầu rẽ nước. Không tiếng động ồn ào, chỉ có nhịp chèo khua nhẹ và làn nước loang ra trong buổi sớm tĩnh lặng.
Trên những chiếc ghe ấy, người dân mang theo hàng chục ống tre thả xuống những đoạn sông quen thuộc – nơi họ đã “thuộc lòng” từng con nước, từng luồng cá. Nghề này không cần máy móc hiện đại, chỉ cần sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy qua năm tháng.
Ông Nguyễn Phan Văn Định (65 tuổi, ở tổ dân phố Liên Hiệp 2, P.Trương Quang Trọng, Quảng Ngãi) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề. Hơn nửa thế kỷ lênh đênh trên sông Trà, cuộc đời ông gắn liền với những ống tre và con nước lên xuống mỗi ngày.
“Mỗi ngày tôi dậy từ 4 giờ sáng, chèo ghe ra sông đặt bẫy rồi quay lại gỡ những ống đã đặt trước đó để thu cá. Nghề này không nặng nhọc, nhưng phải hiểu con nước, biết chỗ cá ở thì mới có ăn”, ông Định nói.
Trên sông Trà, cá bống sinh sống khá đa dạng với các loại như bống cát, bống dừa, bống mú… Trong đó, cá bống cát được xem là ngon nhất, thịt chắc, thơm, được thị trường ưa chuộng với giá khoảng 300.000 đồng/kg. Các loại khác dao động từ 150.000 – 200.000 đồng/kg. Chính giá trị ấy khiến cá bống trở thành nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân ven sông, dù sản lượng ngày nay không còn dồi dào như trước.
Để có được những mẻ cá bống, người làm nghề phải chuẩn bị những chiếc bẫy rất đặc biệt. Những ống tre tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều kinh nghiệm dân gian.
Theo ông Định, tre dùng làm bẫy thường là tre đã qua sử dụng, được xin hoặc đổi từ người dân. Tre mới có mùi nồng, cá sẽ không vào, vì vậy phải chọn loại đã “già”, thậm chí đã từng dùng qua.
Những thân tre được cưa thành từng đoạn dài khoảng 60 – 70 cm, hai đầu thông nhau. Ở giữa thân, người thợ đục một lỗ để đóng cọc dài khoảng 50 cm nhằm cố định khi cắm xuống cát, tránh bị nước cuốn trôi. “Ống tre mới thả xuống thì cá chưa vào đâu. Phải chờ 2 – 3 ngày cho ống có rêu bám, mất mùi tre thì cá mới tìm đến trú ngụ”, ông Định giải thích.
Hiện ông sở hữu khoảng 300 ống tre, được đặt luân phiên trên các bãi cát ven sông. Mỗi vị trí đều được đánh dấu bằng một cây tiêu nhỏ, vừa để nhận biết, vừa tránh nhầm lẫn với bẫy của người khác.
Bẫy thường được đặt ở những đoạn nước nông, độ sâu không quá 1,5 m – nơi cá bống thích trú ẩn. Đặc biệt, việc đặt bẫy phải “canh” theo con nước. Khi nước lớn hoặc chảy xiết, người dân không thể thả bẫy, phải chờ nước rút mới tiếp tục công việc.
Nghề này cũng mang tính thời vụ rõ rệt. Một năm chỉ có khoảng 5 tháng, từ tháng 4 đến hết tháng 8 là thời điểm thuận lợi để đặt bẫy. Những tháng còn lại, khi cá còn nhỏ hoặc vào mùa mưa lũ, người dân phải chuyển sang làm nông để duy trì cuộc sống.
Theo ông Định, vào mùa sinh sản, cá bống thường sống theo cặp, thậm chí nhiều con cùng trú trong một ống tre. Có những hôm mở bẫy, ông bắt gặp 3 – 4 con cá mập ú nằm chung, “nhìn mà thích mắt”.
Trung bình mỗi ngày vào mùa, ông Định thu được khoảng 3 – 4 kg cá. Cá vừa bắt lên thường được thương lái đến tận nơi thu mua, hoặc người dân trong vùng tìm đến đặt mua từ sớm. “cá bống sông Trà là đặc sản rồi, nên không lo đầu ra. Có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”, ông Định nói.
Tuy nhiên, niềm vui từ “lộc sông” không còn trọn vẹn như trước. Ông Định trầm ngâm khi nhắc đến sự suy giảm của nguồn cá. “Hồi trước cá nhiều vô kể, đặt bẫy là có vài ký mỗi ngày. Giờ cá ít dần do môi trường ô nhiễm, rồi có người dùng kích điện đánh bắt nên nguồn cá ngày càng cạn”, ông chia sẻ, giọng đầy tiếc nuối.
Không chỉ ông Định, nhiều người dân ven sông cũng cảm nhận rõ sự thay đổi. Sản lượng cá giảm, nhưng giá tăng, phần nào bù đắp thu nhập. Dẫu vậy, nỗi lo về sự mai một của nguồn lợi tự nhiên vẫn luôn thường trực.
Với ông Định, nghề đặt ống tre không chỉ là kế sinh nhai mà còn là ký ức gắn bó suốt đời. Nhờ nghề này, ông nuôi 3 người con ăn học đến nơi đến chốn, nay đều đã trưởng thành, có công việc ổn định. “Giờ tuổi cao rồi, con cái cũng yên bề gia thất, tôi đi bẫy cá chủ yếu để giữ nghề, cho đỡ nhớ sông nước, với lại rèn luyện sức khỏe”, ông cười hiền.
Ông nhớ lại thời trước, dọc hai bên sông Trà, người làm nghề chài lưới đông đúc. Mỗi sáng, hàng chục chiếc ghe xuôi ngược, người thả lưới, người đặt rập, người cắm ống tre… gặp nhau giữa dòng sông, rộn ràng tiếng cười nói. “Giờ thì ít hơn nhiều rồi. Người trẻ không còn mặn mà với nghề nữa, họ đi làm công ty, buôn bán. Nghề này chắc rồi cũng mai một dần”, ông Định trầm ngâm.
Không chỉ là nguồn sinh kế, cá bống sông Trà còn là một phần ký ức của nhiều người con Quảng Ngãi xa quê. Chị Lê Thùy Trang (30 tuổi, quê Quảng Ngãi, hiện sinh sống và làm việc tại TP.HCM) cho biết, mỗi lần về quê, chị đều mua cá bống sông Trà làm quà cho bạn bè, người thân. “Cá bống sông Trà là ký ức tuổi thơ của tôi. Ngày nhỏ, ba mẹ hay nấu cá bống kho nghệ hoặc cá bống rim, ăn với cơm nóng rất ngon. Cá ở đây thịt chắc, thơm, vị rất riêng, không giống nơi khác”, chị Trang chia sẻ.
Hiện nay, trên các quầy bán đặc sản Quảng Ngãi, cá bống sông Trà luôn là mặt hàng không thể thiếu. Từ những món dân dã trong bữa cơm gia đình đến quà biếu cho người thân, cá bống đã trở thành “hồn quê” của vùng đất này. (còn tiếp)
Tối 28.4, ông Đỗ Đức Ngọc, Chủ tịch UBND xã Minh Sơn (Thanh Hóa), cho biết khoảng gần 17 giờ hôm nay 28.4, trên địa bàn xã xảy ra mưa đá và gió lốc khiến ít nhất 2 nhà dân sống dọc đường Hồ Chí Minh bị tốc mái.
Ngoài 2 nhà dân bị tốc mái, mưa đá và gió lốc còn khiến nhiều cây xanh đổ gãy, nhiều ô tô hư hỏng do mái nhà và cây đè trúng.
Cùng thời điểm trên, tại xã miền núi Giao An (Thanh Hóa), mưa đá và gió lốc khiến ít nhất 1 nhà dân đổ sập và một số nhà khác tốc mái, nhiều cây cối, hoa màu hư hại.
Từ đầu năm 2026 đến nay, mưa đá và gió lốc đã khiến hơn 8.000 ngôi nhà của người dân tỉnh Thanh Hóa bị hư hỏng. Đợt mưa đá, gió lốc gần đây nhất xảy ra vào ngày 23.4.
Trong nhiều năm qua, đây là năm mà chỉ trong thời gian chưa đầy 4 tháng Thanh Hóa đã xảy ra nhiều trận mưa đá, gió lốc gây thiệt hại nặng nề tài sản người dân.
Đài Khí tượng thủy văn Thanh Hóa cảnh báo, do chịu ảnh hưởng của không khí lạnh nén rãnh áp thấp nên từ đêm 28.4 đến sáng 29.4 khu vực Thanh Hóa có mưa rào và giông rải rác, cục bộ mưa to, với lượng mưa phổ biến từ 10 - 30 mm, có nơi hơn 50 mm. Trong mưa giông, có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Báo cáo nêu rõ, theo kết quả xác minh của Trạm Chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ động vật thuộc Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và thú y Hà Nội, các cá nhân liên quan đến công tác kiểm soát giết động vật tại cơ sở giết mổ Nguyễn Bá Dư do Báo Thanh Niên phản ánh là bà Nguyễn Thị Hương và ông Phạm Văn Lâm.
2 cá nhân này được giao nhiệm vụ thực hiện công tác kiểm soát giết mổ tại cơ sở giết mổ Nguyễn Bá Dư (P.Chương Mỹ, Hà Nội).
Bà Hương (tại ca trực buổi trưa ngày 20.4) và ông Lâm (tại ca trực buổi trưa ngày 22.4) đã rời chốt sớm, nhờ chủ lò mổ (người không có chức năng, thẩm quyền) đóng dấu hộ và phát biên lai thu phí kiểm soát giết mổ, vi phạm quy định về quy trình kiểm soát giết mổ.
Về phần ông Nguyễn Bá Dư, chủ lò mổ, đã thừa nhận những phản ánh của Báo Thanh Niên là đúng. Ông Dư cho biết việc đóng dấu hộ, hỗ trợ phát biên lai thu phí kiểm soát giết mổ do nể nang khi được nhờ giúp đỡ, mà không phải là hành vi được thực hiện liên tục.
Tuy nhiên, cơ sở đã nhận thức được đây là hành vi vi phạm quy định về quy trình kiểm soát giết mổ, ông Dư cam kết sẽ không tái phạm và thực hiện đúng vai trò, chức năng giám sát của chủ cơ sở giết mổ đối với công tác kiểm soát giết mổ tại cơ sở.
Từ những căn cứ trên, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và thú y Hà Nội khẳng định, thông tin phản ánh của Báo Thanh Niên liên quan đến sai phạm trong công tác kiểm soát giết mổ tại cơ sở giết mổ Nguyễn Bá Dư là đúng.
Chi cục đánh giá, bà Nguyễn Thị Hương và ông Phạm Văn Lâm đã vi phạm quy định trong quy trình kiểm soát giết mổ động vật theo quy định tại điểm 2.1, khoản 2, điều 11, quy định ban hành kèm theo Quyết định số 272/QĐ-CNTS&TY ngày 14.5.2025 của Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và thú y Hà Nội về chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của các phòng và tương đương thuộc chi cục; vi phạm điều 65, luật Thú y.
Bà Nguyễn Thị Hương Giang, với vai trò là Tổ trưởng Tổ kiểm soát giết mổ khu vực Chương Mỹ đã chưa làm tốt công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, để viên chức thuộc thẩm quyền quản lý không tuân thủ đầy đủ về thời gian làm việc, vi phạm quy trình kiểm soát giết mổ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao và chưa phát hiện kịp thời các sai phạm của viên chức để uốn nắn, chưa báo cáo kịp thời các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để giải quyết.
Trạm Chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ động vật là đơn vị có trách nhiệm quản lý trực tiếp đối với các cá nhân vi phạm còn thiếu sót trong công tác quản lý nhân sự, chưa sâu sát, nghiêm khắc trong công tác kiểm tra, giám sát, dẫn đến nhân sự của đơn vị có hành vi vi phạm quy định, quy chế làm việc.
Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và thú y Hà Nội đã yêu cầu bà Nguyễn Thị Hương Giang kiểm điểm, xử lý theo quy định về việc thiếu trách nhiệm, để xảy ra vi phạm của nhân viên trong bộ phận của mình.
2 viên chức là bà Nguyễn Thị Hương và ông Phạm Văn Lâm cũng được xác định đã có hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định trong thực hiện quy trình kiểm soát giết mổ, ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh của đơn vị, gây nguy cơ dẫn đến mất an toàn vệ sinh thực phẩm.
Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và thú y Hà Nội cũng chỉ đạo Trạm Chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ động vật là đơn vị trực tiếp quản lý ngoài việc tạm đình chỉ công tác 15 ngày kể từ ngày 13.5.2026 đối với 3 cá nhân nêu trên, cần thực hiện các thủ tục để có biện pháp kỷ luật nghiêm khắc với vi phạm của viên chức trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Chiều 18.4, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng đoàn công tác đi kiểm tra thực địa một số công trình trọng điểm trên địa bàn TP.Hà Nội, trong đó có dự án thi công kênh La Khê, thuộc dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía tây thành phố (Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa).
Báo cáo về tiến độ dự án, ông Hoàng Trọng Tùng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP.Hà Nội (viết tắt là Ban Nông nghiệp) cho biết, dự án này có tổng 19 gói thầu, trong đó có 12 gói thầu thi công kênh dẫn La Khê.
Đa phần các gói thầu đạt khối lượng 80 - 90%, riêng 2 gói thầu 16H và 16I (có tổng mức đầu tư 230 tỉ đồng sau điều chỉnh) thì bị 2 nhà thầu bỏ thi công, trả lại tiền vốn đã được tạm ứng.
Theo ông Hoàng Trọng Tùng, khó khăn, vướng mắc nhất đối với 2 gói thầu này là phải thanh lý hợp đồng được với nhà thầu cũ và việc thanh lý thì rất phức tạp.
"Cách đây 3 ngày, Phó bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông có chỉ đạo đưa gói thầu vào diện đầu tư khẩn cấp, từ đó Ban Nông nghiệp mới có cơ sở pháp lý đưa nhà thầu mới vào. Ban quyết tâm trước ngày 30.4 sẽ thanh thải xong lòng kênh La Khê để đảm bảo tiêu nước được trước mùa mưa", ông Hoàng Trọng Tùng nói.
Chỉ đạo tại hiện trường, Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh đến ngày 30.4, Ban Nông nghiệp phải hoàn thành toàn bộ hệ thống kênh theo hình thức khẩn cấp.
Cạnh đó, Ban Nông nghiệp cần phát giấy mời các nhà thầu cũ đến để ký biên bản chấm dứt hợp đồng. Nếu nhà thầu không đến thì tiếp tục thông báo cho kín kẽ.
"Những nhà thầu đó thì sau này sẽ có cơ quan chức năng giải quyết, chứ không phải thích thì làm, không thích thì bỏ. Các nhà thầu làm việc với thành phố cơ bản đều tốt cả, nhưng có một số nhà thầu chưa tốt thì phải xem xét xử lý theo quy định, nếu gây thất thoát thì phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình", Bí thư Trần Đức Thắng nói.
Bí thư Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu các bên liên quan phải triển khai dự án này thật nhanh để "trả lại lòng tin cho người dân". "Còn vướng gì cứ báo cáo với thành phố hoặc báo cáo trực tiếp với tôi. Không để những dự án tồn đọng kiểu này rồi gây hậu quả", ông Thắng cho hay.
Dự án trạm bơm tiêu Yên Nghĩa (gồm hạng mục xây dựng cụm công trình đầu mối trạm bơm tiêu Yên Nghĩa và cứng hóa kênh La Khê dẫn nước về bể hút) có tổng mức đầu tư hơn 4.700 tỉ đồng; có tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng là 29,15 ha.
Dự án nhằm đảm bảo tiêu úng cho 6.300 ha các khu vực của huyện Hoài Đức, Hà Đông, Từ Liêm (cũ) và hơn 18.600 ha đất tự nhiên các khu vực phát triển phía tây thành phố.
Dự án được khởi công từ năm 2015, do Sở NN-PT-NT Hà Nội (cũ) làm chủ đầu tư nhưng đến tháng 1.2020 mới hoàn thành hạng mục trạm bơm tiêu Yên Nghĩa.
Riêng hạng mục cứng hóa toàn bộ kênh La Khê chưa thể hoàn thiện do vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Hậu quả, dù trạm bơm tiêu Yên Nghĩa được đưa vào sử dụng thì khu vực phía tây vẫn chịu cảnh ngập úng. Trong khi đó, trạm bơm thì "khát nước", chưa thể vận hành toàn bộ 10 tổ máy do hệ thống kênh dẫn nước La Khê chưa hoàn thiện.
Dự án này thường xuyên bị HĐND TP.Hà Nội chất vấn gay gắt do chậm tiến độ kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng thoát nước. Hồi tháng 6.2025, dự án được UBND TP.Hà Nội bàn giao về Ban Nông nghiệp để thực hiện.
